---
title: "Parada sahtecilik ve paraya eşit sayılan değerler — Ceza Hukuku Özel Hükümler konu anlatımı"
course: "Ceza Hukuku Özel Hükümler"
law: "Türk Ceza Kanunu"
articles: "TCK m.197–204"
compiled: "2026-10-21"
jurisdiction: "TR"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/parada-sahtecilik-ve-paraya-esit-sayilan-degerler"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
---

# Parada sahtecilik ve paraya eşit sayılan değerler

Ceza Hukuku Özel Hükümler › Özel hükümler › Topluma karşı suçlar › Kamu güvenine karşı suçlar — [Ceza Hukuku Özel Hükümler](https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler)

## Kısaca

TCK m.197, 5237 sayılı Kanun'un Kamu güvenine karşı suçlar bölümünde yer alan parada sahtecilik suçunu düzenler. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 198. maddesi, para yerine geçen değerleri tanımlar: Devlet tarafından ihraç edilip hamiline yazılı bonolar, hisse senetleri, tahviller ve kuponlar ile yetkili kurumlarca çıkarılıp kanunen tedavül eden senet, tahvil ve evrak ile milli ziynet altınlarını para hükmünde sayar.

## Kapsam

Bu konu, Türk Ceza Kanunu m.197–204 hükümlerini kapsar: parada sahtecilik, paraya eşit sayılan değerler, kıymetli damgada sahtecilik, para ve kıymetli damgaları yapmaya yarayan araçlar, etkin pişmanlık, mühürde sahtecilik, mühür bozma, resmi belgede sahtecilik.

- [TCK m.197 — Parada sahtecilik](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-197)
- [TCK m.198 — Paraya eşit sayılan değerler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-198)
- [TCK m.199 — Kıymetli damgada sahtecilik](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-199)
- [TCK m.200 — Para ve kıymetli damgaları yapmaya yarayan araçlar](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-200)
- [TCK m.201 — Etkin pişmanlık](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-201)
- [TCK m.202 — Mühürde sahtecilik](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-202)
- [TCK m.203 — Mühür bozma](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-203)
- [TCK m.204 — Resmi belgede sahtecilik](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-204)

## [TCK m.197 — Parada sahtecilik](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-197)

Bu madde, 5237 sayılı Kanun'un Kamu güvenine karşı suçlar bölümünde yer alan parada sahtecilik suçunu düzenler. Suçun konusunu, failin seçimlik hareketlerini (sahte üretme, ülkeye sokma, nakletme, muhafaza etme, tedavüle koyma), sahte parayı bilerek kabul etmeyi ve sahteliğini bilmeden kabul edilen parayı bilerek tedavüle koymayı, bu fiillere uygulanacak cezaları kapsar. Madde, paranın sahteliğini ölçen teknik incelemeyi, zincirleme suç ve içtima hükümlerini, etkin pişmanlığı ve kıymetli damga, mühür veya belge sahteciliğini düzenlemez (m.199, m.201, m.202, m.204, m.207). Zamanaşımı ve soruşturma usulüne ilişkin kurallar da bu maddede yer almaz.

### Parada sahtecilik: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Kanunen tedavülde bulunan para**: Türkiye'de veya yabancı ülkede yasal ödeme aracı olarak dolaşımda bulunan para, suçun konusudur. Tedavülden kaldırılmış ya da kanunen dolaşımda olmayan kağıt veya madeni parçalar bu kavramın dışında kalır.
- **Sahte para**: Gerçek paraya benzetilerek üretilmiş, aldatma kabiliyeti taşıyan paradır. Sahteliği beş duyu ile ilk bakışta anlaşılabiliyorsa aldatıcılık bulunmadığından suç oluşmaz.
- **Seçimlik hareket**: Madde birinci fıkrada sayılan sahte üretme, ülkeye sokma, nakletme, muhafaza etme ve tedavüle koyma fiillerinden herhangi birinin gerçekleşmesi yeterli olan hareket türleridir. Birden fazla hareketin aynı para üzerinde gerçekleşmesi tek suç oluşturur.
- **Tedavüle koyma**: Sahte parayı dolaşıma sokmak, başkasına aktarmak veya ödeme aracı olarak kullanmaktır. Bu hareketi gerçekleştiren kişi, parayı kabul edenin aldatılmış olmasını gerektirmez.
- **Sahteliğini bilmeden kabul etme**: Failin parayı gerçek sanarak almasıdır. Üçüncü fıkra bu kişinin, sahteliği sonradan öğrendiği parayı bu bilgiyle tedavüle koymasını ayrı bir suç olarak düzenler.

### Parada sahtecilik: hangi şartlar aranır?

- Konunun kanunen tedavülde bulunan bir para olması gerekir; tedavülden kalkmış para bu suçun konusu olamaz.
- Paranın sahte olması ve sahteliğinin beş duyu ile hemen anlaşılamayacak nitelikte bulunması gerekir.
- Failin birinci fıkrada sayılan hareketlerden en az birini, sahteliği bilerek yapması gerekir.
- İkinci fıkra bakımından failin parayı sahte olduğunu bilerek kabul etmesi gerekir; bu suç yalnız doğrudan kastla işlenebilir.
- Üçüncü fıkra bakımından failin parayı sahteliğini bilmeden kabul etmiş olması ve sonradan bu niteliğini bilerek tedavüle koyması gerekir.

### Parada sahtecilik: hangi sonuçları doğurur?

- Birinci fıkradaki fail, iki yıldan on iki yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
- İkinci fıkradaki fail, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır.
- Üçüncü fıkradaki fail, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
- Sahte parayı tedavüle koyan kişi, parayı kabul edenin aldatılmış olmasına gerek olmaksızın birinci fıkra kapsamında sorumlu olur.
- Konusu kanunen tedavülde bulunmayan bir para ise madde uygulanmaz.

### Birinci fıkra ile ikinci fıkra arasındaki fark nedir?

- Birinci fıkrada fail sahte parayı üretir, ülkeye sokar, nakleder, muhafaza eder veya tedavüle koyar.
- İkinci fıkrada fail, sahte parayı üretmeden yalnız bilerek kabul eder.

Sonuç: Birinci fıkrada iki yıldan on iki yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezası; ikinci fıkrada bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörülmüştür.

### Birinci fıkra (tedavüle koyma) ile üçüncü fıkra arasındaki fark nedir?

- Birinci fıkradaki tedavüle koyma, sahteliğini bilen failin parayı dolaşıma sokmasıdır ve olası kastla da işlenebilir.
- Üçüncü fıkrada fail parayı başlangıçta sahteliğini bilmeden almış, sonra bilerek tedavüle koymuştur.

Sonuç: Üçüncü fıkrada üç aydan bir yıla kadar hapis cezası uygulanır; birinci fıkraya göre çok daha hafiftir.

### Sahte para ile kanunen tedavülde olmayan kağıt veya maden parçası arasındaki fark nedir?

- Sahte para, aldatma kabiliyeti taşıyan ve kanunen tedavülde bulunan paradır.
- Kanunen dolaşımda olmayan ya da ilk bakışta sahteliği anlaşılan parça, para görüntüsü taşısa da bu konuya girmez.

Sonuç: Bu parçalar üzerinde 197. madde uygulanmaz; gerekirse dolandırıcılık gibi başka suçlar değerlendirilir.

### Parada sahtecilik: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Tedavülden kalkmış veya kanunen dolaşımda olmayan bir parayı 197. madde kapsamında değerlendirmek; bu durumda yalnız başka bir suçun varlığı araştırılmalıdır.
- Tedavüle koymanın kabul edenin aldatılmasını gerektirdiğini saymak; Yargıtay'ın kabulüne göre aldatılma aranmaz.
- Sahte parayı bilerek kabul etme suçunu olası kastla işlenebilir saymak; bu suç yalnız doğrudan kastla işlenir.
- Üçüncü fıkrayı birinci fıkraya indirgemek; üçüncü fıkrada sahteliğin sonradan bilinmesi ve bilerek tedavüle koyma aranır, ceza da daha hafiftir.
- Sahteliğin tespiti için kurum görüşü almadan yalnız laboratuvar raporuna dayanmak; bu eksik soruşturma olur.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Yargıtay, parada sahtecilik suçunda tedavüle koyma fiilinin kabul edenin aldatılmasını gerektirmediğini ve bu fiilin olası kastla işlenebileceğini kabul etmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2009/124 E., 2009/224 K., 06.10.2009)
- Sahte parayı bilerek kabul etme suçunun yalnız doğrudan kastla işlenebildiği kabul edilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2024/456 E., 2025/255 K., 11.06.2025)
- Konusu kanunen tedavülde bulunmayan ve üretilmesi yalnız dolandırıcılık kapsamında değerlendirilebilecek bir para, 197. maddenin konusu değildir.
- Suçun sahteliğinin tespiti için paranın asıllarını tedavüle çıkaran kurumun görüşünün alınması gerektiği ve eksik soruşturmayla hüküm kurulmasının bozma sebebi olduğu kabul edilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2007/225 E., 2007/233 K., 13.11.2007)
- Parada sahtecilik suçunun seçimlik hareketlerinin, para üzerinde nesnel olarak aynı para ile işlendiğinde tek suç sayıldığı; farklı paralar üzerinde gerçekleşen hareketlerin ayrı suç oluşturduğu kabul edilmektedir. (8. Ceza Dairesi, 2025/4931 E., 2025/9075 K., 20.11.2025)

### Nasıl ispat edilir?

- Parayı sahte olarak ileri süren ve birinci fıkra hükmünü talep eden taraf, paranın sahte olduğunu ve kanunen tedavülde bulunduğunu ispatlamakla yükümlüdür.
- Paranın sahteliği ve aldatma kabiliyeti için Merkez Bankası'nın ilgili birimlerinden görüş alınması; bu görüş olmadan yalnız laboratuvar raporu ile hüküm kurulmasının eksik soruşturma olacağı kabul edilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2007/225 E., 2007/233 K., 13.11.2007)
- Failin sahteliği bildiğini ispat için kabul, bulundurma veya tedavüle koyma anındaki davranışları, tanık beyanları ve delil niteliğindeki para ile yapılan incelemeler kullanılır; bilmediğini savunan kişi bunu ortaya koymakla yükümlü değildir, kastı gösteren karineler ise mahkeme tarafından değerlendirilir.
- Üçüncü fıkrada sahteliğini bilmeden kabul ettiğini ve sonradan bildiğini savunan fail, bu savunmasını dayanakla destekler; bu durumda sonradan öğrenme anı ve tedavüle koyma eylemi birlikte değerlendirilir.
- Yabancı devlet parası söz konusu olduğunda yetkili Türk makamlarının görüşünün alınması gerekir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [5237 sayılı Kanun m.199](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-199): Kıymetli damgalarda sahtecilik suçunu düzenler; parada sahtecilikten ayrı bir konuyu kapsar.
- [5237 sayılı Kanun m.198](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-198): Parada sahtecilik suçunun bir eşyayı ve sahte olarak bu suça konu olanı belirleyen ayrı bir düzenlemedir; sahte değerlerin 197. madde kapsamında değerlendirilmesinde atıf yapılmıştır.
- [5237 sayılı Kanun m.201](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-201): Parada sahtecilik suçuna ilişkin etkin pişmanlık hükümlerini düzenler.
- [5237 sayılı Kanun m.43](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-43): Aynı suçun birden fazla işlenmesi halinde zincirleme suç hükümlerini belirler.
- [5237 sayılı Kanun m.207](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-207): Özel belgede sahtecilik suçunu düzenler; bu maddeden ayrı bir konudur.

