---
title: "İflasın hukuki neticeleri — İcra ve İflas Hukuku konu anlatımı"
course: "İcra ve İflas Hukuku"
law: "İcra ve İflas Kanunu"
articles: "İİK m.184–194"
last_amended: "2003-07-17"
compiled: "2026-10-21"
jurisdiction: "TR"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/iflasin-hukuki-neticeleri"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
---

# İflasın hukuki neticeleri

İcra ve İflas Hukuku — [İcra ve İflas Hukuku](https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku)

## Kısaca

İİK m.184, iflas açıldığında müflisin haczedilebilir bütün mal ve haklarının bir iflas masası oluşturmasını ve iflasın kapanmasına kadar müflisin uhdesine geçen malların bu masaya girmesini düzenler. İİK m.185, iflasa tabi borçlunun malları üzerindeki rehinli malların iflas masasında nasıl işleneceğini düzenler.

## Kapsam

Bu konu, İcra ve İflas Kanunu m.184–194 hükümlerini kapsar: iflas masası, rehinli mallar ve üretime yönelik yerler, ihtiyaten veya icraen haczedilen şeyler, iptal davasına tabi haklar, bedelinin tahsili için verilmiş emre veya hamiline muharrer senetler, başkasına ait malın satış bedeli, satıcının geri alma hakkı, müflisin tasarrufa ehliyetsizliği ve poliçe ödenmesi hükümleri, müflise ödeme, takibin durması ve düşmesi, hukuk davalarının tatili.

- [İİK m.184 — İflas masası](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-184)
- [İİK m.185 — Rehinli mallar ve üretime yönelik yerler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-185)
- [İİK m.186 — İhtiyaten veya icraen haczedilen şeyler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-186)
- [İİK m.187 — İptal davasına tabi haklar](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-187)
- [İİK m.188 — Bedelinin tahsili için verilmiş emre veya hamiline muharrer senetler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-188)
- [İİK m.189 — Başkasına ait malın satış bedeli](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-189)
- [İİK m.190 — Satıcının geri alma hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-190)
- [İİK m.191 — Müflisin tasarrufa ehliyetsizliği ve poliçe ödenmesi hükümleri](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-191)
- [İİK m.192 — Müflise ödeme](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-192)
- [İİK m.193 — Takibin durması ve düşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-193)
- [İİK m.194 — Hukuk davalarının tatili](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-194)

## [İİK m.184 — İflas masası](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-184)

İİK m.184, iflas açıldığında müflisin haczedilebilir bütün mal ve haklarının bir iflas masası oluşturmasını ve iflasın kapanmasına kadar müflisin uhdesine geçen malların bu masaya girmesini düzenler. Ayrıca müflise gelen mektupların iflas idaresi tarafından açılmasını ve diğer postaların masaya gönderilmesinin posta idaresine bildirilmesini düzenler. Madde müflis sıfatı taşıyan gerçek ve tüzel borçlular bakımından uygulanır. Maddenin düzenlemediği konular: masaya girmeyen malların ve masadan çıkarılabilen hakların ayrıntıları (m.82-83 ve m.185-190 arası), rehinli malların durumu (m.185), tasarruf yetkisinin kısıtlanması ve hükümsüzlük (m.191), müflisin ödeme alması (m.192), müflis aleyhindeki takiplerin durması (m.193) ve istihkak davası (m.228).

### İflas masası: hangi kavramlar bilinmeli?

- **İflas masası**: İflas açıldığı anda müflisin haczedilebilir bütün mal ve haklarının kendiliğinden oluşturduğu, alacaklıların ödenmesine tahsis edilen özel bir malvarlığıdır. Burada masa bir topluluk anlamındadır; mal ve hakların fiilen bir araya getirilmesi gerekmez.
- **Haczedilebilir mal**: Haciz yoluyla paraya çevrilebilen mal ve haklardır. Haczi kabil olmayan mallar masaya girmez; kısmen haczi kabil olanlar yalnızca haczedilebilen kısmı ölçüsünde masaya girer.
- **Müflis**: İflas kararıyla birlikte borçlu hakkında kazanılan sıfattır. Bu sıfat, iflas kapanana kadar devam eder ve müflisin mal varlığı üzerindeki tasarruf yetkisini sınırlar.
- **Masaya giren mal ve haklar**: İflas açıldığı anda müflise ait olan ve iflasın kapanmasına kadar müflisin uhdesine geçen mal ve haklardır. Müflisin kendi emek ve çabasıyla sonradan elde ettiği mallar bu kapsama girmez.
- **İflas idaresi**: İflas masasının yasal temsilcisidir ve masa mallarının yönetimini yürütür. Müflise gelen mektupları açma yetkisi bu idareye tanınmıştır.

### İflas masası: hangi şartlar aranır?

- İflasın açılmış olması gerekir; iflas kararının verilmesiyle birlikte masa kendiliğinden oluşur.
- Masaya girecek mal ya da hakkın müflise ait ve haczedilebilir nitelikte olması gerekir.
- Mal ya da hakkın iflas açıldığı anda müflisin malvarlığında bulunması ya da iflasın kapanmasına kadar müflisin uhdesine geçmesi gerekir.
- Mal ve hakların nerede bulunduğunun önemi yoktur; yurt içinde ya da dışında bulunması masaya girmeyi engellemez.
- Haczedilemez mallar ile masa dışı tutulan haklar masaya girmemelidir.

### İflas masası: hangi sonuçları doğurur?

- İflas açıldığı anda müflisin haczedilebilir bütün mal ve hakları kendiliğinden bir iflas masası oluşturur ve alacakların ödenmesine tahsis edilir.
- Masaya giren mal ve haklar, iflasın kapanmasına kadar müflisin uhdesine geçen mallarla birlikte paraya çevrilerek alacaklılara dağıtılır.
- Haczedilemez mal ve haklar masaya girmez ve müflisin elinde kalır.
- Kısmen haczedilebilen mal ve haklar yalnızca haczedilebilir kısmıyla masaya girer.
- Müflisin iflastan sonra kendi emeğiyle kazandığı mal ve haklar masaya girmez.
- Müflise gelen mektuplar iflas idaresi tarafından açılır; diğer postalar da masaya gönderilir ve bu durum posta idaresine bildirilir.
- Bu hükümler emredici niteliktedir; müflisin masa mallarını bu hükümlere aykırı şekilde masa dışı bırakan sözleşme kayıtları geçerli değildir.

### Haczedilebilir mal ile haczedilemez mal arasındaki fark nedir?

- Haczedilebilir mal, müflisin malvarlığında bulunup haciz yoluyla paraya çevrilebilen mal ve haklardır.
- Haczedilemez mal, kanunen haczi yasaklanmış olan mal ve haklardır.

Sonuç: Haczedilebilir mallar tamamen masaya girer; haczedilemez mallar girmez, kısmen haczedilebilenler ise yalnızca haczedilebilir kısmıyla girer.

### İflas açılmadan önce edinilen mal ile iflas sırasında edinilen mal arasındaki fark nedir?

- İflas açıldığı anda müflise ait olan mal ve haklar, iflas kararıyla birlikte masaya kendiliğinden girer.
- İflasın açılmasından sonra iflasın kapanmasına kadar müflisin uhdesine geçen mallar, sonradan masaya girer.

Sonuç: Her iki grup da masaya girer; ancak sonradan edinilen mallarda müflisin kendi emek ve çabası sonucu elde ettiği mal ve haklar masaya girmez.

### Müflisin emek ve çabası ile edindiği mal ile miras, bağış, şans oyunu gibi emek harcamadan edinilen mal arasındaki fark nedir?

- Müflisin iflastan sonra kendi emeği ve çabasıyla kazandığı ücret gibi mal ve haklar masaya girmez.
- Miras, bağış ve şans oyunu kazancı gibi müflisin emek harcamadan edindiği mal ve haklar masaya girer.

Sonuç: Ücret müflise kalır; miras ve bağış masanın parçası olur.

### Mal ile bulunduğu yer: fark nedir?

- Müflisin mallarının bulunduğu yer, masanın oluşmasını etkilemez.
- Mallar fiilen farklı yerlerde bulunuyor olabilir.

Sonuç: Mallar nerede bulunursa bulunsun tek bir masa oluşur; tasfiye sırasında mallar kural olarak bulunduğu yerde paraya çevrilir.

### İflas masası: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Masanın oluşması için malların fiilen bir araya getirilmesini beklemek; oysa masa iflas açılışıyla kendiliğinden oluşur.
- Haczedilemez malları da masaya dahil etmek; m.82 kapsamındaki mallar masaya girmez.
- Kısmen haczedilebilen malları tamamen masaya almak; yalnızca haczedilebilir kısım masaya girer.
- Müflisin iflastan sonra kendi emeğiyle kazandığı ücreti masaya dahil etmek; bu ücret müflise aittir.
- Mallar farklı yerlerde bulunuyor diye ayrı ayrı masalar oluşturmak; tek masa oluşur.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- İflas masasının oluşmasında mal ve hakların fiilen bir araya getirilmesinin beklenmediği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2023/160 E., 2024/190 K., 17.04.2024)
- İflas masası kavramının, sözlük anlamındaki masa ile ilgisi olmayan bir topluluk olarak anlaşıldığı kabul edilmektedir. (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2021/1695 E., 2022/1294 K., 13.06.2022; Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2021/1957 E., 2022/271 K., 07.02.2022; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, 2019/3884 E., 2021/1311 K., 18.11.2021)
- Müflisin iflastan sonra çalışarak elde ettiği ücretin masaya girmediği, bunun haciz konusu olabileceği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2023/160 E., 2024/190 K., 17.04.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- İflas masasına girecek malın müflise ait olduğunu ve haczedilebilir nitelikte bulunduğunu iflas idaresi ya da alacaklı ileri sürer ve tapu, banka kaydı, sicil kaydı gibi resmi belgelerle ispatlar.
- Müflisin masaya girmeyen mal ya da hakkın haczedilemez veya emeğiyle kazanılmış olduğunu ileri süren taraf bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür.
- Miras, bağış ya da şans oyunu kazancı gibi masaya girdiği ileri sürülen edinimlerde, bu edinimin müflisin emek harcamadan elde ettiğini gösteren belgeler ortaya konur.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.82](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-82): Haczi kabil olmayan mal ve hakları düzenler; bu mallar m.184 kapsamında masaya girmez.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.83](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-83): Kısmen haczi kabil olan mal ve hakları düzenler; bu mallar haczedilebilir ölçüde masaya girer.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.185](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-185): Rehinli malların masaya girmesini ve rehin alacaklısının rüçhan hakkını düzenler; m.184'teki genel masa kuralına bağlıdır.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.191](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-191): Masaya giren mal ve haklar üzerindeki tasarrufun alacaklılara karşı hükümsüzlüğünü düzenler; masa oluşumunun sonucudur.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.226](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-226): Masanın yasal temsilcisi olan iflas idaresinin yetkilerini düzenler; masa mallarının idaresi bu idareye aittir.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.228](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-228): Üçüncü kişinin masa malı üzerinde istihkak iddiasını ve bu konuda açacağı davayı düzenler.

## [İİK m.185 — Rehinli mallar ve üretime yönelik yerler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-185)

Madde, iflasa tabi borçlunun malları üzerindeki rehinli malların iflas masasında nasıl işleneceğini düzenler. Rehinli malın masaya girmesi, iflas idaresince paraya çevrilmesi, rehin alacaklısının rüçhan hakkı, rehinin kıymetinin alacağı karşılamadığı hallerde malın masadan geçici olarak çıkarılması, rehin alacaklısının iflastan sonra masaya karşı rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapma seçeneği ve bu işlemlere karşı icra mahkemesine şikayet yolu ile ilgilidir. Ayrıca 210. maddenin birinci fıkrası uyarınca kapatılıp mühürlenen yerlerin ilk alacaklılar toplantısının onayıyla derhal satışını öngörür. Madde, rehin alacaklısının iflas öncesinde başlattığı rehnin paraya çevrilmesi takibinin iflas sonrasındaki devamını (m.193) ve üçüncü kişi rehinlerinin masa dışı kalmasını ayrıntılı düzenlemez; bu konular ilgili maddelerde yer alır. Rehin hakkının kuruluşu ve türleri (Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu hükümleri), iflas alacaklısının sıra cetveline itirazı (m.235) ve konkordato hükümleri (m.295) madde kapsamı dışındadır.

### Rehinli mallar ve üretime yönelik yerler: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Rehinli mal**: Üzerinde alacağın teminatı olarak rehin hakkı bulunan, iflas eden borçlunun mülkiyetindeki mal veya hak. Maddenin uygulanması için malın mülkiyetinin iflas eden borçluya ait olması gerekir.
- **Rüçhan hakkı**: Rehin alacaklısının, rehinli malın paraya çevrilmesinden elde edilen bedelden diğer alacaklılardan önce tatmin olma hakkı. Madde, malın masaya girmesine rağmen bu hakkın saklı kalacağını belirtir.
- **Masadan muvakkaten çıkarma**: Rehinin kıymetinin rehinle temin edilen alacağı karşılamayacağının borsa rayici ile anlaşılması halinde, rehin alacaklısı malın satılmasını istemezse malın geçici olarak iflas masasından çıkarılması. Burada karşılaştırma borsa rayici ile yapılır.
- **Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip**: Rehin alacaklısının, rehinli malı icra yoluyla satarak alacağını tahsil ettiği takip türü. Madde, iflas sonrasında da masaya karşı bu yolla takip yapılabileceğini düzenler.
- **Muhafaza ve satış masrafları**: Rehinli malın paraya çevrilmesi sırasında doğan masraflar. Bu masraflar satış bedelinden rehinli alacaklıya ödeme yapılmadan önce düşülür.

