---
title: "Zorunlu sebep nedir?"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zorunlu-sebep"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
type: "DefinedTerm"
updated: "2026-10-21"
---

# Zorunlu sebep

Diğer yazımlar: Zorunlu sebepler

**Kısaca:** Zorunlu sebep, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

- TTK m.1094 · gemide hazır bulunma: Kaptanın gemiden ayrılmasını haklı kılan, kaptanın iradesi dışındaki ve ayrılmadan kaçınılamayan durumdur. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1094)
- Tebligat K. m.7/A · elektronik tebligat: Elektronik yolla tebligatın teknik ya da benzeri nedenlerle gerçekleştirilemediği hâldir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7201-sayili-tebligat-kanunu/madde-7a)
- 3083 s. K. m.19 · arazinin tarım dışı amaçlarla kullanılması: Tarım dışı kullanımın istisnasını oluşturan, kanunda ayrıntılı sayılmayan gerekçelerdir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3083-sayili-sulama-alanlarinda-arazi-duzenlenmesine-dair-tarim-reformu-kanunu/madde-19)

## Kanunda nerede geçiyor

### Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.1094 – IV- Gemide hazır bulunma (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-1094): Kaptanın gemiden ayrılmasını haklı kılan, kaptanın iradesi dışındaki ve ayrılmadan kaçınılamayan durumdur. Maddede sayılmamış olup her somut olayda değerlendirilir.

### Tebligat Kanunu
- Tebligat K. m.7/A – Elektronik tebligat (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/7201-sayili-tebligat-kanunu/madde-7a): Elektronik yolla tebligatın teknik ya da benzeri nedenlerle gerçekleştirilemediği hâldir. Kanunda sayılmadığından, somut olayda elektronik yolun kullanılamadığının ortaya konulması gerekir.

### Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu
- Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu m.19 – Arazinin tarım dışı amaçlarla kullanılması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/3083-sayili-sulama-alanlarinda-arazi-duzenlenmesine-dair-tarim-reformu-kanunu/madde-19#f1): Tarım dışı kullanımın istisnasını oluşturan, kanunda ayrıntılı sayılmayan gerekçelerdir. Maddede ölçütü somutlaştırılmamıştır; kullanım talebinin bu niteliği taşıyıp taşımadığı somut olayda değerlendirilir.

## Karıştırılan kavramlar

- **Zorunlu sebep / yakın tehlike** (TTK m.1094): Zorunlu sebep, limanda yükleme veya boşaltma sırasında kaptanın ayrılmasını haklı kılan durumdur (birinci fıkra). Yakın tehlike, gemi denizdeyken kaptanın gemide kalma yükümlülüğünü kaldıran nedendir (üçüncü fıkra). Her iki durumda da kaptanın ayrılması hukuka uygun hâle gelir; ancak ispat ve değerlendirme ölçütü somut olaya göre yapılır.

## İlgili konular

- Kanunun şümulü (İcra Müdürlüğü Mevzuatı): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-mudurlugu-mevzuati/tebligat-kanunu

## Örnek kararlar

- İdare Dava Daireleri Kurulu, 2021/3394 E., 2024/1185 K., 27.05.2024 — ilgili: 3083 s. K. m.19
- 6. Daire, 2017/3629 E., 2021/6375 K., 17.05.2021 — ilgili: 3083 s. K. m.19

## İlgili terimler

[Elektronik tebligat adresi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/elektronik-tebligat-adresi) · [Yapılmış sayılma](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/yapilmis-sayilma) · [Uygulama alanları](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/uygulama-alanlari)

---
Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.