## [TCK m.198 — Paraya eşit sayılan değerler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-198)

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 198. maddesi, para yerine geçen değerleri tanımlar: Devlet tarafından ihraç edilip hamiline yazılı bonolar, hisse senetleri, tahviller ve kuponlar ile yetkili kurumlarca çıkarılıp kanunen tedavül eden senet, tahvil ve evrak ile milli ziynet altınlarını para hükmünde sayar. Madde, bu değerlerin ceza hukuku bakımından paraya eşitlenmesi yoluyla parada sahtecilik (m.197) ve benzeri suçların konusunu belirler. Maddenin kapsamı, tedavül eden kıymetli evrak ve altın niteliğindeki değerlerle sınırlıdır. Maddenin uygulanabilmesi için hangi kurumun yetkili sayıldığı, hangi senetlerin kanunen tedavül ettiği ve hangi tahvil ve bonoların devletçe ihraç edildiği ayrıca değerlendirilir. Maddede tanımlanmayan para kavramının genel ölçütü, yabancı paraların ve tedavülden kaldırılmış paraların nitelendirilmesi, çek, bono ve poliçe gibi kıymetli evrakın hırsızlık, güveni kötüye kullanma ya da yağma konusu olması ve milli ziynet dışındaki altının niteliği bu maddede düzenlenmez; bunlar ilgili suç tanımlarında ve genel ceza hukuku ilkelerinde (m.197, m.141, m.155, m.148) ele alınır. Maddede hangi suçların bu maddeye atıfla cezalandırılacağı da düzenlenmez.

### Paraya eşit sayılan değerler: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Para hükmündeki değer**: Kanunun para ile aynı ceza hukuku korumasına alıp sayarak para gibi kabul ettiği, ancak gerçek anlamda para olmayan varlıklardır. Maddedeki sayım kapsamı sınırlıdır ve genişletici yorumla bu listeye yeni değer eklenemez.
- **Hamiline yazılı senet**: Belirli bir kişi adına değil, senedi elinde tutan kişiye ödeme yapılacağı yazılı menkul kıymettir. Maddede yalnızca Devlet tarafından ihraç edilenler sayılmış olup, başka kamu kuruluşlarınca çıkarılan hamiline bonolar bu kapsama girmez.
- **Yetkili kurum**: Özel bir kanunla senet çıkarma yetkisi verilmiş kurumdur. Yetki yalnızca genel bir düzenlemeye dayanamaz; kanunla açıkça tanınmış olmalıdır.
- **Kanunen tedavül eden evrak**: Çıkarıldığı kanun uyarınca dolaşımda bulunan ve ibrazında ya da vadesinde kâğıt ya da madeni para ile değiştirilebilen evraktır. Yalnızca tedavüle çıkarılmış olması yeterli değildir; kanunen kabul görmesi gerekir.
- **Milli ziynet altını**: Ülkede alınıp satılan ve kanunen tedavülde bulunmayan ziynet altınlarıdır. Kanunen tedavül eden altın paralar bu kavramın dışında kalır ve para olarak korunur.

### Paraya eşit sayılan değerler: hangi şartlar aranır?

- Değerin maddede sayılan türlerden birine girmesi gerekir: Devlet tarafından ihraç edilmiş hamiline yazılı bono, hisse senedi, tahvil veya kupon; yetkili kurumca çıkarılmış ve kanunen tedavül eden senet, tahvil veya evrak; ya da milli ziynet altını.
- Devlet ihracı için değerin Bakanlar Kurulu kararına dayanarak çıkarılmış ve Devlet Hazinesini borçlandıran bir ihraç olması aranır; kamu iktisadi teşebbüsleri ile diğer kamu kurumlarınca çıkarılan hamiline bonolar bu kapsama girmez.
- Yetkili kurum tarafından çıkarılan evrakta, çıkarılmasına imkân veren özel bir kanunî yetki bulunmalıdır ve evrakın kanunen tedavül etmesi, yani kabulünün zorunlu olması gerekir.
- Yetkili kurum tarafından çıkarılan evrakın ibrazında ya da vadesinde kâğıt veya madeni para ile değiştirilebilmesi gerekir; bu özellik kâğıt parayı ayırt eden ölçüttür.
- Milli ziynet altını için değerin ülkede kanunen tedavül etmeyen ziynet altını olması gerekir; kanunen tedavül eden altın paralar bu hükme değil, para tanımına girer.

### Paraya eşit sayılan değerler: hangi sonuçları doğurur?

- Maddede sayılan değerler para hükmünde kabul edildiğinden, bunlar hakkında para suçlarına ilişkin hükümler (m.197 gibi) uygulanır.
- Madde kapsamına girmeyen bir senet ya da evrak hakkında bu maddeye dayanılarak parada sahtecilik suçu kurulamaz; bu tür değerler yalnızca kendi hukuki niteliğine göre diğer suç tanımlarına konu olabilir.
- Kamu iktisadi teşebbüsü veya diğer kamu kurumlarının hamiline bonosu bu maddeye göre para hükmünde değildir ve yalnızca genel mal kavramı çerçevesinde değerlendirilebilir.
- Milli ziynet altını ayrıca para hükmüne alındığından, bunların sahteciliği ya da zimmete geçirilmesi bu madde üzerinden parayla ilgili hükümlere tabi tutulur.
- Kanunen tedavül eden yabancı ya da yerli altın paralar, madde gerekçesine göre zaten para olduğundan bu maddenin ayrıca uygulanmasına gerek kalmaz.

### Devlet ihracı ile kamu kurumu ihracı arasındaki fark nedir?

- Devlet tarafından, Bakanlar Kurulu kararıyla ve Hazineyi borçlandıracak biçimde ihraç edilen hamiline bono, hisse senedi, tahvil ve kupon.
- Kamu iktisadi teşebbüsleri veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca çıkarılan hamiline bonolar.

Sonuç: Birinci grup para hükmündedir; ikinci grup madde kapsamına girmez ve bu bonoların sahteciliği ya da zimmeti bu maddeye dayanarak para suçu oluşturmaz.

### Yetkili kurum evrakı ile genel ticari senet arasındaki fark nedir?

- Özel bir kanunla çıkarma yetkisi verilmiş kurumun, kanunen tedavül eden ve ibrazında ya da vadesinde para ile değiştirilebilen evrakı.
- Çek, bono, poliçe gibi kişisel ticari senetler ve özel kişilerce düzenlenen diğer evrak.

Sonuç: Birinci grup maddenin kapsamındadır ve para gibi korunur; ikincisi kanunen tedavül etmediği ve kuruluşa özel yetki dayanağı bulunmadığı için bu maddeye göre para sayılmaz. Bu durumda değerlendirme, bu evrakın diğer suç tanımlarındaki konu niteliğine bağlıdır.

### Milli ziynet altını ile kanunen tedavül eden altın para arasındaki fark nedir?

- Ülkede alınıp satılan, kanunen tedavül etmeyen ziynet altınları.
- Ülkede veya yabancı ülkede kanunen tedavülde bulunan altın paralar.

Sonuç: Ziynet altını maddede ayrıca sayılarak para hükmüne alınır. Kanunen tedavül eden altın para ise zaten para olduğundan ayrıca bu hükme gerek görülmez; altının borsa değerinin nominal değerden farklı olması paralık vasfını etkilemez.

### Paraya eşit sayılan değerler: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Kamu iktisadi teşebbüsü veya diğer kamu kurumlarının çıkardığı hamiline bonoyu Devlet ihracı gibi değerlendirmek; bu bonolar madde kapsamına girmez.
- Yetkili kurum evrakında özel kanunî yetkinin aranmadan yalnızca fiilen dolaşımda olmasını yeterli saymak; kanunen tedavül etmesi şarttır.
- Kanunen tedavül eden altın paraların ayrıca ziynet altını gibi değerlendirilmesi ya da altının borsa değerinin nominal değerden farklı olmasını paralık vasfını ortadan kaldırıyor sanmak.
- Çek, bono ve poliçe gibi kişisel ticari senetleri 198. madde kapsamında para saymak; bu evrak maddenin sayım kapsamına girmez.
- Maddeyi genişletici yorumla sayılmayan değerlere uygulamak ve bu değerler hakkında parada sahtecilik suçu kurmak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Parada sahtecilik suçunda sahte altın ya da senetlerin 198. madde kapsamına girip girmediğinin, sayılan türlere uygunluk aranarak incelendiği kabul edilmektedir. (8. Ceza Dairesi, 2021/16264 E., 2024/3056 K., 04.04.2024)
- Maddenin ilk fıkrasına atıfla parada sahtecilik suçundan mahkûmiyet kurulabilmesi için ele geçen değerin madde kapsamında bir para hükmündeki değer olduğunun belirlenmesi gerektiği kabul edilmektedir. (8. Ceza Dairesi, 2024/17167 E., 2024/7734 K., 16.10.2024; 8. Ceza Dairesi, 2021/18246 E., 2024/2656 K., 21.03.2024)
- Eşya niteliği bulunmayan sahte altınların 198. madde kapsamında değerlendirilemeyeceği ve bu nedenle beraat gerekeceği yönünde uygulama görülmektedir. (8. Ceza Dairesi, 2021/16264 E., 2024/3056 K., 04.04.2024)
- Parada sahtecilik hükümlerinin 198. madde delaletiyle uygulandığı dosyalarda, mahkûmiyet hükmünde suçun hukuki niteliğinin bu maddeye dayandırıldığı görülmektedir. (8. Ceza Dairesi, 2021/9702 E., 2024/373 K., 16.01.2024; 8. Ceza Dairesi, 2021/7352 E., 2023/10386 K., 21.12.2023; 8. Ceza Dairesi, 2021/3383 E., 2023/8199 K., 31.10.2023)

### Nasıl ispat edilir?

- Parada sahtecilik suçunu ileri süren savcılık ya da müşteki, ele geçen değerin 198. maddede sayılan türlerden birine girdiğini ispatlamakla yükümlüdür.
- Bir senedin Devlet tarafından ihraç edildiği, yetkili kurumun özel kanunî yetkisi ya da evrakın kanunen tedavül ettiği, ilgili kanun ve Bakanlar Kurulu kararı gibi resmi belgelerle ispatlanır.
- Milli ziynet altınının kanunen tedavülde olmadığı ve ziynet niteliği taşıdığı, bilirkişi raporu ve tanık beyanıyla değerlendirilir.
- Sanığın, ele geçen değerin para hükmünde olmadığı yönündeki savunmasını ileri sürmesi halinde, bu savunmanın doğruluğunu gösterme yükü ilke olarak iddia edene aittir; sanık savunmasının dayanağını ortaya koymakla yükümlüdür.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 5237 m.197: Parada sahtecilik suçunu düzenler. 198. madde, bu suçun konusunun hangi değerleri kapsayacağını belirler ve 197 bu değerler hakkında da uygulanır.
- 5237 m.141: Hırsızlık suçunu düzenler. 198 para hükmündeki değerleri ayrıca saymakta olup hırsızlık tanımına doğrudan etki etmez; bu değerlerin hırsızlık konusu olup olmadığı genel mal kavramıyla belirlenir.
- 5237 m.148: Yağma suçunu düzenler. Bu maddede senet konusu ayrıca ele alınır ve 198 ile doğrudan bağlantısı yoktur.
- 5237 m.155: Güveni kötüye kullanma suçunu düzenler. Kıymetli evrakın bu suçun konusu olması, 198 ile değil genel suç tanımıyla değerlendirilir.

