---
title: "Teşkilat yapısı — Anayasa Hukuku konu anlatımı"
course: "Anayasa Hukuku"
law: "Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun"
articles: "Anayasa Mahkemesi Kanunu m.20–34"
compiled: "2026-10-21"
jurisdiction: "TR"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/teskilat-yapisi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
---

# Teşkilat yapısı

Anayasa Hukuku › Anayasa Mahkemesi Kanunu — [Anayasa Hukuku](https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku)

## Kısaca

Anayasa Mahkemesi Kanunu m.20, Anayasa Mahkemesinin teşkilat yapısını sayarak başlıca birimlerini belirler: Başkanlık, Genel Kurul, bölümler, komisyonlar, Genel Sekreterlik ve idari birimler.

## Kapsam

Bu konu, Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun m.20–34 hükümlerini kapsar: teşkilat, genel kurul, bölümler ve komisyonlar, genel Sekreter ve Genel Sekreter yardımcılarının görevleri, raportörler, raportörlerin görevlendirilmesi, özlük hakları, disiplin ve ceza işleri, raportörlerin görevleri, raportör yardımcıları ve adayları, yüksek disiplin kurulu, hizmet birimleri, mahkeme personeli ve atanması, geçici görevlendirme, sözleşmeli personel, hizmet satın alma, idarî personelin Adalet Bakanlığı kadrolarına atanması.

- [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.20 — Teşkilat](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-20)
- [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.21 — Genel kurul](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-21)
- [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.22 — Bölümler ve komisyonlar](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-22)
- [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.23 — Genel Sekreter ve Genel Sekreter yardımcılarının görevleri](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-23)
- [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.24 — Raportörler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-24)
- [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.25 — Raportörlerin görevlendirilmesi, özlük hakları, disiplin ve ceza işleri](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-25)
- [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.26 — Raportörlerin görevleri](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-26)
- [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.27 — Raportör yardımcıları ve adayları](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-27)
- [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.28 — Yüksek disiplin kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-28)
- [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.29 — Hizmet birimleri](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-29)
- [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.30 — Mahkeme personeli ve atanması](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-30)
- [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.31 — Geçici görevlendirme](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-31)
- [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.32 — Sözleşmeli personel](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-32)
- [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.33 — Hizmet satın alma](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-33)
- [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.34 — İdarî personelin Adalet Bakanlığı kadrolarına atanması](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-34)

## [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.20 — Teşkilat](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-20)

Madde, Anayasa Mahkemesinin teşkilat yapısını sayarak başlıca birimlerini belirler: Başkanlık, Genel Kurul, bölümler, komisyonlar, Genel Sekreterlik ve idari birimler. Madde, Anayasa Mahkemesinin kendi içindeki organlarını ve birimlerini kapsar; Mahkemeye üye seçilme koşullarını, üyelerin seçim usulünü, bu organların görev ve toplantı kurallarını düzenlemez (m.20 yalnızca yapıyı sayar). Genel Kurulun toplantı yeter sayısı ve karar usulü (6216 m.21), bölümlerin görevleri ve toplantı kuralları (6216 m.22 ve devamı), üyelik koşulları ve seçim usulü (Anayasa m.146) ile raportörlerin ve Genel Sekreterin görevlendirilmesi ve görevleri (6216 kanununun ilgili hükümleri) bu maddede düzenlenmez.

### Teşkilat: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Başkanlık**: Anayasa Mahkemesinin başkanı ile iki başkanvekilinden oluşan üst yönetim birimidir. Başkan ve başkanvekilleri Mahkeme üyeleri arasından seçilir.
- **Genel Kurul**: Mahkemenin bütün üyelerinin katılabildiği heyettir. Siyasi partiler, iptal ve itiraz davaları ile Yüce Divan yargılamalarına bakar.
- **Bölümler**: Mahkemenin Genel Kurul dışında çalışan iki kısmıdır. Bireysel başvuruları karara bağlarlar; kendi içinde bir başkanvekilinin başkanlığında toplanırlar.
- **Komisyonlar**: Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesi için oluşturulabilen birimlerdir. Anayasa bunların kurulmasına imkân tanır, kuruluş biçimini kanuna ve İçtüzüğe bırakır.
- **Genel Sekreterlik**: Mahkemenin idari hizmetlerini yürüten birimdir ve başında Genel Sekreter bulunur.

### Teşkilat: hangi şartlar aranır?

- Anayasa Mahkemesinin yapısının bu maddede sayılan birimlerden oluşması gerekir: Başkanlık, Genel Kurul, bölümler, komisyonlar, Genel Sekreterlik ve idari birimler.
- Komisyonların kurulabilmesi için bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesine ilişkin bir ihtiyacın bulunması gerekir; bu birimler Anayasa'da kurulmaya imkân tanınan birimlerdir.

### Teşkilat: hangi sonuçları doğurur?

- Madde, Anayasa Mahkemesinin iç yapısını yasal düzeyde belirlediği için, Mahkemenin bu birimlerden başka bir yapı kurması kanuna dayanmadan mümkün değildir.
- Komisyonların kurulması isteğe bağlıdır; Anayasa bunları kurmaya imkân verir, zorunlu kılmaz.
- Maddede sayılmayan bir birim, ancak kanunda veya İçtüzükte ayrıca düzenlenmesi halinde Mahkemenin yapısına girebilir.

### Genel Kurul ile bölümler arasındaki fark nedir?

- Genel Kurul, Mahkemenin bütün üyelerinin katılabildiği ve on beş üyeden oluşabilen organdır.
- Bölümler, Mahkemenin bir kısmıdır ve dört üyenin katılımıyla toplanır; bireysel başvuruları karara bağlarlar.

Sonuç: Siyasi parti, iptal, itiraz ve Yüce Divan işleri Genel Kurulda; bireysel başvurular bölümlerde görülür.

### Bölümler ile komisyonlar arasındaki fark nedir?

- Bölümler, bireysel başvuruları esasa ilişkin olarak karara bağlayan kısımlardır.
- Komisyonlar, bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesini yapan ve kuruluşu kanuna veya İçtüzüğe bırakılan birimlerdir.

Sonuç: Kabul edilebilirlik ön incelemesi komisyonlara bırakılabilir; esasa ilişkin karar bölümlerce verilir.

### Başkanlık ile genel Sekreterlik arasındaki fark nedir?

- Başkanlık, Mahkeme üyeleri arasından seçilen başkan ve başkanvekillerinden oluşan yargısal yönetim birimidir.
- Genel Sekreterlik, Mahkemenin idari işlerini yürüten birimdir.

Sonuç: Yargısal görevler ile idari hizmetler farklı birimlerce yürütülür.

### Teşkilat: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Bölümleri Genel Kurul gibi tüm üyelerin katıldığı bir heyet saymak; bölümler dört üyenin katılımıyla toplanan kısımlardır.
- Komisyonları bölüm gibi esasa ilişkin karar veren birimler saymak; komisyonların görevi kabul edilebilirlik incelemesiyle sınırlıdır.
- Maddede sayılan birimleri tam liste sanıp, Mahkemenin tüm iç organlarını bu maddeden çıkarmaya çalışmak; ayrıntılı görev ve kuruluş kuralları başka hükümlerde yer alır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Bölümlerin Genel Kurul dışında bireysel başvuruları karara bağlayan kısımlar olduğu, komisyonların ise yalnızca kabul edilebilirlik incelemesi yaptığı kabul edilmektedir.
- Anayasa Mahkemesinin kendi kısımlarının adlandırılmasında "bölüm" teriminin kullanılması, Yargıtay ve Danıştaydaki "daire" geleneğinden ayrı bir terminolojidir; uygulamada bu adlandırma esas alınmaktadır.

### Nasıl ispat edilir?

- Anayasa Mahkemesinin iç yapısı kamu düzenine ilişkindir; bir birimin varlığı veya yetkisi tartışılırsa bu, kanun ve Anayasa metninden resen belirlenir, tarafların ispat yükü altında değildir.
- Bir kararın hangi birim tarafından verildiği, karar metninde yer alan başkanlık ve bölüm bilgisiyle ortaya konur; bu bilgi itiraz edilirse karar belgesiyle ispatlanır.
- Bir komisyonun kabul edilebilirlik kararını bölümün esasa ilişkin kararıyla karıştıran tarafın, komisyon kararının kapsamını ilgili İçtüzük hükmüyle ortaya koyması gerekir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6216 sayılı Kanun m.21](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-21): Genel Kurulun toplantı yeter sayısını ve karar usulünü düzenler; bu maddede sayılan Genel Kurulun çalışma kurallarını tamamlar.
- [6216 sayılı Kanun m.22](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-22): Bölümlerin görevlerini ve toplantı kurallarını düzenler; bu maddede adı geçen bölümlerin işleyişini tamamlar.
- [6216 sayılı Kanun m.28](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-28): Yüksek Disiplin Kurulunun kuruluşunu düzenler; idari birimlerin disiplin yapısını tamamlar.
- Anayasa m.149: Genel Kurul, bölümler ve komisyonların temel dayanağıdır; Genel Kurulun yetkisi ile bölümlerin ve komisyonların kurulabilmesi bu hükme dayanır.
- Anayasa m.146: Mahkeme üyelerinin seçim usulünü ve üyelik koşullarını düzenler; bu maddedeki Başkanlık ve üye yapısının dayanağıdır.

## [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.21 — Genel kurul](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-21)

Bu madde, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun üye sayısını ve toplanma yeter sayısını, Genel Kurulun görev ve yetkilerini (iptal ve itiraz davaları, Yüce Divan yargılamaları, siyasi partilere ilişkin mali denetim ve dava işleri, İçtüzük, Başkan ve başkanvekili seçimi, bölümler arası iş bölümü ve uyuşmazlıkları, üyeler hakkında disiplin ve ceza soruşturması kararları, itirazların incelenmesi) sıralamaktadır. Kurallar Anayasa Mahkemesi üyeleri ve Genel Kurulun çalışmasına uygulanır. Genel Kurulun karar yeter sayısını, oyların eşitliği hâlini ve Anayasa değişikliği iptali gibi üçte iki çoğunluk gerektiren kararları bu maddede aramak gerekmez; bunlar Anayasa m.149 ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümlerine dayanır. Bireysel başvuruların bölümlerce incelenmesi, disiplin soruşturmasının usulü, duruşma ve dosya üzerinden inceleme kuralları bu maddede düzenlenmez; bunlar 6216 sayılı Kanunun ilgili maddelerinde ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünde yer alır.

### Genel kurul: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Genel Kurul**: Anayasa Mahkemesinin on beş üyesinin tamamının katılabildiği toplantı organıdır. Bölümlerden ayrı olarak iptal, itiraz, siyasi parti ve Yüce Divan işlerine bakar.
- **Toplantı yeter sayısı**: Genel Kurulun geçerli toplanabilmesi için başkan dahil bulunması gereken asgari üye sayısıdır. Bu maddeye göre başkanın veya başkanvekilinin başkanlığında en az on üye aranır.
- **Başkanvekili başkanlığı**: Genel Kurul Başkanın bulunmadığı hâllerde, Başkanın belirlediği başkanvekilinin yönetiminde toplanır. Bu seçimde Başkanın takdiri esastır.
- **Yüce Divan yargılaması**: Anayasada sayılan yüksek devlet görevlilerinin görevleri nedeniyle işledikleri suçlara ilişkin yargılamadır. Bu maddede Genel Kurulun görevi olarak yer alır; yargılama usulü başka hükümlerde düzenlenir.
- **İş bölümü**: Gelen işlerin iki bölüm arasında dağıtılmasıdır. Genel Kurul, bölümler arasında iş dengesizliği oluştuğunda bu dağıtımı değiştirebilir.

### Genel kurul: hangi şartlar aranır?

- Genel Kurulun toplanabilmesi için Başkanın veya Başkanın belirleyeceği başkanvekilinin başkanlığında en az on üye bulunmalıdır.
- Genel Kurulun görevinin iptal ve itiraz davaları, Yüce Divan yargılamaları, siyasi partilere ilişkin mali denetim ve dava ve başvurular, İçtüzük, başkan ve başkanvekili seçimi, bölümler arası iş bölümü, üyelere ilişkin disiplin ve ceza kararları ile itirazların incelenmesi olduğu konusunda bir uyuşmazlık bulunmalıdır ya da bu görevlerden biri söz konusu olmalıdır.
- Bölümler arasında iş bölümü uyuşmazlığı çıkmış olmalı ya da bir bölümün fiilî veya hukuki imkânsızlık nedeniyle işe bakamaması gerekmelidir.
- Üyeler hakkında disiplin veya ceza soruşturması açılması, soruşturma ve kovuşturma tedbirine karar verilmesi veya üyeliğin sona erdirilmesi için Genel Kurul kararı alınmalıdır.
- Siyasi partilere ilişkin mali denetim ve dava ve başvurular Genel Kurulda karara bağlanmalıdır.

### Genel kurul: hangi sonuçları doğurur?

- Genel Kurul en az on üye ile toplanmazsa toplantı yapılamaz ve karar alınamaz.
- Genel Kurul görevine giren bir işi bölümlere veremez; bu işler Genel Kurul tarafından karara bağlanır.
- Bölümler arasında iş dengesizliği oluşursa Genel Kurul takvim yılı başında toplanarak işlerin bir kısmını diğer bölüme verebilir.
- Bir bölüm fiilî veya hukuki imkânsızlık nedeniyle işe bakamıyorsa Genel Kurul diğer bölümü görevlendirir.
- Üyeler hakkında disiplin soruşturması açılmasına, tedbir uygulanmasına veya üyeliğin sona erdirilmesine Genel Kurul karar verir.
- İtirazlar Genel Kurulca incelenir.

### Genel Kurul ile bölümler arasındaki fark nedir?

- Genel Kurul, on beş üyenin tamamından oluşur ve iptal, itiraz, siyasi parti ve Yüce Divan işlerine bakar.
- Bölümler, başkanvekili başkanlığında dört üyenin katılımıyla toplanır ve bireysel başvuruları karara bağlar.

Sonuç: Görev dağılımı bu maddeye göre belirlenir; iptal ve itiraz davaları bölümlere verilemez, bu işler Genel Kurulun yetkisindedir.

### Yönetim görevi ile yargısal görev arasındaki fark nedir?

- Başkan ve başkanvekili seçimi, İçtüzük kabulü ve iş bölümü gibi işler Genel Kurulun iç yönetim görevleridir.
- İptal, itiraz ve Yüce Divan yargılamaları Genel Kurulun yargısal görevleridir.

Sonuç: Her iki grup da Genel Kurulun görevidir; ancak iç yönetim kararları ile dava kararları ayrı usullere tabi olabilir.

### Disiplin soruşturması açılması ile disiplin cezası verilmesi arasındaki fark nedir?

- Soruşturma açılmasına karar vermek, tedbir almak ve üyelik sona erdirme kararına bağlı ön işlemler Genel Kurulun görevidir.
- Disiplin cezası vermek de Genel Kurulun görevidir ancak üyelik sona erdirme gibi kararlar daha ağır sonuç doğurur.

