--- title: "Ceza kovuşturması ve görevin sona ermesi — İdari Yargılama Usulü konu anlatımı" course: "İdari Yargılama Usulü" law: "Danıştay Kanunu" articles: "Danıştay Kanunu m.76–85" compiled: "2026-10-21" jurisdiction: "TR" source: "https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/ceza-kovusturmasi-ve-gorevin-sona-ermesi" publisher: "Hukuksal Eğitim" language: "tr" --- # Ceza kovuşturması ve görevin sona ermesi İdari Yargılama Usulü › Danıştay Kanunu — [İdari Yargılama Usulü](https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu) ## Kısaca Danıştay Kanunu m.76, Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyelerin görevlerinden doğan veya görevleri sırasında işlediği suçlarda ilk soruşturmayı yürütecek kurulun oluşumunu düzenler. 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 76. maddesine göre birinci derecede verilen kararlara karşı itiraz süresini düzenler. ## Kapsam Bu konu, Danıştay Kanunu m.76–85 hükümlerini kapsar: soruşturma, itiraz süresi, görevli kurullarda inceleme, soruşturma dosyasının yargı yerlerine gönderilmesi, karara katılamayacak olanlar, ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun uygulanacağı haller, şahsi suçların kovuşturma usulü, hüküm giyme hali, sağlık bakımından görevin yerine getirilememesi, dava hakkı. - [Danıştay Kanunu m.76 — Soruşturma](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-76) - [Danıştay Kanunu m.77 — İtiraz süresi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-77) - [Danıştay Kanunu m.78 — Görevli kurullarda inceleme](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-78) - [Danıştay Kanunu m.79 — Soruşturma dosyasının yargı yerlerine gönderilmesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-79) - [Danıştay Kanunu m.80 — Karara katılamayacak olanlar](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-80) - [Danıştay Kanunu m.81 — Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun uygulanacağı haller](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-81) - [Danıştay Kanunu m.82 — Şahsi suçların kovuşturma usulü](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-82) - [Danıştay Kanunu m.83 — Hüküm giyme hali](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-83) - [Danıştay Kanunu m.84 — Sağlık bakımından görevin yerine getirilememesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-84) - [Danıştay Kanunu m.85 — Dava hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-85) ## [Danıştay Kanunu m.76 — Soruşturma](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-76) Madde, Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyelerin görevlerinden doğan veya görevleri sırasında işlediği suçlarda ilk soruşturmayı yürütecek kurulun oluşumunu düzenler. Ayrıca soruşturma sonunda düzenlenen fezlekenin ve evrakın hangi makama verileceğini, İdari İşler Kurulunun kararlarının tebliğini, yargılamanın meni ve son soruşturmanın açılmasına dair kararların Genel Kurulda incelenmesini ve Genel Kurul toplantılarında yeter sayıyı belirler. Madde, Danıştay mensuplarının ceza yargılamasında genel hükümlere tabi olup olmadığını ve kovuşturma aşamasını düzenlemez; bu konular madde içinde yer almaz (kovuşturma ve itiraz süresi için m.77-82 ve sonraki hükümler). Disiplin soruşturması (m.67-75) ile başka kanunlardaki soruşturma izni usulleri de bu maddenin kapsamı dışındadır. ### Soruşturma: hangi kavramlar bilinmeli? - **İlk soruşturma**: Kanunda sayılan kişiler hakkında, görevden doğan veya görev sırasında işlenen suçlar için Danıştay Başkanının seçtiği bir daire başkanı ile iki üyeden oluşan kurulca yapılan soruşturmadır. Bu soruşturma savcılık soruşturmasının yerine geçen, Danıştay içinde yürütülen ön aşamadır. - **Fezleke**: Kurulun soruşturma sonunda düzenlediği, suçlamayı ve delilleri özetleyen belgedir. Fezleke ve ilgili evrak, soruşturma Danıştay Başkanı hakkında değilse Danıştay Başkanına, hakkındaysa başkanvekiline verilir. - **Yargılamanın meni kararı**: Kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin nitelikte, soruşturmanın yürütülmesini engelleyen karardır. Kendiliğinden, yani itiraz olmadan da Genel Kurulda incelenir. - **Son soruşturmanın açılmasına dair karar**: Soruşturmanın sonunda, kişinin suçlu sayılmasını gerektiren yeterli şüphe bulunduğunda verilen karardır. Bu karar itiraz üzerine Genel Kurulda incelenir. - **İdari İşler Kurulu**: Fezleke üzerine gerekli kararı veren kuruldur. Başkan ve üyeleri, kendi hakkındaki incelemede Genel Kurul görüşmesine katılmaz. - **Yeter sayı**: Danıştay Genel Kurulunun bu toplantılarda karar alabilmesi için aranan asgari katılım sayısıdır ve en az otuzbirdir. ### Soruşturma: hangi şartlar aranır? - Soruşturmanın konusunun, Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları veya üyelerinden birinin görevinden doğan ya da görevi sırasında işlediği bir suç olması gerekir. - Soruşturmanın Danıştay Başkanının seçeceği bir daire başkanı ile iki üyeden oluşan kurulca yürütülmesi gerekir. - Danıştay Başkanı hakkındaki soruşturmanın, kendisinin katılmadığı Başkanlık Kurulunca seçilecek bir daire başkanı ile iki üyeden oluşan kurulca yürütülmesi gerekir. - Soruşturma sonunda düzenlenen fezlekenin ve ilgili evrakın Danıştay Başkanına, Danıştay Başkanı hakkındaysa başkanvekiline verilmesi gerekir. - Yargılamanın meni kararı ve son soruşturmanın açılmasına dair kararlara itiraz edilmesi halinde, bu kararların İdari İşler Kurulu Başkan ve üyelerinin katılmadığı Genel Kurulda incelenmesi gerekir. - Genel Kurul bu toplantılarda en az otuz bir üyenin hazır bulunmasıyla toplanmalıdır. - Toplantıda hazır bulunanların sayısı çift ise en kıdemsiz üye toplantıya katılmamalıdır. ### Danıştay Başkanı hakkındaki soruşturma ile diğer üyeler hakkındaki soruşturma arasındaki fark nedir? - Soruşturma sanığı Danıştay Başkanıdır. Kurul Başkanlık Kurulunca seçilir ve Başkan toplantıya katılmaz. - Soruşturma diğer üyeler hakkındadır. Kurul Danıştay Başkanınca seçilir. Sonuç: Kurulun seçim makamı ve fezlekenin verileceği makam değişir: Başkan hakkındaysa fezleke başkanvekiline, diğerlerinde Danıştay Başkanına verilir. ### Yargılamanın meni ve son soruşturmanın açılması ile diğer soruşturma kararları arasındaki fark nedir? - Yargılamanın meni kararı ile son soruşturmanın açılmasına dair kararlar kanunda ayrıca belirtilmiştir. - Bu madde dışındaki kurul kararları, metinde Genel Kurul incelemesine bağlanmamıştır. Sonuç: Yalnızca bu iki karar türü Genel Kurulda incelenir; meni kararı itiraz beklemeden, son soruşturma açılması kararı itiraz üzerine incelenir. ### Genel Kurul toplantısında çift ve tek sayı: fark nedir? - Hazır bulunanların sayısı çift ise en kıdemsiz üye toplantıya katılmaz. - Hazır bulunanların sayısı tek ise bu çıkarma yapılmaz. Sonuç: Çift sayıda katılımda oylama tek sayıya indirilerek eşitlik ihtimali giderilir. ### Soruşturma: sık yapılan hatalar nelerdir? - Madde metnindeki 'ilk soruşturma' ile savcılık soruşturmasını karıştırmak; bu maddede soruşturmayı Danıştay içindeki kurul yürütür. - Danıştay Başkanı hakkındaki soruşturmada fezlekeyi Danıştay Başkanına göndermek; bu durumda fezleke başkanvekiline verilir. - Yargılamanın meni kararını da itiraz şartına bağlamak; meni kararı kendiliğinden Genel Kurulda incelenir. - Yeter sayıyı tam üye sayısına göre hesaplamak; madde yalnızca 'en az otuzbir' ölçütünü koyar, toplantıdaki hazır bulunanlar esas alınır. - Çift sayıda hazır bulunanlarda kıdemsiz üyenin çıkarılmasını unutmak ya da bu kuralı tek sayıda da uygulamak. ### Uygulamada nasıl yorumlanıyor? - Ceza Genel Kurulu, 2575 sayılı Kanunun 76 ila 82. maddelerini özel hüküm olarak uygulamakta, soruşturma ve dava şartının gerçekleşip gerçekleşmediğini bu hükümler çerçevesinde değerlendirmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2020/247 E., 2022/394 K., 02.06.2022; Ceza Genel Kurulu, 2019/488 E., 2022/128 K., 01.03.2022) - Soruşturmanın