### Rehinli mallar ve üretime yönelik yerler: hangi şartlar aranır?

- Rehinli malın iflas eden borçluya ait bir mal olması ve iflas masasına girmesi gerekir; üçüncü kişiye ait rehinli mal bu maddenin kapsamı dışındadır.
- Rehinli malın iflas idaresi tarafından en yakın ve münasip zamanda paraya çevrilmesi gerekir.
- Satış bedelinden muhafaza ve satış masrafları çıkarılmalıdır.
- Rehinli alacaklıya, rehinle temin edilen alacağı oranında ödeme yapılmalıdır; bakiye alacak teminatsız alacak olarak masaya kaydedilir.
- Rehinin kıymetinin rehinle temin edilen alacağı karşılamayacağı borsa rayiciyle tahakkuk etmelidir; bu halde rehin alacaklısı malın satılmasını istemezse rehin masadan geçici olarak çıkarılır.
- Rehin alacaklısının malın paraya çevrilmesine ilişkin işlemlerden doğan itirazları icra mahkemesine şikayet yoluyla ileri sürülebilir.
- 210. maddenin birinci fıkrası uyarınca kapatılıp mühürlenen yerlerde, rehin bulunmasa dahi, ilk alacaklılar toplantısının uygun bulması gerekir; bu halde satış iflas idaresince derhal yapılır.

### Rehinli mallar ve üretime yönelik yerler: hangi sonuçları doğurur?

- Rehinli malın paraya çevrilmesi halinde, muhafaza ve satış masrafları çıkarıldıktan sonra rehinli alacaklıya alacağı kadar ödeme yapılır.
- Satış bedeli rehinli alacağı tam karşılamazsa bakiye alacak teminatsız olarak iflas alacağı olarak masaya kaydedilir ve garameye girer.
- Satış bedeli alacağı aşıyorsa artan kısım masaya girer.
- Rehinin kıymeti alacağı karşılamadığında rehin alacaklısı malın satılmasını istemezse mal geçici olarak masadan çıkarılır.
- Rehin alacaklısının rüçhan hakkı, malın masaya girmesi ile ortadan kalkmaz.
- Rehin alacaklısı iflastan sonra da masaya karşı rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir; bu takip için iflas idaresi tarafından satış yapılmasını beklemek zorunda değildir.
- Rehin alacaklısı iflas idaresinin işlemlerinden zarar görürse icra mahkemesine şikayet edebilir.
- Mühürlenen yerlerde ilk alacaklılar toplantısının uygun bulması hâlinde satış derhal yapılır ve bu satışlar 166. maddenin ikinci fıkrasındaki usulle ilan edilir.

### İflas öncesi takip ile iflas sonrası takip arasındaki fark nedir?

- Rehin alacaklısı iflastan önce borçluya karşı rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe başlamışsa, takip iflas sonrasında da icra dairesinde masaya karşı sürdürülür.
- Rehin alacaklısı iflastan önce takip başlatmamışsa, istediği takdirde iflastan sonra masaya karşı rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir.

Sonuç: İflas öncesi takibin sürdürülmesi (m.193) ile iflas masasına karşı yeni takip hallerinin uygulama yolu ve prosedürü farklıdır; ayrıntı m.193 hükümlerindedir.

### Rehinin kıymeti alacağı karşılıyor ile karşılamıyor arasındaki fark nedir?

- Rehinin borsa rayiciyle değeri rehinle temin edilen alacağı karşılıyorsa rehin, iflas idaresince paraya çevrilip bedelinden rehinli alacaklıya ödeme yapılır.
- Rehinin borsa rayiciyle değeri alacağı karşılamıyorsa ve rehin alacaklısı malın satılmasını istemezse rehin masadan geçici olarak çıkarılır.

Sonuç: Kıymet yetersizse mal masada tutulmaz; rehin alacaklısı malın satılmasını isteyip istemediğine göre hareket eder.

### Genel hal ile kapatılıp mühürlenen yerler arasındaki fark nedir?

- Genel halde rehinli mal iflas idaresince en yakın ve münasip zamanda paraya çevrilir.
- 210. maddenin birinci fıkrası uyarınca kapatılıp mühürlenen yerlerde, üzerinde rehin bulunmasa dahi ilk alacaklılar toplantısının onayı ile derhal satış yapılır.

Sonuç: Mühürlenen yerlerde satış zamanlaması derhal olur ve rehin bulunmasına bağlı değildir.

### Rehinli mallar ve üretime yönelik yerler: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Rehinli malın iflas masasına girmesini, rehinli alacaklının rüçhan hakkını ortadan kaldırıyor sanmak; madde rüçhan hakkının saklı kaldığını açıkça belirtir.
- Rehin alacaklısının iflastan sonra masaya karşı takip yapma hakkını, iflas idaresinin satış yapmasını beklemek zorunda olduğunu sanmak; madde bu takip yolunu istediği takdirde seçimlik olarak tanır.
- Rehinin kıymetinin yetersiz olduğu hallerde malı masada bırakmak; kıymet borsa rayicine göre alacağı karşılamıyorsa ve alacaklı satış istemiyorsa mal masadan geçici olarak çıkarılır.
- Kıymet yetersizliğini alacağın tamamı üzerinden değerlendirmek; yetersizlik borsa rayicindeki kıymetin rehinle temin edilen alacağa göre tespit edilmesiyle anlaşılır.
- Bakiye alacağı rehinli alacak gibi değerlendirmek; bakiye teminatsız kalır, adi iflas alacağı sayılarak masaya yazılır ve garame sürecine tabi olur.
- Şikayet yolunu her türlü anlaşmazlıkta kullanmak; hak sahibinin şikayeti icra mahkemesine yapılır, sıra cetveline itiraz davası ayrı bir yoldur ve karıştırılmamalıdır.
- Madde metninde 2018 değişikliğiyle getirilen 210. maddeye gönderme ve mühürlenen yerlerde derhal satış hükmünü eski metne göre uygulamak; güncel metinde fıkra düzenlemesi 7101 sayılı Kanun ile yapılmıştır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Rehinli alacaklının iflas idaresinin rehinli malın satışına ilişkin işlemlerine karşı icra mahkemesinde şikayet yoluna başvurabileceği kabul edilmektedir. (Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2022/55 E., 2024/25 K., 16.01.2024)
- İflas idaresinin rehin hakkını kabul etmemesi halinde alacaklının icra mahkemesinde şikayet yerine sıra cetveline itiraz davası yoluna başvurması gerektiği kabul edilmektedir. (Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2022/55 E., 2024/25 K., 16.01.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Rehinli alacaklı, rehin hakkını ve rehin sözleşmesini ya da tapu siciline şerhini belgeyle ispatlamak zorundadır; rehin hakkı tapu kaydı, rehin senedi veya zilyetlik gibi yazılı ya da fiili delillerle gösterilir.
- İflas idaresi, rehinli malın borsa rayicini belirleyerek kıymetin alacağı karşılayıp karşılamadığını ortaya koymalıdır.
- Rehin alacaklısı, malın masadan çıkarılmasına itiraz eden taraf olarak kıymet tespitinin yanlış olduğunu ileri sürerse, bunu rayiç bilirkişi veya borsa verileriyle ispatlamalıdır.
- Masa hakkında faydalı olmayacağı anlaşılması iddiası ile mühürlenen yerlerde satışı talep eden taraf, 210. madde uyarınca kapatma ve mühürlemenin gerçekleştiğini belgelemelidir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.166](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-166): Madde 185 uyarınca yapılan satışların ilanı, 166. maddenin ikinci fıkrasındaki usulle yapılır.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.193](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-193): İflas öncesinde başlatılmış rehnin paraya çevrilmesi takibinin iflas sonrasında nasıl devam edeceğini ve takipten vazgeçerek 185. maddeye göre satış talep etme imkânını düzenler.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.210](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-210): Masa hakkında faydalı olmadığı anlaşılan yerlerin kapatılıp mühürlenmesi halinde 185. maddenin dördüncü fıkrasındaki derhal satış imkânı bu maddeye bağlanır.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.206](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-206): Rehinli alacaklının rüçhan hakkının dayanağı olan ve masaya giren rehinli malların satış bedelinden ödeme sırasını düzenleyen hükümdür.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.145](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-145): Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibin genel usulünü gösterir; iflas sonrası masaya karşı yapılan takip bu hükümlere göre yürür.

## [İİK m.186 — İhtiyaten veya icraen haczedilen şeyler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-186)

İİK m.186, ihtiyaten haczedilmiş mallarla iflas açıldığında durumlarını ayırır: iflas açılmadan önce paraya çevrilmemiş mahcuz mallar iflas masasına girer, paraya çevrilmiş olanların bedeli ise haciz koyduran alacaklılara paylaştırılır ve artan kısım iflas masasına geçer. Maddede yer alan konular, iflas tarihinde hacizli malların masaya girme durumu ile paraya çevrilmiş mahcuz malların bedelinin paylaştırılmasıdır. Madde, iflasın açılmasından sonra yapılan paraya çevirme işlemlerini ve haciz koyduran alacaklılar dışındaki kişilerin haklarını düzenlemez. Haczedilmezlik kuralları (m.82), paylaştırma sırasının ayrıntıları (m.138-144) ve iflasın açılması ile haciz arasındaki ilişkinin genel hükümleri ile kesin hükmü başka maddelerde yer alır.

### İhtiyaten veya icraen haczedilen şeyler: hangi kavramlar bilinmeli?

- **İhtiyaten haciz**: Alacaklının alacağını henüz kesinleşmiş bir hükme dayanmadan, ileride ilamlı takibe geçmek üzere borçlunun mallarına koyduğu geçici haciz türüdür. Madde bu hacizle bağlanmış malların iflas karşısındaki durumunu düzenler.
- **Mahcuz mal**: Haciz altına alınmış, haciz hukuki sonucunu doğurmuş mal anlamındadır. Paraya çevrilip çevrilmediğine göre iki ayrı hukuki durum oluşur.
- **Masaya girme**: İflas açıldığında iflas masasını oluşturan malların, iflas idaresine bırakılarak ortak paylaştırmaya konu olmasıdır. Masaya giren mahcuz mallar, haciz koyduran alacaklıların önceliğinden yararlanamaz ve tüm alacaklılar arasında paylaştırılır.
- **Paraya çevrilmiş mahcuz mal bedeli**: İflas açılmadan önce satış yoluyla nakde dönüştürülmüş mahcuz malın elde edilen bedelidir. Bu bedel haciz koyduran alacaklılara İİK m.138-144 hükümlerine göre paylaştırılır ve artan kısım iflas masasına geçer.

### İhtiyaten veya icraen haczedilen şeyler: hangi şartlar aranır?

- İflas kararı verilmiş ve iflasın açılmış olması gerekir; madde iflas açılma anındaki mahcuz malların durumunu düzenler.
- Malın haciz altında bulunması, yani ihtiyaten haciz konulmuş olması gerekir.
- Mahcuz malın iflasın açılmasından önce paraya çevrilmemiş olması durumunda mal iflas masasına girer.
- Mahcuz malın iflasın açılmasından önce paraya çevrilmiş olması durumunda bedel, haciz koyduran alacaklılara İİK m.138-144 hükümlerine göre paylaştırılır.
- Paylaştırma sonrasında bedelden alacaklıların payı karşılandıktan sonra kalan kısım iflas masasına intikal eder.

### İhtiyaten veya icraen haczedilen şeyler: hangi sonuçları doğurur?

- İflas açılmadan önce paraya çevrilmemiş mahcuz mallar iflas masasına girer.
- İflas açılmadan önce paraya çevrilmiş mahcuz malların bedeli haciz koyduran alacaklılara İİK m.138-144 hükümlerine göre paylaştırılır.
- Haciz koyduran alacaklılara yapılan paylaştırmadan artan kısım iflas masasına intikal eder.
- Madde hükmü, iflastan sonra paraya çevrilen mallar bakımından uygulanmaz; bu hâlde mal zaten iflas masasının bir parçası olarak yönetilir.

### Paraya çevrilmemiş mahcuz mal ile paraya çevrilmiş mahcuz mal arasındaki fark nedir?

- İflas açıldığında mahcuz malın henüz satılmamış ve nakde dönüşmemiş olması durumudur. Mal bu hâlde fiilen iflas masasının parçasıdır.
- Mahcuz malın iflastan önce satılarak bedelinin elde edilmiş olması durumudur. Bu hâlde mal değil, bedel söz konusudur.

Sonuç: Paraya çevrilmemiş mal iflas masasına girer ve tüm iflas alacaklılarının ortak paylaşımına konu olur. Paraya çevrilmiş malın bedeli ise yalnız haciz koyduran alacaklılara paylaştırılır, artan kısım masaya geçer.

### Haciz koyduran alacaklı ile diğer iflas alacaklıları arasındaki fark nedir?

- Malın haczini sağlayan, yani haciz koymuş olan alacaklılardır. Paraya çevrilmiş mahcuz malın bedelinden öncelikle yararlanırlar.
- Haciz koydurmamış, dolayısıyla mahcuz malla bağlantısı bulunmayan iflas alacaklılarıdır. Bu alacaklılar bedel üzerinde doğrudan pay talep edemezler.

Sonuç: Paraya çevrilmiş mahcuz malın bedeli önce haciz koyduran alacaklılara paylaştırılır; kalan kısım masaya girerek genel iflas paylaşımına katılır.

