--- title: "Zorunlu unsur nedir?" source: "https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/zorunlu-unsur" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" type: "DefinedTerm" updated: "2026-10-21" --- # Zorunlu unsur Diğer yazımlar: Zorunlu unsurlar **Kısaca:** Zorunlu unsur, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir. - HMK m.364 · temyiz dilekçesi: Temyiz edenin kimliği, imzası ve temyiz olunan kararın hangi karar olduğunu belli eden kayıtlardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-364) - İİK m.58 · takip talebi ve muhtevası: Talepte bulunması gereken ve eksikliğinde ödeme emri gönderilmesini engelleyen kayıtlardır. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-58) - TTK m.672 · unsurların bulunmaması: Kanunda poliçe senedinde bulunması zorunlu tutulan asgari içeriktir. (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-672) ## Kanunda nerede geçiyor ### Hukuk Muhakemeleri Kanunu - HMK m.364 – Temyiz dilekçesi (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6100-sayili-hukuk-muhakemeleri-kanunu/madde-364): Temyiz edenin kimliği, imzası ve temyiz olunan kararın hangi karar olduğunu belli eden kayıtlardır. Bu üç unsur bulunduğu sürece diğer eksiklikler dilekçenin reddini gerektirmez. ### İcra ve İflas Kanunu - İİK m.58 – Takip talebi ve muhtevası (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-58): Talepte bulunması gereken ve eksikliğinde ödeme emri gönderilmesini engelleyen kayıtlardır. Maddenin birinci ve ikinci bentlerinde ve üçüncü bentte sayılanlar bu kapsamdadır. ### Türk Ticaret Kanunu - TTK m.672 – 2. Unsurların bulunmaması (https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-672): Kanunda poliçe senedinde bulunması zorunlu tutulan asgari içeriktir. Bu unsurlardan birinin eksik olması senedin poliçe sayılmasını engeller; ancak 672. maddenin ikinci ila dördüncü fıkralarında öngörülen haller bu kuraldan ayrılır. ## Karıştırılan kavramlar - **Genel zorunlu unsurlar / senede dayalı talepte ek unsurlar** (İİK m.58): Her takip talebinde alacaklı, borçlu, alacak tutarı ve takip yolu gibi unsurlar aranır. Alacak belgeye dayanıyorsa belgenin aslı ya da tasdikli örneği ile borçlu sayısından bir fazla örnek de icra dairesine verilmek zorundadır. Belgenin ibrazı yapılmazsa talebin eksik kaldığı kabul edilir; belgesiz talepte bu unsur eksik sayılır. - **Dilekçenin şekil eksikliği / zorunlu unsur eksikliği** (HMK m.364): Madde 364/2'de sayılan dokuz bentten herhangi birinin eksik olduğu durum. Temyiz edenin kimliği, imzası ve temyiz olunan kararı yeterince belli eden kayıtların bulunmadığı durum. Birinci durumda dilekçe, eksik bent ne olursa olsun, kendiliğinden reddedilmez ve inceleme yapılır. İkinci durumda ise zorunlu unsurların eksikliği nedeniyle dilekçe reddolunabilir. - **Zorunlu unsur / Seçimlik unsur (genel idare gideri)** (VUK m.275): İlk madde, işçilik ve genel imal gideri hissesi maddede zorunlu unsur olarak sayılmıştır. Genel idare gideri hissesi, maddede açıkça ihtiyari olarak düzenlenmiştir. Zorunlu unsurların maliyete dahil edilmemesi maddeye aykırılık doğururken, genel idare gideri hissesinin katılmaması maddeye aykırılık oluşturmaz. - **Zorunlu unsur / isteğe bağlı unsur** (2886 s. K. m.18): Niteliği, yeri, miktarı, şartname temin bilgisi, ihale yeri-tarih-saat-usulü ve isteklilerden aranan belgeler gibi unsurlar her ilanda bulunmalıdır. Tahmini bedel ve geçici teminat ise 'varsa' ifadesiyle bağlanmıştır; yalnızca bu tutarlar belirlenmişse ilanda yer alır. Tahmini bedel veya geçici teminat tespit edilmemişse bunların ilanda bulunmaması eksiklik sayılmaz. - **Zorunlu unsur / sözleşmenin eki olarak istenen belge** (2886 s. K. m.37): Teklif mektubunun imzası, şartnameyi okuma beyanı ve rakam-yazı uyumu maddede zorunlu unsur olarak sayılmıştır. Teminat belgesi ve diğer istenen belgeler maddede yalnız zarf içinde yer alması gereken unsur olarak anılmıştır; içerikleri maddede tanımlanmamıştır. Teklif mektubundaki zorunlu unsurlardan birinin eksikliği teklifin reddini ve hiç yapılmamış sayılmasını doğurur; diğer belgelerin eksikliği ise madde metninde bu sonucu bağlamaz. - **Madde metnindeki zorunlu unsurlar / Dernekler Kanunu m.4'teki zorunlu unsurlar** (TMK m.58): TMK m.58, tüzükte bulunması gereken asgari unsurları sayarken adı, amacı, gelir kaynaklarını, üyelik koşullarını, organları ve örgütü ile geçici yönetim kurulunu gösterir. Dernekler Kanunu m.4 ise tüzükte yer alması gereken unsurları çok daha ayrıntılı biçimde, on iki madde halinde sayar. Tüzük, hem TMK m.58 hem de Dernekler Kanunu m.4 bakımından eksiksiz olmalıdır; Dernekler Kanunu'ndaki unsurlardan birinin eksikliği de tüzüğün eksik sayılmasına ve düzeltme süresi verilmesine yol açar. ## İlgili konular - İcra tebliğleri ve takip talebi (İcra ve İflas Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/icra-tebligleri-ve-takip-talebi - Temyiz (Medeni Usul Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-usul-hukuku/temyiz - Kambiyo senetleri, poliçenin düzenlenmesi ve şekli (Ticaret Hukuku): https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/kambiyo-senetleri-policenin-duzenlenmesi-ve-sekli ## Örnek kararlar - Hukuk Genel Kurulu, 2023/957 E., 2024/281 K., 22.05.2024 — ilgili: İİK m.58 ## İlgili terimler [Düzenlenme yeri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/duzenlenme-yeri) · [İlamın tebliği](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/ilamin-tebligi) · [Temyiz dilekçesi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/temyiz-dilekcesi) · [Poliçe](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/police) · [Direnme kararı](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/direnme-karari) · [Takip talebi](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/takip-talebi) · [Ödeme yeri](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/odeme-yeri) · [Muhatap](https://www.hukuksalegitim.com/blog/sozluk/muhatap) --- Hukuki tavsiye değildir. Güncel kanun metni için madde bağlantılarına bakın.