Danıştay Kanunu'na uygun yürütülmediği ve dosyanın Danıştay Başkanlığına gönderilmesi gerektiği gerekçesiyle kovuşturmanın durdurulması yönünde karar verildiği görülmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2023/294 E., 2024/43 K., 13.02.2024; Ceza Genel Kurulu, 2020/74 E., 2022/635 K., 12.10.2022) - Danıştay üyeleri hakkında yürütülen işlemlerde, suçüstü halinin bulunmaması ve sanığın özel yasa olan 2575 sayılı Kanuna tabi olması, kovuşturma yapılmasına engel sayılmıştır. (Ceza Genel Kurulu, 2023/294 E., 2024/43 K., 13.02.2024; Ceza Genel Kurulu, 2020/74 E., 2022/635 K., 12.10.2022) - Son soruşturmanın açılmasına dair kararın, kurulun fezlekesi üzerine verildiği ve bu kararın Genel Kurul incelemesiyle kesinleştiği durumlar bulunmaktadır. (Ceza Genel Kurulu, 2023/392 E., 2024/114 K., 13.03.2024) ### Nasıl ispat edilir? - Soruşturma kurulunun yetkisine ve usulüne uyulduğunu, kurulun Danıştay Başkanınca ya da Başkanlık Kurulunca doğru biçimde seçildiğini ileri süren taraf bunu belgelemekle yükümlüdür; kurul kararı ve seçim tutanağı bu konuda temel delildir. - Fezlekenin ve evrakın hangi makama verildiğinin, fezlekenin Danıştay Başkanı veya başkanvekiline ulaştığının tespiti yazılı belgelerle yapılır. - Genel Kurul incelemesinin usule uygun yapılıp yapılmadığının ispatı, toplantı tutanağı ile yeter sayının ve katılan üyelerin kıdem sırasının belgelenmesiyle yapılır; yeter sayının sağlanmadığını iddia eden taraf bunu ispatlamakla yükümlüdür. - Son soruşturmanın açılmasına dair kararın itiraz üzerine Genel Kurulda incelendiğinin ispatı, itiraz dilekçesi ve Genel Kurul kararı ile yapılır. ### Hangi maddelerle birlikte okunmalı? - [2575 sayılı Kanun m.76](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-76): Madde kendi içinde soruşturma kurulunun oluşumunu, fezlekenin tevdiini ve Genel Kurul incelemesini düzenler. - [2575 sayılı Kanun m.77](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-77): Soruşturma sonrası kovuşturma usulünü düzenleyen sonraki hükümdür; bu madde ile aralarında soruşturma-kovuşturma ayrımı vardır. - [2575 sayılı Kanun m.67](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-67): Disiplin kovuşturması ile ceza soruşturmasını ayırır; bu madde disiplin soruşturması için uygulanmaz. ## [Danıştay Kanunu m.77 — İtiraz süresi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-77) 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 76. maddesine göre birinci derecede verilen kararlara karşı itiraz süresini düzenler. Süre, kararın sanığa veya şikâyetçiye tebliğ tarihinden başlar ve on gündür. Madde, 4483 sayılı Kanun kapsamında Danıştay'ın birinci derece olarak ilgili kararlarına itiraz edilebilmesi için süreyi belirler. İtirazın kimler tarafından ve hangi usulle yapılacağını, itiraz merciini ve itirazın sonucunu düzenlemez (76. madde ve 2575 sayılı Kanunun ilgili diğer maddeleri). Soruşturma izni, itiraz hakkının kapsamı ve itirazın incelenmesi de bu maddede yer almaz. ### İtiraz süresi: hangi kavramlar bilinmeli? - **Birinci derece karar**: Madde metninde 76. madde hükümlerine göre birinci derecede verilen kararlar olarak anılır. Bu karar, itiraz konusu olan ilk derece niteliğindeki karardır. - **Tebliğ**: Kararın sanığa veya şikâyetçiye usulüne uygun bildirilmesidir. İtiraz süresi bu tarihten işlemeye başlar, kararın verilme tarihi esas alınmaz. ### İtiraz süresi: hangi şartlar aranır? - Kararın 76. madde hükümlerine göre birinci derecede verilmiş olması gerekir. - Kararın sanığa veya şikâyetçiye tebliğ edilmiş olması gerekir; süre tebliğ tarihinden işler. - İtirazın tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde yapılması gerekir. ### İtiraz süresi: hangi sonuçları doğurur? - Süresi içinde yapılan itiraz, birinci derece kararın üst merci tarafından yeniden incelenmesini sağlar. - On günlük süre geçtikten sonra yapılan itiraz kabul edilemez. - Kararın tebliğ edilmemesi halinde süre işlemeye başlamaz. ### İtiraz süresi: sık yapılan hatalar nelerdir? - Süreyi kararın verilme tarihinden saymak; süre tebliğ tarihinden başlar. - Tebliğ tarihini tespit etmeden süre hesabı yapmak. - Süreyi on gün yerine iki hafta gibi farklı bir süreyle karıştırmak; madde metninde on gün esastır. ### Uygulamada nasıl yorumlanıyor? - Kararın tebliğ tarihinin belirlenmesi, süre başlangıcının tespiti bakımından esas alınmaktadır. (Ceza Genel Kurulu, 2020/247 E., 2022/394 K., 02.06.2022) ### Nasıl ispat edilir? - İtiraz süresinin başlangıcını gösteren tebliğ belgesi ile itirazın süresinde yapıldığı, itiraz edenin ispat yükü altındadır. - Tebliğ tarihinin kesin tespiti için tebligat evrakı esas alınır; itiraz eden tebliğin geç yapıldığını iddia ediyorsa bunu ispatlamalıdır. ### Hangi maddelerle birlikte okunmalı? - [2575 sayılı Kanun m.76](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-76): Birinci derece kararların hangi hallerde verileceğini düzenler; m.77 süresi bu kararlara bağlanır. ## [Danıştay Kanunu m.78 — Görevli kurullarda inceleme](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-78) 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 78. maddesi, Danıştay'da memurlar hakkındaki soruşturma ve kovuşturma işlerinde incelemenin evrak üzerinde yapılmasını, sanıkların soruşturma dosyasını inceleme hakkını ve kurul kararlarının tebliğini düzenler. Madde, sanık sıfatıyla yargılanan Danıştay memurlarını ve bu memurlar hakkında görev yapan kurulları ilgilendirir. Maddenin metninde, soruşturmanın açılmasına ilişkin kararın içeriği, kurulların oluşumu, dosyanın hangi koşullarda kurula sunulacağı ve kovuşturma sonunda verilecek cezalar düzenlenmemiştir; bu konular 2575 sayılı Kanunun ilgili diğer maddelerinde ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerinde yer alır. Ayrıca kurulların görev ve yeter sayıları ile itiraz yolu da bu maddede düzenlenmemiştir. ### Görevli kurullarda inceleme: hangi kavramlar bilinmeli? - **Evrak üzerinde inceleme**: Kurulun, dosyadaki yazılı belgeler esas alınarak yaptığı inceleme biçimidir. Bu yöntemde duruşma yapılması maddede öngörülmemiştir. - **Tetkik hakimi**: Kurulun çalışmalarını yürüten ve dosyanın incelenmesini gözeten hakimdir. Sanıkların dosyayı inceleyebilmesi onun gözetimi altında gerçekleşir ve kararların tebliği de onun aracılığıyla yapılır. - **Son soruşturmanın açılması kararı**: Soruşturma sonucunda memur hakkında kovuşturma aşamasına geçilmesine dair karardır. Sanıkların dosyayı inceleme hakkı bu kararın tebliğiyle doğar. ### Görevli kurullarda inceleme: hangi şartlar aranır? - Danıştay memurları hakkındaki soruşturma ve kovuşturmanın, maddede anılan kurullarda yürütülmüş olması gerekir. - Kurul incelemesinin evrak üzerinde yapılması esastır. - Sanığın soruşturma dosyasını inceleyebilmesi için son soruşturmanın açılmasına dair kararın tebliğ edilmiş olması gerekir. - Dosya incelemesinin kararı veren kurulun tetkik hakiminin gözetiminde yapılması gerekir. - Kurul kararlarının Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgililere tebliğ edilmesi gerekir ve tebliği kurulun tetkik hakimi yapar. ### Görevli kurullarda inceleme: hangi sonuçları doğurur? - Sanık, son soruşturmanın açılmasına dair kararın tebliğinden sonra soruşturma dosyasını inceleyebilir. - Sanığın dosya incelemesi kararı veren kurulun tetkik hakiminin gözetimi altında yapılır. - Kurul kararları Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgililere tebliğ edilir. - Kararların tebliği kurulun tetkik hakimi tarafından yapılır. - Madde metninde, sanığın dosya incelemesini talep etmediği ya da incelemeyi yapmadığı hâllere dair bir sonuç öngörülmemiştir. ### Evrak üzerinde inceleme ile duruşmalı inceleme arasındaki fark nedir? - Madde, kurul incelemesinin evrak üzerinde yapılacağını açıkça belirtir. - Duruşma yapılıp yapılmayacağı maddede düzenlenmemiştir; bu konuda madde metni sessizdir. Sonuç: Kurul incelemesi