## [TCK m.199 — Kıymetli damgada sahtecilik](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-199)

5237 sayılı Kanun'un 199. maddesi, kıymetli damgada sahtecilik suçunu ve bu suçun fiil tiplerini düzenler. Sahte kıymetli damgayı üretme, ülkeye sokma, nakletme, muhafaza etme ve tedavüle koyma eylemleri ile sahte damgayı bilerek kabul etme ve sahteliğini bilmeden aldığını sonradan bilerek tedavüle koyma hallerini kapsar. Madde, damgalı kağıt, damga ve posta pulları ile vergi veya harç ödendiğini belgeleyen pulların kıymetli damga sayılacağını da belirtir. Suçun, kıymetli damga üzerinden işlenen fiiller bakımından her türlü kişiye uygulanır. Parada sahtecilik (m.197), para ve kıymetli damgaları yapmaya yarayan araçlar (m.200) ve etkin pişmanlık (m.201) madde kapsamında değildir. Resmi ve özel belgede sahtecilik suçları (m.204 ve m.207) ile bu suçların şikâyet, teşebbüs ve içtima kuralları da bu maddede düzenlenmemiştir.

### Kıymetli damgada sahtecilik: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Kıymetli damga**: Esasta bir vergi veya harcın ödendiğini gösteren belgedir. Maddenin dördüncü fıkrasına göre damgalı kağıtlar, damga ve posta pulları ile muayyen bir miktar vergi veya harcın ödendiğini belgelemek için kullanılan pullar bu kapsamdadır.
- **Sahte olarak üretme**: Kıymetli damgayı gerçek olmadığı hâlde taklit ederek ya da içeriğini değiştirerek meydana getirmektir. Madde metninde ayrıca belirli bir yöntem aranmamıştır.
- **Tedavüle koyma**: Sahte kıymetli damgayı piyasaya sürmek, yani kullanmak ya da harcamaktır. Örneğin sahte damga pulunu bir makbuza yapıştırmak tedavüle koymadır.
- **Kabul etme**: Sahte olduğunu bilerek kıymetli damgayı almaktır. İkinci fıkradaki suçun oluşması için sahteliğin bilinmesi gerekir, bu da doğrudan kastla işlenebilen bir hâldir.
- **Posta pulu ve damgalı kağıt**: Posta hizmetinden yararlanmak için ödenen değeri gösteren pul ile damga vergisini belgeleyen kağıtlardır. Dördüncü fıkra bunları kıymetli damga sayar.

### Kıymetli damgada sahtecilik: hangi şartlar aranır?

- Failin bir kıymetli damgayı sahte olarak üretmesi, ülkeye sokması, nakletmesi, muhafaza etmesi veya tedavüle koyması gerekir (birinci fıkra).
- Suçun konusunun dördüncü fıkra anlamında kıymetli damga olması gerekir.
- Birinci fıkradaki fiilin kasten işlenmesi gerekir; taksirle işlenmesi mümkün değildir.
- İkinci fıkra bakımından, failin sahte olarak üretilmiş kıymetli damgayı kabul ederken sahteliğini bilmesi gerekir.
- Üçüncü fıkra bakımından, failin kıymetli damgayı sahteliğini bilmeden kabul etmiş olması ve sonradan bu niteliği bilerek tedavüle koyması gerekir.

### Kıymetli damgada sahtecilik: hangi sonuçları doğurur?

- Birinci fıkradaki fiili işleyen kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır.
- Sahte olarak üretilmiş kıymetli damgayı bilerek kabul eden kişi üç aydan bir yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır.
- Sahteliğini bilmeden kabul ettiği damgayı bu niteliğini bilerek tedavüle koyan kişi bir aydan altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
- Sahteliğini bilmeden kabul edilen damga sonradan bilinmeden kullanılırsa üçüncü fıkra değil, suç oluşmaz; fail bakımından kasıt bulunmaz.
- Dördüncü fıkraya göre damga ve posta pulları ile damgalı kağıtlar kıymetli damga sayılır; bu kapsam dışındaki belgeler madde kapsamına girmez.

### Birinci fıkra ile ikinci fıkra arasındaki fark nedir?

- Birinci fıkra, sahte damgayı üreten, ülkeye sokan, nakleden, muhafaza eden veya tedavüle koyan kişiyi kapsar. Failin sahtecilik fiilini kendisi işlemesi veya bu fiillere doğrudan katılması aranır.
- İkinci fıkra, sahte olarak üretilmiş damgayı yalnızca bilerek kabul eden kişiyi kapsar. Burada sahte üretimde bulunulmaz.

Sonuç: Birinci fıkrada bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adli para cezası, ikinci fıkrada üç aydan bir yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörülmüştür.

### İkinci fıkra ile üçüncü fıkra arasındaki fark nedir?

- İkinci fıkrada fail sahteliği bilerek kabul eder ve kasıt bu andan itibarendir.
- Üçüncü fıkrada fail damgayı sahteliğini bilmeden kabul etmiştir; sonradan bilip tedavüle koyar.

Sonuç: İkinci fıkrada üç aydan bir yıla kadar, üçüncü fıkrada bir aydan altı aya kadar hapis cezası öngörülmüştür. Üçüncü fıkra daha hafif bir hal olarak düzenlenmiştir.

### Kıymetli damga ile para arasındaki fark nedir?

- Kıymetli damga, esasta bir vergi veya harcın ödendiğini gösteren belgedir.
- Para ise devletin ödeme aracı olarak basılan parasal değerdir.

Sonuç: Sahte damga için 199. madde, sahte para için 197. madde uygulanır; iki suç ayrı düzenlenmiştir.

### Kıymetli damgada sahtecilik: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Kıymetli damgayı belgedeki resmi belge sahteliği ile karıştırmak; damga sahteliğinde 199. madde, resmi belge sahteliğinde 204. madde uygulanır.
- Üçüncü fıkrayı ikinci fıkra ile aynı saymak; sahteliği bilmeden kabul etmek ve sonradan bilerek tedavüle koymak ayrı hâllerdir.
- Taksirle kıymetli damga sahteliği bulunduğunu varsaymak; birinci fıkradaki suç kasten işlenir.
- Dördüncü fıkradaki kıymetli damga kapsamını genişletmek; kapsam yalnızca sayılan damgalı kağıt ve pullarla sınırlıdır.
- Posta pulu ile posta hizmetine yönelik olmayan kurum pullarını aynı görmek; yalnızca pulun işlevi ve özel kanuna dayanması kıymetli damga niteliğini doğurur.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Yargıtay, kıymetli damga sahtecilik suçunda birinci fıkra uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst sınırına göre zamanaşımı süresini belirlemektedir. (8. Ceza Dairesi, 2023/964 E., 2023/3851 K., 30.05.2023)
- Yargıtay, damgalı kağıt ile vergi ödendiğini gösteren belgelerin kıymetli damga kapsamında değerlendirilmesini kabul etmektedir. (8. Ceza Dairesi, 2019/1929 E., 2021/491 K., 18.01.2021)
- Yargıtay, kıymetli damga niteliğinde olan araçların satışı gibi fiillerde uyuşturucu satışı bağlamında 199. maddenin dördüncü fıkrasının uygulanabileceğini kabul etmektedir. (10. Ceza Dairesi, 2023/23768 E., 2024/16780 K., 20.03.2024)
- Yargıtay, birinci fıkra uyarınca verilen cezalarda hapis ve adli para cezası birlikte uygulanmaktadır. (11. Ceza Dairesi, 2020/3610 E., 2023/929 K., 23.02.2023; 11. Ceza Dairesi, 2021/17374 E., 2023/330 K., 25.01.2023)

### Nasıl ispat edilir?

- Kıymetli damga sahteliğini iddia eden taraf, damganın sahte olduğunu ve failin fiilini ispatlamakla yükümlüdür.
- Sahtelik, bilirkişi incelemesi, el yazısı veya baskı tekniğine ilişkin tespitler ile ispatlanabilir.
- İkinci ve üçüncü fıkralarda failin sahteliği bilmesi ispatlanmalıdır; bilginin varlığı çevresel delillerle, örneğin fiyat, kabul biçimi ve tanık beyanı ile gösterilebilir.
- Damganın kıymetli damga niteliğini taşıdığı, vergi veya harç ödemesine dayandığı belgelerle ortaya konulur.
- Sahteliği bilmeden kabul edildiği savunmasını yapan sanık, bu savunmasını ispatlamak zorunda değildir; kasıtsızlık iddiası yeterli şüphe yaratıyorsa şüpheden sanık yararlanır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [5237 sayılı Kanun m.197](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-197): Parada sahtecilik suçunu düzenler. Paranın sahteliği ile kıymetli damganın sahteliği ayrı suç tipleri olduğundan sınır çizmede başvurulur.
- [5237 sayılı Kanun m.200](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-200): Para ve kıymetli damgaları yapmaya yarayan araçları düzenler; sahte damga üretiminde kullanılan araçların bulundurulması bu madde kapsamındadır.
- [5237 sayılı Kanun m.201](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-201): Etkin pişmanlık hükümlerini içerir; bu maddedeki suçlar bakımından uygulanıp uygulanmayacağı ayrıca değerlendirilir.
- [5237 sayılı Kanun m.204](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-204): Resmi belgede sahtecilik suçunu düzenler; damgalı kağıt dışındaki resmi belgelerin sahteliği bu maddeye girer.
- [5237 sayılı Kanun m.207](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-207): Özel belgede sahtecilik suçunu düzenler; kıymetli damga niteliği taşımayan özel belgeler için uygulanır.

## [TCK m.200 — Para ve kıymetli damgaları yapmaya yarayan araçlar](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-200)

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 200. maddesi, paraların ve kıymetli damgaların sahte olarak üretilmesinde kullanılan alet veya malzemeye ilişkin fiilleri suç olarak düzenlemektedir. Düzenlenen konular, bu alet veya malzemenin izinsiz üretimi, ülkeye sokulması, satılması, devredilmesi, satın alınması, kabul edilmesi ve muhafaza edilmesi fiilleri ile bu fiillere verilen cezadır. Madde, sahte para veya kıymetli damga üretiminin kendisini değil, hazırlık niteliğindeki bu araç ve malzeme hareketlerini cezalandırır. Madde paraya eşit sayılan değerleri, parada ve kıymetli damgada sahteciliğin kendisini (m.197, m.199), etkin pişmanlığı (m.201) ve mühürde sahteciliği (m.202) düzenlemez; bu suçlar ayrı maddelerde yer alır.

### Para ve kıymetli damgaları yapmaya yarayan araçlar: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Paralarla kıymetli damgaların üretiminde kullanılan alet veya malzeme**: Para veya kıymetli damga biçiminde sahte belge üretmeye elverişli araç ve maddelerdir. Fiilin konusu bu araç ve malzemedir; sahte paranın kendisi bu suçun konusu değildir.
- **İzinsiz üretim**: Alet veya malzemenin yetkili makamın izni olmaksızın imal edilmesidir. İzinli üretim, fiilin unsurunu oluşturmaz.
- **Devretme**: Alet veya malzemenin zilyetliğinin veya kullanım imkânının başka kişiye geçirilmesidir.