### İhtiyaten veya icraen haczedilen şeyler: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Paraya çevrilmiş mahcuz malın bedelini tüm iflas alacaklılarına ortak paylaştırmak; bedel yalnız haciz koyduran alacaklılara dağıtılır.
- Paraya çevrilmemiş mahcuz malı haciz koyduran alacaklıya doğrudan teslim etmek; bu mal masaya girer.
- Haciz koyduran alacaklıların paylaşım sırasını m.138-144 dışındaki hükümlere göre belirlemek.
- Paylaşım sonrası kalan bedeli haciz koyduran alacaklıya bırakmak; artan kısım iflas masasına geçer.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Konya Bölge Adliye Mahkemesi'nin bir kararında, hacizli mallar hakkında niteliğine uygun düştüğü ölçüde m.186'nın uygulanacağı kabul edilmektedir. (Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2020/861 E., 2021/38 K., 27.01.2021)

### Nasıl ispat edilir?

- İflas açılmadan önce mal satılmış ise bedelin tahsil edildiğini ve haciz koyduran alacaklıların payını ispat yükü iflas idaresindedir; bu ispat satış ve tahsilat belgeleriyle yapılır.
- Malın iflas açılmadan önce paraya çevrilmemiş olduğunu ileri süren taraf, bu durumu icra dosyası ve haciz tutanağıyla ispatlar.
- Haciz koyduran alacaklı olduğunu iddia eden alacaklı, haczin iflastan önce konulduğunu icra dosyası kayıtlarıyla ispatlar.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 2004 sayılı İİK m.138: Paraya çevrilmiş mahcuz malın bedelinin haciz koyduran alacaklılara paylaştırılmasında uygulanan sıranın başlangıç hükmünü oluşturur.
- 2004 sayılı İİK m.144: Paylaştırma sürecinin son aşamasını düzenleyen hükümdür; m.186'nın ikinci fıkrasında atıfta bulunulan hükümler arasındadır.
- 2004 sayılı İİK m.82: Hacizden muaf malları belirlediği için, haczedilemeyen malların mahcuz mal olarak masaya girmesini engeller.

## [İİK m.187 — İptal davasına tabi haklar](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-187)

Madde, iflas açıldıktan sonra tasarrufun iptali (İİK m.277 vd.) ve bu kapsama giren diğer iptal davalarını açma yetkisinin iflas idaresine geçmesini düzenler. İflas idaresi, iflastan önce yapılmış tasarrufların iptali için gerekli davaları açar ve münferit alacaklıların bu davaları açma ya da sürdürme yetkisi iflas kararıyla sona erer. Madde, iflas masasına dahil olan malvarlığının geri kazanılması bakımından iflas idaresi ile alacaklılar arasındaki yetki dağılımını belirler. Maddenin uygulanması, iflasın açılmış olmasına ve dava konusunun İİK m.277-284 kapsamındaki iptal davalarından biri olmasına bağlıdır. Madde, iptal davasının kendi koşullarını (alacağın varlığı, kesinleşmiş takip, aciz belgesi) ve yargılama usulünü düzenlemez (m.277-284). İflasta istihkak davasını ve masadan çıkarılabilen malları düzenlemez (m.188-190, m.228). İflas idaresinin iptal davası dışında masayı koruma yetkisi ile iflas masasına dönüş davası (m.201) yönünden ayrıca bakmak gerekir.

### İptal davasına tabi haklar: hangi kavramlar bilinmeli?

- **İflas idaresi**: İflas kararı üzerine borçlunun malvarlığını yöneten ve tasfiyesini yürüten organdır. Bu maddeye göre iptal davalarını açma yetkisi iflas kararından sonra münhasıran iflas idaresindedir.
- **Tasarrufun iptali davası**: Borçlunun alacaklılarına zarar veren tasarruflarını davacı alacaklı bakımından hükümsüz kılan dava türüdür. Dava sonucunda mal borçlunun malvarlığına geri dönmez; alacaklı bakımından etkisiz hale gelir.
- **İptal davalarının masaya intikali**: İflas idaresinin açtığı ya da devraldığı iptal davalarıyla dava konusu malvarlığı değerlerinin iflas masasına geri kazandırılmasıdır. Sonuç, masanın paraya çevrilmesidir.
- **Münferit alacaklı**: İflas kararı öncesinde iptal davası açmış ya da açabilecek konumda olan, iflas kararından sonra bu davayı tek başına sürdüremeyen ya da açamayan alacaklıdır.

### İptal davasına tabi haklar: hangi şartlar aranır?

- Borçlu hakkında iflas kararının verilmiş olması gerekir; yetki devri ancak iflasın açılmasından sonra doğar.
- Dava konusu işlemin İİK m.277-284 kapsamındaki iptal davalarından biri olması gerekir.
- Dava, iflas masasının yararına olacak şekilde iflas idaresi tarafından açılmalı ya da iflas öncesi açılmış bir dava iflas idaresi tarafından devralınmalıdır.
- Madde 188, 189 ve 190 ile 228 kapsamındaki masadan çıkarma ya da istihkak talepleri bu madde kapsamında değildir; bunlar iflas idaresinin iptal davası yetkisinden ayrı bir sistemdir.

### İptal davasına tabi haklar: hangi sonuçları doğurur?

- İflas açıldıktan sonra münferit alacaklılar iptal davalarını üçüncü kişilere karşı tek başına açamaz.
- İflas öncesi münferit bir alacaklı tarafından açılmış iptal davası, iflas kararından sonra iflas idaresi tarafından devam ettirilir.
- İptal davası sonucunda dava konusu mal borçlunun malvarlığına geri dönmez; alacaklı bakımından hükümsüz olur ve masa tarafından paraya çevrilir.
- Satış bedelinden alacağın ödenmesinden sonra kalan miktar borçluya değil, davalı üçüncü kişiye verilir; bu kalemin borçluya geçmesi istihkak davasının konusudur.
- Bu madde iptal davalarının esasını (alacak, takip, aciz belgesi koşulları) düzenlemez; bunlar m.277-284 kapsamındadır.
- Madde emredici niteliktedir; yetki iflas kararıyla kendiliğinden idareye geçer, sözleşme ile değiştirilemez.

### İflas öncesi ile iflas sonrası alacaklı yetkisi arasındaki fark nedir?

- İflas kararından önce alacaklı, borçlu hakkındaki takibe ve haciz yoluna dayanarak tasarruf iptali davasını münferiden açabilir.
- İflas kararından sonra bu davaları münferiden açma yetkisi ortadan kalkar; yetki iflas idaresine geçer.

Sonuç: İflas kararından sonra alacaklı dava açamaz, daha önce açılmış davayı da sürdüremez; dava iflas idaresi tarafından devam ettirilir.

### İptal davası ile masadan çıkarma ve istihkak arasındaki fark nedir?

- Tasarrufun iptali davası, borçlunun iflas öncesi yaptığı işlemin alacaklı bakımından etkisiz kılınmasını hedefler.
- Masadan çıkarma (m.188-190) ve istihkak (m.228) malın iflas masasına girip girmediği sorusuna yönelir.

Sonuç: Madde yalnız iptal davalarını idareye bağlar; masadan çıkarma ve istihkak davaları bu maddenin kapsamında kalmaz.

### Münferit iptal davası ile iflas idaresinin açtığı dava arasındaki fark nedir?

- İptal davasını alacaklı kendi adına açar ve sonuç yalnız kendi alacağı ile sınırlıdır.
- İflas idaresi davayı iflas masası adına açar ve sonuçta elde edilen bedel masaya dahil olur.

Sonuç: Dava sonucunda elde edilen değer iflas masasına girer ve tüm alacaklılar bakımından paylaştırılır.

### İptal davasına tabi haklar: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Madde metnindeki iflas idaresinin yetkisini münferit alacaklının iflas sonrası açtığı davalara da uygulamak; yetki iflas kararı ile idareye geçer.
- İflas öncesi açılmış davayı iflas kararından sonra alacaklının kendi adına sürdürebileceğini sanmak; bu dava iflas idaresi tarafından devam ettirilir.
- Madde 188-190 ve 228 kapsamındaki masadan çıkarma ve istihkak taleplerini bu maddenin iptal davası yetkisine dahil etmek.
- Dava sonucunda kalan bedeli borçluya ödenecek sanmak; artan bedel üçüncü kişiye verilir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- İflas kararından sonra münferit alacaklının açtığı tasarruf iptali davasının dinlenmeyeceği ve yetkisizlik nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiği yönünde uygulama bulunmaktadır. (4. Hukuk Dairesi, 2023/8219 E., 2023/13083 K., 05.12.2023; 4. Hukuk Dairesi, 2021/1701 E., 2023/11271 K., 24.10.2023)
- İflas öncesi açılmış iptal davalarının iflas kararından sonra iflas idaresi tarafından takip edilerek sürdürüldüğü kabul edilmektedir. (4. Hukuk Dairesi, 2022/12462 E., 2023/8190 K., 20.06.2023)
- Tasarrufun iptali davalarında dava konusu malın iflas masasına alınmasına ilişkin ayrımın, davacının kim olduğuna göre yapıldığı görülmektedir. (4. Hukuk Dairesi, 2021/1622 E., 2023/7534 K., 06.06.2023)
- İptal davasının sonucu olarak alacağın ödenmesinden sonra artan bedelin borçluya değil üçüncü kişiye verilmesi uygulamada kabul görmektedir. (4. Hukuk Dairesi, 2021/1634 E., 2023/7527 K., 06.06.2023)

### Nasıl ispat edilir?

- İflas idaresinin iptal davası açma yetkisi iflasın açılmış olmasına bağlıdır; iflas kararının tarihi resmi kayıtla ispatlanır.
- Davalı, münferit alacaklının iflas sonrası açtığı davada yetkisizlik savunmasını ileri sürer; bu savunmanın dayanağı iflas kararının varlığıdır.
- Dava konusu tasarrufun iptal davasına konu olduğunu ve masaya ait malvarlığını ilgilendirdiğini ileri süren taraf, bunu tapu kaydı, işlem belgesi ve iflas dosyası ile ispatlar.
- İflas öncesi açılmış davanın iflas idaresi tarafından devam ettirilmesi, iflas kararı tarihli belge ile ispatlanır; iflas kararı sonrası davanın takibi idarenin sorumluluğundadır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.277](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-277): Tasarrufun iptali davasının genel koşullarını düzenler; bu maddedeki iptal davası yetkisinin konusu odur.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.283](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-283): Davanın kabulü halinde alacaklının haciz ve satış isteyebilmesini düzenler; iflas idaresinin dava sonrası takibinin dayanağıdır.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.201](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-201): İflas idaresinin açacağı iptal davalarıyla birlikte anılan, iflas masasına dönüş davasıdır; idarenin ayrı bir yetkisidir.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.188](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-188): Tahsil cirosuyla devredilen senetlerin geri istenmesine ilişkindir; masadan çıkarma kapsamındadır ve bu maddenin dışındadır.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.228](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-228): İflasta istihkak davasını düzenler; bu madde ile m.188-190 arasındaki masadan çıkarma sistemi onun özel görünümleridir.

## [İİK m.188 — Bedelinin tahsili için verilmiş emre veya hamiline muharrer senetler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-188)

İİK m.188, iflas açılmadan önce müflise hamiline veya emre yazılı bir senedi tahsil amacıyla ya da ilerideki belirli bir ödemeye karşılık devreden kişinin, bu senedi müflisin iflas masasından geri isteyebilmesini düzenler. Hükmün konusu, senedin masadan çıkarılması ve bunun koşullarıdır. Hüküm, senedi devredenin (ciro edenin) masaya karşı talebini kapsar; senedin masada bulunmadığı hallerde devredenin masadan yalnızca iflas alacağı isteyebileceği sonucu da bu bağlamda ortaya çıkar. Hüküm yalnızca tahsil cirosu ve ödeme karşılığı devir hallerini ilgilendirir. Başkasına ait malın satış bedelini (m.189) ve satıcının geri alma hakkını (m.190) düzenlemez. Masadan istihkak davası ve genel istihkak yolu (İİK m.228) ile senet bedelinin tahsilinde ödemenin masaya karşı etkisi de bu maddenin kapsamı dışındadır. Kambiyo senetlerine özgü takip usulü ve ödeme emri de bu maddede yer almaz.

### Bedelinin tahsili için verilmiş emre veya hamiline muharrer senetler: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Tahsil cirosu**: Senedin devrinin yalnızca bedelinin tahsili amacıyla yapıldığı ve elde edilecek paranın devredene ödeneceği kararlaştırılmış ciro türüdür. Mülkiyet devredilmez, devralan yalnızca tahsil yetkisi kazanır. Kararlaştırma ispatlanmadıkça devir cirosu sayılır.
- **Temliki ciro**: Senetten doğan hakların devralana mülkiyet olarak geçtiği ciro türüdür. Tahsil cirosunun aksine devreden, senedin bedelini artık talep edemez.
- **Ödeme karşılığı devir**: Tayin olunmuş ileri bir tarihte gerçekleşecek ödemeye karşılık olarak borçluya hamiline veya emre yazılı senedin devredilmesidir. Devreden, borçlunun ödemeyi yapmadan iflası hâlinde senedi masadan isteyebilir.
- **Masadan geri isteme (istirdat)**: Senedin müflisin iflas masasında bulunduğu hâlde devredene geri verilmesini talep etme hakkıdır. Senet masada yoksa bu talep yerine senet bedelinin iflas alacağı olarak kaydı ve garameye iştirak yolu kalır.
- **Emre yazılı senet ve hamiline yazılı senet**: Ciro yoluyla devredilebilen ya da senedi elinde bulunduranın alacaklı sayıldığı senet türleridir. Bono, çek ve poliçe bu kapsamdadır. Maddede belirtilen devir biçimi ciro olduğu için bu senetler hükmün konusunu oluşturur.