yazılı belgeler üzerinden yürür; sanığın dosyayı inceleme hakkı ise ayrıca tanınmıştır. ### Sanığın dosyayı inceleme hakkı ile kurulun kendi inceleme yetkisi arasındaki fark nedir? - Sanık, son soruşturmanın açılmasına dair kararın tebliğinden sonra soruşturma dosyasını inceleyebilir. - Kurulun kendi incelemesi sanığın incelemesinden bağımsız olarak evrak üzerinde yapılır. Sonuç: Sanığın inceleme hakkı, kovuşturma aşamasına özgü ve tetkik hakiminin gözetimindedir; kurulun evrak incelemesinin kapsamını daraltmaz. ### Görevli kurullarda inceleme: sık yapılan hatalar nelerdir? - Sanığın dosya inceleme hakkını, son soruşturmanın açılmasına dair kararın tebliğinden önce kullanabileceğini saymak; hak ancak bu tebliğden sonra doğar. - Kurul incelemesini duruşmalı yapılabilir saymak; madde incelemenin evrak üzerinde yapılacağını açıkça belirtir. - Dosya incelemesini tetkik hakiminin gözetimi dışında serbestçe yapılabilir görmek; maddede gözetim şartı açıkça yazılıdır. - Kurul kararlarının tebliğini kurulun başkanının ya da üyelerinin yapacağını düşünmek; tebliği tetkik hakimi yapar. ### Uygulamada nasıl yorumlanıyor? - Kararların ilgililere tebliğ edilmesinde Tebligat Kanunu hükümleri esas alınır; tebligatın usulüne uygun yapılmaması hâlinde kararın sanığa karşı sonuç doğurup doğurmadığı tartışılır. (Ceza Genel Kurulu, 2020/247 E., 2022/394 K., 02.06.2022) - Sanığın dosyayı inceleme hakkı, kovuşturmanın ciddi biçimde yürütülmesi için tanınmış bir güvence olarak değerlendirilir ve bu hakkın kısıtlanması savunma hakkı yönünden eleştirilir. (Ceza Genel Kurulu, 2019/488 E., 2022/128 K., 01.03.2022) ### Nasıl ispat edilir? - Sanığın soruşturma dosyasını inceleme hakkını kullandığını ve bu incelemenin tetkik hakiminin gözetiminde yapıldığını ispat yükü, incelemeye dayanan tarafa aittir; bu konuda kurulun tutanağı ve evrak esas alınır. - Son soruşturmanın açılmasına dair kararın tebliğinin hangi tarihte yapıldığı, sanığın inceleme hakkının başlangıcını belirler; tebliğ belgesi bu konuda temel delildir. - Kurul kararının Tebligat Kanunu'na uygun tebliğ edildiğini ispat yükü, tebliği yapan kurula ve tetkik hakimine aittir; tebligat evrakı bu ispatın aracıdır. - Sanığın dosya inceleme talebinin reddedilmesi iddiasında, savunma hakkının kısıtlandığını ileri süren taraf bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür. ### Hangi maddelerle birlikte okunmalı? - [2575 sayılı Kanun m.52](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-52): Başkanlar Kurulu'nun kararlarının kesin olduğunu ve aleyhine başka yargı merciine başvurulamayacağını düzenler; madde 78'in kendisi bu kurulun işleyişini düzenlemez. - [2575 sayılı Kanun m.54](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-54): Yüksek Disiplin Kurulu'nun ve birinci derece disiplin kararlarının görevlerini düzenler; memur soruşturmalarının hangi kurullarda görüleceğini belirler. - 657 sayılı Kanun m.226: Danıştay memurlarına ilişkin görüş ve danışma kurulunun görevini düzenler; maddenin uygulandığı kurulların işlevini tamamlayan hükümdür. ## [Danıştay Kanunu m.79 — Soruşturma dosyasının yargı yerlerine gönderilmesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-79) Bu madde, Danıştay üyeleri hakkında yürütülen ceza soruşturmasında, son soruşturmanın açılmasına dair kararın kesinleşmesinden sonra soruşturma dosyasının Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesini düzenler. Kişi bakımından Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyeler hakkındaki ceza soruşturmalarını kapsar. Maddenin düzenlemediği konular şunlardır: ilk soruşturmanın yürütülmesi ve kurulların oluşumu (m.76), birinci derece kararlara itiraz süresi ve Danıştay Genel Kurulunda inceleme (m.76 ve m.77), fezlekenin hazırlanması ve Başkanlığa verilmesi (m.76), disiplin kovuşturması (m.67-75) ve kovuşturmanın yürütülmesi ve yargılama usulü (m.80-82). ### Soruşturma dosyasının yargı yerlerine gönderilmesi: hangi kavramlar bilinmeli? - **Son soruşturmanın açılmasına dair karar**: Ceza soruşturması sırasında, soruşturmanın Danıştay üyeleri hakkında sürdürülmesine karar veren ve kesinleşmesi halinde dosyanın Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesini doğuran karardır. Bu karar, madde metninde yer alan kanun yolu ve onay süreci tamamlanmadan dosyanın gönderilmesine yol açmaz. - **Üst kurul onayı**: Son soruşturmanın açılmasına dair kararın, Danıştay Genel Kurulu tarafından onanması anlamına gelir. Maddede bu onay yerine itiraz edilmemesi de yeterli sayılmıştır. - **Kesinleşme**: Kararın Genel Kurul tarafından onanması veya itiraz edilmeksizin itiraz süresinin geçmesi sonucu hukuki olarak artık değiştirilemez hale gelmesidir. Dosyanın gönderilmesi için bu durum aranır. - **Soruşturma dosyası**: Danıştay Başkanı veya vekili tarafından, son soruşturmanın açılmasına dair kararın kesinleşmesinden sonra Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilen belgeler bütünüdür. ### Soruşturma dosyasının yargı yerlerine gönderilmesi: hangi şartlar aranır? - Danıştay üyesi hakkında 76. maddeye göre yürütülen bir ceza soruşturmasının bulunması ve bu soruşturmanın son soruşturmanın açılmasına dair bir karar ile sonuçlanmış olması gerekir. - Son soruşturmanın açılmasına dair kararın Danıştay Genel Kurulu tarafından onanmış olması veya bu karara karşı itiraz yapılmamış olması gerekir; yani karar kesinleşmiş olmalıdır. - Kararın kesinleşmesinden sonra soruşturma dosyasının Danıştay Başkanı veya vekili tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesi gerekir. - Gönderilen dosyanın Cumhuriyet Başsavcılığınca gereğinin yapılması için kullanılmak üzere iletilmesi gerekir; yani gönderme işlemi Başsavcılığın görev alanına ait bir işlemdir. ### Soruşturma dosyasının yargı yerlerine gönderilmesi: hangi sonuçları doğurur? - Son soruşturmanın açılmasına dair karar Genel Kurulca onanır veya itiraz edilmeden kesinleşirse, soruşturma dosyası Danıştay Başkanı veya vekili tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir. - Dosyanın gönderilmesi üzerine Cumhuriyet Başsavcılığı, dosyayla ilgili gereğini yapar; bu aşamadan sonra soruşturma ve kovuşturma işlemleri Başsavcılığın yetkisine geçer. - Kesinleşmeden dosyanın gönderilmesi, bu maddede öngörülen koşulun gerçekleşmemesi nedeniyle hukuki dayanaktan yoksun kalır. ### Genel Kurul onayı ile itiraz edilmemesi arasındaki fark nedir? - Son soruşturmanın açılmasına dair karar Danıştay Genel Kurulunca onanmışsa kesinleşme bu yolla gerçekleşir. - Kararın itiraz edilmemesi yoluyla kesinleşmesinde ise, 76. maddede düzenlenen itiraz süresinin dolması beklenir. Sonuç: Her iki yolda da kesinleşme sağlandığında dosya gönderilebilir; fark yalnızca kesinleşmenin hangi yolla gerçekleştiğidir. ### Kesinleşmiş karar ile kesinleşmemiş karar arasındaki fark nedir? - Kesinleşmiş son soruşturma kararı, dosyanın Başsavcılığa gönderilmesi için gerekli koşulu oluşturur. - Kesinleşmemiş karar hâlinde, Genel Kurul onayı veya itiraz süresinin dolması gerçekleşmediği için dosya gönderilemez. Sonuç: Kesinleşmeden yapılan gönderme, maddenin öngördüğü koşula uymadığından hukuka aykırı olur. ### Soruşturma dosyasının yargı yerlerine gönderilmesi: sık yapılan hatalar nelerdir? - Son soruşturmanın açılmasına dair kararın kesinleşmesini beklemeden dosyayı Başsavcılığa göndermek; bu durumda gönderme koşulu oluşmadığından işlem usule aykırı olur. - Genel Kurul onayı ile itiraz edilmemesini birbirinin yerine geçen ya da birlikte aranan iki koşul gibi değerlendirmek; maddede bunlar alternatif yollardır. - Dosyayı Danıştay Başkanı veya vekili dışında bir makamın göndermesi, maddede öngörülen yetkili makama uymaz. ### Uygulamada nasıl yorumlanıyor? - Danıştay üyeleri hakkındaki ceza soruşturmalarında, 2575 sayılı Kanun'un 76 ila 82. maddelerine uyulmadan yürütülen soruşturma ve kovuşturmanın usule aykırı olduğu ve bu hâlin dava şartının gerçekleşmediği