Sonuç: Her aşama Genel Kurul kararına bağlıdır; hangi karar için hangi çoğunluğun aranacağı bu maddede değil, disiplin usulünde ve Anayasada düzenlenir.

### Genel kurul: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Genel Kurulun toplanma yeter sayısını on beş üye ile karıştırmak; kanun en az on üye aradığını belirtir.
- Oyların eşitliği hâlinde kararın reddedildiğini düşünmek; madde 21 bu konuda bir kural koymaz ve Anayasa m.149 ile İçtüzük hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.
- Bireysel başvuruların Genel Kurulda görüldüğünü sanmak; bireysel başvurular bölümlerce karara bağlanır.
- Disiplin soruşturması açılmasına karar verilmesi ile disiplin cezası verilmesi aşamalarını birbirine karıştırmak.
- Başkanvekili başkanlığında toplantının yapılabilmesi için Başkanın yazılı onayının gerekli olduğunu düşünmek; maddede böyle bir koşul yoktur, Başkanın belirlemesi yeterlidir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Anayasa değişikliğinin iptali, siyasi partilerin kapatılması ve devlet yardımından yoksun bırakılması kararlarında toplantıya katılan üyelerin üçte iki çoğunluğu aranmaktadır. (2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023)
- Genel Kurulun karar yeter sayısının salt çoğunluk olduğu, bir kararın reddi için değil kanunun iptali için aranması gerektiği kabul edilmektedir. (2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023)

### Nasıl ispat edilir?

- Genel Kurulun toplanma yeter sayısının sağlandığını, toplantı tutanağı ve katılan üye listesi ile gösterilmesi gerekir; bu belgelerin bulunmaması toplantının geçersizliğine yol açabilir.
- İptal ve itiraz davasını açan taraf, davanın Genel Kurulun görev alanına girdiğini ve iptal talebinin hukuki dayanağını ortaya koymalıdır.
- Bölümler arası iş bölümü uyuşmazlığında, bölümün fiilî veya hukuki imkânsızlığını ileri süren taraf bu durumu belgelerle ispat etmelidir.
- Üyeler hakkında disiplin soruşturması kararı, eldeki bilgi ve delillere dayanılarak alınır; bu bilgi ve delillerin varlığını karar gerekçesinde gösteren Genel Kurul ispat yükünü taşır.

## [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.22 — Bölümler ve komisyonlar](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-22)

Madde, Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuruları karara bağlayan bölümlerinin kuruluşunu düzenler: bölüm sayısı, bir başkanvekilinin başkanlığında bölüm üye sayısı ve bölümlerin toplantı yeter sayısı. Ayrıca bölüm ve komisyonların oluşumu ile iş bölümünün İçtüzükle düzenleneceğini hükme bağlar. Kabul edilebilirlik komisyonlarının ayrıntılı kuruluşu, bölümlerin karar usulü ve Genel Kurulun görevleri maddede yer almaz; bunlar Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü ile Kanunun ilgili maddelerinde düzenlenmiştir. Madde bireysel başvuru dışındaki iptal, itiraz ve Yüce Divan işlerinin Genel Kurulca görülmesine ilişkin kuralları da içermez (6216 s. Kanun m.21). Bölüm başkanvekillerinin seçimi, Genel Kurulun iş bölümü uyuşmazlıklarını çözmesi ve bölümler arası görevlendirme de bu maddenin kapsamı dışındadır.

### Bölümler ve komisyonlar: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Bölüm**: Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuruları karara bağlamak üzere kurulan, bir başkanvekili başkanlığında altışar üyeden oluşan kurumdur. Anayasa Mahkemesinin iki bölümü bulunur.
- **Toplantı yeter sayısı**: Bölümün toplanabilmesi için bir başkanvekilinin başkanlığında dört üyenin hazır bulunmasını ifade eder. Bu durumda bölümün toplantı yeter sayısı beştir.
- **İçtüzük**: Anayasa Mahkemesinin çalışma usulünü ve bölüm ile komisyonların oluşumunu ayrıntılı olarak düzenleyen düzenleyici metindir. Madde, bölüm ve komisyonların oluşumu ile iş bölümünü bu metne bırakmıştır.
- **Komisyon**: Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesini yapmak üzere bölümlere bağlı olarak kurulan kuruldur. Kuruluşu bu maddede değil, İçtüzükte düzenlenir.

### Bölümler ve komisyonlar: hangi şartlar aranır?

- Başvurunun bireysel başvuru olması gerekir; bölümler yalnızca bu tür başvuruları karara bağlar.
- Bölümün toplanabilmesi için bir başkanvekilinin başkanlık etmesi ve dört üyenin katılması gerekir.
- Bölümün üye sayısının her biri altışar olan iki bölüm biçiminde teşkil edilmiş olması gerekir.
- Bölüm ve komisyonların oluşumu ile iş bölümüne ilişkin ayrıntıların İçtüzükte düzenlenmiş olması gerekir.

### Bölümler ve komisyonlar: hangi sonuçları doğurur?

- Bölümler bu maddeye göre bir başkanvekili başkanlığında dört üyenin katılımıyla toplanır; bu sayı altına inilirse bölüm toplanamaz.
- Bölüm ve komisyonların oluşumuna ve iş bölümüne ilişkin hükümler İçtüzükle düzenlenir; İçtüzük bu konuda kanunun yerini tamamlayan düzenleyici metindir.
- Bölümlerin kuruluşuna ilişkin bu maddenin hükümleri emredicidir; bölüm sayısı ve üye sayısı kanunla belirlenmiştir.

### Bölüm üyesi ile komisyon üyesi arasındaki fark nedir?

- Bölüm, bir başkanvekili başkanlığında altışar üyeden oluşur ve bireysel başvuruları esasen karara bağlar.
- Komisyon, bölüme bağlı olarak kurulur ve kabul edilebilirlik incelemesi yapar; üye sayısı ve kuruluşu İçtüzükte düzenlenir.

Sonuç: Kabul edilebilirlik incelemesi komisyonlarda yapılır; komisyonun reddetmediği başvuru bölümde esas incelemeye geçer.

### Toplantı yeter sayısı ile karar yeter sayısı arasındaki fark nedir?

- Maddeye göre bölüm bir başkanvekili ve dört üyenin katılımıyla toplanır; toplantı yeter sayısı beştir.
- Karar yeter sayısı, bölümün kararlarını salt çoğunlukla alması nedeniyle bu sayıdan ayrı olarak belirlenir.

Sonuç: Toplantı için beş kişi gerekir; karar için bu beş kişinin salt çoğunluğu, yani en az üç oy aranır.

### Bölümler ve komisyonlar: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Bölüm toplantı yeter sayısını dört olarak almak; oysa başkanvekili de dahil beş kişi aranır.
- Bölüm karar yeter sayısını toplantı yeter sayısı ile karıştırmak; karar için salt çoğunluk, yani en az üç oy yeterlidir.
- Bölümlerin üye sayısını yedişer olarak uygulamak; madde değişikliğinden sonra altışar üye esas alınmalıdır.
- Bölüm ve komisyonların kuruluşunu doğrudan bu maddede aramak; ayrıntılar İçtüzüktedir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Bölümlerin toplantı yeter sayısının her zaman beş olduğu, dolayısıyla karar yeter sayısının en az üç olduğu kabul edilmektedir. (2014/57 E., 2014/81 K., 10.04.2014)
- Bölüm üye sayısının altışar olarak uygulandığı, bu sayının bir zamanlar yedişer olarak belirlenmiş olup değişiklikle altışara indirildiği görülmektedir. (2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023)
- Bölüm ve komisyonların oluşumunun İçtüzükle belirleneceği, kanunun bu konuda yalnızca çerçeve çizdiği kabul edilmektedir. (2014/57 E., 2014/81 K., 10.04.2014)

### Nasıl ispat edilir?

- Bölümün toplanıp karar verdiği iddiasını ileri süren taraf, toplantının başkanvekili ve dört üyenin katılımıyla yapıldığını göstermelidir; bu, bölüm karar belgesi ve katılım kayıtlarıyla ispatlanır.
- Bölüm kararının geçerliliğine itiraz eden taraf, toplantı yeter sayısının eksik olduğunu iddia ediyorsa bu iddiayı katılım kayıtlarına dayanarak ispatlamalıdır.
- Bölüm ve komisyonların oluşumuna ilişkin iddialar, İçtüzük hükümleri ve Mahkemenin resmi kayıtları ile değerlendirilir; ayrı bir delil türü gerekmez.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6216 sayılı Kanun m.21](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-21): Genel Kurulun toplantı yeter sayısını ve görevlerini düzenler; bölümlerin Genel Kurula göre konumunu belirlemek için birlikte okunmalıdır.
- [6216 sayılı Kanun m.23](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-23): Bireysel başvuru konusunda bölümlere ve komisyonlara ilişkin iş bölümü ve yetki hükümleri için tamamlayıcıdır.
- [6216 sayılı Kanun m.44](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-44): Anayasa Mahkemesi görüşmelerinin gizliliğini düzenler; bölüm görüşmeleri de bu kapsamdadır.
- [6216 sayılı Kanun m.65](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-65): Oylamanın en kıdemsiz üyeden başlaması gibi oylama usulünü düzenler; bölüm kararlarında da uygulanır.
- Anayasa m.149: Bölümlerin bireysel başvuruları karara bağlamasını, bölümlerde dört üyenin katılımıyla toplanmayı ve komisyon kurulabilmesini hükme bağlayan üst normdur; madde bu hükme dayanır.

## [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.23 — Genel Sekreter ve Genel Sekreter yardımcılarının görevleri](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-23)

Madde, Anayasa Mahkemesi Başkanlığına bağlı Genel Sekreterlik biriminin kurulmasını, Genel Sekreterin görevlendirilmesini ve vekâlet usulünü, Genel Sekreterin Başkanın gözetim ve denetimi altındaki görev alanlarını ve üç Genel Sekreter yardımcısının görevlendirilmesini düzenler. Genel Sekreterlik birimine bağlı birimlerin çalışma esaslarının ve Genel Sekreter yardımcılarının iş bölümünün yönetmelikle düzenleneceğini de belirtir. Hüküm Anayasa Mahkemesinin idari ve yönetsel işlerini yürüten Genel Sekreterlik yapısına uygulanır; mahkemenin yargısal kararlarının esasını düzenlemez. Maddede Genel Sekreterin ve yardımcılarının hukuki statüsü ile disiplin sorumluluğu düzenlenmez (Yüksek Disiplin Kurulu ve disiplin işleri için 6216 sayılı Kanun m.28 ve m.29'a bakılmalıdır). Raportörlerin görevlendirilmesi ve nitelikleri, Başkanın yetkileri ile Genel Sekreterin atanmasına ilişkin ayrıntılar ise ayrı maddelerde yer alır (m.13, m.14 ve raportörlere ilişkin hükümler)."

### Genel Sekreter ve Genel Sekreter yardımcılarının görevleri: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Genel Sekreter**: Anayasa Mahkemesi Başkanı tarafından raportörler arasından görevlendirilen, Genel Sekreterlik biriminin en üst yöneticisi. Görevlendirme Başkanın takdirine bağlıdır; maddede ayrıca bir nitelik şartı aranmamakla birlikte aday havuzu raportörlerle sınırlıdır.
- **Genel Sekreterlik**: Başkanlığa bağlı olarak kurulan, mahkemenin kayıt, sevk, idari, mali, teknik ve yazışma işlerini yürüten birim. Genel Kurul ve bölümlerin idari işleri de bu birimce yürütülür.
- **Genel Sekreter yardımcısı**: Başkan tarafından raportörler arasından görevlendirilen ve sayısı üç olan, Genel Sekreterin görevlerinde ona yardımcı olan kişi. Görevleri ve aralarındaki iş bölümü yönetmelikle belirlenir.
- **Vekâlet**: Genel Sekreterin görevde bulunmadığı hallerde, Genel Sekreterin belirlediği bir Genel Sekreter yardımcısının onun yerine görevi yürütmesi. Genel Sekreterin yetkilerini bu yolla devralan yardımcı, vekâlet süresince Genel Sekreter gibi işlem yapar.
- **Gözetim ve denetim**: Genel Sekreterin üstlendiği işlerin Başkanın üstünlüğü altında yürütülmesi. Genel Sekreter bu görevleri Başkandan bağımsız olarak değil, Başkanın gözetimi ve denetimi altında yerine getirir.

### Genel Sekreter ve Genel Sekreter yardımcılarının görevleri: hangi şartlar aranır?

- Genel Sekreterlik biriminin Başkanlığa bağlı olarak kurulmuş olması gerekir; bu birimin çalışma esasları yönetmelikle belirlenir.
- Genel Sekreterin Başkan tarafından raportörler arasından görevlendirilmiş olması gerekir.
- Genel Sekreterin görevde bulunmadığı hallerde, onun belirleyeceği bir Genel Sekreter yardımcısının vekâlet etmesi gerekir; belirleme yapılmamışsa vekâlet hükmü işlemez.
- Genel Sekreterin işleri Başkanın gözetim ve denetimi altında yürütmesi gerekir; madde sayılan sekiz görev alanını (kayıt ve sevk, idari işler, otomasyon ve arşiv, yazışmalar, karar uygulamasının takibi, bütçe harcaması, kurumsal işler, protokol, personel ve Başkanın verdiği diğer işler) sınırlı biçimde düzenler.
- Genel Sekreter yardımcılarının üç kişi olarak Başkan tarafından raportörler arasından görevlendirilmesi gerekir; görevleri ve iş bölümü yönetmelikle düzenlenir.

### Genel Sekreter ve Genel Sekreter yardımcılarının görevleri: hangi sonuçları doğurur?

- Genel Sekreter, (3) fıkrasında sayılan konularda Başkanın gözetim ve denetimi altında görevli ve yetkilidir.
- Genel Sekreterin görevde bulunmaması halinde, onun belirleyeceği yardımcı onun yerine vekâlet eder; vekâlet eden yardımcı Genel Sekreterin görev alanındaki işleri yürütür.
- Genel Sekreter yardımcılarının görev ve iş bölümü yönetmelikle düzenlendiğinden, yönetmelik çıkarılana kadar iş bölümü kanun metninden doğrudan çıkarılamaz.
- Genel Sekreterin görevlerini (3) fıkrasında sayılan konular dışında, Başkanın verdiği diğer işler çerçevesinde yürütmesi mümkündür; ancak bu işler Kanun, İçtüzük ve yönetmelik hükümleri çerçevesinde olmalıdır.
- Madde emredici niteliktedir; Genel Sekreterin ve yardımcılarının görevlerini Başkanın gözetimi dışında yürütmesini sağlayan bir düzenleme bu madde ile bağdaşmaz.

### Genel Sekreter ile genel Sekreter yardımcısı arasındaki fark nedir?

- Genel Sekreter tektir ve Genel Sekreterlik biriminin tüm işlerinden sorumludur. Maddenin (3) fıkrasındaki görev ve yetkiler doğrudan ona verilmiştir.
- Genel Sekreter yardımcıları üç kişidir ve görevleri ile aralarındaki iş bölümü yönetmelikle belirlenir. Kanun onlara doğrudan bir görev alanı tanımaz.

