---
title: "Artmirasçı atama ve hükümleri — Medeni Hukuk konu anlatımı"
course: "Medeni Hukuk"
law: "Türk Medeni Kanunu"
articles: "TMK m.521–530"
compiled: "2026-10-21"
jurisdiction: "TR"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/artmirasci-atama-ve-hukumleri"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
---

# Artmirasçı atama ve hükümleri

Medeni Hukuk › Miras hukuku › Mirasçılar › Ölüme bağlı tasarruflar › Ölüme bağlı tasarrufların çeşitleri — [Medeni Hukuk](https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk)

## Kısaca

TMK m.521, ölüme bağlı tasarrufla önmirasçı atanan kişiye, mirası artmirasçıya devretme yükümlülüğü yüklenebilmesinin koşullarını ve bu yükümlülüğün sınırını düzenler. TMK m.522, art mirasçı atamasında mirasın önmirasçıdan artmirasçıya geçiş anını düzenler. TMK m.524, ölüme bağlı tasarrufla önmirasçı atanmış kişinin mirasçılık sıfatıyla kazanımını ve bu kazanımın artmirasçıya geçirme yükümlülüğüne bağlı olduğunu düzenler.

## Kapsam

Bu konu, Türk Medeni Kanunu m.521–530 hükümlerini kapsar: belirlenmesi, artmirasçıya geçiş, güvence, önmirasçı hakkında, artmirasçı hakkında, vakıf, olumlu miras sözleşmesi, kapsamı, hükümden düşmesi, tereke alacaklılarının hakları.

- [TMK m.521 — Belirlenmesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-521)
- [TMK m.522 — Artmirasçıya geçiş](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-522)
- [TMK m.523 — Güvence](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-523)
- [TMK m.524 — Önmirasçı hakkında](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-524)
- [TMK m.525 — Artmirasçı hakkında](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-525)
- [TMK m.526 — Vakıf](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-526)
- [TMK m.527 — Olumlu miras sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-527)
- [TMK m.528 — Kapsamı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-528)
- [TMK m.529 — Hükümden düşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-529)
- [TMK m.530 — Tereke alacaklılarının hakları](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-530)

## [TMK m.521 — Belirlenmesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-521)

TMK m.521, ölüme bağlı tasarrufla önmirasçı atanan kişiye, mirası artmirasçıya devretme yükümlülüğü yüklenebilmesinin koşullarını ve bu yükümlülüğün sınırını düzenler. Düzenleme mirasçı atanmasına ilişkin olduğu gibi belirli mal bırakmaya da uygulanır. Madde, önmirasçı ve artmirasçının hukuki durumunu ve artmirasçı atamanın yedek mirasçılıktan farkını kapsar; ancak yedek mirasçı atamasını (m.520), vasiyeti yerine getirme görevlisi atamasını (m.550-551), mirastan koruyucu çıkarmayı ve feragati düzenlemez. Artmirasçının mirası kabul ve reddi, tenkis ve aile vakfına ilişkin sınırlamalar da bu maddenin kapsamı dışındadır (m.520, m.372, m.513 bağlamında ayrıca değerlendirilir).

### Belirlenmesi: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Önmirasçı**: Mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufuyla mirasçı atadığı ve mirası bir sonraki kişiye devretmekle yükümlü kılınan kişidir. Mirası atanmış mirasçı gibi kazanır, ancak kazanımı devir yükümlülüğü ile bağlıdır.
- **Artmirasçı**: Önmirasçıdan sonra mirası veya belirli malı, mirasbırakanın tasarrufu uyarınca devralacak kişidir. Mirasbırakanın külli halefi olarak sıra ile mirasçı olur; yedek mirasçıdan farklı olarak önmirasçı ile birlikte sıralı bir hak sahibidir.
- **Kurucu ikame**: Önmirasçı veya artmirasçı sıfatının mirasbırakanın iradesinden değil kanundan doğduğu artmirasçı atama türüdür. Geciktirici şarta bağlı mirasçı atama ve cenin lehine yapılan atama bu kapsamda değerlendirilir.
- **Geçiş anı**: Miras veya belirli malın önmirasçıdan artmirasçıya geçeceği zamanı gösteren tasarruf unsurdur. Tasarrufta belirtilmemişse geçiş, önmirasçının ölümü ile gerçekleşir.
- **Cüzi halefiyet**: Terekedeki belirli malların bir kişiden başkasına bırakılmasıdır. Madde metninde belirli mal bırakmaya uygulanacağı öngörüldüğünden, artmirasçılığın bu biçimi de kapsanır.

### Belirlenmesi: hangi şartlar aranır?

- Mirasbırakanın ölüme bağlı bir tasarrufla bir kişiyi önmirasçı olarak atamış olması gerekir.
- Önmirasçıya, mirası veya belirli malı artmirasçıya devretme yükümlülüğünün yüklenmiş olması gerekir; bu yükümlülük mirasbırakanın takdirine bağlıdır.
- Artmirasçının ayrıca mirasbırakan tarafından atanmış olması gerekir.
- Aynı yükümlülüğün artmirasçıya yüklenmemiş olması gerekir; artmirasçıdan sonra gelecek bir kişiye devir yükümü konulamaz.
- Belirli mal bırakma hâlinde de aynı kuralların uygulanması için tasarrufun belirli bir malı konu alması yeterlidir.

### Belirlenmesi: hangi sonuçları doğurur?

- Mirasbırakan önmirasçıya devir yükümlülüğü yüklerse, önmirasçı mirası kazanır ancak artmirasçıya devretmekle yükümlü olur.
- Tasarrufta geçiş anı belirtilmemişse, miras önmirasçının ölümüyle artmirasçıya geçer.
- Geçiş anı gösterilmiş ve önmirasçının ölümünde bu an gelmemişse, miras güvence göstermeleri koşuluyla önmirasçının mirasçılarına teslim edilir.
- Aynı yükümlülük artmirasçıya yüklenemez; artmirasçıdan sonra gelecek kişiye devir yapılamaz, yani artmirasçının artmirasçısı olmaz.
- Belirli mal bırakmada da aynı kurallar uygulanır; malın önmirasçıdan artmirasçıya devri yükümlülüğü bu şekilde kurulabilir.

### Artmirasçı atama ile yedek mirasçı atama arasındaki fark nedir?

- Artmirasçı atamada, önce mirasçı olan kişi (önmirasçı) ile sonra mirasçı olacak kişi (artmirasçı) sırayla ve birlikte mirasçı olur. Mirasbırakan iki kişiyi ardışık olarak külli halef yapar.
- Yedek mirasçı atamada, atanan mirasçının ölmesi ya da mirası reddetmesi hâlinde yerine geçecek kişi belirlenir. Yedek mirasçılar arasında biri ya da diğeri hak sahibi olur.

Sonuç: Artmirasçıya geçiş bir devir yükümlülüğüne bağlıdır ve önmirasçı mirası iki kez el değiştirir gibi kazanır; yedek mirasçılıkta ise tek bir mirasçı payı son kez belirlenir (m.520 ile karşılaştırın).

### Geçiş anı belirtilmiş ile belirtilmemiş arasındaki fark nedir?

- Tasarrufta geçiş anı açıkça gösterilmişse, miras bu ana kadar önmirasçıda kalır.
- Tasarrufta geçiş anı gösterilmemişse, geçiş önmirasçının ölümüyle gerçekleşir.

Sonuç: Geçiş anı gösterilmiş ve önmirasçının ölümünde bu an henüz gelmemişse, miras güvence göstermeleri koşuluyla önmirasçının mirasçılarına teslim edilir.

### Mirasçı atama ile belirli mal bırakma arasındaki fark nedir?

- Mirasçı atamada artmirasçı, mirasbırakanın külli halefi olarak terekenin tamamını devralır.
- Belirli mal bırakmada artmirasçı, yalnızca tasarrufa konu olan belirli malın halefi olur.

Sonuç: Madde metni iki hâlde de aynı kuralları uygular; belirli mal bırakmada da aynı yükümlülük ve yasak geçerlidir.

### Belirlenmesi: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Artmirasçıya da devir yükümlülüğü yüklenebileceğini varsaymak; madde açıkça bunu yasaklar, yani artmirasçının artmirasçısı olamaz.
- Artmirasçı atamayı yedek mirasçı atama ile karıştırmak; artmirasçı yedek bir lehdar değildir ve önmirasçı ile birlikte sıralı olarak hak sahibi olur.
- Belirli mal bırakmayı mirasçı atamadan ayrı bir kurum saymak; madde iki hâlde de aynı kuralları uygular.
- Geçiş anı belirtilmişken de ölümün geçiş anı sayılması; tasarrufta ayrı bir an gösterilmişse miras ölümde değil o anda geçer.
- Güvence göstermeden miras teslimi yapılabileceğini düşünmek; geçiş anı gelmemişken teslim güvence koşuluna bağlıdır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Artmirasçı atamada mirasbırakanın iradesi sınırlıdır; artmirasçıya yeniden devir yükümü yüklenmesi hukuka aykırı sayılmaktadır. (11. Hukuk Dairesi, 2012/8371 E., 2013/7242 K., 15.04.2013)
- Art mirasçılık ile yedek mirasçılık birbirinden ayrılarak değerlendirilmektedir; yedek mirasçı atama m.520 kapsamında ele alınmaktadır. (11. Hukuk Dairesi, 2012/8371 E., 2013/7242 K., 15.04.2013)