### Bedelinin tahsili için verilmiş emre veya hamiline muharrer senetler: hangi şartlar aranır?

- İflas açılmadan önce senedin müflise devredilmiş olması gerekir.
- Senet hamiline veya emre yazılı bir senet olmalıdır.
- Devir, yalnızca bedelin tahsili amacıyla (tahsil cirosu) ya da tayin olunmuş ileri bir tarihte gerçekleşecek ödemeye karşılık yapılmış olmalıdır.
- Tahsil cirosunda, elde edilecek paranın devredene ödeneceği kararlaştırılmış olmalıdır; bu kararlaştırma devreden tarafından ispat edilmelidir.
- Ödeme karşılığı devirde borçlunun ödemeyi yapmadan iflas etmiş olması gerekir.
- Senet, iflas tarihinde müflisin masasında bulunmalıdır; senet masada yoksa geri isteme hakkı kullanılamaz.
- Senedin geri verilmesi için devredenin talebi bulunmalıdır.

### Bedelinin tahsili için verilmiş emre veya hamiline muharrer senetler: hangi sonuçları doğurur?

- Tahsil cirosu ile devredilen senet masada bulunuyorsa, devreden senedin masadan çıkarılmasını ve kendisine geri verilmesini isteyebilir.
- Devreden, tahsil cirosunu ispat etmek zorundadır; ispat edilmezse senet masadan geri alınamaz.
- Ödeme karşılığı devirde borçlu iflas etmeden önce senedi tahsil etmiş veya başkasına devretmişse, devreden masadan yalnızca senet bedelinin iflas alacağı olarak kaydını isteyebilir ve garameye iştirak edebilir.
- Tahsil edilen bedel müflisin kendi parasından ayrı tutulmuşsa, devreden bu paranın kendisine verilmesini masa alacağı olarak isteyebilir.
- Hükmün kapsadığı hallerde masadan geri isteme hakkı, senedi devredenin kişisel bir hakkıdır; senedin iflas masasına girmiş olması bu hakkın varlığı için yeterli değildir, devrin koşulları ayrıca gerekir.

### Tahsil cirosu ile temliki ciro arasındaki fark nedir?

- Tahsil cirosunda senet yalnızca tahsil için devredilir, mülkiyet devralana geçmez ve elde edilen para devredene ödenir.
- Temliki cirosunda senetten doğan haklar devralana mülkiyet olarak geçer.

Sonuç: Tahsil cirosunda devreden senedi masadan geri isteyebilir; temliki cirosunda bu hak yoktur, devreden yalnızca iflas alacağı kaydettirebilir.

### Tahsil cirosu olduğunun ispatı ile devir cirosu görünümü arasındaki fark nedir?

- Ciro metninde devir cirosu görünümü olsa bile, gerçek amacın yalnızca tahsil olduğu devreden tarafından ispat edilebilir.
- İspat yapılamazsa ciro, cironun görünen niteliğine göre devir cirosu sayılır.

Sonuç: İspat başarılı olursa senet devredene geri verilir; başarısız olursa devreden masadan geri isteme hakkını kaybeder.

### Masada senet bulunması ile masada senet bulunmaması arasındaki fark nedir?

- Senet iflas anında masadaysa devreden senedin kendisine geri verilmesini isteyebilir.
- Borçlu iflas etmeden önce senedi tahsil etmiş veya başkasına devretmişse senet masada bulunmaz.

Sonuç: Masada senet yoksa devreden yalnızca senet bedelini iflas alacağı olarak kaydettirebilir ve garameye iştirak edebilir.

### Tahsil edilmiş bedel ayrı tutulmuş ile bedel müflisin parasıyla karışmış arasındaki fark nedir?

- Senet bedelini tahsil eden müflisin aldığı para kendi parasıyla karışmadan ayrı bir hesapta tutulmuşsa devreden bu paranın kendisine verilmesini masa alacağı olarak isteyebilir.
- Tahsil edilen para müflisin kendi parasıyla karışmışsa ayrılabilir bir kalem bulunmaz.

Sonuç: Ayrı tutulmuş paranın bulunması hâlinde devreden bu paradan talepte bulunabilir; karışmış paranın bulunması hâlinde yalnızca iflas alacağı kalır.

### Bedelinin tahsili için verilmiş emre veya hamiline muharrer senetler: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Ciro metninde devir cirosu görünümü bulunduğu için tahsil amacını ispatlamaya gerek olmadığını sanmak; ispat yükü devrendedir.
- Her emre yazılı senedin masadan geri istenebileceğini varsaymak; hüküm yalnızca tahsil cirosu ve ödeme karşılığı devri kapsar.
- Senet masada bulunmuyorsa masadan senedin geri verilmesini istemek; bu durumda yalnızca senet bedelinin iflas alacağı olarak kaydı istenebilir.
- Tahsil edilmiş bedelin ayrı tutulup tutulmadığını araştırmadan masa alacağı talep etmek; ayrı tutulmamış paranın talebi dayanaktan yoksundur.
- Ödeme karşılığı devirde iflas öncesinde borçlunun ödemeyi yaptığını gözden kaçırmak; bu durumda geri isteme hakkı doğmaz.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Tahsil cirosunun varlığının, cironun görünen niteliğine aykırı olarak devreden tarafından ispat edilmesi gerektiği kabul edilmektedir.

### Nasıl ispat edilir?

- Masadan geri isteme talebinde bulunan devreden, tahsil cirosu veya ödeme karşılığı devir anlaşmasını ispatlamakla yükümlüdür.
- Tahsil cirosunun kararlaştırıldığı, senet metni, ciro şekli ve devrenle müflis arasındaki yazılı anlaşma gibi belgelerle ispat edilebilir.
- Karşı taraf, yani masa, cironun devir cirosu olduğunu ileri sürerse bu savunmayı ispatlamakla yükümlüdür.
- Senedin masada bulunduğunu ve tahsil edilmediğini devreden ispat etmek zorundadır; senedin tahsil edildiği iddiası masa tarafından ileri sürülürse bu iddiayı masa ispatlar.
- Tahsil edilen paranın ayrı bir hesapta tutulduğu iddiası, banka kayıtlarıyla ispatlanabilir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.189](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-189): Başkasına ait malın satış bedelinin masaya karşı durumunu düzenler; m.188 ile aynı başlık altında masadan çıkarılabilen özel hallerden biridir.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.190](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-190): Satıcının geri alma hakkını düzenler; m.188 ile birlikte masadan çıkarılabilen özel mal ve haklar arasında yer alır.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.228](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-228): Başkasına ait malların masadan istihkakını düzenler; senedin masada başkasına ait olduğu iddiası bu yolla ileri sürülebilir.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.688: Tahsil cirosunu düzenler; m.188'de geçen tahsil cirosunun ticari hukuktaki karşılığıdır.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.509: Ayrı tutulan paranın devrenin hakkı olarak talep edilmesinde dayanak olarak gösterilir; senedi tahsil eden kişinin tahsil ettiği bedelden doğan sorumluluğunu düzenler.

## [İİK m.189 — Başkasına ait malın satış bedeli](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-189)

İİK m.189, müflisin başkasına ait bir malı satmış olması hâlinde, bu malın sahibinin masaya karşı talep edebileceği iki hakkı düzenler: satış bedelinin henüz tahsil edilmemesi halinde alıcıdaki alacağın devrini, satış bedeli masaya ödenmişse bu bedelin kendisine verilmesini isteme hakkını. Kural, iflasın açılmasından önce bedelin müflis tarafından tahsil edilmemiş olmasına bağlıdır ve malın masadan çıkarılması talebi, iflas idaresine başvuru ve gerekirse icra mahkemesinde istihkak davası yoluyla yürür. Madde, malı müflise satılmış olan ve henüz müflisin eline geçmemiş malları düzenlemez (m.190). Tahsil cirosu ve emre veya hamiline yazılı senetlerin geri istenmesi (m.188), satıcının geri alma hakkı (m.190) ve istihkak davasının usulü (m.228) ayrı maddelerde yer alır. Bu konular bu maddenin kapsamı dışındadır.

### Başkasına ait malın satış bedeli: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Başkasına ait mal**: Müflisin satış yaptığı sırada mülkiyeti kendisine ait olmayan, üçüncü bir kişiye ait malı ifade eder. Madde bu malın sahibine masadan çıkarma imkânı tanır.
- **Mal sahibinin temlik talebi**: Satış bedeli henüz tahsil edilmemişse, mal sahibinin masanın alıcıdaki alacağını kendisine devrini isteyebilmesidir. Bu talep, yapılan masrafların masaya tesviyesi karşılığında yapılır.
- **Satış bedelinin masaya ödenmesi**: Müflisin satış bedelini tahsil ederek masaya teslim etmiş olması halidir. Bu halde mal sahibi bedelin kendisine verilmesini isteyebilir.
- **Masa masrafları tesviyesi**: Malın satışı için yapılan giderlerin masaya ödenmesidir. Temlik talebinin koşulu olarak aranır.

### Başkasına ait malın satış bedeli: hangi şartlar aranır?

- Müflisin başkasına ait bir malı satmış olması gerekir.
- Satış bedelinin iflasın açılmasından önce müflis tarafından tahsil edilmemiş olması gerekir.
- Mal sahibinin, bu malla ilgili yapılan masrafları masaya ödemeye hazır olması gerekir; temlik talebi bu tesviye karşılığında yapılır.
- Mal sahibinin malı masadan çıkarmak için önce iflas idaresine başvurması gerekir.
- Talep iflas idaresince kabul edilmezse mal sahibinin icra mahkemesinde istihkak davası açması gerekir.
- Satış bedeli masaya ödenmişse, mal sahibinin bu bedelin kendisine verilmesini talep etmesi gerekir.

### Başkasına ait malın satış bedeli: hangi sonuçları doğurur?

- Mal sahibi, alacağın devrini veya bedelin verilmesini isteyerek malı masadan çıkarabilir.
- Satış bedeli iflastan önce müflis tarafından tahsil edilmiş ve masaya ödenmemişse, madde uygulanmaz ve mal sahibi satış bedeli alacağını iflas alacağı olarak kaydettirir.
- Mal sahibinin talebi iflas idaresince kabul edilmezse, icra mahkemesinde istihkak davası açması mümkündür.
- Madde emredici olarak düzenlenmiş görünmektedir; sözleşme ile bu hakkın ortadan kaldırılması öngörülmemiştir.

### Bedel tahsil edilmemiş ile bedel masaya ödenmiş arasındaki fark nedir?

- Satış bedeli iflas öncesinde tahsil edilmemiş ve henüz masaya gelmemişse, alıcıdaki alacak söz konusudur.
- Müflis bedeli tahsil edip masaya ödemişse, paranın kendisi masadadır.

Sonuç: İlk halde mal sahibi alacağın kendisine devrini (masrafların tesviyesi karşılığında), ikinci halde ise bedelin kendisine verilmesini ister.

### Müflisin bedeli tahsil etmiş olup masaya ödememesi ile masaya ödemesi arasındaki fark nedir?

- Müflis bedeli tahsil etmiş ancak iflastan önce mal sahibine vermemiş ve masaya da aktarmamışsa, madde uygulama alanı bulmaz.
- Bedel masaya ödenmişse madde uygulanır.

Sonuç: Madde uygulanmadığında mal sahibi satış bedeli alacağını masaya iflas alacağı olarak kaydettirir (m.189 kapsamı dışında kalan hal).

### Başkasına ait malın satış bedeli: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Madde ile m.190'daki satıcının geri alma hakkını karıştırmak; m.190 satışın başka yerden gönderilmesini ve malın müflisin eline geçmemiş olmasını aradığı halde m.189 malın müflis tarafından satılmış olmasına dayanır.
- Bedelin tahsil edilip masaya ödenmemiş olması halini m.189 kapsamında saymak; bu halde madde uygulanmaz, mal sahibi iflas alacağı olarak kaydettirir.
- İdarenin talebi reddetmesinden sonra doğrudan m.189 gereğince dava açılabileceğini sanmak; önce iflas idaresine başvuru gerekir, ardından istihkak davası açılır.

### Nasıl ispat edilir?

- Masadan çıkarma talebinde bulunan mal sahibi, malın kendisine ait olduğunu ve müflis tarafından satıldığını ispat etmek zorundadır.
- Satış bedelinin iflastan önce tahsil edilmediğini ya da masaya ödendiğini ilgili belgelerle ortaya koymak gerekir; bu hususta ispat yükü talep sahibindedir.
- Masraf tesviyesi yapılacaksa, malın satışı için yapılan giderlerin belgelenmesi gerekir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 2004 sayılı İİK m.188: Emre ve hamiline yazılı senetlerin masadan geri istenmesini düzenler; m.189 ile aynı masadan çıkarma mantığını paylaşan özel düzenlemelerdendir.
- 2004 sayılı İİK m.190: Satıcının geri alma hakkını düzenler; m.189 ile birlikte masadan çıkarılabilen mal ve hakların özel halleri arasındadır ve satış bedelinin ödenmemesi halini kapsar.
- 2004 sayılı İİK m.228: İflas masasındaki mallar bakımından istihkak davasının açılmasını düzenler; idarenin talebi reddetmesi halinde m.189 talebi bu davayla yürür.
- 6098 sayılı Kanun m.183: Alacağın devrini düzenleyen Borçlar Kanunu hükmüdür; m.189'daki temlik talebinin dayanağıdır.