Sonuç: Genel Sekreterin görevde olmadığı durumda yardımcılardan biri vekâlet eder; yetki devri kanunda değil, Genel Sekreterin belirlemesiyle gerçekleşir.

### Genel Sekreterin Başkan tarafından görevlendirilmesi ile vekâlet arasındaki fark nedir?

- Genel Sekreterin görevlendirilmesi Başkanın takdirine bağlı bir atamadır ve Başkan kararıyla yapılır.
- Vekâlet, Genel Sekreterin görevde olmadığı geçici durumda kendiliğinden doğan bir ikinci düzey yetki devridir ve atama işlemi değildir.

Sonuç: Vekâlet için Başkanın yeniden karar vermesi gerekmez; vekâlet yalnızca Genel Sekreterin belirlemesine bağlıdır.

### Genel Sekreterlik işleri ile yönetmelikle düzenlenen işler arasındaki fark nedir?

- Maddenin (3) fıkrası Genel Sekreterin görevlerini kanun düzeyinde sayar; bunlar (a)-(h) bentleri ile sınırlıdır.
- Birimlerin çalışma esasları, yardımcıların görevleri ve iş bölümü yönetmeliğe bırakılmıştır.

Sonuç: Ayrıntıya ilişkin düzenlemeler yönetmelikle yapılır; kanunun sayılan görev alanları yönetmelikle genişletilemez, yalnızca ayrıntılandırılabilir.

### Genel Sekreter ve Genel Sekreter yardımcılarının görevleri: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Genel Sekreteri Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından seçilen bir kişi gibi görmek; madde Genel Sekreteri raportörler arasından Başkanın görevlendirdiğini söyler.
- Yardımcıların sayısını üçten fazla ya da az saymak; kanun üç yardımcı görevlendirilmesini öngörür.
- Vekâletin kendiliğinden yardımcının görevi olduğunu sanmak; vekil yardımcıyı Genel Sekreter belirler, bu belirleme yapılmadan vekâlet doğmaz.
- Genel Sekreterin (3) fıkrasındaki işleri Başkanın gözetimi dışında bağımsız olarak yürüttüğünü varsaymak; madde Başkanın gözetim ve denetimini açıkça şart koşar.
- Genel Sekreterin disiplin sorumluluğunu bu maddeden çıkarmaya çalışmak; disiplin hükümleri m.28 ve m.29'da yer alır.

### Nasıl ispat edilir?

- Genel Sekreterin görevlendirildiği iddia ediliyorsa, görevlendirmenin Başkan tarafından ve raportörler arasından yapıldığı Başkanlık kararı ile ispatlanır; ispat yükü bu işlemi ileri süren tarafta, pratikte Mahkemenin kendi kayıtlarındadır.
- Genel Sekreterin görevde olmadığı ve yerine bir yardımcının vekâlet ettiği iddiası, Genel Sekreterin vekâlet belirlemesini gösteren yazılı kayıt ile ispatlanır; belirleme yazılı değilse vekâlet işleminin varlığı ispat edilemez.
- Bir işlemin Genel Sekreterin yetki alanı dışında yapıldığı iddiasında, işlemin (3) fıkrasındaki bentlerden hangisine girdiği ve Başkanın gözetim ve denetiminin bulunup bulunmadığı belge ile ortaya konur.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6216 sayılı Kanun m.13](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-13): Başkanın Genel Sekreter ve Genel Sekreter yardımcılarını görevlendirme ve görevden alma yetkisini düzenler; bu madde ile birlikte okunduğunda atama yetkisinin kaynağını oluşturur.
- [6216 sayılı Kanun m.14](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-14): Başkanvekillerinin görev ve yetkilerini düzenler; Başkanın gözetim ve denetimi altındaki Genel Sekreterin çalışmalarında Başkan adına işleyen üst düzey yapıyı tamamlar.
- [6216 sayılı Kanun m.28](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-28): Yüksek Disiplin Kurulunun kuruluşunu ve mahkemede istihdam edilen personelin disiplin işlerini düzenler; Genel Sekreter ve yardımcılarının disiplin sorumluluğu bakımından başvurulacak hükümdür.
- [6216 sayılı Kanun m.29](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-29): Mahkemede istihdam edilen personele ilişkin disiplin hükümlerini ve disiplin soruşturması usulünü düzenler; personel sevk ve idaresi bakımından bu madde ile birlikte okunur.

## [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.24 — Raportörler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-24)

Madde, Anayasa Mahkemesinde yargısal ve idari çalışmalara yardımcı olmak üzere görevlendirilecek ya da atanacak raportörlerin niteliklerini, bu niteliklerin tercih nedenini ve raportörlerin idari bakımdan bağlı olduğu makamı ve görev yapma ilkesini düzenler. Kişi bakımından Anayasa Mahkemesi raportörlerini ve bu göreve girmek isteyen adayları kapsar. Raportörlerin atanma usulünü, görevden ayrılmalarını, disiplin işlerini ve özlük haklarını düzenlemez; disiplin soruşturması Yüksek Disiplin Kurulu ve disiplin hükümleri bakımından 6216 sayılı Kanun m.28 ve izleyen maddelerde yer alır. Raportör yardımcılarının nitelikleri ve görevleri ile raportör yardımcılığı adaylık süreci bu maddede ayrıca düzenlenmez. Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilmek için aranan koşullar ve üye seçim usulü de Anayasa'nın 146. maddesinde düzenlenmiş olup bu maddenin konusu değildir.

### Raportörler: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Raportör**: Anayasa Mahkemesinde yargısal ve idari işlere yardımcı olmak üzere görevlendirilen ya da atanan personeldir. Görevleri, mahkemenin yargı faaliyetine destek vermekle sınırlıdır.
- **Görevlendirme ve atama**: Raportörlerin mahkemeye kadrolu biçimde yerleştirilmesi için kullanılan iki yoldur. Maddenin metni bu ikisi arasında bir ayrım yapmamakta, her ikisini de yeterli sayıda raportör için öngörmektedir.
- **Hâkimlik teminatı**: Hâkimlerin bağımsızlığını korumak için tanınan güvencelerin bütünüdür. Raportörlerin görevini bu teminata uygun biçimde yerine getirmesi, maddede raportörler bakımından açıkça öngörülmüştür.
- **Raportör yardımcısı**: Raportörlük için aranan üçüncü niteliğin ilgilisidir. Adaylık süresi hariç en az beş yıl başarıyla çalışmış olması gerekir.
- **Tercih nedeni**: Zorunlu bir şart değildir, yalnızca görevlendirme ve atamada öncelik sağlayan bir ölçüttür. Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından en az C düzeyinde belge ile lisansüstü çalışma bu niteliktedir.

### Raportörler: hangi şartlar aranır?

- Raportör olacak kişinin, hâkim veya savcı ya da Sayıştay denetçisi, başdenetçisi veya uzman denetçisi olarak mesleğinde en az beş yıl başarıyla çalışmış olması bulunmalıdır; bu hâlde ilk şartlar ilgilinin mesleğine dayanır.
- Alternatif olarak, yükseköğretim kurumlarının hukuk, iktisat veya siyasal bilimler dallarında doçent, yardımcı doçent ya da doktorasını tamamlamış araştırma görevlisi olunması aranır; bu şart (a) bendindeki şartın yerine geçen bir seçimliktir.
- Alternatif olarak, adaylık süresi hariç en az beş yıl başarıyla çalışmış raportör yardımcısı olunması aranır; bu şart da (a) ve (b) bentlerine seçimlik olarak bağlıdır.
- Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından en az C düzeyinde belge alınmış olması ve lisansüstü çalışma yapılmış olması zorunlu koşul değildir; ancak bu iki nitelik birlikte bulunursa görevlendirme ve atamada tercih nedeni sayılır.
- Raportörlüğün, Başkana idari yönden bağlı biçimde ve hâkimlik teminatına uygun olarak yürütülmesi gerekir.

### Raportörler: hangi sonuçları doğurur?

- Fıkra 2'de sayılan şartlardan birini taşıyan kişi raportörlüğe görevlendirilebilir ya da atanabilir.
- Fıkra 2'deki şartlardan hiçbirini taşımayan kişi raportör olarak görevlendirilemez ve atanamaz.
- Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından en az C düzeyinde belge ve lisansüstü çalışma bulunan aday, görevlendirme ve atamada diğer adaylara göre tercih edilebilir.
- Yabancı dil belgesi ya da lisansüstü çalışma bulunmaması, fıkra 2'deki şartı taşıyan adayın görevlendirilmesine engel değildir.
- Raportörler idari yönden Başkana bağlıdır; idari işlerle ilgili talimat ve denetim Başkan aracılığıyla yürür.
- Raportörler görevlerini hâkimlik teminatına uygun olarak yerine getirir; bu ilke maddede raportörler bakımından açıkça öngörülmüştür.

### Hâkim-savcı-denetçi / Doçent-araştırma görevlisi / Raportör yardımcısı: fark nedir?

- Birinci bentte yer alan, meslekte en az beş yıl başarıyla çalışmış hâkim, savcı veya Sayıştay denetçisi grubu; bu gruptan gelen adaylar mesleki deneyime dayanır.
- İkinci ve üçüncü bentlerde yer alan akademik unvan sahibi ya da raportör yardımcılığından gelen adaylar; bunlar hukuk, iktisat veya siyasal bilimler alanındaki akademik ya da raportörlük deneyimine dayanır.

Sonuç: Üç gruptan her biri bağımsız bir giriş yoludur; hangisinden gelindiğinin raportörlük olma niteliğini doğurması bakımından bir farkı yoktur. Adayın hangi yoldan geldiğinin ispatı, ilgili belge ile yapılır.

### Zorunlu şart ile tercih nedeni arasındaki fark nedir?

- Fıkra 2'deki üç seçenekten birinin bulunması, raportör olmak için zorunlu niteliktir.
- Fıkra 3'te yer alan yabancı dil belgesi ile lisansüstü çalışma, zorunlu değil yalnızca tercih nedenidir.

Sonuç: Yabancı dil belgesi ya da lisansüstü çalışması olmayan kişi, fıkra 2'deki şartı taşıyorsa raportör olabilir; bu nitelikler yalnızca görevlendirme ve atamada öncelik sağlar.

### Raportör ile anayasa Mahkemesi üyesi (m.146) arasındaki fark nedir?

- Bu madde, raportörlerin niteliklerini ve idari bağlılığını düzenler; raportör olabilmek için aranan koşullar buradadır.
- Anayasa'nın 146. maddesi üyelik şartlarını ve seçim usulünü düzenler; raportörlük deneyimi ancak üye seçiminde ayrı bir adaylık kategorisi olarak yer alır.

Sonuç: Raportörlük şartlarının sağlanması üyeliği kendiliğinden doğurmaz; üyelik ayrı bir seçim usulüne tabidir.

### Raportörler: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Üçüncü fıkradaki yabancı dil belgesi ve lisansüstü çalışmayı zorunlu şart saymak; bunlar yalnızca tercih nedenidir.
- Fıkra 2'deki üç seçeneği birlikte aranan koşullar gibi okumak; üç seçenek alternatiftir, her biri bağımsız bir giriş yoludur.
- Raportörlük şartlarının sağlanmasını Anayasa Mahkemesi üyeliği için yeterli saymak; üyelik şartları ve seçim usulü Anayasa m.146'da ayrıca düzenlenmiştir.
- Beş yıllık süreyi (a) bendinde yalnızca hâkim ve savcılık için aramak; süre Sayıştay denetçileri için de aynıdır.
- Mesleki çalışmanın adaylık süresini de içerdiğini varsaymak; (c) bendinde adaylık süresi açıkça hariç tutulmuştur.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Raportörlüğe alınan kişinin hangi fıkra 2 şartını taşıdığı, mesleki çalışma süresinin ve belgelerinin dosyada somut olarak gösterilmesiyle belirlenmektedir. (5. Daire, 2016/28077 E., 2021/1281 K., 28.04.2021)
- Raportör görevinden ayrılma işlemlerinde usul ve yetki sorununun, 6216 sayılı Kanun'un 24. ve 25. maddelerinin birlikte değerlendirilmesiyle çözüldüğü kabul edilmektedir. (5. Daire, 2016/28077 E., 2021/1281 K., 28.04.2021)

### Nasıl ispat edilir?

- Raportörlüğe atanma talebinde bulunan kişinin, fıkra 2'deki şartlardan birini taşıdığını belgelerle ispatlaması gerekir; mesleki çalışma süresi için görev belgesi, akademik unvan için diploma ya da unvan belgesi kullanılır.
- Beş yıllık mesleki çalışma süresi, ilgili kurum kayıtları ile ispat edilir; süre hesabında adaylık süresinin dışarıda bırakılması (c bendi) ayrıca kontrol edilir.
- Yabancı dil belgesi (C düzeyi) ve lisansüstü çalışma, tercih nedeni olarak ileri sürülüyorsa bu nitelikler belgeyle ispatlanır; belgenin bulunmaması, şartın yerine getirilmemesi anlamına gelmez.
- Atama ya da görevlendirmenin dayanağı idari işlemdir; bu işlemin hukuka uygunluğunu iptal davasında ileri süren taraf, şartların eksik olduğunu gösteren belgeleri sunmakla yükümlüdür.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6216 sayılı Kanun m.28](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-28): Raportörler de dâhil olmak üzere Mahkemede istihdam edilen personelin disiplin işlerini yürüten Yüksek Disiplin Kurulunu düzenler; bu madde ile disiplin yetkisi arasında bağ kurar.
- [6216 sayılı Kanun m.25](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-25): Raportör yardımcılığı ve raportörlerin görevden ayrılmasına ilişkin usul ve yetkiyi düzenler; fıkra 2(c) bendindeki raportör yardımcılığı şartının tamamlayıcısıdır.
- [6216 sayılı Kanun m.42](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-42): Anayasaya aykırılık iddiası ileri sürülemeyecek düzenlemeleri gösterir; raportörlerin yargısal çalışmasının kapsamını sınırlayan bir hükümdür.
- Anayasa m.146: Anayasa Mahkemesi üyeliği için aranan şartları ve seçim usulünü düzenler; dört üyenin en az beş yıl raportörlük yapmış AYM raportörleri arasından seçilebilmesi bu maddeye bağlıdır.

## [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.25 — Raportörlerin görevlendirilmesi, özlük hakları, disiplin ve ceza işleri](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-25)

6216 sayılı Kanun'un 25. maddesi, Anayasa Mahkemesi'nde yargısal ve idari çalışmalara yardımcı olan raportörlerin görevlendirilmesi ve atanmasına, özlük işlerine, yükselme sürelerine, mali haklarına, izin ve sağlık işlemlerine, görevden ayrılmaya, Mahkeme raportörü olarak atanmaya, emeklilik ve teminat haklarına ile disiplin ve ceza sorumluluğuna ilişkin esasları düzenler. Madde, 24. maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine göre görevlendirilen raportörler ile Mahkemenin raportörlük kadrolarına atanan raportörler hakkında uygulanır. Madde, raportörlerin işe alınmasında aranan nitelikleri ve raportörlerin Mahkemeye hangi kurumdan görevlendirileceğine dair ayrıntıları düzenlemez (24. madde). Disiplin soruşturması usulü (m.28 ve Mahkeme İçtüzüğü), Anayasa Mahkemesi üyelerinin statüsü (m.68-74) ile Mahkeme üyelerinin ceza soruşturması usulü (m.16 ve Anayasa m.148) bu maddede düzenlenmez.