### Nasıl ispat edilir?

- Artmirasçı atamaya dayanan talebi ileri süren kişi, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufunda önmirasçı ve artmirasçı atamasını ve devir yükümlülüğünü ispatlamakla yükümlüdür.
- Ölüme bağlı tasarruf, vasiyetname veya miras sözleşmesi gibi yazılı belgelerle ispatlanır.
- Tasarrufta geçiş anının belirtilip belirtilmediği ve önmirasçının ölümünde bu anın gelip gelmediği belgeye dayanılarak ortaya konur.
- Artmirasçılığın kanuna aykırı olduğunu ileri süren taraf, aynı yükümlülüğün artmirasçıya yüklendiğini belge ile göstermek zorundadır.
- Güvence göstermenin yerine getirildiği, önmirasçının mirasçılarına teslim sırasında ayrıca ispatlanmalıdır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.520](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-520): Yedek mirasçı atamasını düzenler; artmirasçı atamadan farklı olarak yedek mirasçı, atanan mirasçının yerine geçer ve bu madde ile karşılaştırmada ayrım burada belirlenir.
- [4721 sayılı Kanun m.515](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-515): Geciktirici şarta bağlı mirasçı atamasını düzenler; bu durum kurucu ikame örneği olarak artmirasçı atama hükümlerine benzer biçimde değerlendirilir.
- [4721 sayılı Kanun m.583](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-583): Henüz cenin olarak bulunan kişinin mirasçı atanmasına ilişkin olup, kurucu ikame ayrımında bu madde ile birlikte değerlendirilir.
- [4721 sayılı Kanun m.372](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-372): Aile vakfı kurulmasıyla artmirasçılığın dolanılmasını önlemek için m.521 fıkra eklemesinde ayrıca atıf yapılan hükümdür.
- [4721 sayılı Kanun m.550](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-550): Vasiyeti yerine getirme görevlisi atamasını düzenler; artmirasçı atama ile karıştırılmaması gereken ayrı bir kurumdur.

## [TMK m.522 — Artmirasçıya geçiş](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-522)

TMK m.522, art mirasçı atamasında mirasın önmirasçıdan artmirasçıya geçiş anını düzenler. Geçiş anının tasarrufla belirlenip belirlenmediğine göre üç hal ayırır: geçiş anı belirtilmemişse önmirasçının ölümü, belirtilmişse o anın gelmesi, geçiş imkânsız kalırsa mirasın kesin olarak önmirasçıya ya da onun mirasçılarına kalması. Kurala göre, önmirasçı ve mirasçıları bakımından güvence göstermenin ne zaman gerektiği ve teslimin hangi koşulla yapılacağı bu maddenin konusudur. Madde, ölüme bağlı tasarrufla art mirasçı atanmış mirasbırakanların mirasçılarına ve bu mirasçıların hukuki durumuna uygulanır. Madde, artmirasçının güvence yükümünden muafiyeti (m.523), güvence yetersizliğinde resmi idareyi (m.523), art mirasçının hak ve borçlarını (m.524 ve devamı) ve art mirasçı atamanın kapsam sınırlarını (m.521) düzenlemez; bunlar ilgili maddelerde yer alır.

### Artmirasçıya geçiş: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Önmirasçı**: Mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufuyla atadığı ve mirası önce kazanan mirasçıdır. Mirası atanmış mirasçı gibi kazanır, ancak mirası artmirasçıya geçirme yükümü altındadır.
- **Artmirasçı**: Önmirasçının ardından, geçiş anı geldiğinde mirası kazanacak olan kişidir. Mirasbırakanın külli halefi olarak doğrudan onun iradesinden sıfatını alır.
- **Geçiş anı**: Mirasın önmirasçıdan artmirasçıya intikal ettiği andır. Tasarrufta belirtilmemişse önmirasçının ölümüdür; belirtilmişse o tarih ya da şarttır.
- **Güvence göstermek**: Önmirasçının, mirası artmirasçıya geçirme yükümünü yerine getireceğini ve artmirasçının hakkını koruyacağını teminat altına alması yükümüdür. Bu yükümün ayrıntıları m.523'te düzenlenmiştir.
- **Kesin olarak kalma**: Mirasın artmirasçıya geçmesinin artık mümkün olmadığı durumda mirasın önmirasçıya ya da onun mirasçılarına artık geri dönmeden kalmasıdır.

### Artmirasçıya geçiş: hangi şartlar aranır?

- Mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufuyla bir kişiyi önmirasçı atamış ve bu kişiyi mirası artmirasçıya devretmekle yükümlü kılmış olması gerekir.
- Tasarrufta geçiş anı belirtilmemişse miras, önmirasçının ölümüyle artmirasçıya geçer.
- Tasarrufta geçiş anı belirtilmiş ve önmirasçının ölümünde bu an henüz gelmemişse, miras güvence göstermeleri koşuluyla önmirasçının mirasçılarına teslim edilmelidir.
- Mirasın artmirasçıya geçmesine herhangi bir sebeple olanak kalmamışsa, miras önmirasçıya ya da önmirasçı ölmüşse mirasçılarına kesin olarak kalır.

### Artmirasçıya geçiş: hangi sonuçları doğurur?

- Geçiş anı belirtilmemişse miras önmirasçının ölümüyle artmirasçıya geçer.
- Geçiş anı belirtilmişse ve bu an ölümde henüz gelmemişse, miras güvence göstermeleri koşuluyla önmirasçının mirasçılarına teslim edilir.
- Güvence gösterilmezse teslim gerçekleşmez; bu durumda resmi idare hükümleri (m.523) devreye girer.
- Mirasın artmirasçıya geçmesine herhangi bir sebeple olanak kalmazsa miras önmirasçıya ya da önmirasçı ölmüşse onun mirasçılarına kesin olarak kalır.
- Önmirasçı, geçiş anına kadar mirası kazanmış olur ve tereke üzerinde tam hakka sahiptir.

### Geçiş anının belirtilmemesi ile belirtilmesi arasındaki fark nedir?

- Tasarrufta geçiş anı gösterilmemişse, geçiş için ayrı bir tarih veya şart aranmaz; ölüm anı geçiş anı olur.
- Tasarrufta geçiş anı gösterilmişse, ölüm anında bu an gelmemiş olabilir ve miras ara bir süreç yaşar.

Sonuç: Geçiş anı belirtilmemişse miras ölümle artmirasçıya geçer; belirtilmişse ve an gelmemişse miras önmirasçının mirasçılarına teslim edilir.

### Güvenceli teslim ile kesin kalma arasındaki fark nedir?

- Geçiş anı gelmeden önce miras, güvence göstermeleri koşuluyla önmirasçının mirasçılarına teslim edilir.
- Geçişin artık mümkün olmadığı haller, yani artmirasçıya intikalin imkânsız hâle gelmesi.

Sonuç: İlk halde miras geçiş anına kadar önmirasçının mirasçılarında kalır; ikinci halde miras önmirasçıya ya da mirasçılarına kesin olarak kalır.

### Önmirasçı ile artmirasçı arasındaki fark nedir?

- Önmirasçı, mirası atanmış mirasçı gibi kazanır ve geçirme yükümü altındadır.
- Artmirasçı, geçiş anı geldiğinde mirası kazanır ve beklenen hakkı tam hakka dönüşür.

Sonuç: Artmirasçı, geçiş anında hayatta olmalıdır; hayatta değilse miras kesin olarak önmirasçıya kalır.

### Artmirasçıya geçiş: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Geçiş anı belirtilmemiş bir tasarrufu, geçiş anı belirtilmiş gibi yorumlamak; ölümle geçişi görmezden gelmek.
- Güvence göstermeyi mirasın önmirasçıya geçmesinin şartı saymak; oysa güvence yalnız teslimle ilgilidir ve mirası geçirmez.
- Artmirasçının hayatta olması gereken anı ölüm anı sanmak; geçiş anında hayatta olması gerekir.
- Kesin kalma halini geçici teslimle karıştırmak; imkânsızlık oluşmadıkça miras önmirasçıya kesin kalmaz.

### Nasıl ispat edilir?

- Artmirasçı atamasının varlığını ve geçiş anını ileri süren kişi, bunu ölüme bağlı tasarrufun (vasiyetnamenin) içeriğiyle ispatlar.
- Geçiş anının belirtilip belirtilmediği, tasarrufun yorumuyla ortaya konur; belirtilmemişse ölüm anı geçiş anı kabul edilir.
- Güvence gösterildiğini savunan önmirasçının mirasçıları, bu güvencenin yeterliliğini ve gösterildiğini ispat etmekle yükümlüdür.
- Artmirasçının geçiş anında hayatta olduğu iddiası, bu iddiayı ileri süren tarafça ispatlanır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.521: Art mirasçı atamanın kurulabilmesinin ve yükümlülüğün art mirasçıya yüklenemeyeceğinin sınırlarını çizer; m.522 bu sınırın içindeki geçiş anını düzenler.
- 4721 m.523: Güvence gösterme yükümünü, muafiyeti ve güvence yetersizliğinde resmi idareyi düzenler; m.522'deki teslimin koşulu olan güvence bu maddede ayrıntılanır.
- 4721 m.524: Önmirasçının mirası atanmış mirasçı gibi kazanması ve geçirme yükümlülüğü altında olmasını düzenler; m.522'deki önmirasçı kavramının dayanağıdır.
- 4721 m.525: Artmirasçının geçiş anında hayatta olması ve bu olmazsa mirasın önmirasçıya kesin kalması kuralını koyar; m.522'nin üçüncü fıkrasıyla bağlantılıdır.