### Para ve kıymetli damgaları yapmaya yarayan araçlar: hangi şartlar aranır?

- Fiilin konusunun paraların veya kıymetli damgaların üretiminde kullanılan alet veya malzeme olması gerekir.
- Fail, bu alet veya malzemeyi izinsiz olarak üretmiş, ülkeye sokmuş, satmış, devretmiş, satın almış, kabul etmiş veya muhafaza etmiş olmalıdır; bu fiillerden birinin gerçekleşmesi yeterlidir.
- Fiilin sahte para veya kıymetli damga üretme amacıyla yapılmış olması, suçun manevi unsuru bakımından araştırılmalıdır.

### Para ve kıymetli damgaları yapmaya yarayan araçlar: hangi sonuçları doğurur?

- Maddedeki fiillerden birini işleyen kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
- Bu fiillerin her birine ayrıca adli para cezası verilir.
- Suçun manevi unsuru olarak sahte para veya kıymetli damga yapma amacı bulunmalıdır; amacın kanıtlanamaması hâlinde suç oluşmayabilir.
- Madde kişinin fiilinden ayrı bir sahte para üretimi bulunmasını aramaz; hazırlık fiili olarak bağımsız biçimde cezalandırılır.

### Alet veya malzemenin üretimi ile satın alınması veya muhafazası arasındaki fark nedir?

- Üretim ve ülkeye sokma, alet veya malzemeyi ilk kez ortaya çıkaran veya ülkeye getiren fiillerdir.
- Satın alma, kabul etme ve muhafaza etme, alet veya malzemenin zaten var olduğu bir durumda onun zilyetliğine ilişkin fiillerdir.

Sonuç: Madde her iki grubu da aynı suç ve aynı ceza ile karşılar; ayrım yalnızca fiilin niteliğinin belirlenmesinde önem taşır.

### Para ve kıymetli damgaları yapmaya yarayan araçlar: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Alet veya malzeme fiillerini, sahte para üretimi ile aynı şey saymak; bu maddede cezalandırılan şey hazırlık fiilidir, sahte paranın kendisi değildir.
- Fiilin hangi seçimlik hareketle gerçekleştiğini belirlemeden genel bir 'ticaret' ya da 'bulundurma' kavramıyla hüküm kurmak.
- Manevi unsur olan sahte para yapma amacını araştırmadan suçun varlığını kabul etmek.
- Ceza miktarını yalnızca hapis cezası olarak belirtip adli para cezasının birlikte verildiğini göz ardı etmek.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Parada sahteciliğe ilişkin soruşturmalarda, ele geçen sahte paraların aldatma kabiliyetinin ve sahteliğinin anlaşılıp anlaşılamayacağının belirlenmesi için para ve değerleri tedavüle çıkaran kurumun merkez veya taşra birimlerinden görüş alınması gerektiği kabul edilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2015/960 E., 2019/467 K., 11.06.2019)
- Sahte altınların milli ziynet altını olup olmadığı ve sahtecilik niteliği taşıyıp taşımadığı, ilgili Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünden alınacak raporla saptanmadan hüküm kurulmasının eksik soruşturma sayıldığı kabul edilmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, 2018/1853 E., 2020/3411 K., 16.07.2020)

### Nasıl ispat edilir?

- Asıl talebi ileri süren, yani fiilin suç olduğunu öne süren savcılık ya da iddia makamı, alet veya malzemenin izinsiz üretildiğini, ithal edildiğini veya devredildiğini ispatlamakla yükümlüdür.
- Fiilin konusunun para veya kıymetli damga üretiminde kullanılan alet veya malzeme olduğu, ele geçirilen eşyanın bilirkişi ya da ilgili kurumun raporu ile belirlenir.
- Sahte para ya da kıymetli damga üretme amacı, ele geçen eşya, fiilin işleniş biçimi ve fail hakkındaki dolaylı delillerle ispatlanır.
- Failin izinli olduğu savunmasında bulunması hâlinde, izin belgesinin varlığını ispat yükü failde ise de izinsizlik unsuru yönünden kuşku varsa bu kuşku sanık lehine değerlendirilir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 5237 m.197: Parada sahtecilik suçunu düzenler; m.200'deki alet veya malzeme fiilleri, bu suçun hazırlık hareketi niteliğindedir.
- 5237 m.199: Kıymetli damgada sahtecilik suçunu düzenler; m.200 ile korunan kıymetli damgaların sahteciliği bu maddede cezalandırılır.
- 5237 m.201: Etkin pişmanlık hükümlerini düzenler; m.200 bakımından etkin pişmanlık kapsamı ayrıca değerlendirilmelidir.

## [TCK m.201 — Etkin pişmanlık](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-201)

TCK m.201, sahte para ve kıymetli damga suçlarında etkin pişmanlığı iki ayrı fıkrada düzenler. Birinci fıkra, sahte para veya kıymetli damgayı üreten, ülkeye sokan, nakleden, muhafaza eden veya kabul eden kişiye; ikinci fıkra ise sahte para veya damga üretiminde kullanılan alet ve malzemeyi izinsiz üreten, ülkeye sokan, satan, devreden, satın alan, kabul eden veya muhafaza eden kişiye uygulanır. Maddenin konusu, bu kişilerin suç ortaklarını ve üretim ya da saklama yerlerini haber vermesi ve bunun sonucunda yakalama ile ele geçirme sağlanmasıdır. Madde, sahte para suçunun temel cezasını, nitelikli hallerini ve alet malzeme suçunun cezasını düzenlemez (m.197, m.201'in dışında kalan fıkralar). Genel etkin pişmanlık hükümlerini, malvarlığına karşı suçlardaki etkin pişmanlığı (m.168), rüşvet ve diğer suçlara ilişkin etkin pişmanlık hallerini de düzenlemez. Maddenin hangi aşamada ve hangi dava şartlarıyla uygulanacağı, ayrıca zamanaşımı ve kovuşturma usulü de bu madde kapsamında değildir.

### Etkin pişmanlık: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Etkin pişmanlık**: Suçun tamamlanmasından sonra failin, suçun zararlı sonuçlarını ortadan kaldırmak amacıyla suç ortaklarını ve ilgili yerleri makamlara bildirmesi halinde, kanunun öngördüğü özel hallerde cezaya hükmolunmamasını sağlayan şahsi cezasızlık sebebidir. Madde metni cezaya hükmolunmamasını öngördüğü için bu hâlde ceza verilmez.
- **Resmi makamlar tarafından haber alınma**: Durumun, yani sahte para veya malzeme üretiminin ilgili resmi makamlarca öğrenilmiş olmasıdır. Bu an, etkin pişmanlık bildiriminin zamanını sınırlar; bildirim bu andan önce yapılmalıdır.
- **Kıymetli damga**: Devletin resmi değer taşıyan damga niteliğindeki kâğıtlarıdır. Maddede para ile birlikte sayılır ve aynı hükme tabidir.
- **Alet ve malzeme**: Sahte para veya kıymetli damga üretiminde kullanılan araç, gereç ve maddelerdir. İkinci fıkra, bu nesnelerin izinsiz üretimi, satımı, devri, satın alınması, kabulü veya muhafazasını konu alır.
- **Suç ortakları ve üretim yerleri**: Birlikte hareket eden diğer kişiler ile sahte paranın ya da malzemenin üretildiği, saklandığı yerlerdir. Bildirimin bu unsurları kapsaması, etkin pişmanlığın şartlarındandır.

### Etkin pişmanlık: hangi şartlar aranır?

- Birinci fıkra bakımından failin sahte para veya kıymetli damgayı üreten, ülkeye sokan, nakleden, muhafaza eden veya kabul eden kişi olması gerekir.
- Bildirim, para veya damgalar tedavüle konulmadan önce yapılmalıdır.
- Bildirim, resmi makamlar tarafından durumun haber alınmasından önce yapılmalıdır.
- Fail, diğer suç ortaklarını ve sahte paranın ya da damganın üretildiği veya saklandığı yerleri ilgili merciye bildirmelidir.
- Verilen bilginin suç ortaklarının yakalanmasını ve sahte para veya kıymetli damganın ele geçirilmesini sağlaması gerekir.
- İkinci fıkra bakımından failin, sahte para veya damga üretiminde kullanılan alet ve malzemeyi izinsiz üreten, ülkeye sokan, satan, devreden, satın alan, kabul eden veya muhafaza eden kişi olması gerekir.
- İkinci fıkrada da bildirim resmi makamların haber almasından önce yapılmalı, suç ortakları ile malzemenin üretildiği veya saklandığı yerler bildirilmeli ve bilgi ile suç ortaklarının yakalanması ve malzemenin ele geçirilmesi sağlanmalıdır.
- Bildirilen bilgi ile yakalama veya ele geçirme sonucu gerçekleşmezse, etkin pişmanlık hükmü uygulanmaz.

### Etkin pişmanlık: hangi sonuçları doğurur?

- Koşulların birlikte gerçekleşmesi halinde, fail hakkında cezaya hükmolunmaz.
- Yalnız suç ortaklarını ya da yerleri bildirmek yetmez; bildirimin yakalama ve ele geçirme ile sonuçlanması gerekir.
- Bildirim resmi makamların haber almasından sonra yapılırsa veya tedavüle konulmuş para bakımından yapılırsa, etkin pişmanlık hükmü uygulanmaz ve fail hakkında ceza verilir.
- Yakalama veya ele geçirme sonucu doğmazsa etkin pişmanlık hükmü uygulanmaz.
- Madde yalnız cezaya hükmolunmamasını öngördüğü için, failin cezasını indiren bir indirim değil cezasızlık sonucu doğar.
- Hükmün emredici niteliği metinden açık değildir; madde, sahte para suçunun cezalandırılmasını kendisi düzenlemez.

### Birinci fıkra ile ikinci fıkra arasındaki fark nedir?

- Birinci fıkra, sahte para veya kıymetli damganın kendisiyle ilgili fiilleri (üretme, ülkeye sokma, nakletme, muhafaza, kabul) kapsar.
- İkinci fıkra, sahte para üretiminde kullanılan alet ve malzemeye ilişkin fiilleri (izinsiz üretme, satma, devretme, satın alma, kabul, muhafaza) kapsar.

Sonuç: Her iki fıkrada da cezaya hükmolunmaması sonucu doğar, ancak hangi nesnenin bildirileceği ve hangi fiillerin kapsandığı farklıdır; iki fıkra birbirine alternatif uygulanır.

### Bildirim sahte paranın üretildiği yer ile malzemenin saklandığı yer arasındaki fark nedir?

- Birinci fıkrada bildirilecek yer, sahte para veya damganın üretildiği veya saklandığı yerdir.
- İkinci fıkrada bildirilecek yer, alet ve malzemenin üretildiği veya saklandığı yerdir.

Sonuç: Bildirimin konusu değiştiği için ele geçirilecek nesne de farklıdır: birinci fıkrada sahte para veya damga, ikinci fıkrada malzeme.

### Tedavüle koyma öncesi ile sonrası arasındaki fark nedir?

- Birinci fıkradaki bildirim, para veya damgalar tedavüle konulmadan önce yapılmalıdır.
- İkinci fıkrada tedavüle koyma koşulu metinde yer almaz; yalnızca resmi makamların haber alması öncesi bildirim aranır.

Sonuç: Birinci fıkrada tedavüle konulmuş paralar için etkin pişmanlık uygulanmaz; ikinci fıkrada bu sınır aranmaz.