### Raportörlerin görevlendirilmesi, özlük hakları, disiplin ve ceza işleri: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Raportör**: Anayasa Mahkemesinde yargısal ve idari çalışmalara yardımcı olmak üzere görevlendirilen ya da kadrolarına atanan personeldir. Raportörler Başkanın bağlısıdır ve görevlerini hâkimlik teminatına uygun olarak yerine getirir.
- **Görevlendirme**: Raportörün, bağlı olduğu kurumdan Başkanın uygun görmesi üzerine Mahkemeye geçici olarak çalışmak üzere gönderilmesidir. Görevlendirilen raportörün kurumdaki kadrosu ve özlük ilişkisi sürer.
- **Mahkeme raportörlük kadrosu**: Mahkemenin kendi kadrosuna atanan raportörlerin statüsüdür. Bu kadroya atanma, görevlendirilenlerin talebi ve Başkanlığın uygun görmesi şartına bağlıdır; atanan raportörün önceki kurumla ilişiği kesilir.
- **Birinci sınıfa ayrılmış hâkim ve savcı benzeri statü**: Mahkeme raportörlük kadrosuna atananların emeklilik hakları ve teminatları bakımından birinci, birinci sınıfa ayrılmış, ikinci ve üçüncü sınıf hâkim ve savcılara ilişkin hükümlere tabi olmasıdır. Ek gösterge uygulamasında aranan 'Yargıtay ve Danıştay üyeliklerine seçilme hakkını kaybetmemiş olmak' şartı raportörler için 'birinci sınıfa ayrılma niteliklerini kaybetmemek' olarak okunur.
- **Yükselme süresi**: Mahkemenin kadrolarına atanan raportörlerin yükselmesi için aranan süredir ve kanunda iki yıl olarak belirlenmiştir.

### Raportörlerin görevlendirilmesi, özlük hakları, disiplin ve ceza işleri: hangi şartlar aranır?

- Raportör olarak çalışmak isteyen kişinin bu isteğini yazılı olarak Başkanlığa iletmesi gerekir (birinci fıkra).
- Raportörün bağlı olduğu kurumca görevlendirilmesi için Başkanın uygun görmesi bulunmalıdır (ikinci fıkra).
- Görevlendirilen raportörün mesleğine ait özlük hükümlerine tabi olması ve Mahkemedeki sürelerinin mesleğinde geçmiş sayılması için kanunda özel hüküm bulunmaması gerekir (üçüncü fıkra).
- Mahkeme raportörlük kadrosuna atanma için raportörün talepte bulunması ve Başkanlığın uygun görmesi bulunmalıdır; atanma ile önceki kurumla ilişik kesilir (sekizinci fıkra).
- Görevlerinden ayrılacak görevlendirilmiş raportörler için görevlendirmede izlenen yöntem uygulanmalıdır ve sonraki atamada derece, kıdem, Mahkemedeki çalışma ile istek dikkate alınmalıdır (yedinci fıkra).
- Görevlendirilen raportörlerin izin ve sağlık işlemlerinin Başkanlıkça yürütülmesi ve kurumlarına bildirilmesi gerekir (altıncı fıkra).
- Mahkeme raportörlük kadrosuna atananlar için emeklilik ve teminat bakımından birinci, birinci sınıfa ayrılmış, ikinci ve üçüncü sınıf hâkim ve savcılara ilişkin hükümlerin uygulanması gerekir (dokuzuncu fıkra).
- Görevlendirilen ve atanan raportörlerin, kanunda hüküm bulunmayan aylık, mali, sosyal ve emeklilik hakları bakımından 2802 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine tabi olması gerekir (onuncu fıkra).
- Görevlerinden doğan veya görevleri sırasında işledikleri suçlar, kişisel suçlar ve disiplin eylemleri bakımından, Başkanın bildirimi üzerine bağlı oldukları kurumca ilgili mevzuata göre işlem yapılması gerekir (on birinci fıkra).

### Raportörlerin görevlendirilmesi, özlük hakları, disiplin ve ceza işleri: hangi sonuçları doğurur?

- Raportör olmak isteyenin isteği yazılı olarak Başkanlığa iletilmezse bu usul eksik kalır.
- Başkanın uygun görmediği görevlendirme yapılamaz.
- Görevlendirilen raportörlerin aylık ve diğer mali hakları Mahkeme bütçesinden ödenir.
- Görevlendirilen raportörlerin izin ve sağlık işlemleri Başkanlıkça yürütülür ve özlük dosyası için kurumlarına bildirilir.
- Mahkeme raportörlük kadrosuna atananların önceki kurumla ilişikleri kesilir.
- Mahkeme raportörlük kadrosuna atananlar emeklilik hakları ve teminatları bakımından hâkim ve savcılara ilişkin hükümlere tabi olur.
- Ek gösterge uygulamasında atanan raportörler için birinci sınıfa ayrılma niteliklerini kaybetmemek şartı aranır.
- Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 2802 sayılı Kanunun ilgili hükümleri uygulanır.
- Görevlerinden doğan veya görevleri sırasında işlenen suçlarda ve disiplin eylemlerinde, Başkanın bildirimi üzerine bağlı oldukları kurumca işlem yapılır; Mahkeme bu süreci yürütmez.

### Görevlendirilen raportör ile mahkeme kadrosuna atanan raportör arasındaki fark nedir?

- Bağlı olduğu kurumdan Başkanın uygun görmesi ile görevlendirilen raportör, özlük ilişkisini kurumunda sürdürür.
- Talebi ve Başkanlığın uygun görmesi ile Mahkeme raportörü olarak atanan raportör, önceki kurumla ilişiği kesilmiş olarak Mahkeme kadrosuna geçer.

Sonuç: Atanan raportör dokuzuncu fıkraya göre hâkim ve savcı benzeri emeklilik ve teminat hükümlerine tabi olur; görevlendirilen raportör için bu hüküm yerine üçüncü ve onuncu fıkralar uygulanır.

### Mesleğe ait hükümler ile 2802 sayılı Kanun arasındaki fark nedir?

- Görevlendirilen raportörün özlük işlerinde mensup olduğu mesleğe ait hükümler uygulanır.
- Kanunda hüküm bulunmayan aylık, ödenek, mali, sosyal, emeklilik ve soruşturma hallerinde 2802 sayılı Kanunun ilgili hükümleri uygulanır.

Sonuç: Önce 25. maddenin kendi hükümleri, sonra kurumun mesleğine ait hükümler, en sonda 2802 sayılı Kanun sırası izlenir.

### Görevlendirilen raportörün görevden ayrılması ile sonraki atama arasındaki fark nedir?

- Görevlendirilen raportör görevinden ayrıldığında görevlendirmede izlenen yöntem uygulanır.
- Ayrılan raportörün tabi olduğu kanuna göre yapılacak atamada derece, kıdem, Mahkemedeki çalışma ve kendi isteği dikkate alınır.

Sonuç: Atama, ayrılmanın hukuki yolu ile sahip olunan derece ve kıdem göz önünde tutularak yapılır.

### Raportörün mesleğinde geçen süre ile mahkemede geçen süre arasındaki fark nedir?

- Raportör olarak Mahkemede geçirilen süreler mesleğinde geçmiş sayılır.
- Yükselme ve kademe ilerlemesinde Başkanın yazılı bildirdiği bilgi esas alınır.

Sonuç: Mahkemedeki süre kıdem hesabında dikkate alınır; yükselme için yazılı bilgi belgesi gerekir.

### Görevlendirilen raportörün kurumu ile mahkeme bütçesi arasındaki fark nedir?

- Görevlendirilen raportörün kurumu, izin ve sağlık işlemlerini özlük dosyası için kendisine bildirilen kayıtlarla yürütür.
- Görevlendirilen dahil raportörlerin aylık ve diğer mali hakları Mahkeme bütçesinden ödenir.

Sonuç: Mali yük Mahkeme bütçesine düşer; izin ve sağlık işlemleri Başkanlıkça yürütülür.

### Raportörlerin görevlendirilmesi, özlük hakları, disiplin ve ceza işleri: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Yükselme süresini 2 yıl yerine farklı bir süre ile hesaplamak; kanun iki yıl öngörür.
- Mahkemedeki çalışma sürelerini mesleğinde geçmiş saymamak; üçüncü fıkra bu sürelerin geçmiş sayılmasını öngörür.
- Görevlendirilen raportörün sonraki atamasında yalnız kurum kıdemine bakmak; yedinci fıkra derece, kıdem, Mahkemedeki çalışma ve istek ölçütlerini birlikte ister.
- Atanan raportörlerin önceki kurumla ilişiklerinin devam ettiğini varsaymak; sekizinci fıkraya göre ilişik kesilir.
- Ek gösterge şartını birinci sınıf hâkim ve savcı ölçütüyle aynen uygulamak; dokuzuncu fıkraya göre 'birinci sınıfa ayrılma niteliklerini kaybetmemek' şartı aranır.
- Görevlendirilen raportörün disiplin ve ceza işlerini Mahkemenin kendisinin yürüteceğini sanmak; on birinci fıkra bu işlemlerin bağlı olunan kurumca yapılmasını öngörür.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Raportörlerin görevlerinden ayrılmalarında usul ve yetkinin birlikte değerlendirilmesi gerektiği, 24. ve 25. maddelerin birlikte okunması gerektiği kabul edilmektedir. (5. Daire, 2016/28077 E., 2021/1281 K., 28.04.2021)
- 6216 sayılı Kanunun 25. maddesinin birinci fıkrasındaki yazılı istek usulüne uyulması, raportör olarak çalışma isteğinin esasını oluşturduğu kabul edilmektedir. (2014/195 E., 2015/116 K., 23.12.2015)

### Nasıl ispat edilir?

- Raportör olarak çalışmak isteyen kişi, isteğinin yazılı olarak Başkanlığa iletildiğini belgeyle ispatlamakla yükümlüdür.
- Görevlendirmenin Başkanın uygun görüşüne dayandığını ispat yükü görevlendirmeyi ileri süren Mahkeme veya ilgili raportöre aittir; yazılı Başkanlık onayı bu ispatın temel belgesidir.
- Mahkemedeki çalışma sürelerinin mesleğinde geçmiş sayılması iddiası, Başkanın yazılı bilgisi ile ispatlanır.
- Mahkeme raportörlük kadrosuna atanma iddiasında, talep ve Başkanlık onayının yazılı olarak bulunması ispat yükünü taşıyan tarafı belirler.
- Görevlendirilen raportörün izin ve sağlık işlemlerinin kurumuna bildirildiği, Başkanlık kayıtları ile ispat edilir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6216 sayılı Kanun m.24](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-24): Görevlendirilen raportörlerin hangi kurumlardan ve hangi bentlere göre geldiğini belirler; 25. maddenin yedinci, sekizinci ve on birinci fıkraları bu bentlere göre görevlendirilenler için uygulanır.
- [6216 sayılı Kanun m.28](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-28): Mahkeme personelinin disiplin işlerini yürüten Yüksek Disiplin Kurulunu düzenler; raportörlerin disiplin işleri bakımından ayrı bir kurul yolu gösterir.
- 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu: 25. maddenin onuncu fıkrası gereğince, kanunda hüküm bulunmayan mali, sosyal, emeklilik ve soruşturma hallerinde uygulanan tamamlayıcı kanundur.

## [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.26 — Raportörlerin görevleri](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-26)

Madde, Anayasa Mahkemesi raportörlerinin görevlerini düzenler: ilk ve esas inceleme raporlarının hazırlanması, toplantılara katılma, bireysel başvurularla ilgili görevler, Başkan tarafından tanık veya uzman dinleme gibi görevlerin verilmesi, komisyonlarda görevlendirilme, ders ve konferans verme izni ve kanun, İçtüzük, yönetmelik ile Başkanın verdiği diğer görevler. Madde raportörlerin niteliklerini, atanma usulünü ve disiplin işlerini düzenlemez; bunlar Anayasa Mahkemesinin yapısına ilişkin hükümlerde yer alır (6216 sayılı Kanun m.27 ve m.28 ile ilgili bölümler). Maddenin uygulanması, raportörlerin Başkana bağlı olarak çalıştığı idari ilişki çerçevesinde gerçekleşir. Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik ve esas incelemesine ilişkin usul kuralları ile komisyonların çalışma esasları da bu maddenin kapsamı dışındadır.

### Raportörlerin görevleri: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Raportör**: Anayasa Mahkemesinde yargısal ve idari çalışmalara yardımcı olmak üzere görevlendirilen veya atanan, Başkana idari yönden bağlı personeldir. Görevini hâkimlik teminatına uygun olarak yerine getirir.
- **İlk inceleme raporu**: Başkanın raportöre verdiği dosya hakkında, esas incelemeye geçilmeden önce hazırlanan ön değerlendirme raporudur. Dosyanın hangi aşamada ve nasıl işleneceğini belirlemeye yarar.
- **Esas inceleme raporu**: Dosyanın esasına ilişkin hazırlanan inceleme raporudur. İlk inceleme raporundan ayrı olarak, dosyanın esası hakkında Mahkemenin görüşüne sunulan değerlendirmeyi içerir.
- **Dinleme görevi**: Başkanın raportörlere tanık veya uzman dinleme ya da benzeri görevler vermesidir. Bu görev Başkanın takdirine bağlıdır ve maddede sınırlı olarak sayılmamıştır.
- **Komisyon**: Mahkemenin bölüm içinden oluşturulan ve bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesi gibi işleri yürüten organlarıdır. Raportörün komisyonlarda görevlendirilmesi Başkanın kararına bağlıdır.

### Raportörlerin görevleri: hangi şartlar aranır?

- Raportörün görevlendirilmesi için Başkanın tarafından kendisine verilen dosya veya görev bulunmalıdır.
- Raportörün hazırladığı ilk ve esas inceleme raporları, Başkanın verdiği dosyalar bakımından hazırlanmalıdır.
- Raportörün tanık veya uzman dinleme ve benzeri görevleri yerine getirmesi için Başkanın bu yönde açık bir görevlendirmesi bulunmalıdır.
- Raportörün komisyonlarda görev alması için Başkanın görevlendirme kararı bulunmalıdır.
- Raportörün ders, kurs veya konferans verebilmesi için Başkanın izni alınmalıdır.
- Raportörün yukarıdaki görevler dışındaki işleri, Kanun, İçtüzük, yönetmelik ya da Başkanın verdiği görev kapsamında kalmalıdır.