yönünde değerlendirme yapılmaktadır. (Ceza Genel Kurulu, 2020/247 E., 2022/394 K., 02.06.2022) - Danıştay üyelerine yönelik soruşturmada, 76 ila 82. maddelerdeki usul güvencelerinin atlanarak yapılan işlemlerin hukuka aykırı sayıldığı ve bu nedenle yargısal denetime konu olduğu kabul edilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2019/488 E., 2022/128 K., 01.03.2022) ### Nasıl ispat edilir? - Dosyanın Başsavcılığa gönderilmesi işleminde, son soruşturmanın açılmasına dair kararın Genel Kurulca onandığını veya itiraz edilmeden kesinleştiğini gösteren belgeler (Genel Kurul kararı ya da itiraz süresinin geçtiğini gösteren tebliğ kaydı) ilgili dosyada bulunmalıdır. - Kesinleşme koşulunun gerçekleştiğini ileri süren taraf, bu koşulun varlığını resmî kayıtlarla ispatlamakla yükümlüdür; kesinleşmenin eksikliği ileri sürülürse, bunu iddia eden taraf aksini ortaya koymakla yükümlüdür. - Dosyanın gönderildiği tarihin ve gönderen makamın Danıştay Başkanı veya vekili olduğunun dosya kayıtlarından anlaşılması gerekir. ### Hangi maddelerle birlikte okunmalı? - [2575 sayılı Kanun m.76](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-76): Son soruşturmanın açılmasına dair kararın kendisi ve bu kararın itiraz süresi, bu maddedeki kesinleşme koşulunun kaynağını oluşturur. - [2575 sayılı Kanun m.67-75](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-67): Disiplin kovuşturması ceza soruşturmasından ayrı bir usul olduğundan, bu maddedeki gönderme işlemi disiplin sürecine uygulanmaz. - [2575 sayılı Kanun m.80-82](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-80): Dosyanın Başsavcılığa gönderilmesinden sonra yürütülecek kovuşturma ve yargılama usulünü düzenler. ## [Danıştay Kanunu m.80 — Karara katılamayacak olanlar](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-80) Madde, Danıştay mensupları hakkında yapılan soruşturmayı yürütenlerin, soruşturma sonucunda karar verecek kurulların toplantılarına katılmasını yasaklar. Düzenleme, Danıştay meslek mensuplarının disiplin ve benzeri soruşturmalarında görev alan kişileri kapsar. Madde yalnızca katılma yasağını düzenler; soruşturmanın usulünü, kurulların oluşumunu ve karar yeter sayılarını düzenlemez. Disiplin cezalarının türlerini ve uygulanmasını (m.76 ila m.82 aralığındaki disiplin hükümleri) düzenlemez. Görevin sona ermesi hallerini (m.83-85) düzenlemez. Başkanlar Kurulu ve Başkanlık Kurulunun oluşumunu ve görevlerini (m.52, m.19/A) düzenlemez. ### Karara katılamayacak olanlar: hangi kavramlar bilinmeli? - **Soruşturma yapan**: Danıştay mensupları hakkında soruşturma işlemlerini yürüten kişidir. Soruşturmayı yürüten kişinin, sonradan bu soruşturma üzerine karar verecek kurulda yer alması engellenmiştir. - **Soruşturma üzerine karar verecek kurul**: Yürütülen soruşturmanın sonucuna göre karar veren kuruldur. Kurulun hangi organ olduğu ve hangi işlemleri kapsadığı madde metninde belirtilmemiştir; bu nedenle kurulun türü, ilgili disiplin mevzuatından belirlenir. - **Katılamama**: Soruşturma yapan kişinin, soruşturma sonucu kararı verecek kurulun toplantısında bulunmasının yasak olmasıdır. Yasak yalnızca toplantıya katılmayı kapsar; kurul üyeliğinin kendisini sona erdirmez. ### Karara katılamayacak olanlar: hangi şartlar aranır? - Soruşturma yapan kişinin, bir soruşturma yürütmüş olması gerekir. - Soruşturma sonucunda karar verecek olan kurulun toplantısının yapılması gerekir. - Soruşturma yapan kişinin bu kurulun toplantısına katılmaması, yani toplantıdan uzak kalması gerekir. ### Karara katılamayacak olanlar: hangi sonuçları doğurur? - Soruşturma yapan kişinin kurul toplantısına katılması hâlinde, bu katılım maddeye aykırılık oluşturur. - Maddeye aykırı katılımla alınan kararın hukuki akıbeti madde metninde düzenlenmemiştir; bu sonuç, uygulamada kararın şekil bakımından sakat sayılmasına yol açabilir. - Soruşturma yapan kişinin katılmaması, kurulun karar alma yetkisini ortadan kaldırmaz; kurul diğer üyelerle toplanıp karar alabilir. ### Soruşturma yapan ile karar kurulunun diğer üyeleri arasındaki fark nedir? - Soruşturmayı yürüten kişi, soruşturmanın konusu olan dosyada bilgi sahibidir ve tarafsızlığı konusunda şüphe doğurur. - Soruşturma yapmamış ve dosyayla ilgisi bulunmayan kurul üyesi, yasağın kapsamında değildir. Sonuç: Yalnızca soruşturmayı yürüten kişinin toplantıya katılması yasaktır; diğer üyelerin katılımı bu madde kapsamında sorun oluşturmaz. ### Karara katılamayacak olanlar: sık yapılan hatalar nelerdir? - Soruşturmayı yapan kişinin soruşturma dışında bir sıfatla kurulda yer alabileceğini varsaymak; yasak, soruşturma yapma sıfatına bağlıdır. - Yasağın yalnızca kurul üyeleri için geçerli olduğunu düşünmek; madde, soruşturma yapanların toplantıya katılmasını yasaklamaktadır. - Yasağın kararın tamamını hükümsüz kılacağını varsaymak; madde metni bu sonucu açıkça bağlamamıştır, sonuç ayrıca değerlendirilmelidir. ### Uygulamada nasıl yorumlanıyor? - Ceza yargılamasında iddianamenin ve soruşturmanın ilgili Danıştay disiplin hükümlerine uygun yürütülmesi gerektiği, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 76 ila 82. maddelerine uyulmadığında soruşturma ve dava şartının gerçekleşmediğinin kabul edildiği görülmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2020/247 E., 2022/394 K., 02.06.2022) - 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 76 ila 82. maddelerinin uygulanmasında soruşturma sürecinin hukuka uygunluğu, soruşturmaya ilişkin işlemlerin ceza yargılamasında da değerlendirilmesi açısından önem taşıdığı kabul edilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2019/488 E., 2022/128 K., 01.03.2022) ### Nasıl ispat edilir? - Katılma yasağının ihlal edildiğini iddia eden taraf, soruşturma yapan kişinin soruşturmayı gerçekten yürüttüğünü ve kurul toplantısına katıldığını ispatlamakla yükümlüdür. - Soruşturma yapma sıfatı, soruşturma dosyası, görevlendirme yazısı ve sicil kayıtları ile ispatlanabilir. - Kurul toplantısına katılım, toplantı tutanağı ve karar üzerindeki imzalar ile ispatlanır. - Katılmadığını ileri süren üyenin, toplantı tutanağı veya kayıtlar üzerinden bu savunmayı destekleyen belge sunması gerekir. ### Hangi maddelerle birlikte okunmalı? - [2575 sayılı Kanun m.83-85](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-83): Görevin sona ermesi hallerini düzenler. Madde 80 bu hallerle doğrudan bağlantılı değildir, ancak disiplin kararlarının bağlamını oluşturur. ## [Danıştay Kanunu m.81 — Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun uygulanacağı haller](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-81) 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 81. maddesi, Danıştay mensupları hakkında kanunda (m.76-80 kapsamında) yapılacak soruşturmalarda ve bu soruşturmalar sonucunda verilecek kararlarda, Kanunda hüküm bulunmayan hallerde uygulanacak usul kuralını düzenler; soruşturma kurullarının sorgu hakiminin yetkilerine sahip olduğunu belirtir. Madde, Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyeler gibi Danıştay mensupları hakkındaki ceza soruşturmalarına uygulanır. Maddenin kendisi soruşturmanın kapsamını, soruşturma kurulunun kuruluşunu, fezleke usulünü ve yargılamanın men'i kararlarını düzenlemez; bunlar m.76-80 hükümlerinde yer alır. Görevden çıkarma ve görevin sona ermesi (m.83-85) ile disiplin yargılaması da bu maddenin konusu değildir. Ceza muhakemesi kurallarının hangi hükümlerinin uygulanacağı ise madde metninde ayrıca sayılmamıştır. ### Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun uygulanacağı haller: hangi kavramlar bilinmeli? - **Subsidiyer uygulama**: Danıştay Kanunu'nda özel bir hüküm bulunmadığında, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun soruşturmaya ilişkin hükümlerinin boşluğu doldurmak üzere uygulanmasıdır. Bu yollama yalnızca soruşturma aşaması ve bu aşamadaki kararlarla sınırlıdır. - **Soruşturma