## [TMK m.523 — Güvence](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-523)

Önmirasçıya geçen mirasın sulh mahkemesince defter altına alınmasını, mirasın önmirasçıya tesliminin güvence gösterilmesine bağlanmasını, taşınmazlarda güvencenin tapu kütüğüne şerh verilmesiyle sağlanabilmesini ve güvence gösterilmemesi ya da artmirasçının beklenen haklarının tehlikeye düşmesi halinde mirasın resmen yönetimine karar verilmesini düzenler. Hüküm, mirasın şarta veya ecele bağlı olarak önmirasçıya bırakıldığı hallerde uygulanır. Güvence yükümünün mirasbırakan tarafından kaldırılmasına ilişkin ayrıntılar, artmirasçının korunmasının genel esasları ve güvencenin paydaşlarına iadesi gibi konular bu maddenin kapsamı dışında kalır; önmirasçının mirasçılarının güvence yükümü (m.522), mirasın geçişine ilişkin kurallar (m.522) ve güvencenin iadesi ile tasfiye usulü ayrı düzenlemelere tabidir.

### Güvence: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Önmirasçı**: Mirasın ilk olarak kendisine geçtiği, sonradan artmirasçıya devretmekle yükümlü kişidir. Yükümlülüğü, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufuyla kurulan artmirasçılık düzeninden doğar.
- **Artmirasçı**: Önmirasçının ardından mirası kazanacak olan kişidir. Hakkı, önmirasçı ölünceye kadar beklenen haktır ve bu nedenle korunmaya muhtaçtır.
- **Güvence**: Artmirasçının hakkını muhtemel tehlikelere karşı koruyan teminattır. Rehin, kefalet ya da teminat mektubu gibi biçimlerde olabilir; türünün önemi yoktur, yeterli olması yeter.
- **Tapu kütüğüne şerh**: Taşınmaz mirası bakımından güvencenin yerine geçebilen bir kayıttır. Önmirasçıya tanınmış bir haktır, zorunlu bir yükümlülük değildir ve yeterli görülmesi koşuluna bağlıdır.
- **Mirasın resmen yönetimi**: Güvence gösterilmemesi veya artmirasçının beklenen haklarının tehlikeye düşmesi halinde mahkemece verilen bir tedbirdir. Mirasın yönetimi resmi bir yöneticiye bırakılır.
- **Tereke defteri**: Önmirasçıya geçen mirasın sulh mahkemesince tutulan resmi kayıttır. Defterin tutulması, güvence gösterilip gösterilmemesinden bağımsız olarak zorunludur.

### Güvence: hangi şartlar aranır?

- Mirasın önmirasçıya geçmiş olması bulunmalıdır; artmirasçılık ölüme bağlı tasarrufla kurulmuş olmalıdır.
- Önmirasçıya geçen mirasın sulh mahkemesince defter altına alınması gerekir; bu zorunluluk güvence yükümünden bağımsızdır.
- Mirasbırakan önmirasçıyı açıkça bağışık tutmadıkça, mirasın önmirasçıya teslimi için güvence gösterilmiş olmalıdır.
- Güvence türü önemli değildir; artmirasçıyı muhtemel tehlikelere karşı koruyacak nitelikte olması yeterlidir.
- Taşınmaz söz konusuysa, güvencenin tapu kütüğüne şerh verilmesiyle sağlanması mümkündür; ancak bu yalnız yeterli görülmesi halinde geçerlidir.
- Önmirasçının güvence göstermemesi veya artmirasçının beklenen haklarını tehlikeye düşürmesi, mirasın resmen yönetimine karar verilmesi için gerekli koşulu oluşturur.

### Güvence: hangi sonuçları doğurur?

- Güvence gösterilirse mirasın önmirasçıya teslimi gerçekleşir.
- Mirasbırakan önmirasçıyı açıkça bağışık tutmuşsa güvence aranmaz, ancak defter tutulması yine zorunludur.
- Güvence gösterilmez veya artmirasçının beklenen hakları tehlikeye düşerse mirasın resmen yönetimine karar verilir.
- Taşınmazda tapu kütüğü şerhi yeterli görülürse güvence yerine geçer.
- Güvencenin türü ya da değeri, artmirasçıyı muhtemel tehlikelere karşı koruyacak nitelikte olmalıdır.

### Defter tutma ile güvence gösterme arasındaki fark nedir?

- Sulh mahkemesince defter tutulması, önmirasçının güvence göstermesine bağlı değildir ve her halde yapılır.
- Teslim için güvence gösterilmesi, mirasbırakanın açık bağışıklık kaydı yoksa aranan koşuldur.

Sonuç: Mirasbırakan önmirasçıyı güvence yükümünden muaf tutsa bile defter tutulması zorunlu kalır.

### Menkul ile taşınmaz güvence arasındaki fark nedir?

- Menkul mirasta güvence rehin, kefalet ya da teminat mektubu gibi araçlarla sağlanır.
- Taşınmazda tapu kütüğüne şerh de güvence yerine geçebilir.

Sonuç: Taşınmaz için şerh yolu, yeterli görülmesi koşuluyla ayrıca kullanılabilir.

### Tapu şerhi hakkı ile yükümlülük arasındaki fark nedir?

- Tapu şerhi önmirasçı için bir yükümlülük değil, tanınmış bir haktır.
- Şerhten yararlanmak istemeyen önmirasçı, sayılan güvencelerden birini vermek zorundadır.

Sonuç: Önmirasçı şerh yolunu seçmezse diğer güvence türlerinden birini göstermelidir.

### Güvence gösterilmesi ile mirasın yönetimi arasındaki fark nedir?

- Önmirasçı güvence gösterirse mirasın teslimi gerçekleşir.
- Güvence göstermezse veya artmirasçının beklenen hakları tehlikeye düşerse mirasın resmen yönetimine karar verilir.

Sonuç: Yönetim kararı, mirasın önmirasçıya doğrudan teslimini engeller.

### Güvence: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Defter tutma zorunluluğunu güvence yükümüne bağlamak; defter tutulması güvence gösterilmesinden bağımsız olarak zorunludur.
- Mirasbırakanın bağışıklık kaydını yalnız güvence yükümünü kaldıran bir kayıt sayarak defter tutmayı da kaldırdığını varsaymak.
- Tapu şerhini önmirasçı için zorunlu bir yükümlülük gibi değerlendirmek; şerh bir haktır.
- Güvencenin yalnız nakdi ya da yalnız rehinle sağlanabileceğini düşünmek; türü önemli değildir, yeterli olması yeter.
- Güvence gösterilmemesi halinde mirasın doğrudan artmirasçıya verileceğini sanmak; bu durumda mirasın yönetimi gündeme gelir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Güvencenin türünün önemli olmadığı, yeterli olmasının aranacağı görüşü benimsenmektedir.
- Önmirasçının mirasçılarının güvence yükümünden muaf tutulup tutulamayacağı tartışmalı bırakılmıştır.

### Nasıl ispat edilir?

- Artmirasçılık ve önmirasçının bu sıfatı, ölüme bağlı tasarruf belgesiyle ispatlanır; ispat yükü bu hakkı ileri süren artmirasçıdadır.
- Güvencenin gösterildiği, teminat mektubu, rehin senedi ya da kefalet belgesiyle ispatlanır; güvence gösterme yükü önmirasçıdadır.
- Mirasbırakanın açık bağışıklık kaydı ölüme bağlı tasarruf metninden ispat edilir; kaydın bulunmaması halinde güvence aranır.
- Artmirasçının beklenen haklarının tehlikeye düştüğü iddiası, somut tehlike belirtileriyle ispatlanır; karşı taraf tehlikenin bulunmadığını ileri sürebilir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.522](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-522): Ölüme bağlı tasarrufla artmirasçılık düzeninin ve şart ya da ecel halinde önmirasçının mirasçılarının güvence yükümünün kaynağıdır; m.523, bu yükümün yerine getirilmemesinin sonuçlarını düzenler.
- [4721 sayılı Kanun m.524](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-524): Güvence verilmemesi ya da yetersiz kalması halinde uygulanacak yönetim ve tasarruf kurallarını tamamlar.

## [TMK m.524 — Önmirasçı hakkında](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-524)

TMK m.524, ölüme bağlı tasarrufla önmirasçı atanmış kişinin mirasçılık sıfatıyla kazanımını ve bu kazanımın artmirasçıya geçirme yükümlülüğüne bağlı olduğunu düzenler. Hükmün kapsamı, mirasbırakanın artmirasçı atamasıyla birlikte önmirasçı tayin ettiği ilişkilerdir. Madde, önmirasçının tereke borçlarından sorumluluğunu, güvence yükümünü, tasarruf yetkisinin sınırlarını ve artmirasçının mirası iktisap anını ayrıca düzenlemez. Önmirasçının güvence göstermesi ve tapu şerhi (m.523), artmirasçı atamanın geçerlilik sınırları ve saklı pay ile ilişkisi (m.569), mirasın artmirasçıya geçmesine olanak kalmadığı hal (m.525) ve yedek mirasçılık (m.522 ve ilgili düzenlemeler) bu maddede değil, başka maddelerde yer alır.

