5.3. Yargı - 1982 Anayasası Hükümleri - 2

Özgün soru denemeleri, konu özeti ve sınav taktikleri.

Konu Hakkında Hızlı Bilgi

Konu Özeti: Önemli Nokta 1: Doğru cevap E seçeneğidir. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 3. maddesinin (f) bendinde, 'Milletvekillerinin yasama dokunulmazlıklarının kaldırılmasına veya milletvekilliklerinin düşmesine ya da Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların dokunulmazlıklarının kaldırılmasına Türkiye Büyük Millet Meclisince karar verilmesi hâllerinde, ilgili milletvekili veya bir diğer milletvekilinin Anayasa, kanun veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü hükümlerine aykırılık iddiasına dayanan iptal istemlerini karara bağlamak' Anayasa Mahkemesinin görevleri arasında sayılmıştır. Ancak bu görev, bir yargılama faaliyeti olmayıp, bir parlamento kararının anayasallık denetimidir. Anayasa Mahkemesi bu denetimi Genel Kurul sıfatıyla yapar. 'Yüce Divan' sıfatı ise, 1982 Anayasası'nın 148. maddesi ve 6216 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (ç) bendinde sayılan üst düzey kamu görevlilerinin görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yaptıkları ceza yargılamasına özgüdür. Dolayısıyla, dokunulmazlığın kaldırılması kararına karşı yapılan iptal istemini incelemek Mahkemenin görevi olsa da, bu görevi 'Yüce Divan' sıfatıyla yerine getirmesi söz konusu değildir. Diğer seçenekler Anayasa ve ilgili kanunda sayılan görevlerle birebir örtüşmektedir.

Örnek Çıkmış Sorular

Soru 1

Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi, Genel Kurul, Bölümler ve Yüce Divan gibi farklı organları aracılığıyla çeşitli anayasal görevleri yerine getiren karmaşık bir yapıya sahiptir. Mahkemenin hangi sıfatla hangi görevleri yerine getireceği Anayasa ve ilgili kanunlarda ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Bu kapsamda, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ve 1982 Anayasası hükümleri göz önüne alındığında, Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkilerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A)Cumhurbaşkanını, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanını, Cumhurbaşkanı yardımcılarını ve bakanları görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılamak.

B)Kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün hem şekil hem de esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla açılan iptal davalarına bakmak.

C)Kendi üyeleri arasından Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı ve Başkanvekilini seçmek.

D)Siyasi partilerin kapatılmasına ve Devlet yardımından yoksun bırakılmasına ilişkin davaları karara bağlamak.

E)Türkiye Büyük Millet Meclisince bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına veya bir Cumhurbaşkanı yardımcısı ya da bakanın dokunulmazlığının kaldırılmasına karar verilmesi hâlinde, bu kararlara karşı Anayasaya aykırılık iddiasıyla yapılan iptal istemlerini Yüce Divan sıfatıyla incelemek.

Çözüm

Doğru cevap E seçeneğidir. 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 3. maddesinin (f) bendinde, 'Milletvekillerinin yasama dokunulmazlıklarının kaldırılmasına veya milletvekilliklerinin düşmesine ya da Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların dokunulmazlıklarının kaldırılmasına Türkiye Büyük Millet Meclisince karar verilmesi hâllerinde, ilgili milletvekili veya bir diğer milletvekilinin Anayasa, kanun veya Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü hükümlerine aykırılık iddiasına dayanan iptal istemlerini karara bağlamak' Anayasa Mahkemesinin görevleri arasında sayılmıştır. Ancak bu görev, bir yargılama faaliyeti olmayıp, bir parlamento kararının anayasallık denetimidir. Anayasa Mahkemesi bu denetimi Genel Kurul sıfatıyla yapar. 'Yüce Divan' sıfatı ise, 1982 Anayasası'nın 148. maddesi ve 6216 sayılı Kanun'un 3. maddesinin (ç) bendinde sayılan üst düzey kamu görevlilerinin görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yaptıkları ceza yargılamasına özgüdür. Dolayısıyla, dokunulmazlığın kaldırılması kararına karşı yapılan iptal istemini incelemek Mahkemenin görevi olsa da, bu görevi 'Yüce Divan' sıfatıyla yerine getirmesi söz konusu değildir. Diğer seçenekler Anayasa ve ilgili kanunda sayılan görevlerle birebir örtüşmektedir.

Devamını Görmek İster misin?

Tüm soruların çözümlerine, yapay zeka destekli konu anlatımlarına ve akıllı denemelere erişmek için ücretsiz kayıt ol.