---
title: "Zorunlu katılım nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zorunlu-katilim"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Zorunlu katılım

**Kısaca:** Zorunlu katılım, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- 2797 s. K. m.41 · hukuk ve Ceza Genel Kurullarının çalışması: Bir işin duruşmasında bulunmuş başkan ve üyelerin, kurul kadrosunda değişiklik, izin veya hastalık gibi nedenler dışında o işin görüşüldüğü kurulda yer alma yükümlülüğüdür. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2797-sayili-yargitay-kanunu/madde-41)
- 5355 s. K. m.4 · kuruluş: Su, atık su, katı atık ve benzeri altyapı ile çevre ve ekolojik dengenin korunmasına ilişkin projelerin zorunlu kılması hâlinde, Cumhurbaşkanının ilgili mahalli idareleri birliğe katılmaya karar verebilmesidir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5355-sayili-mahalli-idare-birlikleri-kanunu/madde-4)

## Kanunda nerede geçiyor

### Vergi Usul Kanunu
- VUK m.107/A – Elektronik ortamda tebliğ (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-107a): Birinci fıkrada sayılan kimselerin elektronik tebligat sistemini kullanmak zorunda olmasıdır. Bu kimseler için elektronik tebligat, 93. maddedeki usullere bağlı kalınmaksızın yapılabilir.

### Yargıtay Kanunu
- Yargıtay Kanunu m.41 – Hukuk ve Ceza Genel Kurullarının çalışması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2797-sayili-yargitay-kanunu/madde-41): Bir işin duruşmasında bulunmuş başkan ve üyelerin, kurul kadrosunda değişiklik, izin veya hastalık gibi nedenler dışında o işin görüşüldüğü kurulda yer alma yükümlülüğüdür. Çoğunluğun katılmaması halinde zorunluluk ihlal edilmiş olur.

### Mahalli İdare Birlikleri Kanunu
- Mahalli İdare Birlikleri Kanunu m.4 – Kuruluş (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5355-sayili-mahalli-idare-birlikleri-kanunu/madde-4): Su, atık su, katı atık ve benzeri altyapı ile çevre ve ekolojik dengenin korunmasına ilişkin projelerin zorunlu kılması hâlinde, Cumhurbaşkanının ilgili mahalli idareleri birliğe katılmaya karar verebilmesidir. Bu hâl, ihtiyari üyelik ve ayrılmadan ayrıdır.

## Karıştırılan kavramlar

- **Zorunlu katılım / İsteğe bağlı katılım** (VUK m.107/A): Birinci fıkrada sayılan mükellefler sisteme dâhil olmak zorundadır ve kendilerine elektronik tebligat yapılabilir. Birinci fıkra dışındaki kişiler yalnızca talep ederlerse sisteme dâhil olabilir. Zorunlu katılanlara 93. maddedeki usuller aranmadan elektronik tebligat yapılır; isteğe bağlı katılanlar talep tarihine göre çıkabilir ve sonraki tebligatları da elektronik yolla yapılır.
- **Yasaklı üye / zorunlu katılım** (2797 s. K. m.41): Özel dairede hükme etkili işlemi yapmış veya karara katılmış kişi genel kurulda yer alamaz. Duruşmada bulunmuş başkan ve üyeler ise bu işi görüşen kurulda yer almak zorundadır. Aynı kişi bir yönden yasaklı, öbür yönden zorunlu katılımcı olabilir; bu durumda hangi görevin tarafı olduğu belirlenmelidir.
- **Ihtiyari üyelik / Zorunlu katılım** (5355 s. K. m.4): Ihtiyari üyelikte katılım mahalli idarenin kendi meclis kararına ve birlik meclisinin kabulüne dayanır. Altyapı ve çevre projelerinin zorunlu kıldığı hâllerde katılım Cumhurbaşkanının kararına bağlıdır. Zorunlu katılımda üyelik mahalli idarenin iradesine bırakılmaz; Cumhurbaşkanı kararı belirleyicidir.
- **Ihtiyari ayrılma / Zorunlu katılım hâlinden ayrılma** (5355 s. K. m.4): Ihtiyari üye olunan birlikten ayrılmada ilgili mahalli idare meclisinin kararı yeterlidir. Zorunlu katılım hâlinde birlikten ayrılma Cumhurbaşkanının iznine bağlıdır. Zorunlu katılım hâlinde meclis kararı tek başına ayrılma için yeterli değildir.

## İlgili konular

- Posta ile tebliğ usulü, ilan yoliyle tebliğ usulü, tebliğlere ait türlü hükümler (Vergi ve Vergi Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/posta-ile-teblig-usulu-ilan-yoliyle-teblig-usulu-tebliglere-ait-turlu-hukumler

## Örnek kararlar

- 2005/90 E., 2008/146 K., 24.09.2008 — ilgili: 5355 s. K. m.4

## İlgili terimler

[Mahallî idare birliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/mahalli-idare-birligi) · [Üçte iki çoğunluk](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ucte-iki-cogunluk) · [Toplantı yeter sayısı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/toplanti-yeter-sayisi)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.