### Önmirasçı hakkında: hangi şartlar aranır?

- Mirasbırakanın ölüme bağlı bir tasarrufla birini önmirasçı olarak atamış olması gerekir.
- Önmirasçı, mirasbırakanın ölümü anında sağ olmalı, mirası reddetmemiş olmalı ve mirastan yoksun kalmamış bulunmalıdır; aksi halde önmirasçı mirası kazanmaz.
- Önmirasçı, mirası atanmış mirasçılar gibi, mirasbırakanın ölümü ile kendiliğinden ve kanun gereği kazanır.
- Önmirasçının kazanımı, artmirasçıya geçirme yükümlülüğüyle sınırlı ve bu yükümlülükle yüklüdür; önmirasçı bu yükümlülüğü yerine getirmelidir.
- Artmirasçı, geçiş anına kadar beklenen bir hakka sahiptir; bu hakkın korunması için önmirasçının tasarrufları artmirasçının haklarını zedeleyecek ölçüde yapılamaz.

### Önmirasçı hakkında: hangi sonuçları doğurur?

- Önmirasçı, mirasbırakanın ölümü ile terekeye kendiliğinden sahip olur ve mirası atanmış mirasçı gibi kazanır.
- Önmirasçı, mirası kazandıktan sonra artmirasçıya geçirme yükümlülüğü altında kalır ve bu yükümlülük kazanımının niteliğini belirler.
- Önmirasçı, artmirasçının hakkını sınırlayacak veya geçişi engelleyecek tasarruflarda bulunamaz; bu tür tasarruflar artmirasçının haklarını zedelediği ölçüde geçersizdir.
- Önmirasçı, geçiş anına kadar tereke borçlarından kişisel olarak sorumludur; geçiş anından sonra sorumluluk artmirasçıya geçer.
- Önmirasçı mirasbırakandan önce ölürse, mirasreddederse veya mirastan yoksun kalırsa, miras m.525 uyarınca artmirasçıya geçer ve önmirasçı mirası kazanmış sayılmaz.
- Artmirasçı atamasının yapılması gereken biçim ve tarih, ayrıca art mirasçıya geçiş anı, artmirasçı atamanın geçerliliği için ayrıca belirtilmelidir; aksi halde atama geçersiz olur.

### Önmirasçı ile mirası atanmış mirasçı arasındaki fark nedir?

- Önmirasçı, mirası kazanmakla birlikte kazanımı artmirasçıya geçirme yükümlülüğüyle sınırlıdır ve bu yükümlülüğe bağlı kalır.
- Mirası atanmış mirasçı, mirası geçirme yükümü olmadan kesin olarak kazanır ve üzerindeki tasarruf yetkisi sınırsızdır.

Sonuç: Önmirasçı, mirası artmirasçıya geçirmekle yükümlü olduğu için tasarruf yetkisi bu yükümlülükle sınırlanır; mirası atanmış mirasçı için böyle bir sınır yoktur.

### Önmirasçı ile mirasbırakanın küllî halefi arasındaki fark nedir?

- Önmirasçı, geçiş anına kadar tereke üzerinde tam hak sahibi ve gerçek anlamda küllî halef olarak kabul edilir.
- Artmirasçı, geçiş anına kadar yalnızca beklenen bir hak sahibidir ve tereke üzerinde henüz doğrudan hak kazanmamıştır.

Sonuç: Geçiş anına kadar tereke borçlarından önmirasçı sorumlu tutulur; geçişten sonra sorumluluk artmirasçıya geçer.

### Önmirasçının mülkiyeti ile intifa hakkı arasındaki fark nedir?

- Önmirasçı mülkiyet hakkına sahiptir ve tasarruf yetkisi tamdır.
- İntifa hakkı sahibi yalnızca kullanma ve yararlanma yetkisine sahiptir, malın mülkiyeti kendisinde değildir.

Sonuç: Önmirasçının mülkiyet hakkı nedeniyle tasarruf yetkisi tam olsa da, bozucu şarta bağlı ve geçirme yükümüyle sınırlı olduğu için artmirasçının haklarını zedeleyen tasarruflar geçersiz olur.

### Önmirasçı hakkında: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Önmirasçıyı mirası atanmış mirasçıyla aynı kesinlikte mirasçı saymak; oysa önmirasçının kazanımı artmirasçıya geçirme yükümlülüğüyle sınırlıdır.
- Önmirasçının tasarruf yetkisini tam kabul edip artmirasçının haklarını zedeleyen tasarrufları geçerli saymak.
- Artmirasçı atamayı, ölüm dışında bir ecel ya da şart öngörülmesi halinde de ölüm anına bağlı yorumlamak.
- Önmirasçının tereke borçlarından sorumluluğunu geçiş anından sonra da sürdürmek; sorumluluk geçişten sonra artmirasçıya geçer.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Önmirasçının artmirasçının haklarına zarar verecek tasarruflarının geçersizliği, yalnızca zarar ölçüsünde geçerli olduğu kabul edilmektedir.
- Mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufunda önmirasçının güvence gösterme yükünden muaf tutulması mümkün kabul edilmektedir, ancak defter tutulması zorunludur.

### Nasıl ispat edilir?

- Artmirasçı atamasının varlığını ve önmirasçının kimliğini ileri süren taraf, ölüme bağlı tasarrufun geçerli bir şekilde yapıldığını ispat yükü altındadır; bu genellikle vasiyetname ile ispatlanır.
- Önmirasçının mirası kazandığını ve artmirasçıya geçirme yükümlülüğünü ileri süren taraf bunu tasarruf metni ve tereke kayıtlarıyla ispatlar.
- Önmirasçının artmirasçının haklarını zedeleyen bir tasarrufta bulunduğunu iddia eden artmirasçı, bu tasarrufun tarihini ve içeriğini belgelerle göstermelidir.
- Önmirasçının mirası reddettiği, mirastan yoksun kaldığı veya ölmüş olduğu savunmasını ileri süren karşı taraf, bu olguyu resmi belgelerle ispatlamak zorundadır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.523](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-523): Önmirasçının güvence göstermesi, tapu kütüğüne şerh verilmesi ve güvence gösterilmediğinde mirasın resmen yönetimi gibi koruma tedbirlerini düzenler; m.524'ün artmirasçıyı koruyan tamamlayıcı hükümleridir.
- [4721 sayılı Kanun m.522](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-522): Artmirasçıya geçme şarta ya da ölümden başka bir ecele bağlandığında, önmirasçının bu an gelmeden ölmesi halinde mirasın kime geçeceğini düzenler.
- [4721 sayılı Kanun m.525](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-525): Önmirasçının mirası kazanamaması ve artmirasçının iktisabına ilişkin hükümleri içerir; m.524'teki kazanımın sınırını belirler.
- [4721 sayılı Kanun m.569](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-569): Önmirasçının saklı paylı mirasçı olması halinde saklı pay üzerinde artmirasçılık yoluyla tasarrufu sınırlar; m.524'ün uygulanma alanını daraltır.

## [TMK m.525 — Artmirasçı hakkında](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-525)

Bu madde, artmirasçı atamada mirasın önmirasçıdan artmirasçıya geçişini düzenler. Üç durumu kapsar: artmirasçının geçiş anında sağ olması halinde mirası kazanması, artmirasçının geçiş anından önce ölmesi halinde mirasın önmirasçıya kalması, önmirasçının mirasbırakanın ölümünde sağ olmaması, mirastan yoksun kalması veya mirası reddetmesi halinde mirasın artmirasçıya geçmesi. Madde, ölüme bağlı tasarrufla atanan mirasçılara uygulanır. Madde, önmirasçının mirası kazanma ve geçirme yükümlülüğünü (m.524), geçiş anının tasarrufla belirlenmesi ve güvence hükümlerini (m.522, m.523), artmirasçı atamanın sınırlarını (m.521) ve mirasın reddi ile yoksunluğun ayrıntılarını düzenlemez. Ayrıca mirasçılık belgesi, tasfiye ve tereke borçlarından sorumluluk gibi usul ve sonuç konuları da bu maddenin dışındadır.

### Artmirasçı hakkında: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Artmirasçı**: Mirasbırakanın, önmirasçıdan sonra mirası kazanmak üzere ölüme bağlı tasarrufla atadığı kişidir. Mirasbırakanın külli halefidir ve mirası önmirasçının iradesinden değil, mirasbırakanın iradesinden alır.
- **Önmirasçı**: Mirasbırakanın ölümü ile mirası kazanan, ancak mirası artmirasçıya geçirme yükümlülüğü altında bulunan kişidir.
- **Geçiş anı**: Mirasın önmirasçıdan artmirasçıya geçtiği andır. Tasarrufta belirtilmişse o an, belirtilmemişse önmirasçının ölüm anıdır.
- **Yedek mirasçı**: Mirasbırakanın atadığı mirasçının kendisinden önce ölmesi veya mirası reddetmesi halinde onun yerine geçmek üzere atanan kişidir. Madde metninde geçmez, yalnız ayrım için anılır.

### Artmirasçı hakkında: hangi şartlar aranır?

- Mirasbırakanın ölüme bağlı bir tasarrufla önmirasçı atamış ve bu önmirasçıyı mirası artmirasçıya geçirmekle yükümlü kılmış olması gerekir.
- Artmirasçının, geçiş anında sağ olması gerekir; geçiş anı tasarrufta belirtilmemişse önmirasçının ölüm anıdır.
- Artmirasçının geçiş anından önce ölmesi halinde, tasarrufta aksi öngörülmedikçe mirasın önmirasçıya kalması için önmirasçının bu durumda sağ bulunması gerekir.
- Önmirasçının mirasbırakanın ölümünde sağ olmaması, mirastan yoksun kalması veya mirası reddetmesi hallerinden birinin gerçekleşmesi gerekir.

