--- title: "Zıya nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ziya" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Zıya **Kısaca:** Eşyanın kaybolması veya yok olması anlamındadır. (TTK m.1212) ## Kanunda nerede geçiyor ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.651 – I - Şartları (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-651): Senedin zayi kavramıyla birlikte kullanılan ve senedin elden çıkmasını ifade eden kavram olarak kanun gerekçesinde karşılığı Türkçe bir sözcüğe çevrilmeden alınmıştır. Zayi ile birlikte maddede yer alan iki ayrı durum ya da aynı durumun iki yüzü olarak değerlendirilir. - TTK m.667 – II - Kuponlarda usul (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-667): Kuponun kaybolması, yanması, çalınması ya da başka bir nedenle elden çıkması hâlidir. Madde bu hâlde hak sahibinin mahkemeye başvurmasına olanak tanır. - TTK m.847 – 4. Sigorta (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-847#f1): Sigortalı malın tamamen kaybolması, yok olması ya da kullanılamaz hale gelmesi anlamına gelen zarar türüdür. Maddede hasar ile birlikte ayrı bir zarar hali olarak sayılmıştır. - TTK m.860 – V - Refakat belgeleri (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-860#f2): Belgelerin taşıyıcının elinde kaybolması veya yok olması durumudur. Hükümde taşıyıcının sorumluluğunu doğuran hallerden biridir. - TTK m.875 – I - Zıya veya hasar ile gecikmeden doğan zarardan sorumluluk (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-875): Eşyanın yitmesi, yok olması halidir. Eşyanın varlığını koruyamayarak kaybedilmesini ifade eder. - TTK m.876 – II - Sorumluluktan kurtulma — 1. Genel olarak a) Taşıyıcının özeni (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-876#f1): Taşınan eşyanın tamamen veya kısmen kaybolması ya da yok olması anlamına gelir. Eşyanın fiziksel olarak zarar görmesi bu kavrama girmez, o hasar kavramı içinde değerlendirilir. - TTK m.880 – IV - Tazminatta esas alınacak değer (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-880): Eşyanın tamamen veya kısmen kaybolması, yok olması ya da taşıyıcının elinde eksilmesi anlamında kullanılan hâldir. Madde bu hâlde tazminatı eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine bağlar. - TTK m.899 – F) Sorumluluk sınırı (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-899#f1): Taşınan eşyanın tamamen kaybolması veya taşıma sırasında miktar olarak eksilmesidir. Madde, zıya ve hasarı birlikte sınırlandırır. - TTK m.900 – G) Bildirim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-900): Taşınan eşyanın kaybolması veya eksilmesi halidir. Eşyanın hiç teslim edilmemesi veya miktarında azalma olması bu kapsama girer. - TTK m.1178 – I- Genel olarak (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1178#f2): Eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde iken kaybolması, yani fiziksel olarak elde bulunmaz hâle gelmesidir. Hasar ise eşyanın değerini ya da kullanım niteliğini azaltan fiziksel bozulmadır. - TTK m.1184 – V- İnceleme ve bildirim — 1. İnceleme (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1184#f2): Eşyanın taşıma sırasında kaybolması veya eksilmesidir. Maddenin ikinci fıkrasında, taşıyanın tazminat vermesi gereken zıya veya hasarın belirlenmesi hâlinde inceleme giderinin taşıyana yükletilmesi için kullanılır. - TTK m.1185 – 2. Bildirim (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1185#f1): Eşyanın taşıma sırasında kaybolması veya eksilmesi anlamında kullanılan zarar türüdür. Hasar ile birlikte madde metninde ihbar yükümlülüğüne bağlanmıştır. - TTK m.1212 – 3. Başka gemiye yükleme ve aktarma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1212): Eşyanın kaybolması veya yok olması anlamındadır. Maddenin tetikleyici olayı, taşınan geminin zıyaıdır; yani geminin kaybıyla taşımanın sözleşmedeki gemiyle sürdürülememesi durumudur. - TTK m.1260 – V- Değerli eşya (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1260): Eşyanın