## [İİK m.190 — Satıcının geri alma hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-190)

İİK m.190, iflas açılmadan önce müflise satılıp gönderilmiş ama müflisin eline geçmemiş mallar bakımından satıcının masadan geri isteme (istirdat) hakkını düzenler. Hakkın koşullarını, masanın bedeli ödeyerek sözleşmeye girme seçeneğini ve emtiayı temsil eden senetlerle iyi niyetli üçüncü kişiye yapılan satış ya da rehnin hakkı ortadan kaldırmasını kapsar. Maddenin düzenlemediği konular: başkasına ait malın satış bedeli (m.189), tahsil için devredilen senetler ve emre/hamiline yazılı senetler (m.188), satıcının iflası ve mülkiyeti saklı tutulan satışlar, ayrıca geri isteme davasının icra mahkemesinde istihkak yoluyla görülmesi (m.228). Madde, müflisin satıcı konumunda olduğu ya da alıcı iflası dışındaki hallere ilişkin bir düzenleme içermez.

### Satıcının geri alma hakkı: hangi kavramlar bilinmeli?

- **İstirdat (geri alma) hakkı**: Satıcının, malı henüz müflisin eline geçmemişken masadan geri isteyebilmesi hakkıdır. Hak, malın taşınarak gönderilmiş olmasına ve masanın bedeli ödememiş olmasına bağlıdır. Hakkın kullanılması, malın fiilen masada bulunmasını gerektirir.
- **Masa**: İflas masası; müflisin malvarlığının iflas idaresinin yönetiminde toplandığı ve alacaklılar arasında paylaştırıldığı topluluktur. Masanın bedel ödeyerek sözleşmeye dahil olma seçeneği, satıcının geri alma hakkını engeller.
- **Emtiayı temsil eden senet**: Taşıma senedi, konişmento, makbuz senedi, varant gibi, içindeki malın hukuki temsilcisi olan senetlerdir. Bu senetlerle yapılan devir veya rehin, iyi niyetli üçüncü kişi bakımından malın geri alınamaz hâle gelmesine yol açar.
- **İyi niyetli üçüncü kişi**: Müflisten malı emtiayı temsil eden senetle devralan veya bu senet üzerine rehin alan ve durumu bilmeyen kişidir. Maddede iyi niyet aranmakta olup, kötü niyetli alıcı bakımından koruma sağlanmaz.

### Satıcının geri alma hakkı: hangi şartlar aranır?

- Satışın, satıcı ile müflisin farklı yerlerde bulunduğu bir durumda, malın başka yerden gönderilerek yapılmış olması gerekir.
- Malın iflasın açılmasından önce müflisin eline geçmemiş olması gerekir.
- Satış bedelinin tamamının ödenmemiş olması gerekir.
- Masanın satış bedelini ödeyerek sözleşmeye dahil olmak için karar vermemiş olması gerekir; masa bedeli ödemişse satıcı geri alamaz.
- Müflisin, emtiayı temsil eden bir senede dayanarak ve iflasın ilanından önce malı iyi niyetli bir üçüncü kişiye satmış ya da rehnetmiş olmaması gerekir.
- Hakkın sonucu olarak malın masadan çıkarılıp satıcıya geri verilmesi talep edilebilir.

### Satıcının geri alma hakkı: hangi sonuçları doğurur?

- Koşullar gerçekleşmişse satıcı malı masadan geri isteyebilir ve mal satıcıya geri verilir.
- Masa satış bedelini ödeyerek sözleşmeye girerse, satıcı bedeli masa borcu olarak tahsil eder ve mal masada kalır.
- Masa bedeli ödemişse satıcı malı geri isteyemez.
- Müflis emtiayı temsil eden senetle malı iyi niyetli üçüncü kişiye iflasın ilanından önce satmış veya rehnetmişse, mal artık geri alınamaz.
- Madde metnindeki tek istisna, emtiayı temsil eden senetlerle yapılan iyi niyetli devir ve rehindir; bu durumda geri alma hakkı ortadan kalkar.
- Müflisin eline geçmiş mal bakımından geri alma hakkı doğmaz.

### Gönderilmiş mal ile yerinde teslim arasındaki fark nedir?

- Satıcı ile müflisin farklı yerlerde bulunduğu ve malın başka yerden gönderildiği satış.
- Satıcı ile müflisin aynı yerde bulunduğu satış.

Sonuç: Yalnız gönderilmiş satışta satıcı için geri alma hakkı doğar; aynı yerde yapılan satışta bu hak doğmaz.

### Masanın sözleşmeye dahil olması ile olmaması arasındaki fark nedir?

- Masanın satış bedelini satıcıya masa borcu olarak ödeyerek sözleşmeye girmesi.
- Masanın sözleşmeye girmeyip bedeli ödememesi.

Sonuç: Sözleşmeye giren masada mal kalır ve satıcı bedelini masa borcu olarak, diğer alacaklılardan önce tahsil eder. Girmeyen masada satıcı malı geri isteyebilir.

### Malın müflisin eline geçmiş olması ile geçmemiş olması arasındaki fark nedir?

- Malın müflisin eline geçmiş olduğu durum.
- Malın henüz müflisin eline geçmediği durum.

Sonuç: Geçmişse istirdat hakkı kullanılamaz; geçmemişse satıcı hakkını kullanabilir.

### Senetle devir veya rehin öncesi ile sonrası arasındaki fark nedir?

- Müflisin, emtiayı temsil eden senetle malı iyi niyetli üçüncü kişiye iflasın ilanından önce satması veya rehnetmesi.
- Böyle bir devir veya rehnin bulunmadığı durum.

Sonuç: Devir veya rehin varsa mal artık geri alınamaz; yoksa satıcının geri alma hakkı sürer.

### Satıcının geri alma hakkı: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Satıcı ile müflisin aynı yerde bulunduğu satışta da geri alma hakkı varmış gibi değerlendirmek; bu hal için hak doğmaz.
- Masanın sözleşmeye girmesinin ardından satıcının yine malı geri isteyebileceğini varsaymak; bu durumda mal masada kalır ve bedel masa borcu olarak ödenir.
- Tahsil için devredilen senetlerle emtiayı temsil eden senetleri karıştırmak; m.188 ve m.190 farklı durumlara ilişkindir.
- Müflisin malı başka bir kişiye satmasının her hâlde hakkı ortadan kaldırdığını sanmak; ortadan kaldırıcı etki yalnız emtiayı temsil eden senetle iyi niyetli üçüncü kişiye devir veya rehinde ve iflasın ilanından önce gerçekleşen işlemde vardır.

### Nasıl ispat edilir?

- Geri alma talebinde bulunan satıcı, malın başka yerden gönderilerek satıldığını ve müflisin eline geçmediğini ispat yükü altındadır.
- Satış bedelinin tamamının ödenmediğini satıcı ispatlamalıdır; masanın bedeli ödediğini ileri sürmesi halinde ödeme belgesi masa tarafından ispatlanmalıdır.
- Müflisin emtiayı temsil eden senetle malı iyi niyetli üçüncü kişiye satmış veya rehnetmiş olduğunu ileri süren kişi, bu devir veya rehni ispatlamalıdır; iyi niyetin varlığı da bu tarafa bağlı olarak değerlendirilir.
- Masanın sözleşmeye dahil olduğunu iddia eden taraf, iflas idaresinin bedel ödeme kararını belgeyle göstermelidir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.189](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-189): Başkasına ait malın satış bedeline ilişkin özel düzenlemedir; m.190 ise müflisin satıcı olduğu düzenlemeden ayrı olarak, müflisin alıcı olduğu gönderilmiş satışı konu alır.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.228](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-228): Masadan geri isteme talebinin iflas idaresince kabul edilmemesi halinde, satıcının icra mahkemesinde istihkak davası açabilmesine dayanak oluşturur.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.188](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-188): Tahsil için devredilen emre ve hamiline yazılı senetlerin masadan geri istenmesini düzenler; m.190'daki emtiayı temsil eden senetlerden ayrıdır.

## [İİK m.191 — Müflisin tasarrufa ehliyetsizliği ve poliçe ödenmesi hükümleri](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-191)

İİK m.191, iflas açıldıktan sonra müflisin masaya giren mal ve haklar üzerindeki tasarruf yetkisinin kısıtlanmasını ve bu kısıtlamanın alacaklılara karşı hükmü sonucunu düzenler. Birinci fıkra genel kuralı, ikinci fıkra ise iflas ilanından önce vadesinde ödenen emre yazılı senet ve poliçe bakımından iyi niyetli hamilin ödemesinin geri alınamayacağı istisnasını koyar. Hüküm gerçek kişi müflisler bakımından uygulanır; tüzel kişiler iflasla infisah ettiğinden bu düzenleme onlar için anlam taşımaz. Madde, müflisin borçlandırıcı işlemlerini, müflise yapılan ödemenin genel rejimini, masaya ait malların satışını ve iflas idaresinin yetkilerini düzenlemez; bunlar için sırasıyla İİK m.190 (satıcının geri alma hakkı), m.192 (müflise ödeme ve takiplerin durması) ve m.226 (iflas idaresinin temsil yetkisi) hükümlerine bakılmalıdır. Masadan çıkarılabilecek mallar ve istihkak davası m.188-189 ve m.228 kapsamındadır.

### Müflisin tasarrufa ehliyetsizliği ve poliçe ödenmesi hükümleri: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Tasarruf işlemi**: Masanın mevcudunu azaltıcı nitelikteki işlemdir; satış, bağış, rehin tesisi, borç ödemesi, takas, alacaktan feragat ve alacağın temliki bunlara örnek gösterilir. Borçlandırıcı işlemden, yani yalnızca yükümlülük doğuran sözleşmeden ayrılır.
- **Borçlandırıcı işlem**: Müflisin masaya ait bir malı devretme gibi yükümlülük doğuran sözleşmesidir. Müflis bu tür işlemleri yapabilir; ancak bunun gereği olan malın teslimi ve mülkiyetin nakli tasarruf niteliğinde olduğundan yapılamaz.
- **Nisbi hükümsüzlük**: Tasarrufun yalnızca alacaklılara, yani iflas masasına karşı geçersiz olmasıdır. Geçersizliği yalnızca masa adına iflas idaresi ileri sürebilir; işlemin karşı tarafı bunu ileri süremez.
- **Emre yazılı senet ve poliçe**: Müflis tarafından iflas açılmadan önce imzalanmış, emre muharrer bir senet ya da üzerine keşide edilmiş bir poliçedir. Bu belgeler ikinci fıkradaki ödeme istisnasının yalnızca konusu olabilir.
- **Hamilin iyi niyeti**: Hamilin iflası ve iflasın ilanını bilmemesi ya da bilebilecek durumda olmamasıdır. Bu koşul, ödemenin geri alınamaması için hamilde aranır.
- **Rücu hakkı**: Ödemenin reddi hâlinde hamilin cirantalar gibi üçüncü kişilere başvurabilmesidir. Hamilin bu imkâna sahip olması, ödemenin geçerli sayılabilmesinin ayrı bir koşuludur; bu imkânın bulunmadığı hâlde ödeme geçersiz kalır.

### Müflisin tasarrufa ehliyetsizliği ve poliçe ödenmesi hükümleri: hangi şartlar aranır?

- Birinci fıkra kapsamında tasarrufun konusu, iflas açıldıktan sonra masaya giren mal veya hak olmalıdır.
- Tasarruf işlemi, masanın mevcudunu azaltıcı nitelikte bulunmalıdır; yalnızca borçlandırıcı bir işlem tek başına bu kuralın konusu olmaz.
- İkinci fıkra istisnasından yararlanmak için ödeme, iflas açılmadan önce borçlu tarafından imzalanmış emre yazılı senet veya keşide edilmiş poliçeye dayanmalıdır.
- Ödeme, iflasın ilanından önce ve vadesinde müflis tarafından yapılmış olmalıdır.
- Ödemeyi alan hamil, iflası ve iflasın ilanını bilmemeli ya da bilebilecek durumda bulunmamalıdır.
- Hamil, ödemenin reddi hâlinde üçüncü bir kişiye rücu hakkını kullanabilecek durumda bulunmalıdır; bu imkân yoksa ödeme geçerli sayılmaz.
- Birinci fıkra kapsamındaki tasarrufun geçersizliği için ayrıca alacaklıların zararı ya da iyi niyetli üçüncü kişinin bilgisi aranmaz; hüküm masa menfaatine dayanır.

### Müflisin tasarrufa ehliyetsizliği ve poliçe ödenmesi hükümleri: hangi sonuçları doğurur?

- İflas açıldıktan sonra müflisin masaya ait mal ve haklar üzerindeki her türlü tasarrufu alacaklılara karşı hükümsüzdür.
- Müflis iflas açıldıktan sonra borcunu ödeyemez; borçlu, müflise yaptığı ödemeyle ancak masaya giren para veya kıymet oranında borcundan kurtulur (m.192).
- İkinci fıkradaki koşullar gerçekleşirse, iflasın ilanından önce vadesinde yapılan ödeme geri alınamaz ve hamil için geçerli kalır.
- İkinci fıkradaki koşullardan biri eksikse ödeme geçersiz olur ve masa adına geri istenebilir.
- Hamilin rücu imkânı yoksa, örneğin lehtar alacaklı ve senet ciro edilmemişse, ödeme geçersiz olur.
- Tasarruf geçersizliği masa menfaati için ileri sürülebilir; iflas idaresi masaya yarar sağlandığı durumda bu geçersizliği ileri sürmeyebilir.
- Masanın elinde tuttuğu satış bedeli, alıcının geri istemesi hâlinde sebepsiz zenginleşme gerekçesiyle iade edilmelidir.
- Müflisin borçlandırıcı işlemleri geçerlidir; ancak bu işlemin gereğini yerine getirmesi tasarruf sayılacağı için yapılamaz.

