2. AİHS-2

Özgün soru denemeleri, konu özeti ve sınav taktikleri.

Konu Hakkında Hızlı Bilgi

Konu Özeti: Önemli Nokta 1: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) sisteminde ayrımcılık yasağı iki farklı seviyede düzenlenmiştir. Sözleşme'nin 14. maddesi, "bağımlı" veya "aksesuar" bir nitelik taşır; yani bu maddeye dayanarak ihlal iddiasında bulunabilmek için, ayrımcı muamelenin Sözleşme ve protokollerinde düzenlenen (yaşama hakkı, adil yargılanma hakkı vb.) bir haktan yararlanma sırasında gerçekleşmiş olması gerekir. Buna karşın, 12 No'lu Protokol bu sınırlamayı aşarak "otonom" (bağımsız) bir genel ayrımcılık yasağı getirmiştir. Protokol'ün 1. maddesine göre, hukuken temin edilmiş olan (yani ulusal hukukta yer alan ancak AİHS'de sayılmayan haklar dahil) tüm haklardan yararlanma, hiçbir ayrımcılık yapılmadan sağlanmalıdır. Ayrıca 12 No'lu Protokol, hiç kimsenin hiçbir kamu makamı tarafından ayrımcılığa maruz bırakılamayacağını kesin bir dille belirtmiştir.

Örnek Çıkmış Sorular

Soru 1

"Mert", bir kamu kurumunun sosyal yardım programından faydalanmak için başvurduğunda, "etnik kökeni" gerekçe gösterilerek talebinin reddedildiğini öğrenmiştir. Mert’in avukatı, bu durumun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) kapsamında bir ihlal teşkil ettiğini savunmaktadır. AİHS’de yer alan "Ayrımcılık Yasağı" ile 12 No'lu Protokol’de düzenlenen "Genel Ayrımcılık Yasağı" arasındaki temel farkla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A)14. madde her türlü hakkı kapsarken, 12 No'lu Protokol yalnızca mülkiyet haklarını korur.

B)AİHS’nin 14. maddesi "aksesuar" niteliğindedir ve sadece Sözleşme'de tanınan haklardan yararlanma bakımından ayrımcılığı yasaklar; 12 No'lu Protokol ise hukuken temin edilmiş "tüm haklar" bakımından genel bir yasak getirir.

C)12 No'lu Protokol yalnızca özel hukuk tüzel kişileri arasındaki uyuşmazlıklarda uygulanır.

D)14. madde uyarınca yapılan başvurularda kamu makamlarının sorumluluğu bulunmamaktadır.

E)AİHS m.14 uyarınca etnik köken temelli bir ayrımcılık iddiası ileri sürülemez; bu koruma sadece 12 No'lu Protokol ile getirilmiştir.

Çözüm

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) sisteminde ayrımcılık yasağı iki farklı seviyede düzenlenmiştir. Sözleşme'nin 14. maddesi, "bağımlı" veya "aksesuar" bir nitelik taşır; yani bu maddeye dayanarak ihlal iddiasında bulunabilmek için, ayrımcı muamelenin Sözleşme ve protokollerinde düzenlenen (yaşama hakkı, adil yargılanma hakkı vb.) bir haktan yararlanma sırasında gerçekleşmiş olması gerekir. Buna karşın, 12 No'lu Protokol bu sınırlamayı aşarak "otonom" (bağımsız) bir genel ayrımcılık yasağı getirmiştir. Protokol'ün 1. maddesine göre, hukuken temin edilmiş olan (yani ulusal hukukta yer alan ancak AİHS'de sayılmayan haklar dahil) tüm haklardan yararlanma, hiçbir ayrımcılık yapılmadan sağlanmalıdır. Ayrıca 12 No'lu Protokol, hiç kimsenin hiçbir kamu makamı tarafından ayrımcılığa maruz bırakılamayacağını kesin bir dille belirtmiştir.

Devamını Görmek İster misin?

Tüm soruların çözümlerine, yapay zeka destekli konu anlatımlarına ve akıllı denemelere erişmek için ücretsiz kayıt ol.