### Raportörlerin görevleri: hangi sonuçları doğurur?

- Raportör, Başkanın verdiği dosyalar için ilk ve esas inceleme raporlarını hazırlar ve bu raporlar Mahkemenin çalışmasında kullanılır.
- Başkan tarafından tanık veya uzman dinleme gibi bir görev verilirse raportör bu görevi yerine getirir.
- Başkan raportörü komisyonlarda görevlendirmişse raportör komisyon çalışmalarında yer alır.
- Başkanın izni olmadan raportör ders, kurs veya konferans veremez; izin alınmadan verilen bu faaliyet maddeye aykırılık oluşturur.
- Raportörün kanun, İçtüzük, yönetmelik ya da Başkanın verdiği diğer görevleri yerine getirmemesi, idari yönden sorumluluk doğurabilir.

### Raportörün zorunlu görevleri ile başkanın takdirine bağlı görevler arasındaki fark nedir?

- İlk ve esas inceleme raporlarının hazırlanması ile toplantılara katılma, raportörün kanuni görevleridir ve Başkanın ayrıca karar vermesine gerek yoktur.
- Tanık veya uzman dinleme, komisyonlarda görevlendirme gibi görevler Başkanın kararıyla verilir.

Sonuç: Kanuni görevler doğrudan maddeden doğar; takdire bağlı görevler ancak Başkanın açık görevlendirmesi ile yüklenebilir.

### Yargısal görev ile idari görev arasındaki fark nedir?

- Dosyaların inceleme raporlarını hazırlamak ve bireysel başvurulara ilişkin görevler yargısal çalışmaya yardım niteliğindedir.
- Kanun, İçtüzük veya yönetmelikle verilen diğer görevler ile Başkanın verdiği idari nitelikli işler ayrı bir kategoridir.

Sonuç: Yargısal çalışmaya yardım görevleri ile idari görevler aynı Başkan yetkisi altında yürütülür; her ikisi de Başkanın denetimindedir.

### Raportörün kamusal görevi ile dış faaliyeti arasındaki fark nedir?

- Mahkemenin işleri, raportörün birinci önceliğidir ve görevlendirmeler bu çerçevede yapılır.
- Üniversite, Türkiye Adalet Akademisi ve benzeri kurumlarda ders, kurs ve konferans verme, raportörün dış faaliyetidir.

Sonuç: Dış faaliyet ancak Başkanın izni varsa yapılabilir; izin yoksa bu faaliyet yürütülemez.

### Raportörlerin görevleri: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Raportörün ilk ve esas inceleme raporlarını hazırlama görevini Başkanın ayrı bir kararı olmadan da kendiliğinden yüklenmiş saymak yerine, maddenin doğrudan verdiği kanuni görev olarak değerlendirmek.
- Tanık veya uzman dinleme görevini raportörün kendiliğinden yapabileceğini varsaymak; bu görev Başkanın verdiği bir görevdir.
- Ders, kurs veya konferans verme faaliyetini izin koşulu aranmadan serbest görmek; izin şartı maddede açıkça yer alır.
- Madde kapsamında düzenlenmeyen raportör niteliklerini ya da atanma koşullarını bu maddeden çıkarmaya çalışmak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Mahkemenin işleyişinde raportörlerin hazırladığı inceleme raporlarının, dosyanın hazırlık aşamasında karar heyetine ön bilgi sunduğu kabul edilmektedir.
- Tetkik hâkimi veya raportörün yazılı görüşünün taraflara bildirilmemesinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından adil yargılanma hakkı kapsamında değerlendirildiği ve heyete yardımcı görev niteliğinde kabul edildiği görülmektedir.

### Nasıl ispat edilir?

- Raportörün görev aldığını ve görevin kapsamını ispat yükü, bu görevi ileri süren tarafa aittir; görev kararı ve Başkanın yazılı görevlendirmesi bu ispatın temel belgesidir.
- Raportörün izinli ders veya konferans verdiğini iddia eden taraf, Başkanın izninin varlığını ispatlamakla yükümlüdür.
- Raportörün dosyaya ilişkin raporlarının hazırlandığı, dosya kayıtları ve rapor tarihleri ile ortaya konur.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6216 sayılı Kanun m.28](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-28): Yüksek Disiplin Kurulunun, Mahkemede istihdam edilen personelin disiplin işlerini yürüttüğünü düzenler; raportörlerin sorumluluğunun disiplin boyutuyla ilişkisini gösterir.
- [6216 sayılı Kanun m.27](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-27): Raportörlerin nitelikleri ve görevlendirilme ilkeleri bu maddede düzenlenir; görev tanımının dayanağıdır.

## [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.27 — Raportör yardımcıları ve adayları](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-27)

Madde, Anayasa Mahkemesinde yargısal ve idari çalışmalara yardımcı olmak üzere görevlendirilecek raportör yardımcılarının atanmasını düzenler. Raportör yardımcılarının giriş sınavı koşulları, sınavın yapısı ve mülakat ölçütleri, statüleri, raportörlüğe geçiş koşulları ile yönetmeliğe bırakılan usul hususları bu maddededir. Raportörlerin görevlendirilmesi ve nitelikleri (m.27 değil, Anayasa'nın ilgili hükmü ve 6216 sayılı Kanunun ilgili hükümleri kapsamında) bu maddenin konusu değildir. Yüksek Disiplin Kurulunun oluşumu ve disiplin işleri (m.28) ile Anayasa Mahkemesi üyelerinin statüsü ve özlük hakları (m.68-74) bu maddede düzenlenmez. Mahkemenin iptal ve bireysel başvuru usulü ile zamanaşımı ve süre rejimi de bu maddenin kapsamı dışındadır.

### Raportör yardımcıları ve adayları: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Raportör yardımcısı**: Anayasa Mahkemesinde yargısal ve idari çalışmalara yardımcı olmak üzere atanan personeldir. Raportörlük sınıfına dâhil değildir ve 657 sayılı Kanundaki genel idare hizmetleri sınıfında yer alır.
- **Raportör yardımcısı adaylığı**: Giriş sınavını kazanan kişilerin Başkan tarafından aday olarak atandığı ön statüdür. Adaylık süresi, raportörlüğe atanma için aranan beş yıllık fiili çalışma süresinin hesabında dikkate alınmaz.
- **Mülakat**: Giriş sınavının üçüncü aşamasıdır. Adayın dört ayrı yönden değerlendirildiği ve her ölçüt için ayrı puan verilen sözlü değerlendirmedir.
- **Mesleki nitelikteki tez**: Raportör yardımcısının fiilen beş yıl çalıştıktan sonra raportörlüğe atanabilmesi için hazırlaması ve kabul ettirmesi gereken yazılı çalışmadır. Şekli ve kapsamı yönetmelikle belirlenir.
- **Genel Sekreter**: Raportörlüğe atamada teklif yetkisine sahip makamdır. Teklif, Başkanın onayına tabidir.

### Raportör yardımcıları ve adayları: hangi şartlar aranır?

- Adayın, hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler alanlarında en az dört yıllık yükseköğrenim yapmış ya da bu denkliği kabul edilmiş yabancı öğretim kurumundan mezun olması veya yabancı hukuk fakültesi mezunu olup eksik derslerini tamamlayıp başarı belgesi alması gerekir.
- Adayın, giriş sınavının yapıldığı yılın ocak ayının son günü itibarıyla, lisans ve lisansüstü öğrenimini tamamlamış olanlar için otuz, doktora öğrenimini tamamlamış olanlar için otuzbeş yaşını bitirmemiş olması gerekir.
- Adayın askerlik hizmetini tamamlamış, ertelemiş veya muaf olması gerekir.
- Adayın 657 sayılı Kanunun 48. maddesinde belirtilen genel nitelikleri taşıması gerekir.
- Giriş sınavının yazılı sınav ve mülakattan oluşması ve adayın sınavı kazanması gerekir; kazanan aday Başkan tarafından raportör yardımcılığına aday olarak atanır.
- Mülakatta adayın dört ayrı yönden değerlendirilmesi ve her ölçüt için ayrı puan verilmesi gerekir.
- Raportörlüğe atanmak isteyen raportör yardımcısının adaylık süresi hariç bu görevde fiilen en az beş yıl çalışmış olması gerekir.
- Raportörlüğe atanmak isteyen raportör yardımcısının hazırlayacağı mesleki nitelikteki tezin kabul edilmiş olması gerekir.
- Bu koşulların varlığında raportörlüğe atama, kadro durumu gözetilerek Genel Sekreterin teklifi ve Başkanın onayı ile yapılır.

### Raportör yardımcıları ve adayları: hangi sonuçları doğurur?

- Giriş sınavını kazanan ve 2. fıkradaki koşulları taşıyan aday, Başkan tarafından raportör yardımcılığına aday olarak atanır.
- Yaş, askerlik veya genel nitelik koşullarından birini taşımayan kişi giriş sınavına alınmaz; bu koşulların aranması sınav başvurusunda ve sınav sürecinde gerçekleşir.
- Mülakat puanları her ölçüt için ayrı tutanağa geçirilir ve mülakatla ilgili başka bir kayıt sistemi kullanılmaz; bu, sınavın şeffaflığını sağlamaya yönelik bir sınırdır.
- Beş yıllık fiili çalışma ve kabul edilmiş tez koşulları gerçekleşmeden raportörlüğe atama yapılamaz.
- Koşullar gerçekleştiğinde atama Genel Sekreterin teklifi ve Başkanın onayı ile yapılır; kadro durumu da gözetilir, bu nedenle koşulların varlığı tek başına atamayı zorunlu kılmaz.
- Raportör yardımcıları ve adayları 657 sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerine tabidir.
- Giriş sınavı usul ve esasları, adaylık eğitimi, adaylık sonu sınavı ve tezin şekil ve kapsamı yönetmelikle düzenlenir.

### Raportör yardımcısı ile raportör arasındaki fark nedir?

- Raportör yardımcısı, giriş sınavıyla alınan ve raportörlük sınıfı dışında genel idare hizmetleri sınıfında yer alan personeldir.
- Raportör ise raportörlük sınıfına dâhil olan ve beş yıllık fiili çalışma ile tez koşullarını yerine getirerek atanan kadrodur.

Sonuç: Sınıf ve kadro farkı nedeniyle 657 sayılı Kanunun genel idare hükümleri raportör yardımcılarına uygulanır; raportörlük için ayrıca yukarıdaki koşulların gerçekleşmesi gerekir.

### Adaylık süresi ile fiili çalışma süresi arasındaki fark nedir?

- Adaylık süresi, giriş sınavını kazanan kişinin aday olarak geçirdiği dönemdir.
- Fiili çalışma, raportör yardımcısı olarak gerçekten görev yapılan süredir.

Sonuç: Raportörlüğe atanma için aranan beş yıllık sürenin hesabında adaylık süresi sayılmaz.

### Lisans ve lisansüstü mezunu ile doktora mezunu yaş sınırı arasındaki fark nedir?

- Lisans veya lisansüstü öğrenimini tamamlamış adaylar için yaş sınırı otuzdur.
- Doktora öğrenimini tamamlamış adaylar için yaş sınırı otuzbeştir.

Sonuç: Doktora mezunu adaylara beş yıl daha geniş yaş sınırı tanınır.

### Yazılı sınav, mülakat ve yönetmelik düzeyi: fark nedir?

- Giriş sınavının aşamalarını ve mülakatın ölçütlerini madde metni belirler.
- Giriş sınavı usulünün ayrıntıları, adaylık eğitimi, adaylık sonu sınavı ve tezin şekil ve kapsamı yönetmelikle düzenlenir.

Sonuç: Yönetmelik madde metnine aykırı bir koşul getiremez; ayrıntı düzenlemesi yönetmelik düzeyinde kalır.

### Raportör yardımcıları ve adayları: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Adaylık süresini beş yıllık fiili çalışma süresine dahil etmek; madde açıkça adaylık süresi hariç demektedir.
- Doktora mezunları için de otuz yaş sınırını uygulamak; doktora mezunlarında sınır otuzbeş yaştır.
- Raportörlük ile raportör yardımcılığını aynı sınıf saymak; raportör yardımcıları raportörlük sınıfı dışındadır.
- Raportörlüğe atamayı beş yıl ve tez koşulunun gerçekleşmesiyle otomatik saymak; atama Genel Sekreter teklifi ve Başkan onayına bağlıdır ve kadro durumu gözetilir.
- Mülakat ölçütlerinin dört bent olduğunu gözden kaçırmak ve her birine yirmi puan verildiğini unutmak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Mülakatta puanlamanın ayrı ayrı tutanağa geçirilmesi ve mülakatla ilgili başka kayıt sistemi kullanılmaması kuralı, Anayasa Mahkemesinin 2012 tarihli kararında incelenmiş ve bu cümlenin Anayasa'ya aykırılık iddiasına konu olduğu görülmüştür. (2010/93 E., 2012/20 K., 09.02.2012)

### Nasıl ispat edilir?

- Raportör yardımcılığına başvuran adayın öğrenim, yaş ve askerlik koşullarını belgelerle ispatlaması gerekir; yabancı diploma için denklik belgesi ya da Türkiye'deki eksik derslerin başarı belgesi istenir.
- Raportörlüğe atanmak isteyen raportör yardımcısının beş yıl fiilen çalıştığını resmi personel kayıtlarıyla ispatlaması gerekir; adaylık süresinin bu süreye sayılmadığı hatırlanmalıdır.
- Tezin kabul edildiğini gösteren resmi karar ya da yazı, atama talebinin dayanağı olarak sunulur.
- Mülakat puanlarının tutanakla ispatı esastır; mülakata dair başka bir kayıt bulunmadığından, puanlamaya itiraz eden tarafın bu tutanakların gerçekliğini ortaya koyması gerekir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.48: Raportör yardımcısı adaylarının sınava girebilmesi için taşıması gereken genel nitelikleri belirler.
- [6216 sayılı Kanun m.28](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-28): Raportör yardımcılarının disiplin işlerini yürüten Yüksek Disiplin Kurulunu düzenler; bu madde m.27 ile disiplin rejimi arasında ayrım yapar.
- [6216 sayılı Kanun m.68-74](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-68): Anayasa Mahkemesi üyelerinin aylık, ödenek ve sosyal hakları ile statüsünü düzenler; raportör yardımcılarını kapsamaz.
- 6216 sayılı Kanun: Raportör yardımcılarının atanma ve statüsüne ilişkin ayrıntıların yönetmelikle düzenlenmesi için kanuni dayanak sağlar.

## [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.28 — Yüksek disiplin kurulu](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-28)

Madde, Anayasa Mahkemesi Başkanı, başkanvekilleri, üyeler ve 24. maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılanlar dışında kalan Mahkeme personelinin disiplin işlerini düzenler. Disiplin işlerinin yürütüleceği Yüksek Disiplin Kurulunun oluşumunu, bu kurulun üç raportörden meydana gelmesini ve kurula kıdemli raportörün başkanlık etmesini kapsar. Disiplin cezasını gerektiren hâller ve verilecek cezalar bakımından 657 sayılı Kanunun uygulanacağını ve kurulun çalışma usul ve esaslarının yönetmelikle düzenleneceğini belirtir. Raportörlerin görevlendirilme ve niteliklerine ilişkin şartlar ile Genel Sekreterliğin yapısı da bu maddenin kapsamında değildir.