### Etkin pişmanlık: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Birinci ve ikinci fıkrayı birbirine karıştırmak; birinci fıkradaki tedavüle konulma şartını ikinci fıkraya da uygulamak.
- Yalnız suç ortaklarını bildirmenin yeterli olduğunu sanmak; yakalama veya ele geçirme sonucunun aranmadığını varsaymak.
- Resmi makamların haber almasından sonra yapılan bildirimin de etkin pişmanlık sayılacağını düşünmek.
- Etkin pişmanlığı bir indirim sebebi olarak uygulamak; madde cezaya hükmolunmamasını öngörür.
- Malzeme bildirimi ile sahte para bildirimini aynı şey saymak; bildirilecek yer ve nesne farklıdır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Etkin pişmanlığın uygulanabilmesi için gerçek bir pişmanlık ve bildirimin kendiliğinden yapılmış olması aranmaktadır. (Ceza Genel Kurulu, 2022/119 E., 2023/623 K., 29.11.2023)
- Kovuşturma başlamadan önce gösterilen pişmanlığın ve bildirimin samimiyeti değerlendirilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2023/81 E., 2023/149 K., 15.03.2023)
- Bildirimin ele geçirme veya yakalama ile sonuçlanmadığı durumda hükmün uygulanmayacağı kabul edilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2020/276 E., 2021/201 K., 06.05.2021)

### Nasıl ispat edilir?

- Etkin pişmanlıktan yararlanmak isteyen failin, bildirimin resmi makamların haber almasından önce yapıldığını ispatlaması gerekir; bu, bildirim tutanağı ve zamanlamayı gösteren kayıtlarla ortaya konur.
- Bildirilen bilginin suç ortaklarının yakalanmasını veya malzemenin ele geçirilmesini sağladığı, yakalama tutanağı, el koyma kaydı ve ilgili soruşturma dosyasıyla ispatlanır.
- Tedavüle konulmadığını ve bildirimin tedavüle konulmadan önce yapıldığını gösteren deliller, iddia makamı ile fail arasında ayrıca tartışılır; savunma bu konuda kendi delillerini sunmalıdır.
- Sahte para veya damganın üretildiğine dair delil ile failin bu fiile katıldığı, iddia makamının sorumluluğundadır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [5237 sayılı Kanun m.201](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-201): Birinci ve ikinci fıkralar birlikte, sahte para ve damga suçlarında cezasızlık sebebi olan etkin pişmanlığı düzenler.
- [5237 sayılı Kanun m.110](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-110): Kişi hürriyetinden yoksun kılma suçunda etkin pişmanlık hükmünü düzenler; m.201 ile yapısal benzerlik taşır, ancak uygulama alanı farklıdır.
- [5237 sayılı Kanun m.254](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-254): Rüşvet suçunda etkin pişmanlık hükmünü düzenler; m.201 ile birlikte etkin pişmanlığın farklı suç tiplerine göre ayrı ayrı düzenlendiğini gösterir.
- [5237 sayılı Kanun m.168](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-168): Malvarlığına karşı suçlarda etkin pişmanlık hükmünü düzenler; m.201 bu hükmün yerine geçmez.

## [TCK m.202 — Mühürde sahtecilik](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-202)

5237 sayılı Kanun'un 202. maddesi, mühürde sahtecilik suçunu düzenler. Birinci fıkra Cumhurbaşkanlığı, TBMM Başkanlığı ve Başbakanlık tarafından kullanılan mühürler bakımından, ikinci fıkra ise kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca kullanılan onaylayıcı veya belgeleyici mühürler bakımından sahte üretme ve sahte kullanma hallerini kapsar. Suç, kişi bakımından herkese karşı işlenebilir. Madde, mühür bozmayı (m.203), resmi belgede sahtecilik suçunu (m.204) ve özel belgede sahtecilik suçunu (m.207) düzenlemez. Mühürle mühürlenen eşyanın korunmasına aykırılık (m.203), mühür dışındaki belgelerdeki sahtecilik (m.204, m.207) ve bu suçların zamanaşımı ya da usul yönü bu maddenin kapsamı dışındadır.

### Mühürde sahtecilik: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Mühür**: Bir eşya ya da muhafazası üzerine, kamu kurum veya kuruluşunun iradesini onaylama ya da belgeleme amacıyla konulan maddi işarettir. Mührün maddi yapısı (kurşun, balmumu, damga biçimi vb.) önemli değildir; belirleyici olan, arkasında resmi bir irade bulunmasıdır.
- **Onaylayıcı veya belgeleyici mühür**: Kamu kurum ve kuruluşlarının ya da kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, belgenin doğruluğunu onaylamak veya bir işlemi belgelemek için kullandığı mühürdür. İkinci fıkra yalnız bu tür mühürleri korur.
- **Sahte üretme**: Gerçek bir mühür yerine geçecek biçimde yeni bir mührün yapılmasıdır. Var olan bir mührün kopyalanarak yeniden yapılması bu kapsamda değerlendirilir.
- **Sahte kullanma**: Sahte olduğu bilinen bir mührü, gerçek mühür gibi kullanarak belgeye ya da eşyaya basmak ya da kullanıma sunmaktır.

### Mühürde sahtecilik: hangi şartlar aranır?

- Failin, Cumhurbaşkanlığı, TBMM Başkanlığı veya Başbakanlık tarafından kullanılan bir mührü (birinci fıkra) ya da kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca kullanılan onaylayıcı veya belgeleyici bir mührü (ikinci fıkra) konu almış olması gerekir.
- Failin mührü sahte olarak üretmiş veya kullanmış olması gerekir; bu hareketlerden biri yeterlidir.
- Failin kastının bulunması gerekir; suç kasten işlenebilir.
- Suçun konusu mühür olmalı; damga, imza ya da başka bir işaret bu kapsamda değerlendirilmemelidir.

### Mühürde sahtecilik: hangi sonuçları doğurur?

- Birinci fıkradaki mühürü sahte üreten veya kullanan kişi iki yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
- İkinci fıkradaki mühürü sahte üreten veya kullanan kişi bir yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
- Mühür sahte olarak üretilmiş ya da kullanılmış değilse suç oluşmaz.

### Birinci fıkra ile ikinci fıkra arasındaki fark nedir?

- Birinci fıkra, Cumhurbaşkanlığı, TBMM Başkanlığı ve Başbakanlık tarafından kullanılan mühürleri konu alır.
- İkinci fıkra, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca kullanılan onaylayıcı veya belgeleyici mühürleri konu alır.

Sonuç: Birinci fıkrada iki yıldan sekiz yıla kadar, ikinci fıkrada bir yıldan altı yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.

### Mühür sahteciliği (m.202) ile mühür bozma (m.203) arasındaki fark nedir?

- Mühürde sahtecilikte failin mührü sahte olarak üretmesi ya da kullanması gerekir.
- Mühür bozmada kanun veya yetkili makamların koyduğu mühür kaldırılır ya da konuluş amacına aykırı hareket edilir.

Sonuç: Sahte mühür kullanılması m.202 kapsamında değerlendirilir; gerçek bir mühürün bozulması m.203 kapsamına girer.

### Mühür ile damga arasındaki fark nedir?

- Mühür, kamu iradesini onaylamak veya belgelemek için konulan işarettir.
- Damga, belgeye basılan ve bir işlemin yapıldığını gösteren işarettir.

Sonuç: Damga sahteciliği bu madde kapsamında değildir; m.199 ve m.204 ilgili hükümlerine göre değerlendirilir.

### Mühürde sahtecilik: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Mühür sahteciliğini mühür bozma (m.203) ile karıştırmak; sahte mühür kullanımı ile gerçek mühürün bozulmasını aynı hüküm altına almak.
- Birinci ve ikinci fıkra kapsamındaki mühür türlerini karıştırmak; Cumhurbaşkanlığı mührü ile bir belediye ya da meslek kuruluşu mührünü aynı cezaya bağlamak.
- Mühür ile damgayı ayırmamak; belgeye basılan damga sahteciliğini m.202 kapsamında değerlendirmek.
- Ceza miktarını yanlış fıkraya göre hesaplamak; ikinci fıkradaki bir yıldan altı yıla kadar cezanın birinci fıkradaki iki yıldan sekiz yıla kadar cezaya göre belirlenmesi.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Mühür sahteciliği iddianamelerinde suç, ikinci fıkra uyarınca nitelendirilmekte ve dava açılmaktadır. (8. Ceza Dairesi, 2021/11940 E., 2024/630 K., 23.01.2024; 8. Ceza Dairesi, 2021/12174 E., 2024/371 K., 16.01.2024)
- Sahte plaka kullanma eylemi 202/2 kapsamında değerlendirilmiş, aynı eylemde sahte resmi belge kullanma ayrıca 204/1 uyarınca nitelendirilmiştir. (Ceza Genel Kurulu, 2011/115 E., 2011/197 K., 04.10.2011)
- Lehe karşılaştırma yapılırken sahte plaka kullanma eyleminin 202/2 kapsamına girdiği, bunun 204/1 ile birlikte ele alındığı belirtilmiştir. (Ceza Genel Kurulu, 2012/1243 E., 2013/609 K., 10.12.2013)

### Nasıl ispat edilir?

- Mühür sahteciliğini iddia eden savcılık, sahte mührün üretildiğini veya kullanıldığını ve mührün ilgili kamu kurumuna ait olduğunu ispatlamakla yükümlüdür.
- Mührün kime ait olduğu ve gerçek mührün özellikleri, kurum yazısı, mühür örneği ya da bilirkişi incelemesiyle ispatlanır.
- Sahte üretimin ya da kullanımın failce yapıldığı, el konulan mühür, tanık beyanı veya teknik inceleme ile ortaya konur.
- Failin sahte olduğunu bilmeden mühür kullandığını savunması halinde kastın yokluğu ileri sürülmüş olur; bu savunmanın ispat yükü, somut olayın koşullarına göre değerlendirilir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [5237 sayılı Kanun m.203](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-203): Kanun veya yetkili makamların emriyle konulan mührü bozma suçunu düzenler; m.202 sahte mühürle, m.203 gerçek mühürün bozulmasıyla ilgilidir.
- [5237 sayılı Kanun m.204](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-204): Resmi belgede sahtecilik suçunu düzenler; mühürlü belgenin sahteliği bu madde ile birlikte değerlendirilebilir.
- [5237 sayılı Kanun m.207](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-207): Özel belgede sahtecilik suçunu düzenler; sahte mühürün özel belgede kullanılması halinde ayrı değerlendirme gerektirir.

## [TCK m.203 — Mühür bozma](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-203)

5237 sayılı Kanun'un 203. maddesi, kanun veya yetkili makamların emriyle bir şeyin saklanmasını ya da varlığının aynen korunmasını sağlamak için konulan mührün kaldırılmasını ve konuluş amacına aykırı hareket edilmesini suç olarak düzenler. Madde, mührün konulmasının ardından fiilin işlenmesi bakımından genel olarak her gerçek kişiye uygulanır; failin kamu görevlisi olmasını aramaz. Maddede düzenlenmeyen konular: mühürde sahtecilik, resmi mühür niteliğindeki işaretlere karşı işlenen fiiller (m.202), resmi belge ve özel belgeye ilişkin suçlar (m.204-208), daha az cezayı gerektiren hal (m.211) ve içtima kuralları (m.212). Kamu görevlisinin suçu işlemesi halinde cezanın artırılması ise maddenin kendisinde değil, genel hükümde yer alır (m.266).

