--- title: "Zimmet nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zimmet" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Zimmet **Kısaca:** Zimmet, 11 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - TCK m.247 · zimmet: Kamu görevlisinin, görevi nedeniyle zilyedliğine verilmiş ya da koruma ve gözetiminde bulunan malı kendisinin ya da başkasının malvarlığına katması veya malik gibi tasarrufta bulunmasıdır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-247) - 2489 s. K. m.6: Kamu görevlisinin görevi gereği kendisine teslim edilmiş ya da emanet edilmiş para veya malı kendi malı gibi kullanması, kendisine ya da başkasına mal etmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2489-sayili-kefalet-kanunu/madde-6) - 278 s. K. m.20: Mal üzerinde görevi gereği bulunan kişinin malı kendi malı gibi kullanması veya kendine geçirmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/278-sayili-turkiye-bilimsel-ve-teknolojik-arastirma-kurumu-ile-ilgili-bazi-duzenlemeler/madde-20) ## Kanunda nerede geçiyor ### Kefalet Kanunu - Kefalet Kanunu m.4 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2489-sayili-kefalet-kanunu/madde-4#f1): Kefaletli memur veya müstahdemin kesinleşmiş hükümle tespit edilen ve sandığa karşı sorumlu olduğu kamu parası açığı. Ödeme, zimmet tutarı üzerinden yapılır. - Kefalet Kanunu m.6 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2489-sayili-kefalet-kanunu/madde-6#f1): Kamu görevlisinin görevi gereği kendisine teslim edilmiş ya da emanet edilmiş para veya malı kendi malı gibi kullanması, kendisine ya da başkasına mal etmesidir. Maddenin ikinci fıkrası bakımından bu niteleme Ceza Kanunu'na göre yapılır. ### Türk Ceza Kanunu - TCK m.247 – Zimmet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-247#f1): Kamu görevlisinin, görevi nedeniyle zilyedliğine verilmiş ya da koruma ve gözetiminde bulunan malı kendisinin ya da başkasının malvarlığına katması veya malik gibi tasarrufta bulunmasıdır. Mal üzerinde yalnızca görevle bağlantılı bir zilyetlik ya da koruma gözetim yükümlülüğü bulunmalıdır. ### Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun - Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.20 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/278-sayili-turkiye-bilimsel-ve-teknolojik-arastirma-kurumu-ile-ilgili-bazi-duzenlemeler/madde-20#f1): Mal üzerinde görevi gereği bulunan kişinin malı kendi malı gibi kullanması veya kendine geçirmesidir. Maddenin kapsamı, zimmete geçirme eyleminin mal üzerinde yetkili olmayı gerektirdiği ölçüde sınırlıdır. ### Milli Piyango Hakkında Kanun Hükmünde Kararname - Milli Piyango Hakkında Kanun Hükmünde Kararname m.51 – Devlet Malı Sayılma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/320-sayili-milli-piyango-hakkinda-kanun-hukmunde-kararname/madde-51#f1): Kamu görevlisinin görevi gereği elinde bulunan veya kendisine teslim edilen kamu malını kendisine ya da başkasına mal etmesi suretiyle işlenen suçtur. Maddede yer alır ve suçun unsurları ilgili Ceza Kanunu hükümlerinden belirlenir. ### Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu - Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu m.68 – Ceza hükümleri: (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/1211-sayili-turkiye-cumhuriyet-merkez-bankasi-kanunu/madde-68#f5-b): Görevi nedeniyle zilyetliği devredilmiş ya da koruma ve gözetimiyle yükümlü olunan para, para yerine geçen evrak veya senetler ya da diğer malların failin veya başkasının mülkiyetine geçirilmesidir. Suçun oluşması için malın failin görevi nedeniyle elinde bulunması gerekir. ### Yardım Toplama Kanunu - Yardım Toplama Kanunu m.28 – Yardımın Devlet malı sayılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2860-sayili-yardim-toplama-kanunu/madde-28#f1): Kamu görevlisi olmayan kişi bakımından da yardım toplama faaliyetinden elde edilen mal ve paraların, sahibine ait olduğu bilinerek kendi malı gibi kullanılmasıdır. Maddenin atfettiği hüküm, Türk Ceza Kanunu'ndaki zimmet suçunun hükümleridir. ### Bankacılık Kanunu - Bankacılık Kanunu m.160 – Zimmet (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5411-sayili-bankacilik-kanunu/madde-160#f1): Görevi nedeniyle zilyetliği devredilmiş ya da koruma ve gözetimiyle yükümlü olunan malı, kendisinin ya da başkasının malvarlığına geçirme fiilidir. Suç sırf hareket suçudur; ayrı