kurulu**: Danıştay mensupları hakkındaki ceza soruşturmasını yürüten, m.76 uyarınca bir daire başkanı ve iki üyeden oluşan kuruldur. Madde 81/2 uyarınca bu kurul, sorgu hakiminin yetkilerini kullanır. - **Sorgu hakimi yetkileri**: Soruşturma sırasında tutuklama, arama, el koyma gibi koruma tedbirlerine ilişkin yetkilerdir. Soruşturma kurulu bu yetkileri kullanırken sorgu hakimi gibi hareket eder; ancak kararlarının kapsamı madde metninde ayrıca sınırlandırılmamıştır. ### Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun uygulanacağı haller: hangi şartlar aranır? - Danıştay mensubu hakkında m.76-80 kapsamında bir soruşturma yürütülmüş olmalıdır. - Kanunda soruşturma usulüne ilişkin özel bir hüküm bulunmamalıdır; özel hüküm varsa önce o uygulanır. - Boşluk doldurulacak konu, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun soruşturmaya ilişkin hükümleriyle düzenlenebilir nitelikte olmalıdır. - Soruşturmayı yürüten soruşturma kurulu, sorgu hakiminin yetkilerini kullanabilir durumda bulunmalıdır. ### Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun uygulanacağı haller: hangi sonuçları doğurur? - Kanunda hüküm bulunmayan hallerde soruşturma ve kararlar, CMUK'un soruşturmaya ilişkin hükümlerine göre yürütülür. - Soruşturma kurulu, sorgu hakiminin yetkilerini kullanarak koruma tedbirlerine ilişkin kararları verebilir. - Maddede belirtilmeyen kovuşturma ve yargılama usulüne ilişkin hükümler bu madde kapsamında uygulanmaz. ### Özel hüküm ile subsidiyer uygulama arasındaki fark nedir? - Danıştay Kanunu'nda açıkça düzenlenen soruşturma konuları, örneğin kurulun oluşumu, fezleke ve itiraz usulü. - Kanunda hüküm bulunmayan haller, örneğin tedbirlerin uygulanış biçimi veya ayrıntılı usul. Sonuç: Özel hüküm varsa o uygulanır; yoksa CMUK'un soruşturmaya ilişkin hükümleri devreye girer. ### Soruşturma aşaması ile kovuşturma aşaması arasındaki fark nedir? - Madde 81 yalnızca soruşturma ve bu aşamadaki kararları kapsar. - Kovuşturma ve yargılama usulü, madde metninde yer almaz. Sonuç: CMUK'un kovuşturmaya ilişkin hükümleri bu madde yoluyla uygulanmaz; yargılama usulü ayrı değerlendirilir. ### Soruşturma kurulu ile sorgu hakimi arasındaki fark nedir? - Soruşturma kurulu, Danıştay Kanunu'na göre atanmış kolektif bir organdır. - Sorgu hakimi, CMUK'a göre koruma tedbirlerine karar veren yargı organıdır. Sonuç: Kurul, sorgu hakiminin yetkilerini haiz olduğu için tedbir kararlarını kendisi verebilir. ### Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun uygulanacağı haller: sık yapılan hatalar nelerdir? - Madde 81'i soruşturma dışındaki kovuşturma veya yargılama usulünü de kapsayan genel bir yollama sanmak; madde yalnızca soruşturma aşamasını düzenler. - Kanunda özel hüküm bulunan bir konuda CMUK hükmünü doğrudan uygulamak; subsidiyer uygulama yalnızca hüküm bulunmayan hallerde söz konusudur. - Soruşturma kurulunun sorgu hakimi yetkilerini, mahkeme yetkisi gibi değerlendirmek; yetki kurulun kendi kararları olarak kullanılır. ### Uygulamada nasıl yorumlanıyor? - Mahkemeler, 2575 sayılı Kanun'un m.76 ila 82 hükümlerinin soruşturma aşamasında birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kabul etmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2020/247 E., 2022/394 K., 02.06.2022; Ceza Genel Kurulu, 2019/488 E., 2022/128 K., 01.03.2022) - Danıştay mensupları hakkındaki soruşturmada iddianamenin iadesi veya soruşturma şartının yerine getirilip getirilmediği tartışılırken m.81'e göre CMUK hükümlerinin uygulanması esas alınmaktadır. (Ceza Genel Kurulu, 2020/247 E., 2022/394 K., 02.06.2022) - Soruşturma sürecinde delil yokken başlatılan veya tedbir kararı verilen işlemler, m.81 kapsamında ceza muhakemesi kurallarına uygunluk açısından denetlenmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2019/488 E., 2022/128 K., 01.03.2022) ### Nasıl ispat edilir? - Soruşturma kurulunun CMUK'a dayanarak yaptığı işlemin hukuka uygunluğunu iddia eden taraf, bu işlemin hangi CMUK hükmüne dayandığını göstermelidir. - Kanunda hüküm bulunmadığı iddiası, ilgili Danıştay Kanunu hükümlerinin tümü incelenerek ortaya konulmalıdır; bu inceleme belgelerle yapılır. - Tedbir kararlarının sorgu hakimi yetkisiyle verildiği, karar belgesi ve soruşturma dosyası üzerinden ispatlanır. ### Hangi maddelerle birlikte okunmalı? - [2575 sayılı Kanun m.76](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-76): Soruşturma kurulunun kuruluşunu ve soruşturmanın yürütülmesini düzenler; m.81 bu soruşturmalara uygulanacak usul kuralını verir. - [2575 sayılı Kanun m.77-80](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-77): Fezleke, yargılamanın men'i ve itiraz usulünü düzenler; m.81 bu hükümler arasındaki boşlukları doldurur. - 5271 sayılı Kanun: Ceza Muhakemesi Kanunu; m.81'in atıfta bulunduğu Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun yerine geçen ve soruşturma ile tedbirlere ilişkin hükümleri içeren kanundur. ## [Danıştay Kanunu m.82 — Şahsi suçların kovuşturma usulü](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-82) 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 82. maddesi, Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyelerin şahsi suçlarının takibinde hangi hükümlerin uygulanacağını ve Sıkıyönetim Kanunu uyarınca kovuşturma için aranan iznin hangi merciye ait olduğunu düzenler. Madde, Danıştay mensupları bakımından özel soruşturma ve kovuşturma usulünün kapsamını belirler. Maddenin kapsamı, Danıştay meslek mensuplarının görevleri sırasında ya da görevlerinden doğan suçlarıyla sınırlı değildir; şahsi suçları da kapsar. Madde, ceza soruşturmasının ayrıntılı usulünü (m.76-81) ve görevin sona ermesini (m.83-85) kendisi düzenlemez. Sıkıyönetim dışındaki hallerde kovuşturma izninin aranıp aranmayacağı ve 4483 sayılı Kanun'un uygulanma alanı ise ayrı bir değerlendirme gerektirir. Görev suçu ile kişisel suç ayrımının ölçütleri de bu maddede değil, ilgili hukuk kaynaklarında aranır. ### Şahsi suçların kovuşturma usulü: hangi kavramlar bilinmeli? - **Şahsi suç**: Danıştay mensubunun görevinden doğmayan ve görevi sırasında işlemiş olmayan suç. Madde, bu tür suçların takibinde Yargıtay mensupları için öngörülen hükümlerin uygulanacağını belirtir. Görev suçu ile ayrımı, suçun görevle olan bağına bakılarak yapılır. - **Sıkıyönetim Kanunu izni**: 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu gereğince, Danıştay Başkanı, başkanvekilleri, Danıştay Başsavcısı, daire başkanları ve üyeler hakkında kovuşturma yapılabilmesi için aranan izin. Bu izin Başkanlık Kurulu tarafından verilir ve yalnızca sıkıyönetim kanunu kapsamındaki kovuşturmalarda aranır. - **Başkanlık Kurulu**: Danıştay'ın üst yönetim organı. Madde metninde, sıkıyönetim kapsamındaki kovuşturmalarda kovuşturma izni verme yetkisi bu kurula tanınmıştır. - **Yargıtay mensuplarına ilişkin hükümler**: Yargıtay Başkanı, Cumhuriyet Başsavcısı ve üyelerinin şahsi suçlarının takibine ilişkin kurallar. Madde, Danıştay mensupları için bu kuralların aynen uygulanacağını öngörür; kuralların içeriği maddede yer almaz. ### Şahsi suçların kovuşturma usulü: hangi şartlar aranır? - Suçun Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekili, daire başkanı veya üyeden birinin şahsi suçu olması gerekir; bu durumda Yargıtay mensuplarına ilişkin hükümler uygulanır. - Suçun bir Danıştay mensubunun şahsi suçu olarak nitelendirilebilmesi için görevden doğmaması veya görev sırasında işlenmemiş olması gerekir. - Sıkıyönetim Kanunu kapsamındaki bir kovuşturma söz konusu ise, kovuşturmanın Başkanlık Kurulunun iznine tabi olması gerekir. - Kovuşturma izni verilmeden Danıştay Başkanı, başkanvekilleri, Danıştay Başsavcısı, daire başkanları ve üyeler hakkında sıkıyönetim kapsamında kovuşturma yapılamaz. ### Şahsi suçların kovuşturma usulü: hangi sonuçları doğurur? - Şahsi suç nedeniyle takip yapılacaksa Yargıtay Başkanı, Cumhuriyet Başsavcısı ve üyelerinin