### Tasarruf ile borçlandırıcı işlem arasındaki fark nedir?

- Malın mülkiyetini devreden, rehin veren ya da alacağı temlik eden işlemler masanın mevcudunu doğrudan azaltır.
- Malı satmayı taahhüt eden sözleşme gibi yalnızca yükümlülük doğuran işlemler masayı doğrudan azaltmaz.

Sonuç: Tasarruf alacaklılara karşı hükümsüzdür; borçlandırıcı işlem geçerlidir ve iflas kaldırılırsa (m.182) alıcı teslim isteyebilir.

### Birinci fıkra genel kural ile ikinci fıkra istisna arasındaki fark nedir?

- Genel kural, iflastan sonraki her türlü tasarrufu kapsar ve masanın korunmasını amaçlar.
- İkinci fıkra, iflas açılmadan önce düzenlenmiş emre yazılı senet ya da poliçenin iflas ilanından önce vadesinde ödenmesini ele alır.

Sonuç: İstisna koşulları birlikte gerçekleşirse ödeme geri alınamaz; koşullardan biri eksikse genel kural uygulanır.

### Nisbi hükümsüzlük ile mutlak geçersizlik arasındaki fark nedir?

- Birinci fıkradaki hükümsüzlük yalnızca alacaklılara karşıdır ve masa menfaati için ileri sürülür.
- Kesin hükümsüzlükte işlem herkese karşı ve herkes tarafından ileri sürülebilir.

Sonuç: Tasarrufun karşı tarafı geçersizliği ileri süremez; iflas idaresi ise masa yararına olduğunda geçersizliği ileri sürmeyebilir.

### Hamilin iyi niyeti ile kötü niyeti arasındaki fark nedir?

- İyi niyetli hamil, iflası ve ilanını bilmeyen ya da bilebilecek durumda olmayan kişidir.
- Kötü niyetli hamil, iflası bildiği ya da bilebilecek durumda olduğu için koruma dışında kalır.

Sonuç: Yalnızca iyi niyetli hamilin aldığı ödeme geri alınamaz; kötü niyetli hamilden ödeme geri istenebilir.

### Müflisin tasarrufa ehliyetsizliği ve poliçe ödenmesi hükümleri: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Madde metnindeki "tasarruf" ile borçlandırıcı işlemi aynı görmek; müflisin sözleşme yapabileceğini unutup geçerli sözleşmeyi de hükümsüz saymak.
- Hükümsüzlüğü kesin (butlan) sanmak ve herkesin bu geçersizliği ileri sürebileceğini düşünmek; oysa yalnızca masa adına iflas idaresi ileri sürebilir.
- İkinci fıkra istisnasını genel bir ödeme serbestisi gibi okumak; istisna, senet ve poliçe, iflas ilanından önceki vade ve ödeme, hamilin iyi niyeti ve rücu imkânı koşullarının tümüne bağlıdır.
- İflasın açılması ile ilanını karıştırmak; ikinci fıkra ödemenin iflas ilanından önce yapılmasını şart koşar.
- Hamilin iyi niyetini yalnızca ödeme anında aramak; iyi niyetin iflasın bilgisine ilişkin olduğu ve ilanın öncesinde korunduğu göz önünde tutulmalıdır.
- Rücu hakkını ödemenin geçerliliği için yeterli saymak; rücu imkânı yoksa ödeme geçersiz kalır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Mahkemeler, iflasın açılmasıyla müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisinin kısıtlandığını ve bu kısıtlamanın m.191/1 uyarınca alacaklılara karşı hükümsüzlük doğurduğunu kabul etmektedir. (Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2025/945 E., 2026/551 K., 14.04.2026; Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2024/2347 E., 2026/627 K., 06.04.2026; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, 2025/1554 E., 2026/342 K., 25.02.2026)
- Kararların birçoğu, m.191/1 hükmünü aynen tekrar eden biçimde gerekçe göstermektedir; uygulamada hükmün kapsamının tasarrufla sınırlı olduğu ve borçlandırıcı işlemleri kapsamadığı açıkça ayrılmamaktadır. (Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2024/1829 E., 2026/486 K., 02.04.2026; Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, 2022/2542 E., 2026/41 K., 05.02.2026)
- Mahkemeler, iflas açıldıktan sonra müflisin masaya ait malın tasarrufunu iflas idaresi temsil eder biçiminde değerlendirerek, müflisin yetkisinin masanın yetkisine geçtiğini kabul etmektedir. (Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, 2025/1455 E., 2025/1498 K., 14.07.2025)

### Nasıl ispat edilir?

- Hükümsüzlüğü ileri süren masa adına iflas idaresidir; tasarrufun masaya ait bir malı kapsadığını ve iflastan sonra yapıldığını iflas kararı ve tapu ya da sicil kaydı ile ispatlar.
- İkinci fıkra istisnasından yararlanmak isteyen hamil, senedin iflastan önce keşide edildiğini, emre yazılı olduğunu, vadesinde ödendiğini ve kendi iyi niyetini ispatlamalıdır.
- İyi niyet iddiasını çürütmek isteyen iflas idaresi, hamilin iflası bildiğini ya da bilebilecek durumda olduğunu ilan tarihi, ilgili yazışmalar ve olayın koşullarıyla ispat eder.
- Rücu imkânının varlığı, ciro zinciri ve cirantanın bulunup bulunmadığı belgelerle gösterilir; bu imkânın yokluğunda ödemenin geçersizliğini ileri süren taraf bunu ispat eder.
- Masanın tasarruftan yararlandığı iddiası (sebepsiz zenginleşme ya da masa yararına tasarruf) iddia eden tarafça ispatlanır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.192](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-192): Müflisin iflastan sonra ödeme kabul edememesini ve müflise yapılan ödemenin masaya giren kısmı oranında geçerli olmasını düzenler; m.191/2 ile birlikte iyi niyetli ödeme rejimini tamamlar.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.190](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-190): Satıcının satılıp gönderilmiş ama müflisin eline geçmemiş mallar için geri alma hakkını düzenler; m.191/1'e istisna oluşturur.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.188](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-188): Bedelin tahsili için devredilen senetlerin devredenin masadan geri istemesine ilişkin düzenlemedir; m.191 kapsamındaki masa malı kavramının sınırını çizer.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.189](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-189): Müflisin başkasına ait malın satış bedelini tahsil etmemesi hâlini düzenler; masa mevcudu dışında kalan malların hukuki durumunu belirler.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.228](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-228): Üçüncü kişinin masaya dahil olmayan malına ilişkin istihkak davası yoluna işaret eder; masaya girmeyen mallarda m.191 uygulanmaz.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.226](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-226): Masa mallarına ilişkin tasarruf yetkisinin iflas idaresince kullanılacağını belirler; m.191'deki yetkinin kimde olduğunu tamamlar.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.182](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-182): İflasın kaldırılması hâlinde borçlanma işlemlerinin ve müflisin tasarruflarının sonucunu belirler; alıcının teslim talebi bu hükümle birlikte değerlendirilir.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.688: Tahsil cirosu ile devir cirosu ayrımını yapar; senedin masadan geri istenmesi bakımından m.188 ile birlikte göz önünde tutulur.

## [İİK m.192 — Müflise ödeme](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-192)

İİK m.192, iflasın açılmasından sonra müflisin ödeme almasını yasaklar ve müflise yapılan ödemenin borçluyu ne ölçüde kurtaracağını düzenler. Düzenlenen konular: müflise ödeme yasağı, ödemenin masaya giren para veya kıymet oranında borcu sona erdirmesi ve iflasın ilanından önce iyi niyetle yapılan ödemenin borcu tamamen sona erdirmesi. Madde müflisin tasarruf yetkisinin genel kısıtlanmasını düzenlemez (m.191). Müflisin borçlandırıcı işlemleri ve masaya ait mal üzerindeki tasarrufların hükümsüzlüğü de bu maddenin konusu değildir (m.191). Müflise karşı başlatılan takiplerin durması ve düşmesi (m.193), üçüncü kişinin mal üzerindeki hakkı ve istihkak (m.228), senet ve poliçe bedelinin ödenmesine ilişkin özel istisna (m.191/2) ile dağıtım ve aciz belgesi (m.250-253) bu maddede aranmamalıdır.

### Müflise ödeme: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Müflise ödeme**: İflasın açılmasından sonra borçlunun müflis tarafına para veya kıymet vermesidir. Bu tür ödeme, müflisin masa malvarlığına ilişkin tasarruf yetkisinin kısıtlı olması nedeniyle kural olarak kabul edilemez.
- **Masaya giren para veya kıymet**: Ödemenin müflisin alacaklılarına karşı borçlunun kurtulma ölçüsünü belirleyen, masaya gerçekten aktarılan tutar veya değerdir. Borçlunun ödediği tutarın tamamı değil, masaya ulaşan kısmı esas alınır.
- **İflasın ilanı**: İflas kararının ilan edilmesi anıdır. Maddenin üçüncü fıkrası bakımından iyi niyet değerlendirmesinin zaman noktasını belirler; ilan öncesinde yapılan ödemede borçlu iflastan haberdar değilse borcundan tamamen kurtulur.
- **İflastan haberdarlık**: Borçlunun iflas kararını veya iflası bilmesi halidir. Borçlunun bilmemesi, ödemenin ilandan önce yapılması ile birlikte aranır; bilmemek, borçlunun iyi niyetinin ölçütüdür.

### Müflise ödeme: hangi şartlar aranır?

- Ödemenin iflasın açılmasından sonra yapılmış olması gerekir; ödeme iflas kararından önce yapılmışsa bu madde değil iflasın genel hükümleri uygulanır.
- Ödemenin müflise yapılmış olması gerekir; ödemenin alacaklı müflis dışında bir kişiye yapılması bu hükmün kapsamında değildir.
- Ödemenin masaya giren para veya kıymet olarak alacaklılara karşı etkisi, masaya giren tutar oranında sınırlıdır; ödemenin tamamının masaya girmiş olması aranmaz, yalnızca masaya giren kısım kadar kurtuluş sağlanır.
- İlanından önce yapılan ödemede borçlunun iflastan haberdar olmaması gerekir; bu halde borçlu, ödediği borçtan tamamen kurtulur.
- Borçlu, iflastan haberdar olduğunu öne sürüyorsa bu hâlde ödemenin ilan öncesi ve iyi niyetle yapıldığı koşulu ayrıca karşılanmış olmalıdır.

### Müflise ödeme: hangi sonuçları doğurur?

- İflasın açılmasından sonra müflise yapılan ödeme, kural olarak masa alacaklılarına karşı geçerli değildir ve müflisin ödeme alma yasağına aykırıdır.
- Müflise ödeme yapan borçlu, alacaklılara karşı yalnızca masaya giren para veya kıymet nispetinde borcundan kurtulur.
- Masaya girmeyen kısım için borçlu alacaklılara karşı yeniden borçlu sayılır; masa bu kısmı talep edebilir.
- İflasın ilanından önce müflise ödeme yapan ve iflastan haberi olmayan borçlu, borcundan tamamen kurtulur.
- İyi niyetli ödeme halinde masaya giren kısmın oranı önemli değildir; borçlu tam kurtuluşa ulaşır.
- İflastan haberi olan borçlunun ilan öncesi yaptığı ödeme için de tam kurtuluş sağlanamaz; yalnızca masaya giren kısım oranında kurtulur.

### İlan öncesi iyi niyetli ödeme ile ilan sonrası ya da kötü niyetli ödeme arasındaki fark nedir?

- İflasın ilanından önce müflise ödeme yapan ve iflastan haberi olmayan borçlu, iyi niyet ölçütünü karşılar.
- İflasın ilanından sonra ya da iflastan haberi olarak ödeme yapan borçlu, iyi niyet koşulunu karşılamaz.

Sonuç: İyi niyetli ve ilan öncesi ödeme borcu tamamen sona erdirir; diğer hallerde borçlu yalnızca masaya giren para veya kıymet oranında kurtulur.

### Masaya giren para veya kıymet ile masaya girmeyen ödeme arasındaki fark nedir?

- Ödemenin masaya aktarılan kısmı alacaklılara karşı borçtan kurtuluşu sağlar.
- Masaya girmeyen kısım, borçlunun alacaklılara karşı kurtulmasını sağlamaz.

Sonuç: Borçlu, ödediği tutarın masaya giren kısmı oranında kurtulur; masaya girmeyen kısım için alacaklılar borcun ödenmemiş sayılmasını isteyebilir.