### Artmirasçı hakkında: hangi sonuçları doğurur?

- Artmirasçı geçiş anında sağsa mirası kendiliğinden kazanır.
- Artmirasçı geçiş anından önce ölmüşse ve tasarrufta aksi öngörülmemişse miras önmirasçıya kalır.
- Önmirasçı mirasbırakanın ölümünde sağ değilse miras artmirasçıya geçer.
- Önmirasçı mirastan yoksun kalmışsa miras artmirasçıya geçer.
- Önmirasçı mirası reddetmişse miras artmirasçıya geçer.
- Tasarrufta aksi öngörülmüşse, artmirasçı ölmüş olsa bile miras tasarrufta belirlenen kişiye göre paylaşılır.

### Artmirasçının sağ olması ile ölmesi arasındaki fark nedir?

- Artmirasçı geçiş anında sağsa mirası kendiliğinden kazanır.
- Artmirasçı geçiş anından önce ölmüşse mirasın akıbeti tasarrufun aksi öngörüp öngörmediğine bağlıdır.

Sonuç: Aksi öngörülmemişse miras önmirasçıya kalır; aksi öngörülmüşse tasarrufta yazılan düzen uygulanır.

### Önmirasçının ölüm anında sağ olması ile olmaması arasındaki fark nedir?

- Önmirasçı mirasbırakanın ölümünde sağsa, mirası kazanır ve artmirasçıya geçirme yükümü altına girer.
- Önmirasçı mirasbırakanın ölümünde sağ değilse, mirası artmirasçı kazanır.

Sonuç: Önmirasçının ölümü, mirasın artmirasçıya doğrudan geçişine yol açar.

### Yoksunluk ile ret ile ölüm arasındaki fark nedir?

- Önmirasçı mirastan yoksun kalmışsa veya mirası reddetmişse, miras artmirasçıya geçer.
- Önmirasçı mirasbırakandan sonra ölmüşse, mirasın önmirasçının mirasçılarına geçip geçmeyeceği ayrıca tasarrufa ve güvence hükümlerine bağlıdır.

Sonuç: Yoksunluk ve ret halinde madde doğrudan artmirasçıya geçiş öngörür; ölüm halinde tasarrufta geçiş anının belirtilmiş olup olmamasına göre ayrı hükümler devreye girer.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Artmirasçı atamanın kurucu ikame olarak kabul edildiği hallerde, geçiş anının kanundan doğan önmirasçılık bakımından ayrı değerlendirildiği ifade edilmektedir.

### Nasıl ispat edilir?

- Artmirasçı atamayı ve önmirasçı ile artmirasçının kimliğini ileri süren taraf, ölüme bağlı tasarrufu ispatlamakla yükümlüdür; tasarruf vasiyetname veya miras sözleşmesi gibi yazılı belgeyle ispatlanır.
- Artmirasçının geçiş anında sağ olduğunu iddia eden taraf, bu iddiayı nüfus kaydı veya ölüm belgesiyle ispatlamalıdır.
- Önmirasçının mirası reddettiği veya mirastan yoksun kaldığı iddiası, ret beyanı veya yoksunluk kararı gibi resmi belgelerle ispatlanır.
- Tasarrufta aksi öngörüldüğü iddiasını ileri süren taraf, bu öngörünün tasarrufun metninden anlaşıldığını ispatlamakla yükümlüdür.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.524: Önmirasçının mirası atanmış mirasçılar gibi kazandığını ve artmirasçıya geçirme yükümlülüğü altında bulunduğunu düzenler; m.525 bu kazanımın sona erip mirasın geçişini belirler.
- 4721 m.521: Artmirasçı atamada yalnız bir dereceli artmirasçılığın kurulabileceğini düzenler; m.525'in uygulama sınırını belirler.
- 4721 m.522: Geçiş anı ecel veya şarta bağlanmış ve önmirasçı bu an gelmeden ölmüşse mirasın önmirasçının mirasçılarına geçmesini düzenler.
- 4721 m.523: Artmirasçının korunması için güvence hükümlerini düzenler; m.525'teki geçişin güvence yükümüne bağlı olduğunu gösterir.
- 4721 m.520: Yedek mirasçılıkla artmirasçılığın ayrımını kurar; m.525'in son fıkrasındaki yedek mirasçılık benzerliği bu ayrıma dayanır.

## [TMK m.526 — Vakıf](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-526)

Madde, mirasbırakanın terekesinin tasarruf edilebilir kısmının tamamını veya bir bölümünü özgüleyerek ölüme bağlı tasarrufla vakıf kurabilmesini ve vakfın kanun hükümlerine uyulmak koşuluyla tüzel kişilik kazanmasını düzenler. Kuruluş yetkisi, vakıf kurucusunun ölüme bağlı tasarruf yoluyla vakıf kurması bakımından uygulanır. Vakfın sağlar arası kuruluşunu, vakıf senedinin içeriğini, tescil ve ilanı, amaç değişikliğini, mal değişikliğini, yıllık raporu ve sona ermeyi düzenlemez (m.101-117 ve m.106, m.113, m.114). Ölüme bağlı tasarrufun geçerlilik koşulları ve vasiyetname ehliyeti de bu maddede değil, ölüme bağlı tasarruf hükümlerinde yer alır (m.502). Saklı pay ile tenkis ilişkisi ayrı bir kurum olarak m.565 ve devamında düzenlenmiştir.

### Vakıf: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Ölüme bağlı tasarrufla vakıf**: Vakfı kuran kişinin, ölümünden sonra hüküm doğuracak bir vasiyetname ile vakıf kurması ve bu vakfa mal ayırmasıdır. Vakıf, kurucunun ölümü ile değil, kanunda öngörülen tescil ile tüzel kişilik kazanır.
- **Tasarruf edilebilir kısım**: Mirasbırakanın saklı payları düşüldükten sonra serbestçe tasarruf edebildiği terekenin bölümüdür. Vakfa özgülenecek malvarlığı bu sınırı aşamaz.
- **Özgüleme**: Belirli bir malın veya hakkın belirli bir amaca bağlanarak ayrılmasıdır. Vakıf kurmada tahsis edilen malvarlığı bu yolla vakfa bağlanır.
- **Tüzel kişilik kazanma**: Vakfın hak ehliyetini kazanmasıdır. Bu madde, kanun hükümlerine uyulmasını bu kazanımın koşulu olarak koyar; tescil ve ilan işlemleri ayrıca m.101 vd. ve ilgili hükümlerde düzenlenmiştir.

### Vakıf: hangi şartlar aranır?

- Vasiyet edenin, vakıf kurmak için ölüme bağlı tasarruf yapma ehliyetine sahip olması gerekir.
- Özgülenen malvarlığının mirasbırakanın terekesinin tasarruf edilebilir kısmı içinde kalması gerekir; saklı pay sahiplerinin payları bu yolla zedelenemez.
- Vakfın amacının kanuni ve ahlaka uygun olması gerekir.
- Vakıf senedinde kanunun aradığı zorunlu unsurların bulunması ve tescil için mahkemeye başvurulması gerekir.
- Vakfın tüzel kişilik kazanabilmesi için kanun hükümlerine uyulması şarttır.

### Vakıf: hangi sonuçları doğurur?

- Mirasbırakan, tasarruf edilebilir kısmın tamamını ya da bir bölümünü özgüleyerek vakıf kurabilir.
- Vakıf, kanun hükümlerine uyulmuşsa tüzel kişilik kazanır; uyulmamışsa tüzel kişilik kazanamaz.
- Vakfa özgülenen mallar ve haklar, tüzel kişiliğin kazanılmasıyla vakfa geçer.
- Mirasın geçişi anında vakfın henüz tüzel kişilik kazanmamış olması, tasarrufun geçerliliğine engel olmaz.
- Ölüme bağlı tasarrufla kurulan vakfın mirasbırakanın borçlarından sorumluluğu, özgülenen mal ve haklarla sınırlıdır.

### Sağlar arası vakıf ile ölüme bağlı tasarrufla vakıf arasındaki fark nedir?

- Sağlar arası vakıfta vakıf kurucusu hayatta iken vakıf senedi ile kuruluş yapılır.
- Ölüme bağlı tasarrufla vakıfta kurucu vasiyetname ile kurar ve tasarruf ölümle hüküm kazanır.

Sonuç: Ölüme bağlı tasarrufla kurulan vakıf sağlar arası vakıf hükümlerine tabidir; kurucunun vasiyetname ehliyeti ve saklı pay sınırları ayrıca aranır.

### Tasarruf edilebilir kısım ile saklı pay arasındaki fark nedir?

- Tasarruf edilebilir kısım, mirasbırakanın vakfa özgüleyebileceği üst sınırdır.
- Saklı pay, kanunen mirasçılar için ayrılmış ve mirasbırakanın tasarrufuna kapalı olan paydır.

Sonuç: Vakfa özgülenen mal, saklı payları zedeliyorsa saklı pay sahipleri tenkis talep edebilir; bu durumda vakıf amacını gerçekleştiremezse sona erer.

### Vakıf adına tasarruf ile kurulu vakfa yapılan ölüme bağlı kazandırma arasındaki fark nedir?

- Bu madde, henüz kurulmamış ve tüzel kişilik kazanmamış bir vakfın kurulmasını düzenler.
- Var olan bir vakfa yapılan vasiyet, bu maddenin değil m.516 ya da m.517 hükümlerinin konusudur.