şahsi suçlarına ilişkin hükümler uygulanır. - Sıkıyönetim Kanunu kapsamında Danıştay Başkanı, başkanvekilleri, Danıştay Başsavcısı, daire başkanları veya üyeler hakkında kovuşturma, Başkanlık Kurulunun izni olmadan yapılamaz. - Başkanlık Kurulu izni verilmeden başlatılan sıkıyönetim kapsamındaki kovuşturma, izin şartına aykırı olduğu için usulen sakat sayılır. ### Şahsi suç ile görev suçu arasındaki fark nedir? - Şahsi suç, Danıştay mensubunun görevinden doğmayan ve görevi sırasında işlenmeyen suçtur. Bu suçlarda madde, Yargıtay mensuplarına ilişkin hükümleri uygular. - Görev suçu, görevden doğan veya görev sırasında işlenen suçtur. Bu suçlarda soruşturma usulü m.76-81'de ayrıca düzenlenmiştir. Sonuç: Hangi usulün uygulanacağı suçun görevle bağına göre belirlenir. Ayrımın ölçütü maddede tanımlanmamış olup uygulamada kararlarla belirlenir. ### Sıkıyönetim kapsamındaki kovuşturma ile diğer kovuşturmalar arasındaki fark nedir? - Sıkıyönetim Kanunu kapsamındaki kovuşturmada Başkanlık Kurulunun izni aranır. - Sıkıyönetim dışındaki hallerde madde izin şartı koymaz; bu hallerde genel hükümler ve Yargıtay mensuplarına ilişkin kurallar kıyas edilerek değerlendirilir. Sonuç: Kovuşturma izni yalnızca sıkıyönetim kapsamında zorunludur; izin olmadan yapılan kovuşturma bu kapsamda geçersiz kalır. ### Şahsi suçların kovuşturma usulü: sık yapılan hatalar nelerdir? - Sıkıyönetim Kanunu izninin, Sıkıyönetim dışındaki tüm kovuşturmalar için de aranacağını düşünmek; izin şartı yalnız 1402 sayılı Kanun kapsamındaki kovuşturma için öngörülmüştür. - Şahsi suç ile görev suçu ayrımını suçun adına göre yapmak; ayrım suçun görevle bağına göre yapılır. - m.82/1'deki atfın Yargıtay mensuplarına ilişkin hükümlerin aynen Danıştay'a uygulanacağı anlamına geldiğini unutarak, Danıştay'a özgü m.76-81 usulünü göz ardı etmek. - Başkanlık Kurulu iznini, Danıştay Başkanı veya Başsavcı dışındaki mensuplar için de zorunlu saymak ve izin ile soruşturma usulünü birbirine karıştırmak. ### Uygulamada nasıl yorumlanıyor? - Danıştay mensuplarının görev sırasında işlediği suçlarda 2575 sayılı Kanun'un m.76-82 hükümlerinin uygulanacağı, bu hükümlerin dışında kalan suçlarda ise genel hükümlerin uygulanacağı kabul edilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2020/247 E., 2022/394 K., 02.06.2022; Ceza Genel Kurulu, 2019/488 E., 2022/128 K., 01.03.2022) - Danıştay mensupları hakkında soruşturmanın 2575 sayılı Kanun'un m.76-82 hükümlerine uygun yürütülüp yürütülmediği, dava şartı olarak değerlendirilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2020/247 E., 2022/394 K., 02.06.2022) - Görev suçu iddiası içeren ve 2575 sayılı Kanun'un m.82 kapsamına giren dosyalarda, usulüne uygun soruşturma yapılmadan düzenlenen delil ve tedbir kararlarının hukuka aykırı sayıldığı kabul edilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2019/488 E., 2022/128 K., 01.03.2022; Ceza Genel Kurulu, 2019/507 E., 2021/665 K., 23.12.2021) - Şahsi suç ile görev suçu ayrımının, suç tarihindeki görev ve suçun işleniş biçimine göre yapıldığı kabul edilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2023/392 E., 2024/114 K., 13.03.2024) - Yargıtay'ın bir kararında, Danıştay mensubunun görevi sırasında işlediği iddia edilen suçta, m.82'nin atıf yaptığı özel usulün uygulanması gerektiği belirtilmiştir. (Ceza Genel Kurulu, 2019/380 E., 2023/290 K., 24.05.2023; Ceza Genel Kurulu, 2019/517 E., 2022/129 K., 01.03.2022) ### Nasıl ispat edilir? - Kovuşturma izninin varlığını ve Sıkıyönetim Kanunu kapsamındaki bir suç olup olmadığını iddia eden taraf (genellikle savcılık veya kovuşturmayı yürüten taraf) gerekli belgeyle ispat yükü altındadır; izin belgesinin dosyada bulunması gerekir. - Suçun şahsi suç mu yoksa görev suçu mu olduğu, suç tarihindeki görevin ve suç ile görev arasındaki bağın belgelerle ortaya konmasıyla belirlenir; bu hususta ispat yükü kovuşturmayı başlatan tarafa aittir. - Sanık tarafın, usulüne uygun izin alınmadığı veya özel usul uygulanmadığı savunmasını yapması durumunda, bu savunmayı destekleyen belgeleri sunması gerekir. - Görev suçu iddiasının ispatında, suçun işlendiği tarihteki görev belgesi ve dosya içeriği esas alınır; bu belgelerin eksikliği, usul aykırılığı sonucunu doğurur. ### Hangi maddelerle birlikte okunmalı? - [2575 sayılı Danıştay Kanunu m.76-81](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-76): Görev sebebiyle işlenen suçlarda ceza soruşturması ve kovuşturmasının usulünü düzenler. m.82 bu usule girmeyen şahsi suçlar bakımından Yargıtay hükümlerine atıf yapar. - [2575 sayılı Danıştay Kanunu m.83-85](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-83): Hüküm giyme ve sağlık nedeniyle görevin sona ermesini düzenler. Mahkûmiyet sonucu doğan görev sonu, m.82'nin kapsamı dışındadır. - 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu: m.82/2'de anılan kanun; Danıştay mensupları hakkında kovuşturma izni şartının kaynağıdır. - 4483 sayılı Kanun: Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görev suçlarında soruşturma izni usulünü düzenler. Danıştay mensupları için m.82 ve m.76-81 bu kanunun yerini alır; uygulama alanı kararlarda tartışılmıştır. ## [Danıştay Kanunu m.83 — Hüküm giyme hali](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-83) Bu madde, Danıştay meslek mensuplarının görevinin hangi hallerde kendiliğinden sona ereceğini ve hükümle sona erme ile disiplin yoluyla meslekten çıkarma arasındaki ayrımı düzenler. Hükmün iki fıkrası vardır: kasıtlı suçtan ağır hapis veya altı ay ve üzeri hapis cezasıyla kesin hüküm giyilmesi halinde görevin kendiliğinden sona ermesi ve altı aydan az hapis cezasında Yüksek Disiplin Kurulu'nun meslekten çıkarma kararı. Kapsam Danıştay meslek mensuplarıdır. Disiplin kurulunun görev ve yetkileri (m.54), Danıştay Başkanının görevleri (m.55) ve çalışmaya ara verme (m.86) madde kapsamında değildir. ### Hüküm giyme hali: hangi kavramlar bilinmeli? - **Kendiliğinden sona erme**: Mahkûmiyet kesinleştiğinde görevin ayrıca bir idari işleme gerek kalmadan sona ermesidir. Hükmün kesinleşmesi, görevin sona erdiğini belirleyen olaydır. - **Kesin olarak hüküm giyme**: Mahkûmiyet kararının olağan kanun yollarının tümünden geçip kesinleşmiş olmasıdır. Kesinleşmemiş bir mahkûmiyet bu fıkranın uygulanmasına yetmez. - **Kasıtlı suç**: Failin fiili bilerek ve isteyerek işlediği suçtur. Taksirle işlenen suçlar bu maddenin kapsamında değildir. - **Mesleğin vakar ve şerefini bozan nitelik**: Suçun işleniş biçimi, konusu veya ortaya çıkardığı durum nedeniyle mesleğe duyulan itibarı sarsan nitelikte olmasıdır. Bu nitelik, hapis cezasının süresinden bağımsız olarak Yüksek Disiplin Kurulu tarafından değerlendirilir. - **Meslekten çıkarma**: Kendiliğinden sona ermeden farklı olarak, Yüksek Disiplin Kurulu'nun kararıyla verilen ve mesleğe ilişkin disiplin yaptırımı niteliğindeki sona erdirmedir. ### Hüküm giyme hali: hangi şartlar aranır? - Mesleğe mensup kişinin kasıtlı bir suçtan dolayı hüküm giymiş olması gerekir. - Hükmün ağır hapis cezası ya da altı ay veya daha fazla hapis cezası olması gerekir. - Mahkûmiyet kararının kesin olarak hüküm hâline gelmiş olması gerekir. - Altı aydan az hapis cezası söz konusuysa suçun mesleğin vakar ve şerefini bozan veya mesleğe karşı genel saygı ve güveni gideren nitelikte görülmesi gerekir. - Altı aydan az hapis cezası hâlinde meslekten çıkarılıp çıkarılmayacağına Yüksek Disiplin Kurulu'nun karar vermesi gerekir; bu karar takdire bağlıdır ve kendiliğinden doğmaz. - Taksirle işlenen suç ya da kasıtlı olsa bile para cezasıyla sonuçlanan hüküm bu maddenin kendiliğinden sona erme hükmünü tetiklemez. ### Hüküm giyme hali: hangi sonuçları doğurur? - Kasıtlı suçtan ağır hapis cezasıyla kesin olarak hüküm giyen meslek mensubunun görevi, ayrıca bir işleme gerek kalmadan kendiliğinden sona erer. - Kasıtlı suçtan altı ay veya daha fazla hapis cezasıyla kesin