### Mühür bozma: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Mühür**: Üzerinde işlem yapılan eşyanın başkasının tesir ve tasarruf alanından çıkarılmasını sağlamak için eşya ya da muhafazası üzerine konulan maddi işaretlerdir. Maddi yapısının bir önemi yoktur; kurşun, balmumu, mukavva ya da üzerine işaret bulunan kağıt olabilir.
- **Mühürün resmi mühürden ayrılması**: 203. maddedeki mühür, kamu kurumlarını temsil eden ve devletin iradesini simgeleyen, eşyanın mevcut halini koruma amacıyla konulan işarettir. Mühürde sahtecilik suçuna konu olan resmi mühür (m.202) ile karıştırılmamalıdır.
- **Konuluş amacına aykırı hareket**: Mühre dokunmadan, mühürle korunmak istenen durumu değiştirecek faaliyeti sürdürmek veya mühür altına alınan eşyayı mühürlemenin amacına aykırı biçimde kullanmaktır. Mührün kaldırılması gerekmez.
- **Saklanma veya aynen korunma amacı**: Mührün konulma sebebidir; eşyanın kullanılmasının, tasarruf edilmesinin ya da mevcut varlığının değiştirilmesinin önlenmesini ifade eder.

### Mühür bozma: hangi şartlar aranır?

- Mühür, kanun veya yetkili makamın emri uyarınca konulmuş olmalıdır; yetkisiz bir makam ya da görevlinin emriyle konulan mühür bakımından suç oluşmaz.
- Mühür, bir şeyin saklanmasını veya varlığının aynen korunmasını sağlamak amacıyla konulmuş olmalıdır.
- Mühür, eşya üzerine ya da muhafazası üzerine açık ve hangi eşyaya ilişkin olduğunda tereddüt bırakmayacak biçimde konulmuş bulunmalıdır.
- Failin fiili ya ilk fıkradaki iki hareketten birini, yani mührü kaldırmayı ya da konuluş amacına aykırı hareket etmeyi gerçekleştirmiş olması gerekir.
- Mühür kaldırılmadan konuluş amacına aykırı hareket edilecekse, mühürle korunan durumun fiilen değiştirilmesi gerekir.
- Fiil, kasten işlenmelidir ve kusur kastı aranır.

### Mühür bozma: hangi sonuçları doğurur?

- Mühür kaldıran veya konuluş amacına aykırı davranan kişi, altı ay ile üç yıl arasında hapis ya da adli para cezasıyla cezalandırılır.
- Ceza, hapis ile adli para cezası arasında seçimliktir; hakim bunlardan birini seçer.
- Adli para cezası temel ceza olarak belirlendiğinde 61. maddenin 9. fıkrası uyarınca gün biriminin alt ve üst sınırı, hapis cezasının alt ve üst sınırlarıyla ilişkilendirilir.
- Fail, aynı suç işleme kararıyla birden fazla mühür bozma eylemi gerçekleştirirse zincirleme suç hükümleri uygulanır.
- Mühürleme işlemi yapılmamış ya da usulüne uygun olarak yapılmamışsa suç oluşmaz.
- Suç, savcılık tarafından re'sen takip edilir.

### Mühürün kaldırılması ile konuluş amacına aykırı hareket arasındaki fark nedir?

- Mührün kaldırılması, mühre fiziksel olarak zarar verilmesi ya da sökülmesi yoluyla gerçekleşir.
- Konuluş amacına aykırı hareket, mühre dokunulmadan mühürlenmiş eşyanın kullanılması ya da mühürlenmiş faaliyetin sürdürülmesiyle gerçekleşir.

Sonuç: İki hareket de aynı cezayı gerektirir; ikinci hal, mühre dokunulmadığı için yalnızca mührün fiziksel bozulmasının aranmadığını gösterir. Mühürlenen gazinoda mühre dokunmadan işletmeye devam eden fail, ilk fıkra kapsamında sorumlu tutulabilir.

### Yetkili makamın emri ile kanunun emri arasındaki fark nedir?

- Mühür, kanunun doğrudan öngördüğü bir tedbir olarak konulmuşsa, mührü koyan kişinin yetkili görevli olması aranır.
- Mühür, yetkili makamın bir kararına dayanılarak konulmuşsa, emrin kaynağı ile mührün fiilen konulması ayrı ayrı değerlendirilir.

Sonuç: Her iki halde de mührü koyan kişinin devletin yetkili görevlisi olması gerekir; yetkisiz kişinin koyduğu mührün sökülmesi suç oluşturmaz.

### Mühür ile damga ve resmi mühür arasındaki fark nedir?

- 203. maddedeki mühür, eşyayı kamusal tasarruf altında tutan ve işlem yapılmasını engelleyen işarettir.
- Damga, belge üzerine vergi ödendiği gibi bir bilgiyi gösteren işarettir; resmi mühür ise kamu kurumlarını temsil eden onaylayıcı işarettir.

Sonuç: Damgaya ya da resmi mühüre yönelik fiiller 203. madde kapsamında değildir; bunlar ayrı suç tiplerinde (m.199, m.202) değerlendirilir.

### Mühür bozma: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Mühürün yalnızca fiziksel olarak sökülmesini aramak; konuluş amacına aykırı hareket için mühre dokunulmasının gerekmediğini gözden kaçırmak.
- Mühür bozma suçunu resmi mühürde sahtecilik (m.202) ile karıştırmak; 203. maddedeki mühürün kamusal tasarruf altında tutulan eşyaya konulmuş işaret olduğunu gözden kaçırmak.
- Mühürün hangi eşyaya konulduğu açık değilken suçun oluştuğunu kabul etmek; mühürün bir kapının yalnızca bir kanadına konulması halinde suçun oluşmayacağını göz ardı etmek.
- Seçimlik cezanın öngörüldüğü suçta, adli para cezası ile hapis cezasını birlikte değerlendirmeden lehe yasa karşılaştırması yapmak.
- Mühürleme işleminin hukuka aykırı olduğunu, yetkili mercilere başvurmadan mührü kendiliğinden kaldırmayı haklı saymak.
- Kamu görevlisinin fiilinde cezayı artırmayı 203. maddeden çıkarmak; artırım genel hükümde (m.266) düzenlenmiştir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Yargıtay, mühürlenen gazinoda mühre dokunmadan normal faaliyeti sürdüren failin, konuluş amacına aykırı hareket ettiği için mühür bozma suçunu işlediğini kabul etmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2010/66 E., 2010/114 K., 11.05.2010)
- Yargıtay, mühürün hukuka aykırı olduğu kanaatiyle yetkili mercilere başvurmadan mührü kendiliğinden kaldıran failin suçluluğunun ortadan kalkmayacağını kabul etmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2011/721 E., 2012/178 K., 08.05.2012)
- Uygulamada seçimlik cezanın öngörüldüğü mühür bozma suçunda lehe yasanın belirlenmesi sırasında hapis ve adli para cezası seçeneklerinin birlikte karşılaştırılması gerektiği kabul edilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2010/66 E., 2010/114 K., 11.05.2010)
- Yargıtay, mühürlemenin yöntemine uygun yapılmamış olması halinde suçun oluşmayacağına karar vermektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2010/76 E., 2010/77 K., 06.04.2010)
- Mahkemeler, mühür bozma suçunda adli para cezası ile hükümlendirme yaparken, gün sayısını ve birim tutarı ayrı ayrı belirlemektedir. (11. Ceza Dairesi, 2025/3799 E., 2026/1332 K., 09.02.2026)
- Yargıtay, aynı mühürlü eşyada birden fazla mühür bozma eyleminin bulunduğu hallerde zincirleme suç hükümlerinin uygulanmasını gerektiğini kabul etmektedir. (11. Ceza Dairesi, 2025/1933 E., 2025/16380 K., 22.12.2025)

### Nasıl ispat edilir?

- Mühür bozma suçunda ispat yükü savcılıktadır; mühürün varlığı, yetkili makamca konulduğu ve fiilin failce işlendiği savcılık tarafından ortaya konulmalıdır.
- Mühürün konulduğu, tutanak, mühürleme işlemine ilişkin resmi belge ve görevli tanığı ile ispatlanır.
- Failin mührü kim söktüğü tespit edilemiyorsa, varsayımla değil, ceza muhakemesinin ispat kuralları çerçevesinde belirlenmelidir.
- Failin mühürlemenin hukuka aykırı olduğu savunmasını yapması halinde, bu savunmanın doğruluğu ile mühürleme işleminin usulüne uygunluğu ayrıca araştırılmalıdır.
- Mühürlemenin hangi eşyaya ilişkin olduğu ve mühre dokunulup dokunulmadığı, yer gözlemi ve tutanakla belirlenir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 5237 m.202: Resmi mühürde sahtecilik suçunu düzenler; 203. maddedeki mühürden ayrılması için karşılaştırma noktasıdır.
- 5237 m.61: Seçimlik cezaya bağlanan suçlarda adli para cezasının gün biriminin hapis cezası sınırlarıyla nasıl ilişkilendirileceğini belirler.
- 5237 m.43: Aynı suç işleme kararıyla birden fazla mühür bozma eylemi işlendiğinde zincirleme suç hükümlerinin uygulanmasını sağlar.
- 5237 m.266: Failin kamu görevlisi olması halinde cezanın artırılmasına ilişkin genel hükümdür.
- 5237 m.204: Resmi belgede sahteciliği düzenler; mühürle korunan belgelerin bozulması ayrıca bu maddelerde değerlendirilir.

## [TCK m.204 — Resmi belgede sahtecilik](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-204)

5237 sayılı Kanun'un 204. maddesi, resmi belgede sahtecilik suçunu üç fıkrada düzenler: sivil kişiler tarafından işlenen temel hal (birinci fıkra), kamu görevlisi tarafından görevi gereği işlenen ağırlaştırılmış hal (ikinci fıkra) ve sahteliği kanun hükmü gereği sabit oluncaya kadar geçerli olan belgelerde cezanın artırılmasına ilişkin nitelikli hal (üçüncü fıkra). Madde, sahte resmi belge düzenleme, gerçek resmi belgeyi değiştirme, sahte resmi belgeyi kullanma ve kamu görevlisi bakımından gerçeğe aykırı belge düzenleme fiillerini kapsar. Fail bakımından madde, birinci fıkrada herkesi, ikinci fıkrada kamu görevlisini hedefler. Madde, resmi belge hükmündeki belgeleri (m.210/1), sağlık mesleği mensuplarının gerçeğe aykırı belge düzenlemesini (m.210/2), özel belgede sahtecilik suçunu (m.207), resmi belgeyi bozma, yok etme veya gizleme suçunu (m.205) düzenlemez. Ayrıca sahte belgenin başka bir suçta kullanılmasına ilişkin içtima kuralı (m.212) ve belgede sahtecilik suçlarında bir kısım fiiller için öngörülen nitelikli hal (m.211) bu maddenin dışındadır.