Sonuç: Var olan vakfa yapılan kazandırmalarda m.526 uygulanmaz.

### Vakıf: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Ölüme bağlı tasarrufla kurulan vakfa sağlar arası vakıf hükümlerini uygulamamak; bu vakıf da sağlar arası vakıf hükümlerine tabidir.
- Tasarruf edilebilir kısmı saklı pay sınırıyla karıştırmak; vakfa özgüleme yalnız tasarruf edilebilir kısımla sınırlıdır.
- Var olan bir vakfa yapılan vasiyeti bu madde kapsamında saymak; bu durumda m.516 ya da m.517 uygulanır.
- Mirasbırakanın ölümüyle vakfın hemen tüzel kişilik kazandığını varsaymak; tüzel kişilik kanuna uygun tescille kazanılır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Vakıf kurma işleminin Yargıtay uygulamasında aile vakfı yasağı ile sınırlandığı kabul edilmektedir.
- Mahkemenin tescil kararı verirken vakfın mal ve hakları ile vakfın kurulmasını res'en denetlemesi gerektiği kabul edilmektedir.
- Vakıf senedinde eksik unsur bulunması, vakfın amacı ve malları yeterince belirlenmişse tescil talebinin reddini gerektirmediği kabul edilmektedir.

### Nasıl ispat edilir?

- Vakfı kuran tarafın ya da vakfın tescilini isteyenin, vasiyetnamenin varlığını ve vakfa özgülenen mal varlığının tasarruf edilebilir kısım içinde kaldığını ispatlaması gerekir.
- Vasiyetnamenin geçerliliği ve kurucunun ehliyeti, yazılı belge ile ispatlanır.
- Saklı pay sahipleri tenkis iddiasında bulunuyorsa, saklı payların zedelendiğini ve mal değerlerini ispat yükü altındadır.
- Vakfın tüzel kişilik kazanmadığını ileri süren taraf, kanun hükümlerine uyulmadığını ispatlamakla yükümlüdür.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.101](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-101): Vakfın tescil ve tüzel kişilik ilişkisini genel olarak düzenleyen hükümlerdir; m.526 tüzel kişilik kazanma koşulunu bu hükümlere bağlar.
- [4721 sayılı Kanun m.106](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-106): Vakıf senedinin zorunlu unsurlarını düzenler; kurulan vakfın tescil için sahip olması gereken içeriği belirler.
- [4721 sayılı Kanun m.113](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-113): Vakfın amacının ve mallarının değiştirilmesini düzenler; kurulan vakıf bakımından sonraki değişiklik rejimini belirler.
- [4721 sayılı Kanun m.502](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-502): Vasiyetname ile vakıf kurmak için gereken ehliyeti ve ölüme bağlı tasarruf koşullarını düzenler.
- [4721 sayılı Kanun m.565](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-565): Saklı pay sahiplerinin tenkis hakkını düzenler; vakfa özgüleme saklı payları zedelerse bu hüküm uygulanır.

## [TMK m.527 — Olumlu miras sözleşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-527)

Madde, miras sözleşmesiyle mirasbırakanın mirasını veya belirli bir malını karşı tarafa ya da üçüncü kişiye bırakma yükümlülüğü altına girebilmesini ve bu sözleşmenin ardından mirasbırakanın malvarlığı üzerindeki tasarruf serbestisinin sınırını düzenler. Olumlu miras sözleşmesinin (miras bırakanın karşı tarafa veya üçüncü kişiye bırakma taahhüdü) temel çerçevesi bu maddede çizilir. Kişi bakımından mirasbırakan ile miras sözleşmesinin tarafları ve üçüncü kişi lehine yapılan sözleşmeler esas alınır. Madde, mirastan feragat sözleşmesini düzenlemez (m.528-530). Miras sözleşmesinin şekli ve ehliyeti ile sözleşmenin ortadan kaldırılması da bu maddenin konusu değildir (m.545, m.549 ve devamı). Sözleşmeye aykırı ölüme bağlı tasarrufların iptal davasına ilişkin usul ve hak düşürücü süre hükümleri de ayrı maddelerde yer alır (m.547, m.560).

### Olumlu miras sözleşmesi: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Miras sözleşmesi**: Mirasbırakanın, karşı tarafa veya üçüncü bir kişiye mirasını ya da belirli bir malını bırakma yönünde bağlayıcı ölüme bağlı tasarruf yaptığı, ölümden sonra sonuç doğuran sözleşmedir. Sağlığında edaya zorlanamaz ve yalnızca resmi şekilde yapılabilir.
- **Ölüme bağlı tasarruf**: Mirasbırakanın ölümüyle hüküm ve sonuç doğuran tek taraflı irade açıklamasıdır. Miras sözleşmesi dışındaki vasiyetname gibi tasarruflar bu kavramın kapsamındadır.
- **Tasarruf serbestisi**: Mirasbırakanın malvarlığı üzerinde sağlığında ve ölüme bağlı olarak serbestçe tasarrufta bulunabilmesi yetkisidir. Miras sözleşmesinden sonra bu serbestlik, sözleşmedeki yükümlülükle bağdaşmama ölçüsünde sınırlanır.
- **Bağdaşmama**: Sonraki ölüme bağlı tasarrufun veya sağlar arası bağışlamanın, miras sözleşmesindeki yükümlülüğün yerine getirilmesini engellemesi veya zayıflatmasıdır. Yalnızca sözleşmeyle çelişen tasarruflar bu nitelikte kabul edilir.
- **Sağlar arası ivazsız kazandırma**: Mirasbırakanın sağlığında karşılıksız olarak bir kişiye mal veya hak aktarmasıdır. Bağış niteliğindeki bu işlemler miras sözleşmesiyle bağdaşmadığında itiraz konusu olabilir.

### Olumlu miras sözleşmesi: hangi şartlar aranır?

- Miras bırakanın, mirasını veya belirli bir malını sözleşme yaptığı kişiye ya da üçüncü kişiye bırakma yönünde yükümlülük altına girmiş olması gerekir.
- Sözleşme, mirasbırakanın ölümünden sonra sonuç doğuracak biçimde ve geçerli bir miras sözleşmesi olarak kurulmuş bulunmalıdır.
- Mirasbırakanın sözleşmeden sonra yaptığı bir ölüme bağlı tasarruf veya sağlar arası ivazsız kazandırma, miras sözleşmesindeki yükümlülükle bağdaşmamalıdır.
- Bağdaşmama, yükümlülüğün yerine getirilmesini engelleyen ya da zayıflatan bir tasarruf bulunduğunda kabul edilir; bağdaşmayan tasarruf ancak bu koşulla itiraz konusu olur.
- Bağdaşmayan tasarrufa itiraz için, sözleşmede aksi kararlaştırılmamış olmalıdır; taraflar aykırı tasarrufun geçerli olacağını kararlaştırmışsa itiraz yapılamaz.
- Lehine tasarruf yapılan kişi aykırı tasarrufa sonradan rıza göstermişse ya da sözleşmeden dönülmüş veya anlaşmayla sona erdirilmişse itiraz hakkı doğmaz.
- Sonraki tasarrufun miras sözleşmesiyle bağdaşması halinde itiraz yapılamaz.

### Olumlu miras sözleşmesi: hangi sonuçları doğurur?

- Mirasbırakan, miras sözleşmesiyle mirasını veya belirli malını bırakma yükümlülüğü altına girdiğinde, sözleşmeye aykırı yükümlülüğü ihlal edecek ölüme bağlı tasarruflarına karşı itiraz edilebilir.
- Sözleşmeye bağdaşmayan sağlar arası ivazsız kazandırmalar da itiraza tabidir; kazandırmanın saikinin önemi yoktur.
- Mirasbırakan malvarlığı üzerinde sözleşmeden sonra da tasarruf yetkisini korur; sözleşmeyle bağdaşan tasarruflar geçerli kalır.
- Taraflar, sözleşmeye aykırı tasarrufun geçerli olacağını kararlaştırmışsa, bu tasarruf için itiraz yapılamaz.
- Sözleşmeden dönülmüş veya anlaşmayla sona erdirilmişse ya da lehine tasarruf yapılan kişi aykırı tasarrufa rıza göstermişse, sonraki tasarrufa itiraz edilemez.
- İtiraz, iptal (tenkis) davası niteliğinde kabul edilir ve miras sözleşmesi ile lehine tasarruf yapılan kişiye aittir; dava mirasbırakanın ölümünden sonra açılabilir.
- Madde, miras sözleşmesinin hükümsüz olduğu sonucunu doğurmaz; bağdaşmayan tasarruf iptal edilebilir durumdadır.

### Olumlu miras sözleşmesi ile mirastan feragat sözleşmesi arasındaki fark nedir?

- Olumlu miras sözleşmesinde mirasbırakan karşı tarafa veya üçüncü kişiye bir mal ya da miras bırakma taahhüdü verir.
- Mirastan feragatte mirasçı, ileride doğacak mirasçılık haklarından vazgeçer ve bu yönde m.528 uygulanır.

Sonuç: Bu madde yalnız olumlu miras sözleşmesine ilişkindir; mirastan feragat sözleşmesinin hükümden düşmesi ve kapsamı ayrı maddelerde düzenlenir.

