--- title: "Zamanaşımı süresi nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zamanasimi-suresi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Zamanaşımı süresi **Kısaca:** Zamanaşımı süresi, 5 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TBK m.148 · sürelerin kesinliği: Alacağın dava yoluyla ileri sürülebilmesi için kanunun öngördüğü süredir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-148) - İş K. ek m.3 · zamanaşımı süresi: Alacak hakkının dava yoluyla ileri sürülebilme imkânının sınırlandığı süredir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/ek-madde-3) - AATUHK m.76 · aczin neticeleri: Kamu alacağının tahsil edilebileceği azami dönemdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-76) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.148 – III. Sürelerin kesinliği (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-148): Alacağın dava yoluyla ileri sürülebilmesi için kanunun öngördüğü süredir. Madde bu sürenin sözleşmeyle değiştirilmesini yasaklar; sürenin hesabı ve kesilmesi bu maddenin konusu değildir. ### İş Kanunu - İş K. ek m.3 – Zamanaşımı süresi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4857-sayili-is-kanunu/ek-madde-3#f1): Alacak hakkının dava yoluyla ileri sürülebilme imkânının sınırlandığı süredir. Madde bu süreyi beş yıl olarak belirler ve alacağın kendisini sona erdirmez; yalnızca karşı tarafın def'i ile ileri sürülebilen bir savunma hakkı doğurur. ### Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun - Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun m.20 – A. Hak düşürücü süreler ve zamanaşımı süreleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4722-sayili-turk-medeni-kanununun-yururlugu-ve-uygulama-sekli-hakkinda-kanun/madde-20): Alacak hakkının dava yoluyla ileri sürülmesini, süre dolunca karşı tarafın def'i ile engelleyebildiği süredir. Maddede eski ve yeni kanundaki karşılığıyla birlikte ele alınır. ### Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun - AATUHK m.76 – Aczin neticeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6183-sayili-amme-alacaklarinin-tahsil-usulu-hakkinda-kanun/madde-76#f2): Kamu alacağının tahsil edilebileceği azami dönemdir. Tahsil dairesinin borçlunun malî durumunu izleme yükümlülüğü bu süre boyunca devam eder. ### Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun - TKHK geç. m.1 – Geçiş hükümleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6502-sayili-tuketicinin-korunmasi-hakkinda-kanun/gecici-madde-1#f2-b): Süre geçtiğinde hakkın varlığını koruduğu ancak dava yoluyla ileri sürülemediği süredir. Geçici maddede hak düşürücü süreyle birlikte anılır ve yürürlük öncesinde başlamış süreler için aynı geçiş kuralına bağlanmıştır. ## Karıştırılan kavramlar - **Zamanaşımı süresi / hak düşürücü süre** (TBK m.148): Zamanaşımı süresi, hakkın dava yoluyla ileri sürülebilmesini sınırlar ve bu maddenin yasağına tabidir. Hak düşürücü süre, hakkın kendisini sona erdirir; bu süreler madde metninde yer almaz. Bu maddenin yasağı hak düşürücü sürelere doğrudan uygulanmaz; bu sürelerin değiştirilebilirliği ayrıca değerlendirilir. - **Hak düşürücü süre / Zamanaşımı süresi** (TKHK geç. m.1): Hak düşürücü süre, süre dolunca hakkın kendisi sona erdiği için geçiş hükmü bakımından da bu niteliğiyle değerlendirilir. Zamanaşımı süresi, süre dolunca hakkı dava yoluyla ileri sürülemez kıldığı için geçiş hükmü bakımından aynı kurala bağlanmıştır. Her iki süre türünde de yürürlük öncesinde işlemeye başlamış süre, yeni Kanunda öngörülen sürenin geçmesiyle dolmuş sayılır. - **Yabancı hukuk zamanaşımı süresi kısa veya uzun / Hiç süre öngörülmemesi veya aşırı uzun süre** (MÖHUK m.8): Yabancı hukukta süre Türk hukukundakinden farklıysa, bu tek başına kamu düzenine aykırılık sayılmaz. Yabancı hukukta hiç süre öngörülmemişse veya aşırı uzun süre öngörülmüşse kamu düzeni engeli devreye girebilir. Birinci halde yabancı hukuk uygulanır; ikinci halde önce genel zamanaşımı süresi aranır, o da yoksa Türk hukukundaki süreler uygulanabilir. - **Genel haksız fiil süresi / ceza zamanaşımı süresi** (TBK m.72): Fiil yalnızca hukuki sorumluluk doğuruyorsa kısa ve uzun süreler uygulanır. Fiil aynı zamanda ceza kanunlarında daha uzun dava zamanaşımına bağlı bir suçsa, ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Ceza süresi yalnızca iki yıllık kısa süreyi uzatır; on yıldan kısa olmak koşuluyla geçerlidir. Ceza süresi on yılı aşıyorsa uzun süre yerine de ceza süresinin uygulanacağı ayrıca tartışmalıdır; metin bu konuda açık değildir. - **Zamanaşımı süresi / ifa süresi** (TBK m.151): Zamanaşımı süresi, alacağın hak düşürücü veya zamanaşımına tabi haklarda hakkın dava ile ileri sürülememesi için öngörülen süredir. İfa süresi, borcun yerine getirilmesi için tanınan vadeyi ifade eder. İkinci fıkra uyarınca zamanaşımı süresinin hesabında ifa süresine ilişkin hesap kuralları uygulanır; ancak zamanaşımının kesilmesi ve durması ayrı hükümlere tabidir. - **Zamanaşımı süresi içinde uzatma beyanı / süre dolduktan sonra beyan** (TTK m.1319): Kendisine karşı istemde bulunulan kişinin süre dolmadan yaptığı beyan. Sürenin dolmasından sonra yapılan beyan. Süre içinde yapılan beyan süreyi uzatır ve birden çok kez yapılabilir; süre dolduktan sonraki beyan zamanaşımını uzatmaz. ## İlgili konular - Süreler ve zamanaşımının başlangıcı (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/sureler-ve-zamanasiminin-baslangici - Borçlu elinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/borclu-elinde-haczedilen-mallara-karsi-istihkak-iddialari ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2024/135 E., 2024/185 K., 17.04.2024 — ilgili: TBK m.148 - 7. Hukuk Dairesi, 2025/4749 E., 2025/4900 K., 20.11.2025 — ilgili: 4722 s. K. m.20 - 7. Hukuk Dairesi, 2025/4552 E., 2025/4763 K., 17.11.2025 — ilgili: 4722 s. K. m.20 ## İlgili terimler [Hak Düşürücü Süre (6 işgünü)](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hak-dusurucu-sure-6-isgunu) · [Kötüniyet tazminatı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kotuniyet-tazminati) · [Aciz hâli](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/aciz-hali) · [Kıdem tazminatı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kidem-tazminati) · [Tüketici işlemi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tuketici-islemi) · [Tecil](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tecil) · [Geçiş hükmü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecis-hukmu) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.