1. İdare Hukukuna Giriş

Özgün soru denemeleri, konu özeti ve sınav taktikleri.

Konu Hakkında Hızlı Bilgi

Konu Özeti: Önemli Nokta 1: Doğru cevap 'Vali' seçeneğidir. 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 9. maddesinin 'Ç' bendinde valinin görev ve yetkileri arasında 'Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve diğer mevzuatın verdiği yetkiyi kullanmak ve bunların yüklediği ödevleri yerine getirmek için genel emirler çıkarabilir ve bunları ilan eder.' hükmü açıkça yer almaktadır. Bu yetki, valiye ilin genel idaresinden sorumlu en üst hiyerarşik amir olması ve devletin ildeki temsilcisi sıfatı sebebiyle tanınmıştır. Genel emirler, il sınırları içerisinde bulunan herkes için bağlayıcı, soyut ve genel nitelikteki düzenleyici idari işlemlerdir. Diğer seçeneklerde belirtilen makamların bu nitelikte bir yetkisi yoktur. Kaymakamın yetkisi ilçe ile sınırlıdır; belediye başkanının görev alanı mahalli müşterek ihtiyaçlarla sınırlıdır; muhtarın yetkisi köy veya mahalle ile sınırlıdır ve bakan yardımcısı ise merkezi idare teşkilatında yer alan bir makam olup il genelinde bu tür bir yetkisi bulunmamaktadır. Önemli Nokta 2: 1982 Anayasası, hukuk devleti ilkesinin bir yansıması olarak idare hukukuna ilişkin birçok temel ilkeyi güvence altına almıştır. Anayasa'nın 125. maddesinin ilk fıkrası 'İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır.' hükmüyle, idarenin yargısal denetimini açıkça düzenlemiştir. Bu nedenle (I) numaralı öncül doğrudur. Yine Anayasa'nın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin bir 'hukuk devleti' olduğu belirtilmiş, 8. maddesinde yürütme yetkisi ve görevinin 'kanunlara uygun olarak' kullanılacağı ifade edilmiş ve 123. maddesinde 'İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir.' denilerek idarenin kanuniliği ilkesi de anayasal bir temel üzerine oturtulmuştur. Bu nedenle (III) numaralı öncül de doğrudur. Buna karşın, 'kamu hizmetlerinin kesintisizliği ve düzenliliği' ilkesi, idare hukukunun temel ve yerleşik bir ilkesi olmasına rağmen, Anayasa'da bu şekilde açıkça ifade edilen bir hüküm bulunmamaktadır. Bu ilke, daha çok Danıştay içtihatları ve doktrin tarafından geliştirilmiştir. Dolayısıyla, Anayasa'da doğrudan bir hüküm ile güvence altına alınan ilkeler (I) ve (III) numaralı öncüllerde yer alanlardır.

Örnek Çıkmış Sorular

Soru 1

5442 sayılı İl İdaresi Kanunu uyarınca, il sınırları içinde kamu düzeninin ve güvenliğinin korunması, kanun, cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve diğer mevzuat hükümlerinin uygulanmasını sağlamak amacıyla, soyut ve genel nitelikte düzenleyici işlem olan 'genel emir' çıkarma yetkisi aşağıdaki idari makamlardan hangisine aittir?

A)Belediye Başkanı

B)Kaymakam

C)Vali

D)Muhtar

E)Bakan Yardımcısı

Çözüm

Doğru cevap 'Vali' seçeneğidir. 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 9. maddesinin 'Ç' bendinde valinin görev ve yetkileri arasında 'Kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve diğer mevzuatın verdiği yetkiyi kullanmak ve bunların yüklediği ödevleri yerine getirmek için genel emirler çıkarabilir ve bunları ilan eder.' hükmü açıkça yer almaktadır. Bu yetki, valiye ilin genel idaresinden sorumlu en üst hiyerarşik amir olması ve devletin ildeki temsilcisi sıfatı sebebiyle tanınmıştır. Genel emirler, il sınırları içerisinde bulunan herkes için bağlayıcı, soyut ve genel nitelikteki düzenleyici idari işlemlerdir. Diğer seçeneklerde belirtilen makamların bu nitelikte bir yetkisi yoktur. Kaymakamın yetkisi ilçe ile sınırlıdır; belediye başkanının görev alanı mahalli müşterek ihtiyaçlarla sınırlıdır; muhtarın yetkisi köy veya mahalle ile sınırlıdır ve bakan yardımcısı ise merkezi idare teşkilatında yer alan bir makam olup il genelinde bu tür bir yetkisi bulunmamaktadır.

Soru 2

1982 Anayasası’nda hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak idare hukuku alanında benimsenen temel ilkelerden bazıları şunlardır: I. İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olması II. Kamu hizmetlerinin kesintisizliği ve düzenliliği III. İdarenin kanuniliği Bu ilkelerden hangileri, Anayasa'da doğrudan bir hüküm ile güvence altına alınmıştır?

Devamını Görmek İster misin?

Tüm soruların çözümlerine, yapay zeka destekli konu anlatımlarına ve akıllı denemelere erişmek için ücretsiz kayıt ol.