### Resmi belgede sahtecilik: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Resmi belge**: Bir kamu görevlisi tarafından görevi gereği düzenlenen yazılı belgedir. Belge ile kamu görevlisinin görevi arasında bağlantı bulunması gerekir; kamu kurumu adına imzalanan özel hukuk sözleşmesi de bu kapsama girebilir.
- **Sahte düzenleme**: Resmi belge bulunmadığı hâlde varmış gibi üretilmesidir. Belgenin gerçek bir belgeymiş izlenimi uyandırması ve özel bir inceleme olmadan gerçek olmadığının anlaşılmaması gerekir.
- **Gerçek bir resmi belgenin değiştirilmesi**: Mevcut resmi belge üzerinde silme, ekleme veya yazı değiştirme yoluyla yapılan ve başkalarını aldatmaya elverişli müdahaledir. Değişikliğin aldatıcı nitelikte olması aranır; aldatıcı değilse suç oluşmaz.
- **Gerçeğe aykırı belge düzenleme**: Yalnızca kamu görevlisinin, görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi belgede, huzurunda gerçekleşmeyen bir olayı ya da açıklanmayan bir beyanı gerçekleşmiş gibi yansıtmasıdır. Sivil kişiler için ikinci fıkra kapsamında değildir.
- **Sahte resmi belgeyi kullanma**: Sahte bir resmi belgeyi gerçekmiş gibi bir işlemde ileri sürmek ya da kullanıma sunmaktır. Seçimlik hareketlerden biridir.
- **Kanun hükmü gereği geçerli belge**: Kanun gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli sayılan belgedir. Üçüncü fıkradaki artırımın konusudur ve bu belgenin sahte olduğunun mahkemece tespit edilmiş olması gerekir.
- **Kamu görevlisi**: 5237 sayılı Kanun'un 6. maddesinin (c) bendine göre, kamusal faaliyetin yürütülmesine atanarak, seçilerek ya da başka bir biçimde sürekli, süreli veya geçici olarak dahil olan kişidir. Özel faillik niteliğidir.

### Resmi belgede sahtecilik: hangi şartlar aranır?

- Bir resmi belge bulunmalıdır; yazılı, anlaşılabilir, hukuki bir irade ya da sonuç ifade eden ve kamu görevlisinin görevi gereği düzenlediği bir belge olmalıdır.
- Fiil, birinci fıkradaki seçimlik hareketlerden birini oluşturmalıdır: resmi belgeyi sahte olarak düzenlemek, gerçek resmi belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştirmek veya sahte resmi belgeyi kullanmak.
- Kamu görevlisi tarafından işlenen hâlde, ikinci fıkra için belgenin failin görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi belge olması ya da gerçeğe aykırı belge düzenleme fiilinin gerçekleşmesi gerekir; gerçeğe aykırı belge düzenleme yalnızca kamu görevlisi failde aranır.
- Gerçeğe aykırı belge düzenleme için, belgede ispat edilen hususun gerçeğe aykırı olması ve kamu görevlisinin huzurunda gerçekleşmeyen olayı ya da açıklanmayan beyanı gerçekleşmiş ya da açıklanmış gibi göstermesi gerekir.
- Sahtelik, belgenin gerçek bir belge izlenimi verecek nitelikte olmasını ve özel bir inceleme yapılmadan anlaşılamamasını gerektirir; açıkça anlaşılabilir sahtelik bu suçu oluşturmaz.
- Üçüncü fıkrada yer alan artırım için belgenin kanun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olan belge niteliğinde bulunması gerekir.
- Suçun oluşması için failin kasten hareket etmesi gerekir; kasten, sahteliği ve belgenin resmi niteliğini bilerek hareket etmek olarak anlaşılır.

### Resmi belgede sahtecilik: hangi sonuçları doğurur?

- Birinci fıkradaki fiili işleyen kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
- Kamu görevlisi, görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi belgede sahtecilik yaparsa veya gerçeğe aykırı belge düzenlerse üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
- Gerçeğe aykırı belge düzenleme sivil kişi tarafından işlenirse bu madde kapsamında cezalandırılmaz; ancak sahte belge bir kişiye haksız yarar temin ediyorsa veya kamu ya da kişiler aleyhine sonuç doğuruyorsa resmi belgede sahtecilik hükümleri uygulanır.
- Kamu görevlisi, sivil kişi ile birlikte müşterek fail olarak hareket ederse her biri kendi fiilinden sorumlu olur; sivil kişi birinci fıkra, kamu görevlisi ikinci fıkra ile cezalandırılır.
- Kamu görevlisi olmayan kişi, kamu görevlisinin ikinci fıkradaki fiiline yardım ederse, cezası m.39 uyarınca bağlılık ilkesiyle belirlenir; sivil kişinin yardımı ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.
- Üçüncü fıkrada belirtilen belgenin sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olan belge niteliğinde bulunması hâlinde, birinci veya ikinci fıkrada belirlenen ceza yarı oranında artırılır.
- Sahte resmi belge, başka bir suçun işlenmesi sırasında kullanılırsa ayrı bir içtima hükmü uygulanır (m.212); bu, m.204'ün kendi cezasını değiştirmez.
- Gerçek bir resmi belgeyi değiştirme fiili, değişikliğin yapılmasıyla tamamlanır; değiştirilen belgenin kullanılması ise seçimlik bir hareket olarak ayrıca suç oluşturur.

### Sivil kişi ile kamu görevlisi arasındaki fark nedir?

- Birinci fıkra, herkesin işleyebileceği resmi belgede sahtecilik suçunu düzenler ve failin özel bir niteliği aranmaz.
- İkinci fıkra, görevi gereği düzenlemeye yetkili kamu görevlisinin işlediği fiili düzenler ve failde özel faillik niteliği aranır.

Sonuç: Birinci fıkrada iki yıldan beş yıla kadar hapis, ikinci fıkrada üç yıldan sekiz yıla kadar hapis öngörülmüştür.

### Sahte düzenleme ile gerçeğe aykırı belge düzenleme arasındaki fark nedir?

- Sahte düzenlemede belge tamamen uydurulur ya da gerçek bir belge gibi sahte olarak üretilir.
- Gerçeğe aykırı belge düzenlemede belge kamu görevlisi tarafından gerçek bir belge olarak düzenlenir, ancak içeriği gerçeğe uymaz.

Sonuç: Gerçeğe aykırı belge düzenleme yalnızca kamu görevlisi failde ikinci fıkra kapsamında cezalandırılır; sivil kişinin benzer davranışı bu fıkra kapsamına girmez.

### Kamu görevlisinin kendi görevi dışındaki belgesi ile görevi gereği yetkili olduğu belge arasındaki fark nedir?

- Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi belgede sahtecilik ikinci fıkra kapsamındadır.
- Kamu görevlisinin düzenlemeye yetkili olmadığı bir resmi belgeyi sahtecilik yoluyla düzenlemesi, birinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

Sonuç: Ceza aralığı birinci fıkraya göre belirlenir; ikinci fıkranın ağırlaştırılmış cezası uygulanmaz.

### Temel hal ile üçüncü fıkradaki nitelikli hal arasındaki fark nedir?

- Birinci ve ikinci fıkradaki fiiller, belgenin niteliğine bakılmaksızın temel suç olarak düzenlenir.
- Üçüncü fıkra, sahteliği kanun hükmü gereği sabit oluncaya kadar geçerli olan belgeleri kapsar.

Sonuç: Bu tür belgelerde verilecek ceza yarı oranında artırılır.

### Resmi belge ile özel belge arasındaki fark nedir?

- Resmi belge bir kamu görevlisinin görevi gereği düzenlediği belgedir.
- Özel belge, resmi belge veya resmi belge hükmünde olmayan yazılı kâğıttır.

Sonuç: Özel belgede sahtecilik m.207 kapsamında değerlendirilir ve farklı cezalandırılır; m.204 uygulanmaz.

### Seçimlik hareket ile gerçeğe aykırı belge düzenleme arasındaki fark nedir?

- Birinci fıkradaki seçimlik hareketler sahte düzenleme, değiştirme ve kullanmadır.
- Gerçeğe aykırı belge düzenleme, yalnızca ikinci fıkrada sayılan ve kamu görevlisine özgü ayrı bir harekettir.

Sonuç: Sivil kişinin gerçeğe aykırı belge düzenlemesi ikinci fıkra kapsamında değildir; bu fiil m.210/2 gibi özel hükümlere bağlanabilir.

### Resmi belgede sahtecilik: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Görevi gereği yetkili olunmayan bir resmi belgeyi ikinci fıkra kapsamında değerlendirmek; bu durumda birinci fıkra uygulanır.
- Gerçeğe aykırı belge düzenlemeyi sivil kişiye de uygulamak; bu fiil yalnızca kamu görevlisi failde ikinci fıkra kapsamındadır.
- Üçüncü fıkradaki yarı oranında artırımı, belgenin resmi nitelikte olması yeterliymiş gibi uygulamak; artırım için belgenin kanun hükmü gereği sahteliği sabit oluncaya kadar geçerli olması aranır.
- Resmi belge ile özel belgeyi karıştırmak; resmi belge kamu görevlisinin görevi gereği düzenlediği belgedir, aksi hâlde m.207 uygulanabilir.
- Değiştirilen belgenin aldatıcı nitelik taşımadığını gözden kaçırarak m.204'ü uygulamak; bu durumda resmi belgeyi bozma suçu söz konusu olabilir (m.205).
- Fikri sahteliğin yalnızca kamu görevlisinin fiili olduğunu düşünerek sivil kişiye ikinci fıkrayı uygulamak; azmettiren ya da yardım eden sivil kişi bakımından ayrı bir değerlendirme gerekir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Yargıtay, ortada hukuken geçerli bir resmi belge bulunmadığı hâlde (örneğin kaymakamlığa onaylatılmamış belediye meclis kararı) sahtecilik yapılmasını resmi belgede sahtecilik yerine görevi kötüye kullanma olarak değerlendirmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2018/596 E., 2021/290 K., 17.06.2021)
- Kamu görevlisi, sivil kişi ile birlikte hareket ettiğinde ikinci fıkranın kamu görevlisine, birinci fıkranın sivil kişiye uygulanması yönünde bir eğilim bulunmaktadır; ancak bu konuda Yargıtay kararları henüz istikrar kazanmamıştır. (Ceza Genel Kurulu, 2016/1093 E., 2021/98 K., 11.03.2021)
- Azmettiren sivil kişi hakkında, kamu görevlisinin özgü suç niteliğindeki fiili nedeniyle ikinci fıkra uygulanmaktadır; bu yönde Yargıtay uygulaması kabul edilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2018/427 E., 2018/517 K., 08.11.2018)
- Ceza Genel Kurulu kararlarında madde 204 kapsamındaki fiillerin ayrımı ve uygulanacak fıkra konusunda istikrarlı bir ölçüt kabul edilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2011/115 E., 2011/197 K., 04.10.2011; Ceza Genel Kurulu, 2008/277 E., 2009/16 K., 03.02.2009; Ceza Genel Kurulu, 2006/183 E., 2006/216 K., 17.10.2006)

### Nasıl ispat edilir?

- Resmi belgede sahtecilik suçunda ispat yükü iddia makamındadır; sahte düzenlemeyi, değiştirmeyi, kullanmayı ya da gerçeğe aykırı belge düzenlemeyi kanıtlamak iddia makamına aittir.
- Belgenin resmi niteliği, kamu görevlisinin görevi ile belge arasındaki bağlantının belge, görev tanımı, atama veya yetki belgesi ile kanıtlanması gerekir.
- Sahtelik, bilirkişi incelemesi ile ortaya konur; belgenin gerçek bir belge izlenimi vermesi ve özel inceleme olmadan anlaşılamaması ispat edilmelidir.
- Gerçeğe aykırı belge düzenleme için, belgenin ispat ettiği hususun gerçeğe aykırı olduğu ve kamu görevlisinin huzurunda gerçekleşmeyen olayı gerçekleşmiş gibi belgelediği, tanık, kayıt ve olay tutanakları ile gösterilmelidir.
- Sanığın, belgenin gerçek olduğunu veya kendisinin yetkili olmadığını savunması hâlinde, bu savunmayı ileri süren taraf dayanağını ortaya koymakla yükümlüdür.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 5237 m.6: Kamu görevlisi kavramını tanımlar; ikinci fıkradaki özel faillik niteliğinin kapsamını belirler.
- 5237 m.39: Yardım edenin sorumluluğunu düzenler; kamu görevlisi olmayan kişinin ikinci fıkradaki fiile yardımında ceza, bağlılık kuralıyla belirlenir.
- 5237 m.207: Özel belgede sahtecilik suçunu düzenler; resmi belge niteliği taşımayan belgelerde bu madde yerine uygulanır.
- 5237 m.210: Resmi belge hükmündeki belgeleri ve sağlık mesleği mensuplarının gerçeğe aykırı belge düzenlemesini düzenler; m.204 uygulanmadan önce bu hükümler değerlendirilir.
- 5237 m.212: Sahte resmi belgenin başka bir suçun işlenmesi sırasında kullanılmasına ilişkin içtima kuralını düzenler.
- 5237 m.205: Resmi belgeyi bozma, yok etme veya gizleme suçunu düzenler; m.204'ün fiillerinden ayrıdır.