olarak hüküm giyen meslek mensubunun görevi kendiliğinden sona erer. - Kasıtlı suçtan altı aydan az hapis cezasıyla hüküm giyen kişi, suç mesleğin vakar ve şerefini bozan veya mesleğe karşı genel saygı ve güveni gideren nitelikte görülürse, Yüksek Disiplin Kurulu meslekten çıkarılıp çıkarılmayacağına karar verir. - Altı aydan az hapis cezasıyla hüküm giyilen olayda suç bu nitelikte görülmezse meslekten çıkarma kararı verilmez ve görev sürer. - Hüküm kesinleşmeden görevin kendiliğinden sona ermesi mümkün değildir; kesinleşme beklenmelidir. - Taksirli suçtan verilen hüküm bu maddenin kendiliğinden sona erme hükmüne dayanak olamaz. ### Ağır hapis veya altı ay ve üzeri hapis ile altı aydan az hapis arasındaki fark nedir? - Cezanın türü ve süresi altı ay veya daha fazla ya da ağır hapis olan kasıtlı suç hükmü. Bu halde görev kendiliğinden sona erer. - Kasıtlı suçtan altı aydan az hapis cezası. Bu halde görevin sona ermesi kendiliğinden gerçekleşmez, kurul değerlendirmesi gerekir. Sonuç: Birinci halde ayrıca karar aranmaz; ikinci halde Yüksek Disiplin Kurulu'nun meslekten çıkarma kararı gerekir. ### Kendiliğinden sona erme ile yüksek Disiplin Kurulu kararıyla meslekten çıkarma arasındaki fark nedir? - Birinci fıkradaki ağır suç veya altı ay üstü hapis hükmü, kesinleşmesiyle görevi kendiliğinden sona erdirir. - İkinci fıkradaki hafif hapis hükmünde, sona erme kurulun takdirine bağlıdır ve kurulun kararı ile gerçekleşir. Sonuç: Birinci halde kurul kararı aranmaz; ikinci halde kurul kararı olmadan görevin sona erdiği kabul edilemez. ### Kasıtlı suç ile taksirli suç arasındaki fark nedir? - Kasıtlı suç, failin fiili bilerek ve isteyerek işlediği suçtur ve maddenin her iki fıkrasının konusudur. - Taksirli suç, fıkraların kapsamında değildir. Sonuç: Taksirli suçtan verilen hüküm bu maddeye dayanarak görevin sona ermesine yol açmaz. ### Hüküm giyme hali: sık yapılan hatalar nelerdir? - Taksirli suç hükmünü kasıtlı suç gibi değerlendirerek kendiliğinden sona erme hükmünü uygulamak. - Kesinleşmemiş bir mahkûmiyet üzerine görevin kendiliğinden sona erdiğini kabul etmek. - Altı aydan az hapis cezasında kurul kararı aranmadan görevin sona erdiğini saymak. - Altı ay sınırını yanlış hesaplayarak cezanın tam altı ay olduğu hâlde ikinci fıkrayı uygulamak; metin altı ay ve daha fazlasını birinci fıkraya bağlar. - Meslekten çıkarma kararını kendiliğinden sona erme ile karıştırmak; ikinci fıkrada karar yetkisi kuruldadır. ### Uygulamada nasıl yorumlanıyor? - Mahkûmiyetin kesinleşmemiş olması hâlinde görevin kendiliğinden sona erdiğini kabul etmek, uygulamada aranan koşulların eksik değerlendirilmesi sayılmaktadır. - Altı aydan az hapis cezasında kurulun meslekten çıkarma kararını verirken suçun mesleğin vakar ve şerefi bakımından niteliğini ayrıca gerekçelendirmesi beklenmektedir. - Mahkûmiyet kararında verilen cezanın süresi ile suçun mesleğe etkisinin ayrı değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmektedir. ### Nasıl ispat edilir? - Görevin kendiliğinden sona erdiğini ileri süren idarenin, mahkûmiyet kararının kesinleştiğini ve cezanın türünü ve süresini belgeyle ispatlaması gerekir. - Kasıtlı suç niteliğinin ceza mahkemesi kararında yer alması ve bu hükmün kesinleşme şerhinin bulunması ile ispat edilir. - Altı aydan az hapis cezasında, suçun mesleğin vakar ve şerefini bozan niteliğinin ispatı kurul kararında gerekçelendirilerek yapılır; kararın bu gerekçeye dayanması gerekir. - Görevin sona erdiğine itiraz eden meslek mensubu, cezanın süresi, kesinleşme veya suçun kasıtlı olmadığı yönünde savunma yapar ve bu savunmayı belgeyle ispatlar. ### Hangi maddelerle birlikte okunmalı? - [2575 sayılı Kanun m.54](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-54): Yüksek Disiplin Kurulu'nun Danıştay memurları hakkındaki görevlerini düzenler; ikinci fıkradaki meslekten çıkarma kararını veren organın yetkisi bu maddeyle belirlenir. ## [Danıştay Kanunu m.84 — Sağlık bakımından görevin yerine getirilememesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-84) 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 84. maddesi, Danıştay meslek mensuplarının görevinin sağlık bakımından yerine getirilememesi nedeniyle sona erdirilmesini düzenler. Maddede görevin sona erdirilmesine Başkanlar Kurulunca karar verilmesi, karar için aranan tıbbi koşul ve bu kararın dayanağı olan sağlık kurulu raporunun niteliği yer alır. Kural, Danıştay meslek mensupları hakkında uygulanır. Madde, mahkûmiyet nedeniyle görevin kendiliğinden sona ermesini (m.83) düzenlemez; kasıtlı suç nedeniyle meslekten çıkarma kararını da düzenlemez (m.83). Karara karşı açılacak davanın süresi ve bu davaların karara bağlanma süresi ile çalışmaya ara verme süresinin hesaba katılmaması, madde metninde değil m.84'ün devamındaki düzenlemelerde yer alır. Danıştay üyelerinin seçilme ve görev sona erme hallerinin ayrıntıları da bu maddenin kapsamında değildir. ### Sağlık bakımından görevin yerine getirilememesi: hangi kavramlar bilinmeli? - **Tam teşekküllü resmî sağlık kurulu raporu**: Birden fazla uzman hekimden oluşan, resmî sağlık kuruluşunca düzenlenen ve ilgilinin sağlık durumunu bütün yönleriyle değerlendiren rapordur. Tek hekimin ya da özel sağlık kuruluşunun düzenlediği belge bu niteliği taşımaz. - **Görevini sağlık bakımından yerine getirememe**: Meslek mensubunun sağlık durumu nedeniyle Danıştay görevini yapamayacak düzeyde olması halidir. Bu halin varlığı, madde uyarınca raporla kesin olarak anlaşılmalıdır. - **Kesin olarak anlaşılma**: Sağlık kurulu raporunun ilgilinin görevini yapamayacağı konusunda tereddüde yer bırakmayacak açıklıkta olmasıdır. Rapor, yorum gerektiren ya da geçici durumu gösteren nitelikte ise bu koşul gerçekleşmiş sayılmaz. - **Başkanlar Kurulu**: Danıştay Başkanı ile daire başkanlarından oluşan ve görevin sona erdirilmesi kararını veren organdır. Karar, bu kurul tarafından verilir; Yüksek Disiplin Kurulu ya da başka bir organ bu kararı veremez. ### Sağlık bakımından görevin yerine getirilememesi: hangi şartlar aranır? - Danıştay meslek mensubunun görevini sağlık bakımından yerine getiremeyecek durumda olması gerekir. - Bu durumun tam teşekküllü resmî sağlık kurulu raporuyla saptanmış olması gerekir. - Raporla durumun kesin olarak anlaşılmış olması gerekir; tereddüt bırakan ya da geçici nitelikteki rapor yeterli değildir. - Görevin sona erdirilmesi kararının Başkanlar Kurulunca verilmiş olması gerekir. - Mahkûmiyet, disiplin ya da başka bir nedenle sona erdirme bu madde kapsamında yapılamaz; bu madde yalnız sağlık gerekçesine dayanır. ### Sağlık bakımından görevin yerine getirilememesi: hangi sonuçları doğurur? - Tam teşekküllü resmî sağlık kurulu raporuyla görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği kesin olarak anlaşılan meslek mensubunun görevine Başkanlar Kurulunca son verilir. - Rapor kesin bir sonuç içermiyorsa ya da tam teşekküllü resmî sağlık kurulundan alınmamışsa görevine son verilemez. - Görevine son verilmesi kararı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren dava konusu yapılabilir. ### Sağlık nedeniyle sona erdirme ile mahkûmiyet nedeniyle sona erme arasındaki fark nedir? - Bu maddede düzenlenen hal, meslek mensubunun sağlık durumunun raporla kesin olarak saptanmasına dayanır. - m.83 kapsamındaki hal, kesinleşmiş mahkûmiyete dayanır ve görev kendiliğinden sona erer. Sonuç: Sağlık nedeniyle sona erdirmede karar Başkanlar Kurulunca verilir; mahkûmiyette ise görev kendiliğinden sona erer ve Başkanlar Kurulu kararı aranmaz. ### Sağlık nedeniyle sona erdirme ile kasıtlı suç nedeniyle meslekten çıkarma arasındaki fark nedir? - Sağlık nedeniyle sona erdirme, meslek mensubunun sağlık durumuna bağlıdır ve kusur aranmaz. - Kasıtlı suç nedeniyle meslekten çıkarma, suçun mesleğin vakar ve şerefini bozup bozmadığına bağlıdır. Sonuç: Sağlık nedeniyle karar Başkanlar Kurulundan çıkar; meslekten