yolcunun zilyetliğinden çıkması, kaybolması veya yok olmasıdır. Maddede zıya ile hasar birlikte sayılmış, her ikisi bakımından sorumluluğun ayrı koşullara bağlandığı belirtilmiştir. ## Karıştırılan kavramlar - **Zayi / zıya anında hak sahibi** (TTK m.651): Zayi olduğunda senette hakkı bulunan kişi, iptal talebinde bulunabilir. Zıyaın ortaya çıktığı anda hakkı bulunan kişi de talep sahibidir; zayi ile zıya anı farklı kişilere hak tanımasına yol açabilir. Fıkra 2 uyarınca talep hakkı, zayi veya zıyaın ortaya çıktığı andaki hak sahibine tanınır; sonraki devralan kişi bu hakkı kendiliğinden kazanmaz. - **Zıya / Hasar** (TTK m.847): Zıya, sigortalı malın tamamen kaybolması ya da kullanılamaz hâle gelmesidir. Hasar, malın kısmen zarar görmesi ve değerinde azalma olmasıdır. Madde her iki durumda da varant hamilinin sigorta bedelinden alacağını tahsil edeceğini öngörür; zararın tam mı kısmi mi olduğu tahsil edilecek miktarı belirler. - **Kaçınılamayan durum / kusurlu zıya** (TTK m.860): Zıya, hasar veya yanlış kullanma taşıyıcının kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği bir durumdan kaynaklanmışsa taşıyıcı sorumlu olmaz. Taşıyıcının makul tedbiri almamasından kaynaklanan zıya veya hasarda sorumluluk devam eder. Taşıyıcı kaçınılamazlığı ispat ettiğinde sorumluluğu sona erer; ispat edemezse sorumluluğu kalkmaz. - **Zıya / hasar / gecikme** (TTK m.875): Zıya, eşyanın yitmesi veya yok olmasıdır. Hasar, eşyanın varlığını koruyup değer veya niteliğinin azalmasıdır; gecikme ise eşyanın teslim süresinin aşılmasıdır. Üç hal de birinci fıkra kapsamındadır ve taşıyıcının sorumluluğunu doğurur. Gecikmede ayrıca üçüncü fıkradaki ücret indirimi gündeme gelir; zıya ve hasarda bu indirim yoktur. - **Açıkça görülen / açıkça görünmeyen zıya veya hasar** (TTK m.900): Zıya veya hasarın teslim anında açıkça görülmesi halidir. Bu halde bildirim süresi üç iş günüdür. Zıya veya hasarın açıkça görünmemesi halidir. Bu halde bildirim süresi ondört gündür. İki hal için farklı bildirim süreleri uygulanır; açıkça görülen hasarda süre üç iş günü, görünmeyende ondört gündür. - **Hasar-zıya / geç teslim** (TTK m.1178): Zıya ve hasarda eşyanın fiziksel durumunda bir kayıp ya da bozulma söz konusudur. Geç teslimde eşya bütün hâlde olabilir, zarar süreye bağlıdır. Her iki zarar türü de ikinci fıkra kapsamında taşıyanın hâkimiyeti süresiyle sınırlanır; geç teslimde zarar, teslim süresinin aşılmasına dayanır ve dördüncü fıkraya bağlıdır. ## İlgili konular - Genel hükümler ve nama yazılı senetler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/genel-hukumler-ve-nama-yazili-senetler - Hamile yazılı senetler (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/hamile-yazili-senetler - Sattırma hakkı (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sattirma-hakki ## Örnek kararlar - Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2025/1530 E., 2025/2274 K., 30.12.2025 — ilgili: TTK m.875, TTK m.876, TTK m.880 - İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi, 2022/1191 E., 2026/350 K., 26.02.2026 — ilgili: TTK m.876, TTK m.880 - Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2024/1323 E., 2025/2310 K., 31.12.2025 — ilgili: TTK m.876, TTK m.880 ## İlgili terimler [Hasar](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hasar) · [Teslimde gecikme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/teslimde-gecikme) · [Fiilî taşıyan](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/fiili-tasiyan) · [Hak sahibi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/hak-sahibi) · [İkâme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ik-me) · [Gecikme](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecikme) · [Gecikme zararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/gecikme-zarari) · [İstem hakları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/istem-haklari) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.