1. Türk İdari Yargı Sistemine Genel Bakış

Özgün soru denemeleri, konu özeti ve sınav taktikleri.

Konu Hakkında Hızlı Bilgi

Konu Özeti: Önemli Nokta 1: Verilen seçenekler arasında B seçeneğinde yer alan ifade yanlıştır. Türk idari yargı sisteminin temel ilkelerinden biri, yerindelik denetimi yasağıdır. Bu ilke hem 1982 Anayasası'nın 125. maddesinde hem de 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 2. maddesinde açıkça düzenlenmiştir. Anayasa'nın 125. maddesinde, 'Yargı yetkisi, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz.' hükmü yer almaktadır. Benzer şekilde, İYUK Madde 2/2'de 'İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar...' denilmektedir. Bu yasak, mahkemelerin idarenin yerine geçerek bir idari kararın isabetli, yararlı, verimli veya gerekli olup olmadığını değerlendiremeyeceği anlamına gelir. Yargısal denetim, işlemin sadece hukuka uygun olup olmadığı (yetki, şekil, sebep, konu, maksat unsurları yönünden) ile sınırlıdır. Dolayısıyla, mahkemenin kamu hizmetinin daha etkin yürütülmesi gibi gerekçelerle idareye 'yol gösterici' nitelikte dahi olsa bir yerindelik değerlendirmesi yapması, Anayasa ve kanunla çizilen yargısal denetimin sınırlarını aşması anlamına gelir. Diğer seçenekler ise doğrudur: A seçeneği İYUK Madde 2/1-a'da tanımlanan iptal davasının unsurlarını doğru bir şekilde ifade etmektedir. C seçeneği, İYUK Madde 1/2'de belirtilen yazılı yargılama usulü ilkesine uygundur. D seçeneği, Anayasa Madde 125 ve İYUK Madde 2/2'de yer alan yargı yetkisinin sınırlarını doğru bir şekilde yansıtmaktadır. E seçeneği ise Anayasa'nın 125. maddesinde Yüksek Askerî Şûra kararlarına ilişkin getirilen yargı yolu istisnalarını doğru biçimde belirtmektedir.

Örnek Çıkmış Sorular

Soru 1

1982 Anayasası ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu çerçevesinde, idari yargının temel ilkeleri ve yargısal denetimin sınırları göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğru bir ifade değildir?

A)İptal davaları, idari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarından en az birindeki hukuka aykırılık iddiasıyla, menfaati ihlal edilenler tarafından açılabilir.

B)İdari yargı mercileri, bir idari işlemin hukuka uygunluğunu denetlerken, kamu hizmetinin daha etkin ve verimli yürütülmesi amacıyla işlemin yerindeliğini de değerlendirerek idareye yol gösterici nitelikte karar verebilir.

C)İdari yargılama hukukunda kural, incelemenin dosya üzerinden yürütüldüğü yazılı yargılama usulünün uygulanmasıdır.

D)Yargısal denetim, idarenin takdir yetkisini ortadan kaldıracak veya yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak nitelikte bir karar içermemelidir.

E)1982 Anayasası uyarınca, Yüksek Askerî Şûranın terfi işlemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma hariç olmak üzere, idarenin diğer her türlü ilişik kesme kararlarına karşı yargı yolu açıktır.

Çözüm

Verilen seçenekler arasında B seçeneğinde yer alan ifade yanlıştır. Türk idari yargı sisteminin temel ilkelerinden biri, yerindelik denetimi yasağıdır. Bu ilke hem 1982 Anayasası'nın 125. maddesinde hem de 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 2. maddesinde açıkça düzenlenmiştir. Anayasa'nın 125. maddesinde, 'Yargı yetkisi, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz.' hükmü yer almaktadır. Benzer şekilde, İYUK Madde 2/2'de 'İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar...' denilmektedir. Bu yasak, mahkemelerin idarenin yerine geçerek bir idari kararın isabetli, yararlı, verimli veya gerekli olup olmadığını değerlendiremeyeceği anlamına gelir. Yargısal denetim, işlemin sadece hukuka uygun olup olmadığı (yetki, şekil, sebep, konu, maksat unsurları yönünden) ile sınırlıdır. Dolayısıyla, mahkemenin kamu hizmetinin daha etkin yürütülmesi gibi gerekçelerle idareye 'yol gösterici' nitelikte dahi olsa bir yerindelik değerlendirmesi yapması, Anayasa ve kanunla çizilen yargısal denetimin sınırlarını aşması anlamına gelir. Diğer seçenekler ise doğrudur: A seçeneği İYUK Madde 2/1-a'da tanımlanan iptal davasının unsurlarını doğru bir şekilde ifade etmektedir. C seçeneği, İYUK Madde 1/2'de belirtilen yazılı yargılama usulü ilkesine uygundur. D seçeneği, Anayasa Madde 125 ve İYUK Madde 2/2'de yer alan yargı yetkisinin sınırlarını doğru bir şekilde yansıtmaktadır. E seçeneği ise Anayasa'nın 125. maddesinde Yüksek Askerî Şûra kararlarına ilişkin getirilen yargı yolu istisnalarını doğru biçimde belirtmektedir.

Devamını Görmek İster misin?

Tüm soruların çözümlerine, yapay zeka destekli konu anlatımlarına ve akıllı denemelere erişmek için ücretsiz kayıt ol.