### Müflise ödeme: sık yapılan hatalar nelerdir?

- İflasın açılmasından sonraki her ödemeyi tamamen geçersiz saymak; oysa madde ödemeyi hükümsüz değil, borçlu bakımından kurtuluş ölçüsü bakımından düzenler.
- Borçlunun borcundan tamamen kurtulduğunu, ödemenin ilan öncesi ve iyi niyetli olduğu kontrol edilmeden varsaymak.
- İlan ile açılış tarihini karıştırmak; ödeme zamanının iflas açılış kararı ile ilan arasındaki döneme düşüp düşmediğini ayrıca belirlemek gerekir.
- Ödemenin masaya giren kısmını hesaplamadan borcun tamamının sona erdiğini kabul etmek.
- Borçlunun iflastan haberdar olduğunu bilmeden, iyi niyet karinesi varmış gibi davranmak; metinde böyle bir karine yoktur.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- İflasın açılmasından sonra müflise yapılan ödemenin masa bakımından geçersiz olduğu ve bu ödemenin ancak m.192 çerçevesinde kısmen kurtuluş doğurduğu kabul edilmektedir. (İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2024/212 E., 2025/457 K., 08.05.2025)

### Nasıl ispat edilir?

- Borçlunun borcundan kurtulduğunu ileri süren taraf, ödemeyi yaptığını ve ödemenin müflise yapıldığını ispatlamakla yükümlüdür.
- Ödemenin iflas açıldıktan sonra mı, ilan öncesi mi yapıldığı tarih belgeleriyle (banka dekontu, makbuz, senet) ispatlanır.
- Borçlunun iflastan haberi olmadığını ileri süren borçlu, bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür; iyi niyetin karinesi bulunmadığı için bilmediğini somut delillerle göstermesi gerekir.
- Ödemenin masaya giren kısmını ve oranını belirlemek için iflas idaresinin bildirdiği masa kayıtları ve tahsilat belgeleri esas alınır; masaya girmediği iddia edilen kısmı masa tarafı ispat eder.
- Aksi yönde masanın ileri süreceği bilgi (ödemenin masaya ulaşmadığı, iflastan haberdar olunduğu) karşı tarafın delilleriyle ortaya konur.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.191](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-191): Müflisin tasarruf yetkisinin kısıtlandığını ve iflas sonrası tasarrufların alacaklılara karşı hükümsüz olduğunu düzenler; m.192 bu genel kısıtlamanın ödeme yönündeki görünümüdür.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.193](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-193): İflasın açılmasıyla müflise karşı başlayan ya da başlanacak takiplerin durması ve düşmesini düzenler; ödeme yoluyla takibin sona ermesi ile m.192 arasında bağlantı kurulur.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.190](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-190): Satılıp gönderilmiş ama müflisin eline geçmeyen mallar için satıcının geri alma hakkını düzenler; m.192 ile aynı ödeme ve iflas ilişkisini farklı bir hal bakımından düzenler.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.228](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-228): Üçüncü kişinin masaya ait mal üzerindeki istihkak davasını düzenler; m.192'nin ödeme konusundaki korumasından farklı bir koruma aracıdır.

## [İİK m.193 — Takibin durması ve düşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-193)

İİK m.193, iflasın açılmasının, iflasın açılmasından önce müflise karşı başlamış olan haciz yoluyla ve teminat gösterilmesine ilişkin takipler üzerindeki etkisini düzenler. Hükmün konusu, bu takiplerin iflasın açılması ile durması, iflas kararının kesinleşmesi ile düşmesi, iflas tasfiyesi sırasında müflise karşı takip yapılamaması ve rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takiplerin iflas masasına karşı sürmesidir. Hüküm, müflise karşı takip yapan alacaklılar ile iflas masası arasındaki ilişkiye uygulanır. Madde, iflastan sonra müflise karşı yeni takip başlatılmasının kapsamını ve iflas masasının takipleri devralmasını da düzenlemektedir. Madde; iflas davalarının durmasını (İİK m.194), iflas masasına kayıt ve kabulü (İİK m.235 vd.), rehin paraya çevirme usulünü (İİK m.145 vd.) ve malvarlığının paylaştırılmasını düzenlemez.

### Takibin durması ve düşmesi: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Takibin durması**: İflasın açılması üzerine takibin geçici olarak durdurulması ve takip işlemlerinin yapılamaz hale gelmesidir. Takip hakkı ortadan kalkmaz, iflas kararının kesinleşmesine kadar askıda kalır.
- **Takibin düşmesi**: İflas kararının kesinleşmesi ile durmuş takiplerin sona ermesidir. Durma geçici, düşme ise kesin sonuç doğurur.
- **İflas masası**: İflasın açılmasıyla müflisin malvarlığı üzerinde tasfiyeyi yürüten ve alacaklıları temsil eden yapıdır. Rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takiplere iflas masasına karşı devam edilir.
- **Rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip**: Rehinli malın satışı yoluyla alacağın tahsiline yönelik takiptir. İflas kararından sonra da sürer; satış bedeli rehinli alacaklılara paylaştırılır, artan kısım iflas masasına geçer.
- **Takip alacaklısı**: İflasın açılmasından önce müflis aleyhine takip başlatmış olan alacaklıdır. Yalnız bu alacaklı, rehin takibinden vazgeçerek rehnin İİK m.185 uyarınca satılmasını isteyebilir.

### Takibin durması ve düşmesi: hangi şartlar aranır?

- Müflis aleyhine, iflasın açılmasından önce başlamış bir haciz yoluyla takip ya da teminat gösterilmesine ilişkin takip bulunmalıdır; bu takiplerin durması için iflas kararının verilmiş olması yeterlidir.
- Takip, iflas kararının kesinleşmesine kadar durmuş olmalıdır; kesinleşme ile takip düşer.
- İflas tasfiyesi sürerken müflise karşı haciz yoluyla takip yapılmamalıdır; bu yasak iflas alacaklıları için geçerlidir.
- Rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip söz konusuysa, takip iflasla durmaz ve iflas masasına karşı devam eder.
- Takip alacaklısı rehin takibinden vazgeçmek isterse, bunu iflastan önce başlamış rehin takibinin paraya çevrilmesi yoluyla yapılmış olmasına bağlı olarak yapabilir ve rehnin İİK m.185 uyarınca satılmasını talep edebilir.

### Takibin durması ve düşmesi: hangi sonuçları doğurur?

- İflasın açılmasıyla, müflis aleyhine yapılan haciz yoluyla ve teminat gösterilmesine ilişkin takiplerde hiçbir icra takip işlemi yapılamaz; haciz konulamaz ve haciz edilmiş mallar satılamaz.
- İflas kararı kesinleşirse durmuş takipler düşer; kararın kaldırılması hâlinde takiplere kaldığı yerden devam edilir.
- İflas tasfiyesi süresince müflise karşı haciz yoluyla veya teminat gösterilmesine ilişkin takip yapılamaz.
- Rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takipler iflasla durmaz, iflas masasına karşı sürer ve satış bedeli rehinli alacaklılara paylaştırılır.
- Rehin takibinin devamı sırasında artan kısım iflas masasına intikal eder.
- Takip alacaklısı iflastan önce başlamış rehin takibinden vazgeçerek rehnin İİK m.185 uyarınca satılmasını isteyebilir.
- Madde, müflisin borçlu olduğu alacakların takip yolunu değiştirmez; yalnızca iflasın açılmasının takibe etkisini belirler.
- Kural emredicidir; aksine sözleşme ile takiplerin durmaması sonucu doğmaz.

### Haciz takipleri ile rehin paraya çevirme takipleri arasındaki fark nedir?

- Haciz yoluyla ve teminat gösterilmesine ilişkin takipler iflasın açılmasıyla durur ve kesinleşmeyle düşer.
- Rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takipler iflasla durmaz; iflas masasına karşı devam eder.

Sonuç: Rehinli alacaklı kendi takibini sürdürür, satış bedeli rehinli alacaklılara paylaştırılır ve artan kısım masaya geçer.

### İflas alacaklısı ile masa alacaklısı arasındaki fark nedir?

- İflas alacaklısı, iflasın açıldığı anda müflise karşı hukuken mevcut olan alacağa sahiptir.
- Masa alacaklısı, masanın oluşumundan tasfiyenin sonuna kadar masa işlemlerinden doğan ve iflas alacaklılarından önce ödenen alacağa sahiptir.

Sonuç: Yeni takip yasağı iflas alacaklılarına yöneliktir; masa alacaklısı masaya karşı haciz yoluyla takip yapabilir.

### İflas öncesi takip ile iflas sonrası doğan borç arasındaki fark nedir?

- İflas öncesinde müflise karşı başlamış takipler iflasla durur.
- İflastan sonra doğmuş borçlar için tasfiye sırasında müflise karşı haciz yoluyla takip yapılabilir.

Sonuç: İflastan sonra doğan ve masadan istenemeyecek borçlar için takip yolu açık kalır.

### Takibin durması ve düşmesi: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takiplerin iflasla durduğunu varsaymak; bu takipler m.193/4 uyarınca iflas masasına karşı devam eder.
- İflasın açılmasının takipleri düşürdüğünü düşünmek; takipler yalnızca durur, düşme iflas kararının kesinleşmesine bağlıdır.
- Yeni takip yasağını masa alacaklılarına da uygulamak; yasak iflas alacaklıları içindir, masa alacaklısı masaya karşı haciz yoluyla takip yapabilir.
- Maddede sayılan haciz ve teminat takiplerini kapsamın tümü saymak; takip türleri örnek niteliğindedir ve buna başka türler de girebilir, kanun metni ise yalnız haciz ve teminat takiplerinden söz eder.
- Tasfiye bittikten sonra müflise karşı takip yapılabileceğini unutmak veya tasfiye sırasında iflastan sonra doğmuş borçlar için haciz yoluyla takibin mümkün olduğunu gözden kaçırmak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- İflas kararının kaldırılması ya da iflasa ilişkin kararın temyiz üzerine bozulması hâlinde durmuş takiplerin kaldığı yerden devam edeceği kabul edilmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 2026/479 E., 2026/533 K., 15.04.2026)
- Müflise karşı başlamış haciz takibinde iflas kararı verildiğinde hacizlerin düşeceği ve bunun iflas kararının kesinleşmesine bağlı olduğu kabul edilmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 2023/2151 E., 2024/536 K., 24.04.2024; Hukuk Genel Kurulu, 2020/701 E., 2022/1583 K., 24.11.2022)
- İflas nedeniyle haciz takiplerinin durması, iflas masasına yapılan kayıt ve kabul işlemleri ile birlikte değerlendirilmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, 2019/842 E., 2022/760 K., 16.06.2022; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, 2019/3884 E., 2021/1311 K., 18.11.2021)
- Müflis hakkında iflas kararı verilmesi, itirazın iptali davası derdestken bu davanın konusunu etkileyebilmekte; buna göre davanın yararı ayrıca incelenmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 2026/479 E., 2026/533 K., 15.04.2026)

### Nasıl ispat edilir?

- İflas kararının varlığını ve kesinleşme tarihini ileri süren taraf bunu resmi kayıtla (mahkeme kararı ve kesinleşme şerhi) ispatlar.
- Takibin iflasın açılmasından önce başlamış olduğu, icra dairesinin takip dosyası ve tebligat kayıtlarıyla ispatlanır.
- Rehinli alacağın varlığı, rehin sözleşmesi ve tapu ya da rehin siciline ilişkin belgelerle ispatlanır; rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takibin sürdüğünü iddia eden alacaklı bunu ispat eder.
- Takip alacaklısının rehin takibinden vazgeçtiğini ve m.185 uyarınca satış talep ettiğini ileri süren taraf, bu talebin iflastan önce başlamış rehin takibine dayandığını yazılı belgeyle ispatlar.
- Müflise karşı yeni haciz takibi yapılmasına karşı çıkan müflis veya iflas masası, takibin iflastan sonra başladığını ve tasfiyeye tabi bir alacağa dayandığını iddia ederse, bunun ispat yükü kendisindedir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.185](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-185): Rehin takibinden vazgeçen takip alacaklısının rehnin satılmasını istemesinin dayanağıdır. Bu madde m.193/4 ile bağlantılıdır.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.194](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-194): Müflis aleyhine ve masaya giren mal varlığıyla ilgili hukuk davalarının iflasla durmasını düzenler; takiplerin durmasına paralel bir düzenlemedir.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.151](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-151): Rehin takibinde satış bedelinin rehinli alacaklılara paylaştırılma usulünü belirler; m.193/4 uyarınca paylaştırma bu hükme göre yapılır.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.145](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-145): Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibin başlangıç ve yürütülme usulünü düzenler; m.193/4'teki istisnanın konusunu oluşturur.

## [İİK m.194 — Hukuk davalarının tatili](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-194)

İİK m.194, iflasın açılmasının, müflisin taraf olduğu ve iflas masasına giren mal ve haklara ilişkin derdest hukuk davalarının durmasını düzenler. Durmanın süresini (ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonrasına kadar), durma süresinde zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin işlememesini ve durmayacak davaların istisnalarını (acele davalar, şeref ve haysiyete tecavüz, bedensel zarar, ahvali şahsiye ve nafaka davaları, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takiplerle ilgili davalar) belirler. Kural, müflisin davacı veya davalı olmasını ayırt etmeksizin uygulanır. Madde, iflastan sonra açılacak yeni davaları, ceza davalarını ve idari yargı davalarını düzenlemez; iflas kararının kesinleşmesiyle hukuk davalarının düşmesi konusu da bu maddede yer almaz. Takiplerin durması ve düşmesi (m.193), iflas idaresinin dava takip yetkisi ve masanın davaya devamı (HMK m.53 ile İİK'nın ilgili hükümleri) ayrı alanlardadır.

