---
title: "Zabıt varakası nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zabit-varakasi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Zabıt varakası

**Kısaca:** Zabıt varakası, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- 4081 s. K. m.25: Tespit sonucunun yazılı olarak belgelendiği tutanaktır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4081-sayili-ciftci-mallarinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-25)
- 1380 s. K. m.33 · koruma ve kontrol: Kanun kapsamına giren kabahat veya suçun işlendiğinin yetkili personelce tespit edilip kağıda bağlanmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1380-sayili-su-urunleri-kanunu/madde-33)
- 1705 s. K. m.4: Teftiş neticesinde kanuna muhalif bir hareketin tespit edilmesi üzerine düzenlenen tutanak. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1705-sayili-ticarette-tagsisin-men-i-ve-ihracatin-murakabesi-ve-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-4)

## Kanunda nerede geçiyor

### Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun
- Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun m.24 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4081-sayili-ciftci-mallarinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-24#f1): Olayın bekçi tarafından yazılı olarak kaydedildiği belgedir. Maddede tutulması zorunlu değil, imkân bulunan hâllerde öngörülmüştür.
- Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun m.25 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4081-sayili-ciftci-mallarinin-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-25): Tespit sonucunun yazılı olarak belgelendiği tutanaktır. Tespiti tevsik eden temel belgedir ve meclise derhal teslim edilir.

### Su Ürünleri Kanunu
- Su Ürünleri Kanunu m.33 – Koruma ve kontrol: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1380-sayili-su-urunleri-kanunu/madde-33#f1): Kanun kapsamına giren kabahat veya suçun işlendiğinin yetkili personelce tespit edilip kağıda bağlanmasıdır. Tutanağın düzenlenmesi, fiilin kanıtlanmasında ilk belge niteliği taşır.

### Ticarette Tağşişin Men’i ve İhracatın Murakabesi ve Korunması Hakkında Kanun
- Ticarette Tağşişin Men’i ve İhracatın Murakabesi ve Korunması Hakkında Kanun m.4 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1705-sayili-ticarette-tagsisin-men-i-ve-ihracatin-murakabesi-ve-korunmasi-hakkinda-kanun/madde-4#f1): Teftiş neticesinde kanuna muhalif bir hareketin tespit edilmesi üzerine düzenlenen tutanak. Düzenlenmesi ve tebliği maddede zorunlu kılınmıştır.

### Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun
- Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun m.33 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6197-sayili-eczacilar-ve-eczaneler-hakkinda-kanun/madde-33#f1): Teftiş sırasında yapılan işlemin ve varsa eczacının tutumunun yazıya geçirildiği tutanak. İmha kararında ve itiraz ya da kaçınma hâllerinde düzenlenir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Zabıt varakası / idari para cezası** (1380 s. K. m.33): Zabıt varakası, fiilin tespit edilmesine ilişkin belgedir. İdari para cezası, ek 3. maddeye göre kesilen yaptırımdır. Maddede her ikisi ayrı yetki olarak sayılmıştır; biri diğerinin yerini tutmaz.
- **Rapor / Zabıt varakası** (1705 s. K. m.4): Rapor, her teftiş sonunda tanzim edilir ve teftişin genel sonucunu kaydeder. Zabıt varakası, yalnızca teftiş neticesinde kanuna muhalif hareket tespit edildiğinde düzenlenir. Her teftişte rapor bulunur; zabıt varakası ise yalnızca aykırılık tespit edildiğinde tanzim edilir ve 48 saat içinde tebliğ edilir.

## Örnek kararlar

- 21. Hukuk Dairesi, 2016/15798 E., 2017/9851 K., 28.11.2017 — ilgili: 1380 s. K. m.33

## İlgili terimler

[Koruma ve kontrol](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/koruma-ve-kontrol) · [Numune](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/numune) · [Bekçi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/bekci) · [İstihsal vasıtası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istihsal-vasitasi) · [Mümessil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mumessil) · [Teftiş](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teftis) · [İdari para cezası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/idari-para-cezasi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.