### Yüksek disiplin kurulu: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Yüksek Disiplin Kurulu**: Mahkeme personelinin disiplin işlerini yürüten, üç raportörden oluşan kuruldur. Başkan, başkanvekilleri ve üyelerin disiplin işleri bu kurulun görev alanında değildir.
- **Raportör**: Mahkemede yargısal ve idari çalışmalara yardımcı olan personeldir. Kurulu oluşturan üç raportör Genel Sekreterin önerisi ve Başkanın onayı ile belirlenir.
- **Kıdemli raportör**: Kurulun üç raportörü arasında en kıdemli olanıdır ve kurula başkanlık eder. Kıdem sırası kurulun başkanını belirleyen tek ölçüttür.
- **Mahkemede istihdam edilen personel**: Anayasa Mahkemesinde çalışan ve Başkan, başkanvekilleri, üyeler ile 24. maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılanlar dışında kalan personeldir. Bu kişilerin disiplin işleri maddenin kapsamına girer.
- **657 sayılı Kanun**: Devlet memurlarına ilişkin genel disiplin hükümlerini içeren kanundur. Disiplin cezasını gerektiren hâller ve verilecek cezalar konusunda bu Kanunun Anayasa Mahkemesi Kanununa aykırı olmayan hükümleri uygulanır.

### Yüksek disiplin kurulu: hangi şartlar aranır?

- Disiplin işlemine konu olan kişinin Başkan, başkanvekili, üye veya 24. maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılan kişiler dışında Mahkemede istihdam edilen personel olması gerekir.
- Disiplin işlerinin Genel Sekreterin önerisi ve Başkanın onayı ile belirlenen üç raportörden oluşan Yüksek Disiplin Kurulu tarafından yürütülmesi gerekir.
- Kurulun başkanlığını, üç raportör arasında kıdemli olanın yürütmesi gerekir.
- Disiplin cezasını gerektiren hâllerin ve verilecek cezaların belirlenmesinde 657 sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanması gerekir.
- Kurulun çalışma usul ve esaslarının yönetmelikle düzenlenmesi gerekir.

### Yüksek disiplin kurulu: hangi sonuçları doğurur?

- Mahkemede istihdam edilen personelin disiplin işleri Yüksek Disiplin Kurulu tarafından yürütülür.
- Disiplin cezasını gerektiren hâller ve verilecek cezalar, 657 sayılı Kanunun bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerine göre belirlenir.
- Kurulun çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.
- Başkan, başkanvekilleri, üyeler ve 24. maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılanlar bakımından bu maddeye göre bir Yüksek Disiplin Kurulu oluşturulmaz.

### Başkan, başkanvekilleri ve üyeler ile mahkeme personeli arasındaki fark nedir?

- Başkan, başkanvekilleri ve üyelerin disiplin işleri bu maddenin kapsamı dışındadır. Bu kişiler hakkında yapılacak disiplin soruşturması maddenin değil, 6216 sayılı Kanunun Başkan ve üyelere ilişkin disiplin hükümlerinin konusudur.
- Mahkemede istihdam edilen diğer personel bu maddeye göre Yüksek Disiplin Kurulunca yargılanır.

Sonuç: Disiplin yetkisinin hangi organda toplanacağı kişinin statüsüne göre değişir. Personel için Yüksek Disiplin Kurulu, Başkan ve üyeler için ise ayrı disiplin usulü geçerlidir.

### 24. madde ikinci fıkra (a) ve (b) bentlerindeki kişiler ile diğer personel arasındaki fark nedir?

- 24. maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sayılan kişiler, bu maddedeki personel tanımının dışında tutulmuştur.
- Bu bentler dışında kalan personel, Yüksek Disiplin Kurulunun yetkisine tabidir.

Sonuç: Bu iki bentte sayılan kişiler hakkında disiplin işi bu maddeye göre yürütülmez. Metinde bu kişilerin hangi disiplin usulüne tabi olduğu yazılı değildir.

### Disiplin cezasını gerektiren hâl ile kurulun usul ve esasları arasındaki fark nedir?

- Disiplin cezasını gerektiren hâller ve verilecek cezalar 657 sayılı Kanunun hükümlerine göre belirlenir.
- Kurulun çalışma usul ve esasları maddede doğrudan düzenlenmez, yönetmelikle belirlenir.

Sonuç: Kanunun hükümleri ile yönetmelik hükümleri farklı düzeyde yetki alanlarına sahiptir. Esas kurallar 657 sayılı Kanundan, işleyiş yönetmelikten gelir.

### Yüksek disiplin kurulu: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Başkan ve üyelerin disiplin işlerini bu maddedeki Yüksek Disiplin Kurulu üzerinden yürütmek, çünkü bu kişiler maddenin kapsamı dışındadır.
- 24. maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerindeki kişileri personel sayıp bu maddeye göre işlem yapmak.
- Disiplin cezası türlerini ve hâllerini doğrudan bu maddede aramak; metin bunları 657 sayılı Kanuna bırakır.
- Kurulun çalışma usullerini kanunda aramak; bu konu yönetmelikle düzenlenir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Madde, Anayasa Mahkemesi personeline ilişkin disiplin işlerinde 6216 sayılı Kanunun 28. maddesinin ve buna bağlı yönetmeliğin ayrı bir disiplin rejimi kurduğunu gösteren bir kaynak olarak anılmaktadır. (2011/59 E., 2012/34 K., 01.03.2012)

### Nasıl ispat edilir?

- Disiplin işlemini başlatan kurum, işlemin konusunun bu maddenin kapsamına girdiğini, yani kişinin Mahkemede istihdam edilen personel olduğunu göstermek zorundadır.
- Kişinin personel statüsü, Mahkeme kayıtları ve atama belgeleri ile ispatlanır.
- Kişinin 24. maddenin ikinci fıkrasının (a) veya (b) bentlerinde sayılıp sayılmadığı, ilgili atama veya görev belgesi ile belirlenir. Bu bentlerde sayılan kişinin kendisini bu maddenin dışında tutan bir savunma ileri sürmesi halinde bu durum belgelerle gösterilir.
- Disiplin cezasının hangi hâl için verildiği ve ceza türünün 657 sayılı Kanuna uygun olup olmadığı, soruşturma kayıtları ve kurul kararı ile ortaya konur.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6216 sayılı Kanun m.24](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-24): İkinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde sayılan kişiler, bu maddenin personel kapsamı dışında tutulmasını belirler.
- 657 sayılı Kanun: Disiplin cezasını gerektiren hâller ve verilecek cezalar konusunda bu Kanunun Anayasa Mahkemesi Kanununa aykırı olmayan hükümleri uygulanır.

## [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.29 — Hizmet birimleri](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-29)

Madde, Anayasa Mahkemesinin hizmet birimlerini sayar: Yazı İşleri, İdari ve Mali İşler, Personel, Yayın ve Halkla İlişkiler, Dış İlişkiler, Strateji Geliştirme, Teknik Hizmetler, Özel Kalem Müdürlükleri ile Basın Müşavirliği. Ayrıca yeni birim kurulmasının usulünü ve birimlerin görev ve sorumluluklarının yönetmelikle belirleneceğini düzenler. Madde Anayasa Mahkemesinin kendi teşkilatına ilişkindir; yargılamaya taraf olan kişiler bakımından bir yükümlülük doğurmaz. Genel Kurul ve bölümlerin kuruluşunu ve işleyişini (m.20-22 ilgili hükümler), yargılama usulünü (m.43 ve devamı), üyelerin ve personelin özlük ve disiplin işlerini ve raportörlerin görev esaslarını düzenlemez; bunlar başka maddelerde yer alır.

### Hizmet birimleri: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Hizmet birimi**: Mahkemenin idari ve destek işlerini yürüten, kanunda sayılan organizasyon kısımlarıdır. Yargılama yapan Genel Kurul ve bölümlerden ayrı olup yargısal karar yetkisi taşımaz.
- **Basın Müşavirliği**: Maddede ayrı bir birim olarak sayılan, müşavirlik unvanlı birimdir. Adı geçen diğer müdürlüklerden farklı olarak müdürlük değil müşavirlik olarak düzenlenmiştir.
- **Yönetmelik**: Hizmet birimlerinin görev ve sorumluluklarının ayrıntılarının gösterildiği düzenleyici işlemdir. Birimlerin iç işleyişine ilişkin ayrıntılar kanun yerine bu düzenleme ile belirlenir.

### Hizmet birimleri: hangi şartlar aranır?

- Birimlerin kurulmuş olması için maddede sayılan dokuz birimin varlığı yeterlidir ve bu birimlerin kuruluşu için ayrıca bir karar alınması gerekmez.
- Maddede sayılmayan yeni bir hizmet biriminin oluşturulabilmesi için Başkanın önerisi bulunmalıdır.
- Yeni birimin oluşturulabilmesi için Genel Kurulun kararı alınmalıdır.
- Birimlerin görev ve sorumlulukları yönetmelikle gösterilmelidir.

### Hizmet birimleri: hangi sonuçları doğurur?

- Birinci fıkradaki dokuz birim kanunen mevcuttur ve Mahkemenin hizmet yapısının asgari çerçevesini oluşturur.
- Başkanın önerisi ve Genel Kurul kararı olmadan sayılan birimlere ek yeni bir birim kurulamaz.
- Görev ve sorumlulukların gösterilmesi yönetmeliğe bırakıldığından, bu konudaki ayrıntılar kanun metninde aranmamalıdır.
- Hizmet birimleri yargısal karar yetkisi kullanmaz; bu yetki Genel Kurul ve bölümlere aittir.

### Kanunda sayılan birimler ile sonradan oluşturulan birimler arasındaki fark nedir?

- Birinci fıkrada sayılan dokuz birim doğrudan kanunla kurulmuştur ve ayrı bir oluşturma kararı gerektirmez.
- İkinci fıkraya göre oluşturulan birimler, Başkanın önerisi ve Genel Kurul kararıyla meydana gelir.

Sonuç: Kanunda sayılmayan bir birimin kurulması iki aşamalı bir karar sürecine bağlıdır; sayılan birimlerin varlığı için bu süreç aranmaz.

### Birim kuruluşu ile birim görevleri arasındaki fark nedir?

- Birimlerin kurulması kanun ve Genel Kurul kararıyla belirlenir.
- Birimlerin görev ve sorumlulukları ise yönetmelik düzeyinde ayrıntılandırılır.

Sonuç: Görev dağılımındaki değişiklik için kanun değişikliği değil yönetmelik düzenlemesi yeterlidir.

### Hizmet birimleri: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Basın Müşavirliğini diğer müdürlüklerle aynı statüde saymak; maddede ayrı bir unvan olarak geçtiğini gözden kaçırmak.
- Yönetmelikle düzenlenen görev ve sorumlulukları kanun metninde aramak.
- İkinci fıkradaki yeni birim usulünü, birinci fıkradaki birimlerin kuruluşu için de gerekli saymak.

### Nasıl ispat edilir?

- Yeni bir hizmet biriminin kurulduğunu iddia eden taraf, Başkanın önerisini ve Genel Kurul kararını belgeyle ispatlamalıdır.
- Birimin görev ve sorumlulukları konusunda uyuşmazlık varsa yönetmelik metni esas alınır ve bu metin ilgili birimin yetkisini gösterir.
- Birimin varlığı ve bu kapsamdaki işlemler, Mahkemenin resmi kayıtlarıyla belgelenir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6216 sayılı Kanun m.20](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-20): Anayasa Mahkemesinin Genel Kurul ve bölümlerden oluşan yapısını düzenleyen maddedir; hizmet birimleri bu yargısal yapının dışında idari destek işlevi görür.
- [6216 sayılı Kanun m.21](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-21): Genel Kurulun toplantı ve karar kuralları düzenlenmiştir; birimlerin Genel Kurul kararıyla oluşturulması bu organın yetkisine bağlıdır.
- [6216 sayılı Kanun m.22](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-22): Bölümlerin oluşumunu düzenler; hizmet birimleri ile bölümler arasındaki ayrımı anlamak için bağlantılıdır.

## [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.30 — Mahkeme personeli ve atanması](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-30)

Madde, Anayasa Mahkemesinin görevlerini yerine getirirken hukuki, idari ve mali alanlarda çalışmak üzere istihdam edilecek personelin çalıştırılmasına ilişkin temel çerçeveyi düzenler: personel sayısının yeterliliği, personele 657 sayılı Kanunun hangi ölçüde uygulanacağı ve personel atamasının yetkili makamları. Madde, Anayasa Mahkemesi üyelerinin nitelikleri ve seçimi, üyelerin statüsü ve mali hakları (m.68-74), raportörlerin görevlendirilmesi ve nitelikleri (m.20) ile Yüksek Disiplin Kurulunun oluşumu ve yetkisi (m.28) bakımından bir düzenleme içermez. Personelin disiplin yaptırımları ile Genel Sekreter ve Genel Sekreter Yardımcısının görevlendirilmesi de bu maddenin kapsamında değildir.

### Mahkeme personeli ve atanması: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Personel**: Anayasa Mahkemesinin hukuki, idari ve mali alanlardaki çalışmalarında görev yapan, Mahkemeye istihdam edilen kişilerdir. Maddede personelin hangi unvanla çalışacağı sayılmamıştır.
- **657 sayılı Kanun**: Devlet memurlarına ilişkin genel hükümleri içeren kanundur. Anayasa Mahkemesi personeli hakkında yalnızca bu Kanunun, 6216 sayılı Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır; bu nedenle genel bir tatbik ve sınırlı bir uygulama söz konusudur.
- **Atama**: Personelin Anayasa Mahkemesi kadrosuna yerleştirilmesi işlemidir. Maddeye göre atama, Genel Sekreterin önerisi üzerine Başkan tarafından yapılır.
- **Genel Sekreter**: Mahkemenin idari teşkilatının başında bulunan ve personel atamasında öneri yetkisine sahip olan kişidir. Görevlendirilmesi bu maddede değil, m.20 kapsamında düzenlenmiştir.

### Mahkeme personeli ve atanması: hangi şartlar aranır?

- Personel istihdamının, Mahkemenin görevlerini yerine getirmek amacıyla ve hukuki, idari ve mali alanlardaki çalışmalar için yapılması gerekir.
- İstihdam edilecek personel sayısının, Mahkemenin görevlerini yerine getirmeye yetecek kadar olması gerekir.
- Personel hakkındaki hukuki rejimin belirlenmesinde 657 sayılı Kanunun, 6216 sayılı Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanması gerekir.
- Personel ataması için Genel Sekreterin önerisinin bulunması gerekir.
- Atamanın Mahkeme Başkanı tarafından yapılması gerekir.

### Mahkeme personeli ve atanması: hangi sonuçları doğurur?

- Personel istihdamı, Mahkemenin görevlerini yerine getirmek için yeterli sayıda yapılır.
- Personele, 657 sayılı Kanunun 6216 sayılı Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.
- Genel Sekreterin önerisi olmadan yapılan atama, maddeye uygun değildir.
- Maddede yer almayan personel atama usulleri ve personel disiplin işleri bu maddeye göre belirlenmez; bunlar ayrı düzenlemelerle yürütülür.