### Hukuk davalarının tatili: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Derdest hukuk davası**: İflas kararı verildiği anda henüz sonuçlanmamış, mahkemede görülmekte olan davadır. İflastan önce açılmış olması ve iflas tarihinde derdest bulunması gerekir.
- **Masaya giren mal ve haklar**: İflas anında müflisin malvarlığında bulunan ve iflas masasının kapsamına giren mal ve haklardır. Davanın konusu bu malvarlığını etkileyebilecek nitelikte olmalıdır.
- **Acele davalar ve işler**: Gecikmesinde sakınca bulunan, durdurulmaksızın görülmesi gereken dava ve işlerdir. Hangilerinin acele sayılacağı somut duruma göre belirlenir; adli tatilde görülecek davalar, tahliye davaları ve ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ile delil tespiti talepleri bu kapsamda sayılmaktadır.
- **İkinci alacaklılar toplantısı**: İflas kararının kesinleşmesinin ardından yapılan ve durma süresinin bitiş anını belirleyen alacaklılar toplantısıdır. Durma, bu toplantıdan on gün sonrasına kadar sürer.
- **Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip**: Rehinli alacaklının rehin konusu malı paraya çevirerek alacağını tahsil ettiği takiptir. Bu takipler iflasla durmaz; bu takiplerle ilgili hukuk davaları da madde gereği durmaz.

### Hukuk davalarının tatili: hangi şartlar aranır?

- Davanın hukuk davası olması gerekir; ceza ve idari yargı davaları bu hükmün kapsamı dışındadır.
- Davanın taraflarından birinin müflis olması gerekir; müflisin davacı mı davalı mı olduğu önemli değildir.
- Dava, iflastan önce açılmış ve iflas kararı verildiği anda derdest bulunmuş olmalıdır.
- Dava konusunun iflas masasına giren mal ve haklara ilişkin olması, yani sonucunda verilecek kararın masanın malvarlığını etkileme ihtimali bulunması gerekir.
- Davanın acele dava veya iş olmaması gerekir; acele işler durmaz.
- Davanın şeref ve haysiyete tecavüz ya da vücut üzerinde ika olunan zararlardan doğan tazminat davası olmaması gerekir.
- Davanın evlenme, ahvali şahsiye veya nafaka işlerine ilişkin ihtilaf olmaması gerekir.
- Davanın rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takiplerle ilgili olarak açılmış bir hukuk davası olmaması gerekir.
- Yukarıdaki koşullar birlikte gerçekleşirse dava durur ve ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonrasına kadar devam edemez.

### Hukuk davalarının tatili: hangi sonuçları doğurur?

- Masaya giren mal ve haklara ilişkin derdest hukuk davası, iflasın açılmasıyla durur ve ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonrasına kadar devam edemez.
- Durma süresince zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez.
- Acele dava ve işler ile maddede sayılan şeref ve haysiyete tecavüz, vücut üzerinde ika olunan zararlar, evlenme, ahvali şahsiye, nafaka ve rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takiplerle ilgili davalar durmaz.
- Ceza ve idari yargı davaları iflasla durmaz.
- Duran davaya müflis veya vekili huzurunda devam edilirse yapılan usul işlemleri, iflas idaresi onay vermedikçe masaya karşı hüküm ifade etmez.
- Mahkeme, taraflardan birinin iflas ettiğini bilmese bile bu sonuç değişmez.
- İflas kararı kesinleşmeden ikinci alacaklılar toplantısı yapılamayacağından, durma süresi ancak kararın kesinleşmesinden sonra işlemeye başlar.
- Durma, davanın düşmesi anlamına gelmez; iflas idaresi davaya devam edip etmeyeceğine karar verir.

### Masaya giren mal ve hak ilgili dava ile ilgisiz dava arasındaki fark nedir?

- Sonucu iflas masasının malvarlığını etkileyebilecek nitelikte olan hukuk davası.
- Sonucu masanın malvarlığını etkilemeyen, kişisel nitelikte veya masayla ilgisiz hukuk davası.

Sonuç: İlk grup durur; ikincisi, durma kuralının kapsamında kalmadığı için görülmeye devam eder.

### Hukuk davası ile ceza ve idari yargı davası arasındaki fark nedir?

- Müflisin taraf olduğu hukuk davası.
- Müflisin taraf olduğu ceza veya idari yargı davası.

Sonuç: Hukuk davası masa ile ilgiliyse durur; ceza ve idari yargı davaları iflasla durmaz.

### Müflis davacı ile müflis davalı arasındaki fark nedir?

- Müflisin davacı sıfatıyla taraf olduğu dava.
- Müflisin davalı sıfatıyla taraf olduğu dava.

Sonuç: Kanun ikisini ayırmaz; her iki durumda da dava durur. Takiplerden farklı olarak müflisin taraf sıfatı önemli değildir.

### Durması gereken dava ile durmayan acele ve özel dava arasındaki fark nedir?

- Masaya giren mal ve haklara ilişkin genel hukuk davası.
- Acele dava, şeref ve haysiyete tecavüz, bedensel zarar tazminatı, ahvali şahsiye, nafaka ve rehin paraya çevrilmesi takiplerine ilişkin dava.

Sonuç: Genel dava on gün kadar durur; istisna kapsamındaki dava durmadan görülür.

### İflas kararından önce açılan dava ile sonra açılan dava arasındaki fark nedir?

- İflastan önce açılmış ve iflas anında derdest olan dava.
- İflas kararından sonra açılan dava.

Sonuç: Yalnız birincisi bu maddeyle durur; iflastan sonra müflis aleyhine masaya giren mal ve haklara ilişkin yeni dava açılamaz.

### Takip durması (m.193) ile dava durması (m.194) arasındaki fark nedir?

- Müflise karşı başlamış takipler.
- Müflisin taraf olduğu hukuk davaları.

Sonuç: Takipler iflas kararıyla durur ve kararın kesinleşmesiyle düşer; dava ise yalnız durur ve düşmez.

### Hukuk davalarının tatili: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Müflisin davacı mı davalı mı olduğunu aramak; kanun bu ayrımı yapmaz, her iki halde de dava durur.
- Ceza veya idari yargı davasını da durur saymak; bu davalar iflasla durmaz.
- Her hukuk davasını durdurmak; acele dava ve maddede sayılan istisnalar durmaz.
- Durma süresini iflas kararı tarihinden hesaplamak; süre ikinci alacaklılar toplantısı tarihinden hesaplanır.
- Durma sırasında davanın düştüğünü kabul etmek; dava yalnız durur, düşmez.
- Durma süresinde zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin işlediğini varsaymak; m.194/2 gereğince bu süreler işlemez.
- İflas kararı kesinleşmeden on günlük süreyi işletmek; ikinci alacaklılar toplantısı kesinleşmeden yapılamaz.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- İflasın açılması sonrasında duran davalarda mahkemenin ara kararla davayı durdurması ve iflas müdürlüğünden ikinci alacaklılar toplantısı tarihinin bildirilmesini istemesi gerektiği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2017/673 E., 2018/74 K., 24.01.2018)
- Mahkemenin, ikinci alacaklılar toplantısı tarihi belirlenmemişse toplantının yapılacağı tarihten on gün sonrasına kadar durdurma kararı verebileceği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2017/591 E., 2018/71 K., 24.01.2018)
- Ertelenen duruşma tarihlerinde davanın durumunun yeniden sorulmasının yararlı olduğu kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2017/626 E., 2018/72 K., 24.01.2018)
- İkinci alacaklılar toplantısının yapılabilmesi için iflas kararının kesinleşmesinin şart olduğu kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2017/671 E., 2018/73 K., 24.01.2018)
- Bir davanın masaya giren malvarlığını etkileyip etkilemediğinin, yani durma kapsamında olup olmadığının somut olaya göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2017/771 E., 2018/76 K., 24.01.2018)
- Duran davada iflas idaresinin davayı takip edip etmeyeceğine karar vermesi ve tarafın iflas idaresi olarak değişmesi gerektiği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2017/769 E., 2018/75 K., 24.01.2018)

### Nasıl ispat edilir?

- İflas kararının varlığı ve tarihi, dava dosyası ve iflas müdürlüğünün yazısıyla ispatlanır; iflasın açıldığını ileri süren taraf bu belgeyi sunmakla yükümlüdür.
- Davanın iflastan önce açılıp iflas anında derdest bulunduğu, dava dilekçesi ve dosya kaydıyla ispatlanır.
- Davanın masaya giren mal ve haklara ilişkin olduğu iddiası, davanın konusu ve sonucunun masa malvarlığını etkileyip etkilemediği üzerinden değerlendirilir; bunu ileri süren taraf ispat yükü altındadır.
- Davanın acele dava, şeref ve haysiyete tecavüz, bedensel zarar, ahvali şahsiye, nafaka veya rehin takibine bağlı dava olduğunu iddia eden taraf, bu istisnayı kendisi ispatlamakla yükümlüdür.
- Durma süresinin hesabında ikinci alacaklılar toplantısı tarihi tutanakla belirlenir; tarih bilinmiyorsa iflas müdürlüğünden yazılı bilgi istenir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.193](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-193): Müflise karşı takiplerin iflasla durmasını ve kararın kesinleşmesiyle düşmesini düzenler; bu maddenin takip tarafındaki karşılığıdır, dava durmasıyla karıştırılmamalıdır.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.191](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-191): Müflisin tasarruf yetkisinin kısıtlanmasını düzenler; dava durmasının dayanağı olan masa malvarlığı üzerindeki tasarruf kısıtı bu hükümdür.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.235](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-235): Sıra cetveline karşı kayıt kabul davasını düzenler; masaya giren alacakların kaydı konusunda ayrı bir dava yolu açar, bu maddedeki durmanın kapsamı dışındadır.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.185](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-185): Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takiplerin iflasla durmadığını düzenler; bu nedenle m.194'teki rehin istisnasının dayanağıdır.
- [2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.237](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-237): İkinci alacaklılar toplantısını düzenler; on günlük durma süresinin başlangıç noktası bu toplantıdır.

## Süreler

| Süre | Madde | Hüküm |
|---|---|---|
| on gün | [m.194](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2004-sayili-icra-ve-iflas-kanunu/madde-194) | (Değişik birinci fıkra : 9/11/1988-3494/40 md.) Acele haller müstesna olmak üzere müflisin davacı ve davalı olduğu hukuk davaları durur ve ancak alacaklıların ikinci toplanmasından on gün sonra devam olunabilir.Bu hüküm şeref ve haysiyete… |

## Konuda geçen kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2023/160 E., 2024/190 K., 17.04.2024 (m.184)
- Hukuk Genel Kurulu, 2020/701 E., 2022/1583 K., 24.11.2022 (m.193)
- Hukuk Genel Kurulu, 2017/673 E., 2018/74 K., 24.01.2018 (m.194)
- Hukuk Genel Kurulu, 2017/591 E., 2018/71 K., 24.01.2018 (m.194)
- Hukuk Genel Kurulu, 2017/626 E., 2018/72 K., 24.01.2018 (m.194)
- Hukuk Genel Kurulu, 2017/671 E., 2018/73 K., 24.01.2018 (m.194)
- Hukuk Genel Kurulu, 2017/771 E., 2018/76 K., 24.01.2018 (m.194)
- Hukuk Genel Kurulu, 2017/769 E., 2018/75 K., 24.01.2018 (m.194)
- 9. Hukuk Dairesi, 2024/8864 E., 2024/13847 K., 17.10.2024 (m.185)
- 4. Hukuk Dairesi, 2023/8219 E., 2023/13083 K., 05.12.2023 (m.187)
- 4. Hukuk Dairesi, 2021/1701 E., 2023/11271 K., 24.10.2023 (m.187)
- 4. Hukuk Dairesi, 2022/12462 E., 2023/8190 K., 20.06.2023 (m.187)
- 4. Hukuk Dairesi, 2021/1622 E., 2023/7534 K., 06.06.2023 (m.187)
- 4. Hukuk Dairesi, 2021/1634 E., 2023/7527 K., 06.06.2023 (m.187)
- 4. Hukuk Dairesi, 2022/9611 E., 2023/6525 K., 16.05.2023 (m.187)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 2026/479 E., 2026/533 K., 15.04.2026 (m.193)
- Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2025/945 E., 2026/551 K., 14.04.2026 (m.191)
- Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2024/2347 E., 2026/627 K., 06.04.2026 (m.191)
- Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2024/1829 E., 2026/486 K., 02.04.2026 (m.191)
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, 2025/1554 E., 2026/342 K., 25.02.2026 (m.191)
- Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, 2022/2542 E., 2026/41 K., 05.02.2026 (m.191)
- Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, 2025/2619 E., 2025/1953 K., 26.11.2025 (m.184)
- Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, 2025/1455 E., 2025/1498 K., 14.07.2025 (m.191)
- İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2024/212 E., 2025/457 K., 08.05.2025 (m.192)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 2025/16 E., 2025/454 K., 30.04.2025 (m.184)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 2023/2151 E., 2024/536 K., 24.04.2024 (m.193)
- Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2022/55 E., 2024/25 K., 16.01.2024 (m.185)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, 2019/842 E., 2022/760 K., 16.06.2022 (m.193)
- Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2021/1695 E., 2022/1294 K., 13.06.2022 (m.184)
- Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2021/1957 E., 2022/271 K., 07.02.2022 (m.184)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, 2021/1966 E., 2022/26 K., 13.01.2022 (m.193)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, 2019/3884 E., 2021/1311 K., 18.11.2021 (m.184, m.193)
- Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2020/861 E., 2021/38 K., 27.01.2021 (m.186)

---

Bu konudaki maddelerde bilinen en yeni değişiklik: 17.07.2003 (m.185).
Bu metin eğitim amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Bağlayıcı olan madde metnidir; alıntılarken maddenin güncel hâlini teyit edin.
Kaynak: https://www.hukuksalegitim.com/konu/icra-ve-iflas-hukuku/iflasin-hukuki-neticeleri