### Miras sözleşmesiyle bağdaşmayan ölüme bağlı tasarruf ile bağdaşan sonraki tasarruf arasındaki fark nedir?

- Sözleşmedeki yükümlülükle bağdaşmayan sonraki vasiyetname veya bağışlama, itiraza açıktır.
- Sözleşmeyle bağdaşan sonraki ölüme bağlı tasarruf, itiraza konu olmaz.

Sonuç: Bağdaşmayan tasarruf iptal davasına konu olur; bağdaşan tasarruf geçerliliğini korur.

### Bağdaşmayan ölüme bağlı tasarruf ile vasiyetname hükmüne tabi tasarruf arasındaki fark nedir?

- Miras sözleşmesinde yer alan ancak tek taraflı ve bağlayıcı olmayan tasarruflar, madde kapsamında itiraz konusu değildir.
- Bağlayıcı nitelikte sözleşme tasarrufları, bağdaşmayan sonraki tasarrufa karşı itiraza tabidir.

Sonuç: Vasiyetname hükmüne tabi tasarruflarda geri alınma karinesi (m.544) yürür, bu maddedeki itiraz yolu açılmaz.

### Ölüme bağlı bağdaşmayan tasarruf ile sağlar arası ivazsız bağışlama arasındaki fark nedir?

- Ölüme bağlı tasarrufta, mirasbırakanın ölümünden sonra miras sözleşmesine aykırı bir atama veya vasiyet söz konusudur.
- Sağlar arası ivazsız kazandırmada, mirasbırakan sağlığında karşılıksız bir aktarım yapmıştır.

Sonuç: Her iki durumda da bağdaşmama aranır; sağlar arası bağışlamada saikin önemi yoktur ve bertaraf mümkündür.

### Olumlu miras sözleşmesi: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Madde metnindeki yükümlülüğün mirasbırakan açısından bir borç doğurduğunu varsaymak; miras sözleşmesiyle mirasbırakan borç altına girmez, yükümlülüğünü yerine getirmiş olur.
- Sağlar arası ivazsız kazandırmada saikin ayrıca aranacağını düşünmek; saikin önemi yoktur.
- Bağdaşan sonraki tasarrufa da itiraz edilebileceğini kabul etmek; yalnız bağdaşmayan tasarruflara itiraz edilebilir.
- Vasiyetname hükmüne tabi, tek taraflı tasarrufları m.527 kapsamında saymak; bu tasarruflar için m.544 uygulanır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Miras sözleşmesine aykırı ölüme bağlı tasarrufa karşı açılan itiraz, iptal davası niteliğinde görülmekte ve tenkis davasına ilişkin hükümlerin örneksemeyle uygulanması kabul edilmektedir. (7. Hukuk Dairesi, 2024/860 E., 2024/4724 K., 22.10.2024)
- Davacı sıfatı miras sözleşmesi ile lehine tasarruf yapılan kişiye tanınmakta, mirasbırakanın ölümünden önce bu davanın açılamayacağı kabul edilmektedir. (7. Hukuk Dairesi, 2024/860 E., 2024/4724 K., 22.10.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Miras sözleşmesinin varlığı ve yükümlülüğü, itiraz eden tarafça ispatlanır; sözleşmenin resmi şekilde düzenlendiği resmi belgeyle gösterilir.
- Sonraki ölüme bağlı tasarrufun veya sağlar arası kazandırmanın miras sözleşmesiyle bağdaşmadığı, itiraz eden tarafça ispatlanır.
- Sözleşmeye aykırı tasarrufun geçerli olacağının kararlaştırıldığı, sözleşmeden dönüldüğü ya da lehine tasarruf yapılan kişinin rıza gösterdiği savunmaları, bu savunmayı ileri süren tarafça ispatlanır.
- Bağdaşmama için hangi tasarrufun yükümlülüğü zayıflattığı somut olarak gösterilmelidir; genel bir iddia yeterli değildir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.528](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-528): Mirastan feragat sözleşmesini düzenler; bu madde olumlu miras sözleşmesi ile sınırlıdır, m.528 ise karşıt türü kapsar.
- [4721 sayılı Kanun m.529](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-529): Mirastan feragat sözleşmesinin hükümden düşmesini düzenler; bu maddenin konusu değildir.
- [4721 sayılı Kanun m.530](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-530): Mirastan feragatte tereke alacaklılarının haklarını düzenler; bu madde kapsamında değildir.
- [4721 sayılı Kanun m.544](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-544): Vasiyetname hükmüne tabi tasarruflarda geri alınma karinesini düzenler; m.527 kapsamı dışında kalan tasarrufları belirler.
- [4721 sayılı Kanun m.545](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-545): Miras sözleşmesinin resmi şeklini düzenler; sözleşmenin geçerlilik koşuludur.
- [4721 sayılı Kanun m.547](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-547): Ivazlı miras sözleşmelerinde Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanacağını ve dönmeyi düzenler.
- [4721 sayılı Kanun m.560](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-560): Tenkis davasına ilişkin hükümler; iptal davasına örnekseme yoluyla uygulanır.
- [4721 sayılı Kanun m.572](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-572): Miras sözleşmesiyle mirasçı atanan kişinin sağlıkta devralınan malvarlığına ilişkin özel karineleri düzenler.

## [TMK m.528 — Kapsamı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-528)

TMK m.528, mirasbırakanın bir mirasçısıyla karşılıksız veya karşılık sağlanarak mirastan feragat sözleşmesi yapabilmesini, feragat eden kişinin mirasçılık sıfatını kaybetmesini ve karşılıklı (ivazlı) feragatin feragat edenin altsoyuna etkisini düzenler. Hüküm, mirasbırakan ile feragat eden mirasçı arasındaki sözleşme bakımından uygulanır. Feragatin lehine yapıldığı kişi, bozucu şart, tereke borçlarından sorumluluk ve feragatin mirasbırakanın alacaklılarına etkisi bu maddede düzenlenmez; bunlar 529. ve 530. maddelerdedir. Miras sözleşmesinin sona ermesi (546. madde) ile mirasçı atanmasına ilişkin hükümler de bu maddenin kapsamı dışındadır.

### Kapsamı: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Mirastan feragat sözleşmesi**: Mirasbırakanın, ileride doğacak miras hakkından vazgeçecek bir mirasçısıyla yaptığı sözleşmedir. Sözleşmenin tarafı mirasbırakan ve feragat eden mirasçıdır; feragat eden, mirasbırakanın ölümünden önce bu sözleşmeyle mirasçılık hakkından vazgeçer.
- **Karşılıksız (ivazsız) feragat**: Feragat eden mirasçıya herhangi bir karşılık verilmeden yapılan feragattir. Bu tür feragatte feragat eden altsoyu, feragat eden ölmüş gibi kabul edilerek mirasa çağrılır.
- **Karşılıklı (ivazlı) feragat**: Mirasbırakanın feragat karşılığında bir değer sağladığı feragat türüdür. Sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat, feragat edenin altsoyunu da kapsar ve altsoy da feragat oranında miras hakkını kaybeder.
- **Altsoy**: Feragat edenin çocukları, torunları ve onların devamı olan soydur. Karşılıklı feragatte bu kişiler sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça feragatten etkilenir.

### Kapsamı: hangi şartlar aranır?

- Mirasbırakan ile feragat eden arasında mirastan feragat sözleşmesinin yapılmış olması gerekir.
- Sözleşmenin tarafı, mirasbırakanın bir mirasçısı olmalıdır.
- Feragat ya karşılıksız ya da bir karşılık sağlanarak yapılmalıdır; karşılık olmadan yapılan feragat ivazsız, karşılık ile yapılan feragat ivazlıdır.
- Feragat eden mirasçılık sıfatını kaybetmek için tam feragat yapmış olmalıdır; kısmi feragatte mirasçılık sıfatı devam eder.
- İvazlı feragatte sözleşmede aksi öngörülmemiş olmalıdır; aksi kararlaştırılmamışsa feragatin sonucu feragat edenin altsoyuna da geçer.

### Kapsamı: hangi sonuçları doğurur?

- Karşılıksız feragat yapıldığında feragat eden mirasçılık sıfatını kaybeder ve altsoyu bu feragatten etkilenmez.
- Karşılıksız feragatte feragat eden ölmüş gibi kabul edilir ve miras altsoyuna geçer.
- Karşılıklı feragat yapıldığında sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyu da feragat oranında miras hakkını kaybeder.
- Sözleşmede altsoyun etkilenmeyeceği açıkça belirtilmişse, ivazlı feragatin sonucu yalnızca feragat eden kişiyle sınırlı kalır.
- Tam feragat yapan kişi mirasçılık sıfatını kaybeder ve mirasbırakanın ölümünde mirasa çağrılmaz.

### Karşılıksız feragat ile karşılıklı feragat arasındaki fark nedir?

- Karşılıksız feragatte mirasbırakan feragat edene bir değer sağlamaz; feragat eden kişisel olarak mirasçılıktan çıkar.
- Karşılıklı feragatte feragat edene bir karşılık verilir ve bu karşılık feragatin altsoya da yayılmasını haklı kılar.

Sonuç: Karşılıksız feragatte altsoy feragat edenin yerine mirasçı olur (ölmüş gibi kabul edilir); karşılıklı feragatte ise sözleşmede aksi yoksa altsoy da mirastan pay alamaz.

### Sözleşmede aksi öngörülmüş ile öngörülmemiş karşılıklı feragat arasındaki fark nedir?

- Sözleşmede altsoyun etkilenmeyeceği açıkça kararlaştırılmışsa, ivazlı feragat yalnızca feragat edeni bağlar.
- Sözleşmede aksi öngörülmemişse, ivazlı feragat altsoyu da kapsar.