## Süreler

| Süre | Madde | Hüküm |
|---|---|---|
| iki yıldan | [m.197](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-197) | (1) Memlekette veya yabancı ülkelerde kanunen tedavülde bulunan parayı, sahte olarak üreten, ülkeye sokan, nakleden, muhafaza eden veya tedavüle koyan kişi, iki yıldan oniki yıla kadar hapis ve onbin güne kadar adlî para cezası ile… |
| bir yıldan | [m.197](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-197) | (2) Sahte parayı bilerek kabul eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır. |
| üç yıla | [m.197](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-197) | (2) Sahte parayı bilerek kabul eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır. |
| üç aydan | [m.197](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-197) | (3) Sahteliğini bilmeden kabul ettiği parayı bu niteliğini bilerek tedavüle koyan kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. |
| bir yıla | [m.197](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-197) | (3) Sahteliğini bilmeden kabul ettiği parayı bu niteliğini bilerek tedavüle koyan kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. |
| bir yıldan | [m.199](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-199) | (1) Kıymetli damgayı sahte olarak üreten, ülkeye sokan, nakleden, muhafaza eden veya tedavüle koyan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır. |
| beş yıla | [m.199](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-199) | (1) Kıymetli damgayı sahte olarak üreten, ülkeye sokan, nakleden, muhafaza eden veya tedavüle koyan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır. |
| üç aydan | [m.199](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-199) | (2) Sahte olarak üretilmiş kıymetli damgayı bilerek kabul eden kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır. |
| bir yıla | [m.199](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-199) | (2) Sahte olarak üretilmiş kıymetli damgayı bilerek kabul eden kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır. |
| bir aydan | [m.199](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-199) | (3) Sahteliğini bilmeden kabul ettiği kıymetli damgayı bu niteliğini bilerek tedavüle koyan kişi, bir aydan altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır. |
| altı aya | [m.199](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-199) | (3) Sahteliğini bilmeden kabul ettiği kıymetli damgayı bu niteliğini bilerek tedavüle koyan kişi, bir aydan altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır. |
| bir yıldan | [m.200](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-200) | (1) Paralarla kıymetli damgaların üretiminde kullanılan alet veya malzemeyi izinsiz olarak üreten, ülkeye sokan, satan, devreden, satın alan, kabul eden veya muhafaza eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile… |
| dört yıla | [m.200](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-200) | (1) Paralarla kıymetli damgaların üretiminde kullanılan alet veya malzemeyi izinsiz olarak üreten, ülkeye sokan, satan, devreden, satın alan, kabul eden veya muhafaza eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile… |
| iki yıldan | [m.202](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-202) | (1) Cumhurbaşkanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı ve Başbakanlık tarafından kullanılan mührü sahte olarak üreten veya kullanan kişi, iki yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. |
| sekiz yıla | [m.202](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-202) | (1) Cumhurbaşkanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı ve Başbakanlık tarafından kullanılan mührü sahte olarak üreten veya kullanan kişi, iki yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. |
| bir yıldan | [m.202](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-202) | (2) Kamu kurum ve kuruluşlarınca veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca kullanılan onaylayıcı veya belgeleyici mührü sahte olarak üreten veya kullanan kişi, bir yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. |
| altı yıla | [m.202](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-202) | (2) Kamu kurum ve kuruluşlarınca veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca kullanılan onaylayıcı veya belgeleyici mührü sahte olarak üreten veya kullanan kişi, bir yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. |
| altı aydan | [m.203](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-203) | (1) Kanun veya yetkili makamların emri uyarınca bir şeyin saklanmasını veya varlığının aynen korunmasını sağlamak için konulan mührü kaldıran veya konuluş amacına aykırı hareket eden kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis veya adlî para… |
| üç yıla | [m.203](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-203) | (1) Kanun veya yetkili makamların emri uyarınca bir şeyin saklanmasını veya varlığının aynen korunmasını sağlamak için konulan mührü kaldıran veya konuluş amacına aykırı hareket eden kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis veya adlî para… |
| iki yıldan | [m.204](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-204) | (1) Bir resmi belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmi belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmi belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. |
| beş yıla | [m.204](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-204) | (1) Bir resmi belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir resmi belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren veya sahte resmi belgeyi kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. |
| üç yıldan | [m.204](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-204) | (2) Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi bir belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren, gerçeğe aykırı olarak belge düzenleyen veya sahte resmi belgeyi kullanan kamu görevlisi… |
| sekiz yıla | [m.204](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5237-sayili-turk-ceza-kanunu/madde-204) | (2) Görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi bir belgeyi sahte olarak düzenleyen, gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren, gerçeğe aykırı olarak belge düzenleyen veya sahte resmi belgeyi kullanan kamu görevlisi… |

## Konuda geçen kararlar

- Ceza Genel Kurulu, 2024/456 E., 2025/255 K., 11.06.2025 (m.197)
- Ceza Genel Kurulu, 2022/119 E., 2023/623 K., 29.11.2023 (m.201)
- Ceza Genel Kurulu, 2023/81 E., 2023/149 K., 15.03.2023 (m.201)
- Ceza Genel Kurulu, 2017/609 E., 2022/245 K., 07.04.2022 (m.199)
- Ceza Genel Kurulu, 2018/596 E., 2021/290 K., 17.06.2021 (m.204)
- Ceza Genel Kurulu, 2020/276 E., 2021/201 K., 06.05.2021 (m.201)
- Ceza Genel Kurulu, 2019/495 E., 2021/116 K., 17.03.2021 (m.201)
- Ceza Genel Kurulu, 2016/1093 E., 2021/98 K., 11.03.2021 (m.204)
- Ceza Genel Kurulu, 2019/337 E., 2021/55 K., 23.02.2021 (m.201)
- Ceza Genel Kurulu, 2019/623 E., 2020/524 K., 17.12.2020 (m.201)
- Ceza Genel Kurulu, 2015/960 E., 2019/467 K., 11.06.2019 (m.200)
- Ceza Genel Kurulu, 2018/427 E., 2018/517 K., 08.11.2018 (m.204)
- Ceza Genel Kurulu, 2012/1243 E., 2013/609 K., 10.12.2013 (m.202)
- Ceza Genel Kurulu, 2011/721 E., 2012/178 K., 08.05.2012 (m.203)
- Ceza Genel Kurulu, 2011/166 E., 2011/213 K., 18.10.2011 (m.200)
- Ceza Genel Kurulu, 2011/115 E., 2011/197 K., 04.10.2011 (m.202, m.204)
- Ceza Genel Kurulu, 2010/190 E., 2010/219 K., 09.11.2010 (m.202)
- Ceza Genel Kurulu, 2010/66 E., 2010/114 K., 11.05.2010 (m.203)
- Ceza Genel Kurulu, 2010/76 E., 2010/77 K., 06.04.2010 (m.203)
- Ceza Genel Kurulu, 2009/234 E., 2009/292 K., 15.12.2009 (m.200)
- Ceza Genel Kurulu, 2009/124 E., 2009/224 K., 06.10.2009 (m.197)
- Ceza Genel Kurulu, 2009/26 E., 2009/117 K., 05.05.2009 (m.200)
- Ceza Genel Kurulu, 2008/277 E., 2009/16 K., 03.02.2009 (m.204)
- Ceza Genel Kurulu, 2008/151 E., 2009/9 K., 27.01.2009 (m.202)
- Ceza Genel Kurulu, 2007/244 E., 2008/92 K., 29.04.2008 (m.200)
- Ceza Genel Kurulu, 2007/225 E., 2007/233 K., 13.11.2007 (m.197)
- Ceza Genel Kurulu, 2006/183 E., 2006/216 K., 17.10.2006 (m.204)
- 11. Ceza Dairesi, 2025/3799 E., 2026/1332 K., 09.02.2026 (m.203)
- 11. Ceza Dairesi, 2025/1933 E., 2025/16380 K., 22.12.2025 (m.203)
- 11. Ceza Dairesi, 2025/2140 E., 2025/14926 K., 24.11.2025 (m.203)
- 8. Ceza Dairesi, 2025/4931 E., 2025/9075 K., 20.11.2025 (m.197)
- 8. Ceza Dairesi, 2023/2953 E., 2025/8925 K., 18.11.2025 (m.197)
- 8. Ceza Dairesi, 2024/22176 E., 2025/7342 K., 06.10.2025 (m.197)
- 8. Ceza Dairesi, 2024/17167 E., 2024/7734 K., 16.10.2024 (m.198)
- 8. Ceza Dairesi, 2021/16264 E., 2024/3056 K., 04.04.2024 (m.198)
- 8. Ceza Dairesi, 2021/18246 E., 2024/2656 K., 21.03.2024 (m.198)
- 10. Ceza Dairesi, 2023/23768 E., 2024/16780 K., 20.03.2024 (m.199)
- 8. Ceza Dairesi, 2021/11940 E., 2024/630 K., 23.01.2024 (m.202)
- 8. Ceza Dairesi, 2021/9702 E., 2024/373 K., 16.01.2024 (m.198)
- 8. Ceza Dairesi, 2021/12174 E., 2024/371 K., 16.01.2024 (m.202)
- 8. Ceza Dairesi, 2021/7352 E., 2023/10386 K., 21.12.2023 (m.198)
- 8. Ceza Dairesi, 2021/3383 E., 2023/8199 K., 31.10.2023 (m.198)
- 8. Ceza Dairesi, 2023/964 E., 2023/3851 K., 30.05.2023 (m.199)
- 11. Ceza Dairesi, 2020/3610 E., 2023/929 K., 23.02.2023 (m.199)
- 11. Ceza Dairesi, 2021/17374 E., 2023/330 K., 25.01.2023 (m.199)
- 8. Ceza Dairesi, 2019/1929 E., 2021/491 K., 18.01.2021 (m.199)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, 2018/1853 E., 2020/3411 K., 16.07.2020 (m.200)

---

Bu metin eğitim amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Bağlayıcı olan madde metnidir; alıntılarken maddenin güncel hâlini teyit edin.
Kaynak: https://www.hukuksalegitim.com/konu/ceza-hukuku-ozel-hukumler/parada-sahtecilik-ve-paraya-esit-sayilan-degerler