### Genel Sekreterin önerisi ile başkanın atama yetkisi arasındaki fark nedir?

- Genel Sekreter, atama işleminde öneri yetkisine sahiptir ve işlemi başlatan makamdır.
- Başkan, öneriyi değerlendirerek atamayı yapan ve işlemi tamamlayan makamdır.

Sonuç: Genel Sekreterin önerisi olmadan yapılan atama, maddenin öngördüğü usule uymaz. Atama işlemi için her iki makamın iradesi birlikte gerekir.

### 657 sayılı Kanunun uygulanabilir hükümleri ile 6216 sayılı Kanunun özel hükümleri arasındaki fark nedir?

- 657 sayılı Kanunun hükümleri, personelin genel hukuki rejimini oluşturur.
- 6216 sayılı Kanunun hükümleri, Anayasa Mahkemesine özgü ve 657 sayılı Kanunla çelişen düzenlemelerdir.

Sonuç: 657 sayılı Kanunun 6216 sayılı Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır; aykırı olan hükümler uygulanmaz.

### Mahkeme personeli ve atanması: sık yapılan hatalar nelerdir?

- 657 sayılı Kanunun tamamının personele uygulanacağını varsaymak; yalnızca 6216 sayılı Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.
- Atamayı yalnızca Başkanın kararıyla yeterli saymak; Genel Sekreterin önerisi de aranır.
- Genel Sekreterin öneri yetkisini atama yetkisi ile karıştırmak; atamayı yapan Başkandır.

### Nasıl ispat edilir?

- Atamanın usulüne uygun yapıldığını iddia eden taraf, Genel Sekreterin önerisinin bulunduğunu yazılı belgeyle ispatlamalıdır.
- Atamanın Başkan tarafından yapıldığı, atama kararı veya atama belgesi ile ispatlanır.
- Personelin 657 sayılı Kanun hükümlerinden hangisinin uygulanacağı tartışmalıysa, 6216 sayılı Kanunda aykırı bir hüküm bulunup bulunmadığı karşılaştırmalı olarak ortaya konulmalıdır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6216 sayılı Kanun m.20](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-20): Genel Sekreterin ve Genel Sekreter Yardımcısının Başkan tarafından raportörler arasından görevlendirilmesini düzenler; m.30'daki Genel Sekreter önerisi ile bağlantılıdır.
- [6216 sayılı Kanun m.28](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-28): Yüksek Disiplin Kurulunun Genel Sekreterin önerisi ve Başkanın onayıyla oluşmasını düzenler; personel disiplin işlerinin yürütülmesi bakımından m.30'la ilgilidir.
- 657 sayılı Kanun: Anayasa Mahkemesi personeline uygulanacak genel hukuki rejimi oluşturur; m.30 bu Kanunun yalnızca 6216 sayılı Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasını öngörür.

## [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.31 — Geçici görevlendirme](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-31)

Madde, Anayasa Mahkemesinin görevlerini yerine getirirken ihtiyaç duyduğu personeli, kamu kurumlarından (hâkim, savcı, Sayıştay denetçileri ile memur ve diğer kamu görevlileri) geçici olarak görevlendirme usulünü; görevlendirme süresini ve uzatımını; ilgili kurumların talebi karşılama yükümlülüğünü ve terfi, emeklilik ile özlük haklarının korunmasını; görevlendirilenlere yapılacak ek ödemeleri ve bu ödemelerin vergilendirilmemesini düzenler. Hüküm, Mahkemeye geçici görevle gelen kamu personeli bakımından uygulanır. Maddenin kapsamında Mahkemenin kendi kadrosuna atanan personel, raportörlerin ve personelin atanma ve görevlerine ilişkin esaslar yer almaz (m.13, m.14 ve 6216 sayılı Kanunun ilgili diğer hükümleri); Mahkeme üyelerinin aylık ve ödenekleri ile mali ve sosyal hakları bu maddede düzenlenmez (m.68-74); görevlilerin disiplin ve özlük işleri de bu maddenin konusu değildir.

### Geçici görevlendirme: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Geçici görevlendirme**: Kamu görevlisinin asıl kurumundaki kadrosunu koruyarak belirli bir süre için Anayasa Mahkemesinde çalışmasıdır. Görevlendirilen kişi Mahkemeye kadro ile atanmaz, asıl kurumundan ayrılmaz.
- **Muvafakat**: Görevlendirilecek kamu görevlisinin, kendisinin Mahkemede çalışmasına verdiği açık rızadır. Bu hükmün çerçevesinde yapılan görevlendirmelerde aranır; rızası olmayan kişi görevlendirilemez.
- **Net aylık**: Görevlendirilmeden önce kişinin kendi kurumunda aldığı, vergi ve kesintileri düşülmüş aylık tutardır. Hâkim, savcı ve Sayıştay meslek mensupları için fark ödemesinin hesabında esas alınır.
- **Emsal memur**: Mahkemede aynı görevi yapan ve görevlendirilen memur veya diğer kamu görevlisi ile aynı nitelikteki kişidir. Memur ve diğer kamu görevlileri için fark ödemesi, bu kişilerin aldığı aylık ve ödemelere göre hesaplanır.
- **Fark ödemesi**: Görevlendirilenin kendi kurumundaki aylık ve ödemeleri ile Mahkemedeki karşılığı arasındaki farktır. Bu fark Mahkemece ayrıca ödenir ve vergiye tabi tutulmaz.

### Geçici görevlendirme: hangi şartlar aranır?

- Mahkemenin Anayasa ve 6216 sayılı Kanunda verilen görevlerini yerine getirmesi için ihtiyaç bulunmalıdır.
- Görevlendirilecek kişinin hâkim, savcı, Sayıştay denetçisi ya da kamu kurum ve kuruluşlarında memur veya diğer kamu görevlisi statüsünde çalışan biri olması gerekir.
- Görevlendirilecek kamu görevlisinin muvafakati alınmalıdır.
- Görevlendirme talebi Başkan tarafından yapılmalı; ilgili kurum ve kurullar bu talebi on gün içinde, kanuni bir engel yoksa yerine getirmelidir.
- Görevlendirmenin aylık, ödenek, her türlü zam, tazminat ile diğer mali ve sosyal hak ve yardımları asıl kurumca ödenmeye devam etmelidir.
- Geçici görev süresi, ilgililerin terfi ve emekliliklerinde kurumca hesaba katılmalıdır.
- Görevlendirme süresi bir yılı geçemez; ihtiyaç hâlinde altı aylık dönemler hâlinde uzatılabilir.

### Geçici görevlendirme: hangi sonuçları doğurur?

- Görevlendirme talebi on gün içinde kanuni bir engel bulunmadıkça yerine getirilir.
- Kanuni bir engel bulunursa talep yerine getirilmez; bu durumda görevlendirme gerçekleşmez.
- Görevlendirilen kişinin özlük hakları, geçici görev süresi de hesaba katılarak asıl kurumunca devam ettirilir.
- Başkan, geçici görev süresince yükselme ve kademe ilerlemelerine esas olmak üzere ilgili kurum ve kurullara yazılı bilgi verir.
- Hâkim, savcı ve Sayıştay mensupları ile raportörler için kendi kurumunda aldığı net aylık ile Mahkemedeki ödeme arasındaki fark ayrıca ödenir.
- Memur ve diğer kamu görevlileri için Mahkemedeki emsal memurların aldığı aylık ve ödemelerle kendi aldığı tutar arasındaki fark ayrıca ödenir.
- Bu fark ödemeleri damga vergisi dışında hiçbir vergiye tabi tutulmaz.
- Fark ödemeleri başka bir ödemenin hesabında dikkate alınmaz.
- Muvafakat alınmadan yapılan görevlendirme, maddenin çerçevesi dışında kalır ve bu hükme dayanamaz.

### Hâkim, savcı ve Sayıştay meslek mensupları ile memur ve diğer kamu görevlileri arasındaki fark nedir?

- Hâkim, savcı ve Sayıştay denetçileri ile raportörlük statüsündeki kişiler, görevlendirildikleri kurumdaki net aylıklarını esas alan bir fark ödemesi alırlar.
- Memur ve diğer kamu görevlileri için fark, Mahkemede görev yapan emsal memurların aldığı aylık ve ödemelerle kendi aldıkları arasındaki farka göre belirlenir.

Sonuç: İki grupta fark ödemesinin hesap ölçütü farklıdır; birincide asıl kurumdaki net aylık, ikincide Mahkemedeki emsal memur ödemeleri esas alınır.

### Görevlendirmenin kurum asıl görevi ile mahkemedeki ek ödeme arasındaki fark nedir?

- Asıl kurum, görevlendirilen kişinin aylık, ödenek ve sosyal haklarını ödemeye devam eder.
- Mahkeme, kişinin kendi kurumundan aldığı ödeme ile emsal ödeme arasındaki farkı ayrıca öder.

Sonuç: Görevlendirilen kişi iki kaynaktan ödeme alabilir; ancak Mahkemenin ödediği fark vergi ve başka ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.

### Bir yıllık süre ile altı aylık uzatma arasındaki fark nedir?

- İlk görevlendirme süresi bir yılı geçemez.
- Uzatma, ihtiyaç hâlinde altı aylık dönemler hâlinde yapılabilir.

Sonuç: Görevlendirme süresi, uzatmalarla birlikte kanunda sınırsız görünse de her uzatma altı aylık dönemle sınırlıdır.

### Geçici görevlendirme: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Geçici görevlendirmeyi kadroya atama gibi değerlendirmek; görevlendirilen kişi asıl kurumundan ayrılmaz.
- Bir yıllık süreyi kesin bir üst sınır olarak almayıp uzatma dönemlerini de altı ay olarak sınırlamayı ihmal etmek.
- Muvafakat koşulunu atlayarak görevlendirmeyi yalnızca Başkanın talebine dayandırmak.
- Hâkim, savcı ve Sayıştay mensupları için fark hesabında emsal memur ölçütünü, memurlar için ise net aylık ölçütünü uygulamak.
- Fark ödemesini vergiye tabi gelir sayarak damga vergisi dışındaki vergileri kesmek; bu ödemeler vergiye tabi tutulmaz.
- Fark ödemesini başka bir ödemenin (örneğin tazminat hesabının) matrahına dahil etmek; bu ödemeler başka ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.
- On günlük süreyi, talebin yerine getirilmemesi hâlinde kendiliğinden geçersizlik doğuran bir süre saymak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Geçici görevlendirme ile kadro atamasının ayrı kavramlar olduğu, geçici görevlendirilen kişinin Mahkemeye kadro ile bağlanmadığı kabul edilmektedir. (2022/139 E., 2023/158 K., 28.09.2023)
- Fark ödemesinin hesabında kişinin asıl kurumdaki net aylığı ile Mahkemedeki emsal ödemenin karşılaştırıldığı, Mahkemenin de bu farkı ödediği kabul edilmektedir. (2022/139 E., 2023/158 K., 28.09.2023)

### Nasıl ispat edilir?

- Görevlendirme talebini ileri süren Mahkeme Başkanı, ihtiyacın varlığını ve talebin usulüne uygunluğunu belgelemekle yükümlüdür.
- Muvafakatın varlığı yazılı belgeyle ispatlanmalıdır; muvafakatin bulunmaması görevlendirmenin dayanaktan yoksun kalması sonucunu doğurur.
- Görevlendirmenin on gün içinde yerine getirildiği ya da kanuni bir engel bulunduğu, ilgili kurumun yazılı yanıtıyla ispatlanır.
- Asıl kurumdaki net aylık ve Mahkemedeki emsal ödeme bilgisi, fark ödemesini ispatlamak için kullanılır; hesabı ileri süren taraf bu belgeleri sunmalıdır.
- Terfi ve emeklilik açısından geçici görev süresinin hesaba katıldığını iddia eden taraf, bunu ilgili kurumun kayıtlarıyla kanıtlamalıdır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6216 sayılı Kanun m.13](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-13): Mahkeme Başkanının görev ve yetkilerini düzenler; görevlendirme talebini yapan merci olarak bu maddeyle bağlantılıdır.
- [6216 sayılı Kanun m.68-74](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-68): Mahkeme üyelerinin aylık, ödenek, mali ve sosyal haklarını düzenler; bu madde ise geçici görevlendirilen personel bakımından ayrı bir ödeme düzeni kurar.
- [6216 sayılı Kanun m.14](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-14): Başkanvekillerinin görev ve yetkilerini düzenler; görevlendirme talebinde Başkanın yerine geçen kişiye ilişkin bağlantı kurar.

## [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.32 — Sözleşmeli personel](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-32)

Madde, Anayasa Mahkemesi Başkanlığında 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel hükümlerine bağlı olmaksızın, kadroları karşılık gösterilerek sözleşmeli olarak basın müşaviri ve mütercim çalıştırılmasına imkân verir ve bu personelin sözleşme usul ve esaslarıyla ücretinin üst sınırını düzenler. Madde, Mahkeme Başkanlığının kadro dışı personel istihdamını değil, yalnızca bu iki unvanda sözleşmeli çalıştırmayı kapsar. Maddenin uygulanması Mahkeme Başkanlığı dışındaki birimleri ve Mahkemenin asli personelini kapsamaz. Mahkeme üyelerinin statüsünü, aylık ve ödeneklerini düzenlemez (m.68-74). Mahkeme personelinin atanmasına ve Başkanın bu konudaki yetkisine ilişkin genel hükümleri düzenlemez (m.13). Mahkemenin bütçesini ve harcamalarını düzenlemez (m.13).

### Sözleşmeli personel: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Sözleşmeli çalıştırma**: Kamu hizmetinde, kadro karşılığı olmakla birlikte sözleşme ile istihdam edilen personel rejimidir. Bu maddede istihdam, 657 sayılı Kanunun sözleşmeli personel hükümlerine bağlı olmadan yapılır.
- **Kadro karşılığı**: Sözleşmeli çalıştırılacak kişinin istihdam edildiği pozisyonun Mahkeme kadrosunda bulunması ve bu kadronun karşılık gösterilmesidir. Kadro karşılığı gösterilmeden yapılan istihdam bu maddenin kapsamında değildir.
- **Basın müşaviri**: Mahkeme Başkanlığında sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek unvanlardan biridir. Görevinin içeriği madde metninde tanımlanmamıştır.
- **Mütercim**: Mahkeme Başkanlığında sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek ikinci unvandır. Madde, çeviri hizmetini yürüten kişiyi bu unvanla anar.
- **Brüt sözleşme ücreti**: Sözleşmeli çalıştırılan kişiye ödenecek ücretin brüt tutarıdır. Üst sınırı, birinci derecedeki raportör yardımcısının brüt ortalama aylıklarıdır.

### Sözleşmeli personel: hangi şartlar aranır?

- Çalıştırılacak kişinin, Anayasa Mahkemesi Başkanlığında basın müşaviri veya mütercim unvanıyla istihdam edilmesi gerekir.
- İstihdamın kadro karşılığı gösterilerek yapılması gerekir.
- İstihdamın 657 sayılı Kanun ve diğer kanunların sözleşmeli personel hükümlerine bağlı olmaksızın yapılması gerekir.
- Sözleşmenin usul ve esasları Başkanlıkça tespit edilmelidir.
- Ödenecek brüt sözleşme ücreti, birinci derecedeki raportör yardımcısı için belirlenen brüt ortalama aylıkları geçmemelidir.