çıkarma kararı ise Yüksek Disiplin Kurulu tarafından verilir. ### Sağlık nedeniyle sona erdirme kararı ile karara karşı dava arasındaki fark nedir? - Başkanlar Kurulu kararı, ilgiliye tebliğ edilerek yürürlüğe girer. - İlgili, tebliğden itibaren kararın iptali için dava açma hakkına sahiptir. Sonuç: Dava açma süresi, tebliğ tarihinden itibaren on beş gündür; bu süre m.84'ün devamındaki düzenlemede yer alır. ### Sağlık bakımından görevin yerine getirilememesi: sık yapılan hatalar nelerdir? - Özel hastane ya da tek hekim raporunu tam teşekküllü resmî sağlık kurulu raporu yerine kullanmak; madde bu niteliği zorunlu kılar. - Geçici rahatsızlığı gösteren bir raporu kesin olarak anlaşılma koşulunu karşılıyor saymak. - Sağlık nedenli sona erdirmeyi Yüksek Disiplin Kurulu kararı ile yapmak; madde yetkiyi Başkanlar Kurulu'na verir. - Mahkûmiyet ya da disiplin hallerini bu madde kapsamında değerlendirmek; bu haller m.83 kapsamındadır. ### Nasıl ispat edilir? - Sağlık nedeniyle görevine son verilmesini ileri süren idarenin, meslek mensubunun görevini yapamayacak durumda olduğunu ispat yükü altındadır. - Bu ispat, tam teşekküllü resmî sağlık kurulu raporu ile yapılır; raporun tam teşekküllü ve resmî nitelikte olması belgeyle gösterilmelidir. - Raporun kesin nitelikte olmadığını ileri süren ilgili, bu iddiasını ek rapor veya yeni sağlık kurulu incelemesi ile ispatlayabilir. ### Hangi maddelerle birlikte okunmalı? - [2575 sayılı Kanun m.83](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-83): Kesinleşmiş mahkûmiyet nedeniyle görevin kendiliğinden sona ermesini ve kasıtlı suç nedeniyle meslekten çıkarmayı düzenler; m.84 ise yalnız sağlık gerekçesini kapsar. - [2575 sayılı Kanun m.85](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-85): Görevin sona ermesi kararına karşı açılacak davayı ve bu davaların karara bağlanma süresini düzenler; m.84'teki kararın yargısal denetimini sağlar. ## [Danıştay Kanunu m.85 — Dava hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-85) 2575 sayılı Danıştay Kanunu m.85, 83üncü maddenin ikinci fıkrası ile 84üncü maddeye göre görevlerine son verilen ilgililerin, bu kararlara karşı açacakları davalarda uygulanacak usulü düzenler; bu davalarda 75inci maddenin hükümlerinin uygulanacağını belirtir. Madde, görevden çıkarma kararlarına karşı yargı yolunun kendine özgü işleyişini kapsar. Madde, davanın hangi merci tarafından görüleceğini, süresini veya ön koşullarını doğrudan düzenlemez; bu konular 75inci madde ve 2575 sayılı Kanunun ilgili diğer hükümlerinde yer alır. Maddenin kendisi sürelerle ilgili bir hüküm içermez; süreler 75inci maddede aranmalıdır. Hakimler ve Savcılar Kurulunun meslekten çıkarma kararlarına karşı açılacak davalar, Danıştay'ın ilk derece mahkemesi sıfatıyla görevi kapsamında ayrıca düzenlenmiştir ve bu madde ile doğrudan ilgili değildir. ### Dava hakkı: hangi kavramlar bilinmeli? - **Görevine son verilen ilgililer**: Kanunun 83üncü maddesinin ikinci fıkrası ile 84üncü maddesine dayanılarak Danıştay üyeliği veya ilgili görevden ayrılması sonucu görevi sona erdirilen kişilerdir. Madde yalnızca bu iki hükme göre verilmiş kararlara karşı açılan davaları kapsar. - **75inci madde hükümleri**: Madde 85'in gönderme yaptığı, dava usulüne ilişkin kuraldır. Bu maddenin uygulanması, 85inci maddenin kapsamındaki davaların 75inci maddedeki usul ve şartlara tabi tutulması anlamına gelir. 75inci maddenin içeriği bu metinde yer almaz. ### Dava hakkı: hangi şartlar aranır? - Dava konusu kararın 2575 sayılı Kanunun 83üncü maddesinin ikinci fıkrası ya da 84üncü maddesi uyarınca verilmiş olması gerekir. - Davacının bu kararla görevine son verilen ilgili olması gerekir. - Dava, bu kararlara karşı açılmalı ve 75inci maddede öngörülen hükümlere uygun olarak yürütülmelidir. ### Dava hakkı: hangi sonuçları doğurur? - Görevine son verilen ilgililer, 83üncü maddenin ikinci fıkrası veya 84üncü madde uyarınca verilen kararlara karşı dava açabilir. - Bu davalarda 75inci madde hükümleri uygulanır. - Madde kararın esasına ilişkin bir sonuç doğurmaz; davanın kabul veya reddi, ilgili hükümlerin ve delillerin değerlendirilmesine bağlıdır. ### 83üncü madde ikinci fıkra ile 84üncü madde kararları arasındaki fark nedir? - 83üncü maddenin ikinci fıkrasına göre verilen görevine son verme kararları. - 84üncü maddeye göre verilen görevine son verme kararları. Sonuç: Her iki kararın da 85inci maddede belirtilen davaya tabi olması, ilgililerin aynı usul kurallarına bağlı olmasını sağlar. ### Dava hakkı: sık yapılan hatalar nelerdir? - 85inci maddeyi, bu kararlar dışındaki görevden alma veya disiplin kararlarına da uygulamak. - Madde 85'in kendi başına süre öngördüğünü varsaymak; süre ve diğer usul kuralları 75inci maddede aranmalıdır. - Hakimler ve Savcılar Kurulu kararlarını bu maddenin kapsamında saymak; bu kararlar ayrı bir düzenlemeye tabidir. ### Nasıl ispat edilir? - Davayı açan ilgili, kendisine görevine son verme kararının 83üncü maddenin ikinci fıkrası veya 84üncü madde uyarınca verildiğini ortaya koymakla yükümlüdür; bu, karar metni ile ispatlanır. - Davacının 85inci maddenin kapsamında bulunduğunu göstermesi için karar ile görevine son verilmiş olduğunu belgelemesi gerekir; bu belge yoksa dava 85inci madde kapsamına girmez. - Karşı taraf olan idare, kararın başka bir maddeye dayandığını ileri sürerse bunu ispatlamakla yükümlüdür. ### Hangi maddelerle birlikte okunmalı? - [2575 sayılı Kanun m.75](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-75): 85inci maddenin tamamen gönderme yaptığı dava usulü hükmüdür; bu davalarda uygulanacak kurallar buradan belirlenir. - [2575 sayılı Kanun m.83](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-83): İkinci fıkrası uyarınca verilen görevine son verme kararları, 85inci maddenin kapsamına girer. - [2575 sayılı Kanun m.84](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-84): Bu maddeye göre verilen görevine son verme kararları da 85inci maddenin kapsamına girer. ## Süreler | Süre | Madde | Hüküm | |---|---|---| | on gündür | [m.77](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-77) | 76 ncı madde hükümlerine göre birinci derecede verilen kararlara itiraz süresi bu kararın sanığa veya şikayetçiye tebliğ tarihinden itibaren on gündür. | | altı ay | [m.83](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-83) | Danıştay meslek mensuplarından birinin ağır hapis, kasıtlı bir suçtan dolayı altı ay veya daha fazla hapis cezası ile kesin olarak hüküm giymesi halinde, görevi kendiliğinden sona erer. | | altı aydan | [m.83](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/2575-sayili-danistay-kanunu/madde-83) | Kasıtlı bir suçtan dolayı altı aydan aşağı hapis cezası ile hüküm giyme halinde bu suç, mesleğin vakar ve şerefini bozan veya mesleğe karşı genel saygı ve güveni gideren nitelikte görülürse, ilgilinin meslekten çıkarılması gerekip… | ## Konuda geçen kararlar - 2011/113 E., 2012/108 K., 18.07.2012 (m.84) - Ceza Genel Kurulu, 2023/392 E., 2024/114 K., 13.03.2024 (m.76, m.82) - Ceza Genel Kurulu, 2023/294 E., 2024/43 K., 13.02.2024 (m.76) - Ceza Genel Kurulu, 2019/380 E., 2023/290 K., 24.05.2023 (m.82) - Ceza Genel Kurulu, 2020/74 E., 2022/635 K., 12.10.2022 (m.76) - Ceza Genel Kurulu, 2020/247 E., 2022/394 K., 02.06.2022 (m.76, m.77, m.78, m.79, m.80, m.81, m.82) - Ceza Genel Kurulu, 2019/488 E., 2022/128 K., 01.03.2022 (m.76, m.77, m.78, m.79, m.80, m.81, m.82) - Ceza Genel Kurulu, 2019/517 E., 2022/129 K., 01.03.2022 (m.82) - Ceza Genel Kurulu, 2019/507 E., 2021/665 K., 23.12.2021 (m.82) - Ceza Genel Kurulu, 2019/478 E., 2020/431 K., 22.10.2020 (m.76) --- Bu metin eğitim amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Bağlayıcı olan madde metnidir; alıntılarken maddenin güncel hâlini teyit edin. Kaynak: https://www.hukuksalegitim.com/konu/idari-yargilama-usulu/ceza-kovusturmasi-ve-gorevin-sona-ermesi