---
title: "Zirai kazanç nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zirai-kazanc"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Zirai kazanç

**Kısaca:** Tarımsal üretimden elde edilen gelirdir. Özel ödeme zamanı yetkisinin kapsamını belirleyen ölçüt, mükellefin gelirlerinin büyük bölümünün bu kazançtan oluşmasıdır. (GVK m.117)

## Kanunda nerede geçiyor

### Gelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK m.52 – Zirai kazanç, zirai faaliyet, zirai işletme, çiftçi ve mahsulün tarifi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-52#f1): Zirai faaliyetten doğan kazançtır. Kazancın zirai nitelik taşıyıp taşımadığı, kazancı doğuran faaliyetin zirai faaliyet tanımına girmesine bağlıdır.
- GVK m.53 – Zirai kazançta vergileme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-53#f1): Çiftçilerin ziraat yoluyla elde ettikleri gelirdir. Vergilendirme usulü, çiftçinin işletmesinin büyüklüğüne ve makine-traktör varlığına göre belirlenir.
- GVK m.55 – Kazancın zirai işletme hesabı esasına göre tespiti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-55#f1): Hesap dönemi içinde para ile tahsil edilen veya alacak olarak tahakkuk eden hasılat ile ödenen veya borçlanılan giderler arasındaki müspet farktır. Sonuç pozitif değilse madde anlamında zirai kazanç doğmaz.
- GVK m.59 – Kazancın bilanço esasına göre tesbiti (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-59): Çiftçinin toprağa bağlı zirai faaliyetinden elde ettiği gelirdir. Bu madde bakımından çiftçinin tercihi yalnız bu kazanç türüne ilişkindir.
- GVK m.117 – Yıllık beyana tabi gelirler üzerinden tahakkuk eden vergilerde ödeme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/193-sayili-gelir-vergisi-kanunu-gvk/madde-117#f2): Tarımsal üretimden elde edilen gelirdir. Özel ödeme zamanı yetkisinin kapsamını belirleyen ölçüt, mükellefin gelirlerinin büyük bölümünün bu kazançtan oluşmasıdır.

### Vergi Usul Kanunu
- VUK m.91 – Görev süresi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-91#f2): Tarımsal faaliyetten elde edilen kazançtır. Bu kazançların takdiri için kurulan il komisyonlarında görev yapan üyeler üç yıllık süre ile seçilir.
- VUK geç. m.3 (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/gecici-madde-3#f1): Tarımsal faaliyetten elde edilen ve bu madde kapsamında vergilendirilen kazançtır. Kazancın tespit yöntemi, bu maddede belirlenen usul çerçevesinde yapılır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Ziraî kazanç / ticari kazanç (makine ve traktör geliri)** (GVK m.53): Çiftçiye ait biçerdöver, benzeri motorlu araç veya traktörün ziraî işletmeye dahil edilerek işletilmesinden elde edilen gelir zirai kazanç kapsamında kalır. Ziraî işletmeye dahil edilmeyen bu araçların işletilmesinden elde edilen gelir ticari kazanç hükümlerine göre vergilendirilir. Gelir ticari kazanç olarak tespit edilir ve farklı hükümlere tabi olur.
- **Zirai kazanç / ticari kazanç** (GVK m.59): Zirai kazancın bilanço esasına göre tespiti, bu madde ile belirlenir. Ticari kazancın bilanço esasına ilişkin hükümleri, ancak zirai kazanç bakımından atıf yoluyla uygulanır. Ticari kazanç hükümleri zirai kazanca kendiliğinden değil, madde üzerinden uygulanır.
- **Ziraî kazanç ağırlıklı mükellef / Diğer mükellefler** (GVK m.117): Gelirlerinin büyük kısmı ziraî kazançtan oluşan mükellefler, Bakanlık tarafından özel ödeme zamanına bağlanabilir. Ziraî kazancı ağırlıkta olmayan mükellefler bakımından bu yetki kullanılamaz; yalnızca genel taksit kuralı geçerlidir. Bu yetki yalnızca ziraî kazanç ağırlıklı mükellefler için kullanılabilir; diğer mükellefler için özel ödeme zamanı tayin edilemez.

## İlgili konular

- Müşterek hükümler (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/musterek-hukumler
- Verginin ödenmesi (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/taksitler-ve-mahsuplar

## Örnek kararlar

- 4. Daire, 2016/85 E., 2020/6344 K., 28.12.2020 — ilgili: GVK m.52, GVK m.53
- 4. Daire, 2016/35 E., 2020/6345 K., 28.12.2020 — ilgili: GVK m.52, GVK m.53
- 2007/66 E., 2008/157 K., 06.11.2008 — ilgili: GVK m.53

## İlgili terimler

[İşletme hesabı esası](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isletme-hesabi-esasi) · [Mahsul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahsul) · [Götürü gider usulü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/goturu-gider-usulu) · [İşletme büyüklüğü ölçüsü](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/isletme-buyuklugu-olcusu) · [Tahrir komisyonu](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/tahrir-komisyonu) · [Zirai işletme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zirai-isletme) · [Çiftçi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ciftci) · [Gerçek usul](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gercek-usul)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.