### Sözleşmeli personel: hangi sonuçları doğurur?

- Kadro karşılığı ve Başkanlık kararıyla çalıştırılan basın müşaviri ve mütercim, sözleşme ile istihdam edilir.
- Sözleşme ücreti, birinci derecedeki raportör yardımcısı için belirlenen brüt ortalama aylıkları geçemez.
- Sözleşmenin usul ve esasları Başkanlıkça tespit edilir; bu konuda madde metni ayrıntı vermez.
- Madde kapsamında istihdam edilenler, 657 sayılı Kanunun sözleşmeli personel hükümlerine bağlı olmadıkları için bu hükümlerin sağladığı güvenceler bakımından ayrı bir rejime tabi olur.
- Kadro karşılığı gösterilmeden yapılan istihdam bu maddeye dayanmaz; madde kapsamı dışında kalır.

### Madde kapsamındaki sözleşmeli personel ile 657 sayılı Kanun kapsamındaki sözleşmeli personel arasındaki fark nedir?

- Madde 32 uyarınca çalıştırılan personel, 657 sayılı Kanunun sözleşmeli personel hükümlerine bağlı değildir.
- Genel sözleşmeli personel rejimi, 657 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine tabidir.

Sonuç: Madde 32 kapsamındaki personelin usul ve ücret koşulları Başkanlıkça belirlenir; genel rejimin bağlayıcı kuralları uygulanmaz.

### Basın müşaviri ile mütercim arasındaki fark nedir?

- Basın müşaviri, Mahkemenin basın ve kamuoyu ile ilişkilerinde çalıştırılabilen unvandır.
- Mütercim, yabancı dilde yazılı ve sözlü çeviri hizmetini yürüten unvandır.

Sonuç: İki unvan arasında ücret ayrımı yapılmamıştır; her iki unvan için aynı üst sınır uygulanır.

### Sözleşmeli personel: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Madde kapsamındaki personeli 657 sayılı Kanunun sözleşmeli personel hükümlerine tabi saymak; madde açıkça bu hükümlere bağlı olmaksızın çalıştırmaya izin verir.
- Ücret üst sınırını genel memur maaşı tablosundan hesaplamak; madde birinci derecedeki raportör yardımcısının brüt ortalama aylıklarını esas alır.
- Basın müşaviri ve mütercim dışındaki unvanları bu madde ile çalıştırılabilir saymak; madde yalnız bu iki unvanı sayar.
- Kadro karşılığı olmayan bir pozisyonu bu madde ile sözleşmeli istihdam etmek; madde kadro karşılığını şart koşar.

### Nasıl ispat edilir?

- Sözleşmeli çalıştırmanın kadro karşılığı yapıldığını ileri süren taraf, bunu Mahkeme kadro cetveli ve atama kararıyla ispatlar.
- Ücretin raportör yardımcısı üst sınırını aşmadığını iddia eden taraf, birinci derece raportör yardımcısının brüt ortalama aylık tutarını ilgili Başkanlık belgeleriyle ispatlar.
- Sözleşmenin Başkanlıkça tespit edilen usul ve esaslara uygun yapıldığı iddiası, Başkanlık kararı ve sözleşme metniyle gösterilir.
- Kadro karşılığı olmadığı veya Başkanlık kararı bulunmadığı savı karşı tarafça ileri sürülürse, istihdamın bu maddeye dayandığını gösteren belge ortaya konulmalıdır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6216 sayılı Kanun m.13](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-13): Anayasa Mahkemesi Başkanının personel atamasını yapma ve Mahkemenin verimli çalışmasını sağlama yetkisini düzenler. Madde 32 kapsamındaki istihdamın Başkanlık yetkisi içinde yapılmasının dayanağıdır.
- [6216 sayılı Kanun m.68-74](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-68): Mahkeme üyelerinin aylık, ödenek ve mali haklarını düzenler. Madde 32 bu hakları değil, sözleşmeli personelin ücretini kapsar.
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu: Sözleşmeli personel hükümlerini içerir. Madde 32, bu hükümlere bağlı olmaksızın çalıştırmaya izin verdiği için bu kanunun sözleşmeli personel rejimi uygulanmaz.

## [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.33 — Hizmet satın alma](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-33)

Madde, Anayasa Mahkemesi Başkanına, mahkemenin ihtiyaç duyduğu alanlarda proje hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için hizmet alımı yoluyla yerli ve yabancı uzman çalıştırma yetkisini düzenler. Yetkinin kapsamı, özel bir meslek bilgisi ve ihtisası gerektiren işlerle sınırlıdır. Madde, uzman çalıştırılmasında uygulanacak ücret, sözleşme süresi ve uzmanların niteliklerine ilişkin ayrıntıları düzenlemez. Mahkemenin genel idari teşkilatı, personel kadroları ve raportör ile raportör yardımcılarının atanma usulü maddede yer almaz (6216 m.1 ve ilgili personel hükümleri). Madde, Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimini ya da yargılama usullerini de düzenlemez.

### Hizmet satın alma: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Hizmet alımı yoluyla uzman çalıştırma**: Mahkemenin kadrosuna almadan, dış kaynaktan hizmet sunumu biçiminde uzman kişilerden yararlanmasıdır. Yetki, kadro ihdası anlamına gelmez; uzman bu yolla mahkemenin işine dahil edilir.
- **Özel meslek bilgisi ve ihtisası**: Mahkemenin kendi personeli ile karşılanamayan, belirli bir meslek veya uzmanlık alanına ait teknik bilgi gerektiren işlerdir. Sıradan idari ya da hukuki işler bu kapsamda değerlendirilmez.
- **Zaruri ve istisnai hâl**: Yetkinin kullanılabilmesi için aranan ölçüttür. Hizmet alımı, ancak mahkemenin işlerliği için zorunlu olan ve istisnai nitelik taşıyan hallerde başvurulabilecek bir yoldur; genel bir kural olarak kullanılamaz.
- **Proje hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği**: Mahkemenin ihtiyaç duyduğu alanlarda yürütülen işlerin safhalarını ifade eder. Uzman bu safhalardan birinde ya da birkaçında görev alabilir.

## [Anayasa Mahkemesi Kanunu m.34 — İdarî personelin Adalet Bakanlığı kadrolarına atanması](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-34)

Bu madde, Anayasa Mahkemesi hizmet birimlerinde 657 sayılı Kanuna tabi olarak çalışan personelin Adalet Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatı kadrolarına atanmasının koşullarını düzenler. Atamanın Genel Sekreterin teklifi ve Başkanın uygun görmesine bağlanması ile atamanın mükteseplere uygun yapılması kuralı bu maddenin konusudur. Madde, Anayasa Mahkemesi üyelerinin statüsünü, özlük ve mali haklarını düzenlemez (m.68-74). Mahkeme personelinin ilk atanmasına ve açıktan atama koşullarına ilişkin usul de bu maddede yer almaz (m.20). Mahkemede istihdam edilen personelin disiplin işleri ile Yüksek Disiplin Kurulunun yetkisi de bu maddenin kapsamı dışındadır (m.28). Madde, 27. maddenin birinci fıkrası kapsamında atananları maddenin dışında tutar.

### İdarî personelin Adalet Bakanlığı kadrolarına atanması: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Mahkemenin hizmet birimi**: Anayasa Mahkemesinin idari ve yargısal işlerini yürüten birimlerdir. Maddenin uygulama alanı bu birimlerde çalışan personelle sınırlıdır.
- **657 sayılı Kanuna tabi personel**: Devlet memurluğu statüsüne tabi olarak Mahkemede çalışan personeldir. Hâkim ve savcılar ile Mahkeme üyeleri bu kapsamda değildir.
- **Mükteseplere uygun atama**: Atanan personelin önceki statüsünden doğan hakların korunarak, kazanılmış hak ve derece-kademe durumuna uygun kadroya yerleştirilmesidir.
- **Genel Sekreter teklifi ve Başkanın uygun görmesi**: Atamanın iki aşamalı iç onay usulüdür. Önce Genel Sekreter teklif eder, sonra Mahkeme Başkanı uygun görür; Başkanın onayı olmadan atama yapılamaz.

### İdarî personelin Adalet Bakanlığı kadrolarına atanması: hangi şartlar aranır?

- Atanacak kişinin Mahkemenin hizmet birimlerinde çalışan 657 sayılı Kanuna tabi personel olması gerekir.
- Atanacak kişinin 27. maddenin birinci fıkrasına göre atanmış olmaması gerekir; bu kişiler bu maddenin kapsamı dışındadır.
- Atamanın Genel Sekreterin teklifi üzerine yapılması gerekir.
- Başkanın atamayı uygun görmesi gerekir.
- Atama Adalet Bakanlığınca yapılmalı ve Bakanlık merkez veya taşra teşkilatı kadrolarına yapılmalıdır.
- Atama personelin mükteseplerine uygun olarak yapılmalıdır.

### İdarî personelin Adalet Bakanlığı kadrolarına atanması: hangi sonuçları doğurur?

- Koşullar birlikte gerçekleştiğinde personel Adalet Bakanlığı merkez veya taşra kadrolarına atanabilir.
- Genel Sekreter teklifi veya Başkanın uygun görmesi eksikse atama yapılamaz.
- Atama mükteseplere uygun yapılmazsa personelin kazanılmış hakları zedelenmiş olur.
- 27. maddenin birinci fıkrası kapsamında atananlar bu madde ile atanamaz.

### Genel hal ile 27. madde kapsamındakiler arasındaki fark nedir?

- Mahkemede çalışan 657 sayılı Kanuna tabi personelin genel hali; bu madde uygulanır.
- 27. maddenin birinci fıkrasına göre atananlar; bu kişiler maddenin dışında kalır.

Sonuç: Yalnız birinci grup için bu maddedeki Genel Sekreter teklifi ve Başkan onayı usulü ile Adalet Bakanlığı atama yolu açılır.

### Merkez kadro ile taşra kadro arasındaki fark nedir?

- Atama Bakanlık merkez teşkilatı kadrolarına yapılabilir.
- Atama Bakanlık taşra teşkilatı kadrolarına yapılabilir.

Sonuç: Madde iki kadro türünü birlikte sayar; atanacak yer bakımından ayrı bir sınır getirmez.

### İdarî personelin Adalet Bakanlığı kadrolarına atanması: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Genel Sekreter teklifi olmadan yalnız Başkanın onayına dayanarak atama yapmak; madde iki onayı birlikte arar.
- 27. maddenin birinci fıkrası kapsamındaki atananları bu maddeye göre atamak.
- Mükteseplere uygunluğu yalnız unvan eşleşmesi ile saymak; kazanılmış hak ve derece-kademe durumu da dikkate alınmalıdır.
- Atamayı Anayasa Mahkemesi kadrosunda yapılmış sayarak Adalet Bakanlığı kadrosuna geçişi hukuki dayanaktan bağımsız görmek.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Anayasa Mahkemesi Başkanlığının atamaya verdiği onayın, Adalet Bakanlığınca yapılan atamanın hukuki dayanağı olduğu kabul edilmektedir. (12. Daire, 2021/831 E., 2021/3420 K., 02.06.2021)

### Nasıl ispat edilir?

- Atamanın yapılmasına ilişkin Genel Sekreter teklifi ve Başkan onayı yazılı belge ile ispatlanır; bu belgelerin varlığını ileri süren taraf ispat yükü altındadır.
- Personelin 27. maddenin birinci fıkrası kapsamında atanmadığını ileri süren taraf, bu durumu atama kayıtlarıyla ortaya koymalıdır.
- Mükteseplere uygunluk, personelin önceki kadro ve derece bilgilerinin karşılaştırılmasıyla ispatlanır; ihlali ileri süren taraf farkı göstermelidir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6216 sayılı Kanun m.27](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-27): Birinci fıkrası uyarınca atananları bu maddenin kapsamı dışında bırakır.
- [6216 sayılı Kanun m.20](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-20): Hizmet birimlerindeki personelin niteliklerini ve ilk atanma usulünü düzenler; bu maddenin atama yolundan ayrıdır.
- [6216 sayılı Kanun m.28](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-28): Mahkemede istihdam edilen personelin disiplin işlerini yürüten Yüksek Disiplin Kurulunu düzenler.

## Süreler

| Süre | Madde | Hüküm |
|---|---|---|
| beş yıl | [m.24](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-24) | (2) Mahkemede raportör olabilmek için aşağıdaki şartlardan birini taşımak gerekir: a) Mesleklerinde en az beş yıl başarıyla çalışmış adli veya idari hâkim ya da savcı veya Sayıştay denetçisi, başdenetçisi ya da uzman denetçisi olmak. b)… |
| iki yıldır | [m.25](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-25) | (4) Mahkemenin kadrolarına atanan raportörlerin yükselme süreleri iki yıldır. |
| dört yıllık | [m.27](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-27) | (2) Hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadî ve idari bilimler alanlarında en az dört yıllık yükseköğrenim yapmış veya bunlara denkliği kabul edilmiş yabancı öğretim kurumlarından mezun olanlar ya da yabancı bir hukuk… |
| beş yıl | [m.27](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-27) | (6) Raportör yardımcılarının raportörlüğe atanabilmeleri için adaylık süresi hariç olmak üzere bu görevde fiilen en az beş yıl çalışmış olmaları, hazırlayacakları meslekî nitelikteki tezin kabul edilmesi şarttır. |
| bir yılı | [m.31](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-31) | Bu şekilde yapılan görevlendirmenin süresi bir yılı geçemez. |
| altı aylık | [m.31](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-31) | Ancak ihtiyaç hâlinde bu süre altı aylık dönemler hâlinde uzatılabilir. |
| on gün | [m.31](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanun/madde-31) | (2) Başkanın bu kapsamdaki görevlendirme talebi ilgili kurum ve kurullarca on gün içinde kanuni bir engeli olmaması hâlinde yerine getirilir. |

## Konuda geçen kararlar

- 2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023 (m.21, m.22, m.23)
- 2022/139 E., 2023/158 K., 28.09.2023 (m.24, m.31)
- 2014/195 E., 2015/116 K., 23.12.2015 (m.25)
- 2014/57 E., 2014/81 K., 10.04.2014 (m.22)
- 2011/59 E., 2012/34 K., 01.03.2012 (m.23, m.27, m.28, m.29)
- 2010/93 E., 2012/20 K., 09.02.2012 (m.27)
- 12. Daire, 2021/831 E., 2021/3420 K., 02.06.2021 (m.34)
- 5. Daire, 2016/28077 E., 2021/1281 K., 28.04.2021 (m.24, m.25)

---

Bu metin eğitim amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Bağlayıcı olan madde metnidir; alıntılarken maddenin güncel hâlini teyit edin.
Kaynak: https://www.hukuksalegitim.com/konu/anayasa-hukuku/teskilat-yapisi