bir netice aranmaz. ### Sigortacılık Kanunu - Sigortacılık Kanunu m.35 – Adlî cezalar (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5684-sayili-sigortacilik-kanunu/madde-35): Yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile diğer mensupların, görevleri dolayısıyla kendilerine tevdi edilen ya da muhafaza, denetim ve sorumlulukları altında bulunan kuruluş varlıklarını kendi mallarına katmasıdır. Yalnızca görevle bağlantılı varlıklar bu suçun konusudur. ## Karıştırılan kavramlar - **Çalma-ihtilas-zimmet / kötüye kullanma** (278 s. K. m.20): Çalma, ihtilas ve zimmete geçirme, malın fiilen alınması ya da elden çıkarılması ile gerçekleşen eylemlerdir. Kötüye kullanma, mal üzerindeki yetkinin amacı dışında kullanılmasıdır ve yolu ile sınırlı değildir. Madde her iki grubu da ayrı ayrı sayar; kötüye kullanmada yöntem aranmadığı için eylemin kapsamı daha geniştir. - **Çalma-ihtilas-zimmet / genel suistimal** (320 s. K. m.51): Madde, çalma, ihtilas ve zimmet gibi belirli fiilleri sayar. Madde, bu sayılanların dışında kalan her türlü suistimali de 'her ne suretle olursa olsun' ifadesiyle kapsar. Sayılmayan bir fiil de suistimal kapsamında değerlendirilebilir; fiilin bu geniş kapsamda kalıp kalmadığı somut olayda belirlenir. - **Fıkra II-b (zimmet) temel hâl / Fıkra II-b hileli hâl** (1211 s. K. m.68): Zimmet suçunun temel hâli, zilyetliği devredilmiş ya da koruma ve gözetim yükümlülüğü bulunan banka mensubunun para, evrak, senet veya diğer malları kendisinin ya da başkasının zimmetine geçirmesidir. Hileli hâl, zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranışlarla işlenen zimmettir. Temel hâlde altı yıldan on iki yıla kadar hapis ve 5000 güne kadar adli para cezası ile tazminat; hileli hâlde en az on iki yıl hapis, 20000 güne kadar adli para cezası ve adli para cezasının zararın üç katından az olamaması uygulanır. - **Zimmet ceza indirimi: etkin pişmanlık / değerin azlığı** (1211 s. K. m.68): Etkin pişmanlık, failin zararı giderme davranışına bağlanır. Değerin azlığı, zimmet konusunun değerinin düşük olmasına bağlanan ayrı bir indirim nedenidir. Değerin azlığında verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilir; bu indirim etkin pişmanlık indirimleriyle ayrı bir neden olarak düzenlenmiştir. - **İhtilas / Adi zimmet** (2489 s. K. m.6): İhtilas şeklinde zimmette, sorumlu memur para ve kıymetleri usulsüz biçimde kendi tasarrufuna geçirir ve birinci fıkra uygulanır. Adi zimmette ise Ceza Kanunu hükümleri uygulanır ve görev bakımından ikinci fıkrada yer alan kısıtlama geçerlidir. İhtilas hâlinde para ve ayniyatın geri verilmesi yasağı kaldırmaz ve tekaüt hakkından mahrumiyet doğar; adi zimmette ise tekaüt hakkından mahrumiyet öngörülmemiştir, yalnız para ve ayniyat işlerinde kullanılmama yasağı vardır. - **Zimmet veya ihtilasın sabit olması / sabit olmaması** (2489 s. K. m.6): Muhakeme ile sabit olan zimmet ya da ihtilas hâlinde birinci fıkradaki yasaklar doğar. Sadece hizmet içi incelemede ortaya çıkan, yargılama ile kesinleşmemiş bir açıklık bu yasakları doğurmaz. Sabitlik bulunmadan birinci fıkradaki yasaklar uygulanamaz; bu nedenle idari işlemlerde sabitliğin varlığı ayrıca gözetilmelidir. ## İlgili konular - Zimmet ve etkin pişmanlık (Ceza Hukuku Özel Hükümler): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/zimmet-ve-etkin-pismanlik ## Örnek kararlar - 2004/17 E., 2007/59 K., 17.05.2007 — ilgili: 2489 s. K. m.6 - Ceza Genel Kurulu, 2023/456 E., 2024/126 K., 20.03.2024 — ilgili: 5411 s. K. m.160 - Ceza Genel Kurulu, 2023/596 E., 2024/127 K., 20.03.2024 — ilgili: 5411 s. K. m.160 ## İlgili terimler [Hileli davranış](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hileli-davranis) · [İhtilas](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ihtilas) · [Banka mensubu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/banka-mensubu) · [Etkin pişmanlık](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/etkin-pismanlik) · [Rüçhan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ruchan) · [Kötüye kullanma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/kotuye-kullanma) · [Asılsız haber](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/asilsiz-haber) · [Ceza kovuşturması](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ceza-kovusturmasi) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.