--- title: "Zarar nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zarar" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Zarar **Kısaca:** Zarar, 9 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TMK m.210 · hacizde: Haciz uygulamasının, ortak mal rejimi nedeniyle alacaklının alacağını tahsil edememesi biçiminde ortaya çıkan mali kayıptır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-210) - TBK m.50 · zararın ve kusurun ispatı: Hukuka aykırı fiil nedeniyle zarar görenin malvarlığında veya kişiliğinde meydana gelen eksilme. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-50) - TCK m.157 · dolandırıcılık: Mağdurun veya bir başkasının malvarlığında hileli davranış nedeniyle meydana gelen eksilmedir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-157) ## Kanuni tanım - **5312 s. K. m.3/1-r** (Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun): Bu Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilenler ile zararın tespit, tazmin ve uyuşmazlıkların giderilmesine ilişkin masrafları — https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5312-sayili-deniz-cevresinin-petrol-ve-diger-zararli-maddelerle-kirlenmesinde-acil-durumlarda/madde-3#f1-r ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.439 – 2. Genel kurulun reddi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-439#f2): Borçlar hukuku anlamında malvarlığında meydana gelen eksilmedir. Kanun veya esas sözleşmenin ihlali sonucunda şirketin ya da pay sahiplerinin bu eksilmeye uğramış olması gerekir. - TTK m.805 – VIII - Hesaba geçirilmek üzere düzenlenen çek — 1. Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-805#f3): Kayda aykırı nakit ödeme nedeniyle hamilin uğradığı ve muhatabın sorumlu tutulduğu kayıptır. Sorumluluk çekin bedeli ile sınırlıdır. - TTK m.1256 – I- Taşıyanın sorumluluğu (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1256#f1): Maddenin uygulanmasında cezalandırıcı veya caydırıcı nitelikteki tazminatı kapsamayan, yani yalnızca gerçek zararı ifade eden kavramdır (m.1256/5-d). ### Türk Borçlar Kanunu - TBK m.50 – II. Zararın ve kusurun ispatı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-50#f1): Hukuka aykırı fiil nedeniyle zarar görenin malvarlığında veya kişiliğinde meydana gelen eksilme. Zararın varlığı ile miktarı ayrı ispat konularıdır; birinci fıkra her ikisini de zarar görene yükler. - TBK m.643 – 2. Kazanç ve zararın paylaşımı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6098-sayili-turk-borclar-kanunu/madde-643#f2): Ortaklığın varlığının, borçlar, giderler ve avanslar ödendikten sonra katılım paylarının geri verilmesine yetmemesi durumudur. Zararın ortaklar arasında paylaşılması için ortaklığın varlığının katılım paylarının toplamından az kalması gerekir. ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.157 – Dolandırıcılık (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-157#f1): Mağdurun veya bir başkasının malvarlığında hileli davranış nedeniyle meydana gelen eksilmedir. Yarar ile zarar arasında nedensellik bağı bulunmalıdır. ### Türk Medeni Kanunu - TMK m.210 – 2. Hacizde (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-210#f1): Haciz uygulamasının, ortak mal rejimi nedeniyle alacaklının alacağını tahsil edememesi biçiminde ortaya çıkan mali kayıptır. Maddenin uygulanabilmesi için zararın haczin uygulanması sırasında doğmuş olması gerekir. ### İş Mahkemeleri Kanunu - İş Mah. K. m.28 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7036-sayili-is-mahkemeleri-kanunu/madde-28): Belgenin zamanında verilmemesi ya da belgede doğru olmayan bilgi bulunması nedeniyle işçinin ya da yeni işverenin uğradığı maddi zarardır. Tazminat talebinin dayanağı bu zarardır; zarar doğmadan tazminat istenemez. ### Devlet İhale Kanunu - Devlet İhale Kanunu m.68 – Müteahhit veya müşterinin iflası hali (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2886-sayili-devlet-ihale-kanunu/madde-68#f1): İflas nedeniyle sözleşmenin bozulmasından doğan maddi kayıptır. Maddenin ikinci cümlesi, zarar doğduğu takdirde 62. maddeye göre işlem yapılmasını öngörür; zararın doğmaması hâlinde ek bir tazminat yükümlülüğü aranmaz. ### İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun - İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun m.2 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3577-sayili-ithalatta-haksiz-rekabetin-onlenmesi-hakkinda-kanun/madde-2#f1-i): Bir üretim dalında maddi zarar, maddi zarar tehdidi veya bir üretim dalının kurulmasının fiziki olarak gecikmesidir. Zararın bu üç biçiminden biri bulunmalıdır. ### Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun - Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun m.3 – Tanımlar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5312-sayili-deniz-cevresinin-petrol-ve-diger-zararli-maddelerle-kirlenmesinde-acil-durumlarda/madde-3#f1-d): Kanunun 6. maddesinde belirtilen zararlar ile zararın tespit, tazmin ve uyuşmazlıkların giderilmesine ilişkin masraflardır. Zararın kapsamı bu tanım üzerinden değil, 6. maddeden belirlenir. ## Karıştırılan kavramlar - **Kirlenme / Zarar** (5312 s. K. m.3): Kirlenme, olay sonucunda deniz çevresine karışan maddenin doğurduğu fiziki ve ekolojik değişikliktir. Zarar, kanunun 6. maddesinde sayılan zararlarla birlikte tespit, tazmin ve uyuşmazlık giderme masraflarını kapsar. Kirlenme bir olgudur, zarar ise bu olgudan doğan tazmin konusu kalemlerin toplamıdır; tazmin hesabında zarar kavramı kullanılır. - **İspatı mümkün zarar / İspatı mümkün olmayan zarar** (TBK m.50): İspatı mümkün olan zararda zarar görenin gerçek tutarı ortaya koyması beklenir. Gerçek tutarın ispatı mümkün değilse ya da zarar görenden makul biçimde beklenemiyorsa ikinci fıkra devreye girer. Hâkim ancak ikinci grupta takdir yetkisini kullanır; birinci grupta zarar görenin ispat yükü devam eder. - **Kazanç / Zarar** (TBK m.643): Kazanç hâlinde ortaklığın kalan varlığı, katılım paylarının geri verilmesini karşılayacak ölçüde olup üstünde bir artı bulunur. Zarar hâlinde kalan varlık katılım paylarını karşılamaz ve ortaklığın açığı ortaklar arasında paylaşılır. Kazanç birinci fıkraya, zarar ikinci fıkraya göre paylaşılır. Her iki durumda da önce borçlar, giderler ve avanslar, sonra katılım payları karşılanır. - **Gemi kazasından doğan zarar / Gemi kazası dışındaki ölüm ve yaralanma** (TTK m.1256): Zarar, beşinci fıkra (a) bendindeki gemi kazasından doğduğunda taşıyanın sorumluluğu, birinci fıkraya göre kusurun ispatına değil karineye dayanır; taşıyan kusursuzluğunu ispatlarsa kurtulur. Gemi kazası dışındaki bir nedenle ölüm veya yaralanma olduğunda ikinci fıkra uygulanır ve davacının taşıyanın kusurunu ispatlaması gerekir. Kusur ispat yükü değişir: birinci fıkrada taşıyana, ikinci fıkrada davacıya düşer. Gemi kazası dışı zararda sınır ve karine rejimi uygulanmaz. - **Menfaat-zarar yoksa / varsa ceza alt sınırı** (6493 s. K. m.27): Aykırılık sonucunda menfaat temin edilmemiş ve zarar doğmamışsa ceza, kanundaki 40.000 ile 900.000 lira aralığında belirlenir. Menfaat temin edilmiş veya zarar doğmuşsa cezanın alt sınırı bu menfaatin ya da zararın iki katına çıkar. Asgari ceza tutarı, ilgili menfaat veya zarar miktarına göre yükselir ve üst sınır 900.000 lirayı aşabilir. - **Yurt içi zarar / yurt dışı zarar** (GVK m.88): Yurt içi zarar, gelir kaynaklarından birinde Türkiye'de doğan zarardır ve diğer kaynakların kazanç ve iratlarına doğrudan mahsup edilir. Yurt dışı zarar, tam mükellefin yurt dışı faaliyetinden doğar ve yalnız madde metnindeki belge ve raporlama koşullarının yerine getirilmesi halinde mahsup edilebilir. Yurt dışı zararda denetim raporu ve onaylı belge zorunludur; bu koşul yerine gelmezse zarar mahsup edilemez. ## İlgili konular - Sorumluluk ve tazminat (Borçlar Hukuku Genel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-genel-hukumler/sorumluluk-ve-tazminat - Tasfiye (Borçlar Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/borclar-hukuku-ozel-hukumler/tasfiye - Mala zarar verme ve mala zarar vermenin nitelikli halleri (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/mala-zarar-verme-ve-mala-zarar-vermenin-nitelikli-halleri - Cebrî icra hâlinde (Medeni Hukuk): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/cebri-icra-halinde - Özel denetim isteme hakkı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ozel-denetim-isteme-hakki ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2025/165 E., 2025/940 K., 25.12.2025 — ilgili: TBK m.50 - Hukuk Genel Kurulu, 2023/858 E., 2023/1399 K., 27.12.2023 — ilgili: TBK m.50 - Ceza Genel Kurulu, 2011/488 E., 2012/97 K., 13.03.2012 — ilgili: TCK m.157 ## İlgili terimler [Müteahhit](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muteahhit) · [İhraç fiyatı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ihrac-fiyati) · [Kirlenme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kirlenme) · [Koruyucu önlem](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/koruyucu-onlem) · [Damping marjı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/damping-marji) · [Sorumlu taraf](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/sorumlu-taraf) · [Ödeme hizmeti sağlayıcısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/odeme-hizmeti-saglayicisi) · [Kazanç](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kazanc) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.