9. Kovuşturma-2

Konu Özeti: Önemli Nokta 1: Doğru cevap, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 251. maddesinin 2. fıkrasına dayanmaktadır. Bu fıkraya göre, basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verildiği takdirde mahkemece iddianame; sanık, mağdur ve şikâyetçiye tebliğ edilerek, beyan ve savunmalarını **iki hafta içinde** yazılı olarak bildirmeleri istenir. Bu nedenle A seçeneği doğrudur. Diğer seçeneklerin analizi: * **B seçeneği yanlıştır:** CMK m. 251/3 uyarınca, basit yargılama usulünde mahkûmiyet kararı verildiği takdirde sonuç ceza **dörtte bir (1/4)** oranında indirilir. Yarı (1/2) oranında indirim, CMK m. 250/4'te düzenlenen seri muhakeme usulüne özgüdür. Bu çeldirici, iki özel yargılama usulünün farklı indirim oranlarını karıştırmayı amaçlamaktadır. * **C seçeneği yanlıştır:** CMK m. 251/3, mahkemenin beyan ve savunma için verilen süre dolduktan sonra duruşma yapmaksızın ve **“Cumhuriyet savcısının görüşü alınmaksızın”** hüküm kurabileceğini açıkça belirtmektedir. Bu, usulün temel özelliklerinden biridir. * **D seçeneği yanlıştır:** CMK m. 251/4, mahkemenin koşulları bulunması hâlinde kısa süreli hapis cezasını **seçenek yaptırımlara çevirebileceğini** veya hapis cezasını **erteleyebileceğini** ya da hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebileceğini düzenlemektedir. Seçenek, kanunun mahkemeye tanıdığı bu yetkileri yanlış bir şekilde kısıtlamaktadır. * **E seçeneği yanlıştır:** CMK m. 251/7, basit yargılama usulünün, soruşturma veya kovuşturma yapılması izne ya da **talebe (şikâyete) bağlı olan suçlar hakkında uygulanmayacağını** hükme bağlamıştır. Hakaret suçu şikâyete tabi olduğundan, bu usul uygulanamaz. Ayrıca, CMK m. 251/8 uyarınca, bu kapsama giren bir suçun, kapsama girmeyen başka bir suçla birlikte işlenmiş olması hâlinde de basit yargılama usulü uygulanamaz. Bu çeldirici, usulün uygulanma yasaklarını test etmektedir. Önemli Nokta 2: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223. maddesi duruşma sonunda verilecek hükümleri ve bu hükümlerin hangi hallerde verileceğini düzenlemektedir. Sorunun doğru cevabı D seçeneğidir çünkü bu seçenekteki değerlendirme hatalıdır. CMK m. 223/4-b'ye göre, işlenen fiilin suç olma özelliğini devam ettirmesine rağmen şahsî cezasızlık sebebinin varlığı halinde faile "ceza verilmesine yer olmadığı" kararı verilir. Bu durumda fiilin haksızlık içeriği ortadan kalkmaz, fiil suç olmaya devam eder ve fail de kusurludur; ancak kanun koyucu, ceza politikası gereği faile ceza verilmemesini öngörmüştür. Seçenekte belirtildiği gibi beraat kararı verilmesi ve fiilin haksızlık içeriğinin ortadan kalkması söz konusu değildir. Diğer seçeneklerin hukuki değerlendirmesi ise şu şekildedir: A) CMK m. 223/2-e uyarınca, yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması halinde beraat kararı verilir. Bu durum, halk arasında "delil yetersizliğinden beraat" olarak bilinen hali ifade eder ve seçenekteki açıklama doğrudur. B) CMK m. 223/3-c'ye göre, meşru savunmada sınırın heyecan, korku ve telaş nedeniyle aşılması halinde, sanığın kusurunun bulunmaması dolayısıyla hakkında ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir. Bu ifade kanunla birebir uyumludur. C) CMK m. 223/9'da yer alan "Derhâl beraat kararı verilebilecek hâllerde durma, düşme veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemez." hükmü, sanık lehine olan hükmün önceliğini düzenler. Beraat, düşme kararına göre sanık için daha lehe bir sonuç doğurduğundan, her iki durumun koşulları aynı anda mevcutsa beraat kararı verilir. Dolayısıyla bu seçenek doğrudur. E) CMK m. 223/4-a'ya göre, etkin pişmanlık halinde, işlenen fiilin suç olma özelliği devam etmesine rağmen faile ceza verilmemesi hallerinde ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilir. Seçenekteki hukuki gerekçelendirme bu madde ile uyumludur.