Sonuç: Altsoyun miras hakkının kaybı, sözleşmenin bu konudaki açık kaydına bağlıdır.

### Tam feragat ile kısmi feragat arasındaki fark nedir?

- Tam feragatte feragat eden, mirasbırakanın ölümünde mirasçı olmadığı için mirasa çağrılmaz.
- Kısmi feragatte feragat eden mirasçılık sıfatını korur, yalnızca payı azalır ya da saklı pay korumasından yararlanamaz.

Sonuç: Yalnız tam feragatte mirasçılık sıfatı kaybedilir; kısmi feragatte mirasçı sıfatı ve kişisel-müteselsil sorumluluk sürer.

### Kapsamı: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Karşılıksız feragatte altsoyun da mirastan dışlandığını varsaymak; madde açıkça karşılıksız feragatin altsoyu etkilemediğini söyler.
- Sözleşmede aksi öngörülmediği halde ivazlı feragatin altsoyu etkilemediğini kabul etmek; madde varsayılan olarak altsoyu kapsar.
- Kısmi feragat yapan kişinin mirasçılık sıfatını kaybettiğini varsaymak; mirasçılık sıfatının kaybı yalnızca tam feragatte söz konusudur.
- Lehine feragat yapılan kişinin mirasçı olamaması halini 528. madde içinde aramak; bu durum 529. maddenin bozucu şart düzenlemesi kapsamındadır.
- Karşılığın maddi değerini ölçmeden, sözleşmedeki karşılık ifadesine bakarak ivazlı-ivazsız ayrımını yapmak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Mirastan feragat sözleşmesinin iptali istemlerinde, sözleşmenin ivazlı mı ivazsız mı olduğunun tespiti uyuşmazlığın merkezinde yer almaktadır. (7. Hukuk Dairesi, 2025/1412 E., 2025/5492 K., 18.12.2025; 1. Hukuk Dairesi, 2023/5306 E., 2024/5913 K., 24.10.2024)
- Karşılık olarak bir bedel alındığı sözleşmede açıkça yazılmamış olsa dahi, ödenen bedelin fiilen karşılık niteliği taşıyıp taşımadığı incelenerek feragatin türü belirlenmektedir. (1. Hukuk Dairesi, 2023/5306 E., 2024/5913 K., 24.10.2024)
- Mirasbırakanın karşılıksız feragat ettiği sözleşmelerde, feragat edenin altsoyuna etkisinin sözleşmede ayrıca düzenlenip düzenlenmediğine bakılmaktadır. (7. Hukuk Dairesi, 2024/860 E., 2024/4724 K., 22.10.2024)
- Feragat sözleşmesinin iptali davalarında, 617. maddede düzenlenen mirasın reddinin iptali hükümlerinin kıyas yoluyla uygulanıp uygulanmayacağı tartışılmıştır. (Hukuk Genel Kurulu, 2023/655 E., 2024/421 K., 12.09.2024)
- Mirastan feragat sözleşmesinin geçerliliği bakımından lehine feragat yapılan kişinin kanuni mirasçı olup olmadığı önem taşımaktadır. (7. Hukuk Dairesi, 2024/860 E., 2024/4724 K., 22.10.2024; 7. Hukuk Dairesi, 2025/2096 E., 2026/564 K., 04.02.2026)

### Nasıl ispat edilir?

- Feragatin ivazlı mı ivazsız mı olduğunu ileri süren taraf bunu ispatla yükümlüdür; sözleşmede bedelin ödendiğini gösteren belge, dekont veya senet bu ispatın temelini oluşturur.
- Karşılıksız feragat iddiasında bulunan taraf, sözleşmede karşılık bulunmadığını yazılı delille ortaya koymalıdır; yazılı belgeye karşı tanık dinletilmesi, belgenin içeriğini değiştiremez.
- Altsoyun feragatten etkilenmediğini ileri süren taraf, sözleşmede aksi bir kaydın bulunduğunu ispatlamakla yükümlüdür.
- Sözleşmenin noterde yapılmış olması, sözleşmenin içeriğinin ve tarafların iradesinin tespitinde esas alınan resmi delildir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.529](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-529): Feragatin belirli bir kişi lehine yapılması halinde bozucu şart karinesini ve bu kişinin mirasçı olamamasının sonucunu düzenler; 528. maddedeki feragatin hükümden düşmesinin dayanağıdır.
- [4721 sayılı Kanun m.530](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-530): Tereke borçlarının ödenememesi halinde feragat eden ve mirasçılarının, feragat için alınan karşılık ölçüsünde sorumluluğunu düzenler; ivazlı feragatin alacaklılara etkisini belirler.
- [4721 sayılı Kanun m.546](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-546): Miras sözleşmesinin ortadan kaldırılmasını düzenler; 528. maddedeki mirastan feragatin, miras sözleşmesi yoluyla atanan mirasçı bakımından gerekebileceği ayrımını anlamak için bağlantılıdır.

## [TMK m.529 — Hükümden düşmesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-529)

TMK m.529, mirastan feragat sözleşmesinin lehine yapıldığı kişinin mirasçı olamaması hâlinde feragatin hükümden düşmesini düzenler. Belli bir kişi lehine yapılmış feragat ile belli bir kişi lehine yapılmamış feragatin (en yakın ortak kökün altsoyu lehine yapılmış sayılma) hükmünü birlikte kapsar. Hüküm, mirasbırakan ile mirasçı arasında kurulan mirastan feragat sözleşmesi bakımından uygulanır. Feragatin kuruluşunu, şeklini ve ivazlı–ivazsız ayrımını düzenlemez (m.528). Feragat edenin ve altsoyunun feragatin sonuçlarını, alacaklılara karşı sorumluluğunu düzenlemez (m.530). Mirasçılıktan çıkarmayı ve yoksunluğu düzenlemez (m.510 vd., m.577 vd.). Mirasın reddi ile feragat arasındaki farkı ve miras sözleşmelerinin genel kurallarını düzenlemez (m.526–528).

### Hükümden düşmesi: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Mirastan feragat sözleşmesi**: Mirasbırakan ile gelecekteki mirasçısı arasında, ileride açılacak miras üzerindeki hakkın mirasçı sıfatıyla kaybedilmesini öngören miras sözleşmesidir. Sözleşmenin konusu, mirasbırakanın ölümünden önce feragat edenin miras hakkına ilişkin beklentisidir.
- **Bozucu şart**: Feragatin, lehine yapıldığı kişinin mirasçı olmasına bağlanması ve bu kişinin mirasçı olamaması hâlinde kendiliğinden ortadan kalkması anlamına gelir. Burada feragat, lehine yapılan kişinin mirasçılığı gerçekleşmediğinde hükümden düşer; iptal davası gerekmez.
- **En yakın ortak kök**: Feragat edenle mirasbırakanın ortak atası olan ve feragat edenin dahil olduğu en yakın kökü ifade eder. Belli bir kişi lehine yapılmamış feragatte lehtar bu köke bağlanarak belirlenir.
- **Altsoy**: Bir kişinin çocukları, torunları ve onların altındaki soydan gelen kişilerdir. Belli bir kişi lehine yapılmamış feragatte, en yakın ortak kökün altsoyu feragatin lehtarı sayılır.

### Hükümden düşmesi: hangi şartlar aranır?

- Mirasbırakan ile mirasçı arasında mirastan feragat sözleşmesinin yapılmış olması gerekir.
- Feragat belli bir kişi lehine yapılmışsa, bu kişinin feragat sözleşmesinde açıkça belirtilmiş olması gerekir; belli bir kişi lehine yapılmamışsa, feragat edenin en yakın ortak kökünün altsoyu lehine yapılmış sayılması gerekir.
- Lehine feragat yapılan kişi ya da lehtar sayılan altsoy, feragat geçerli kalırken mirasçı olabilir durumda bulunmalıdır; bu durumda feragat hükmünü sürdürür.
- Lehine feragat yapılan kişinin herhangi bir sebeple mirasçı olamaması gerçekleşmelidir; bu sebep red, mirastan çıkarma, yoksunluk veya mirasbırakandan önce ölme olabilir.
- Belli bir kişi lehine yapılmamış feragatte bozucu şartın gerçekleşmesi için en yakın ortak kökün altsoyundaki mirasçıların tümünün mirasçı olamaması gerekir; yalnızca feragat edenin içinde bulunduğu alt grubun mirasçı olamaması yeterli değildir.

### Hükümden düşmesi: hangi sonuçları doğurur?

- Lehine feragat yapılan kişi mirasçı olamazsa, feragat hükümden düşer ve feragat eden mirasçılık sıfatını yeniden kazanır.
- Feragat eden ölmüşse, feragatten etkilenen altsoyu da mirasçılık sıfatını yeniden kazanır.
- Feragatin hükümsüz olması için iptal davası açılması gerekmez; ihtilaf hâlinde tespit davası açılabilir.
- Lehtar mirasçı olabiliyorsa feragat geçerliğini korur ve feragat edenin altsoyu mirastan pay alamaz.
- Belli bir kişi lehine yapılmamış feragatte, en yakın ortak kökün altsoyundaki mirasçılardan hiçbiri mirasçı olamazsa feragat düşer; yalnızca feragat edenin bulunduğu alt grubun mirasçı olamaması sonuç doğurmaz.
- Birden fazla lehtardan biri mirasçı olamazsa, ona düşen pay diğer lehtarlar arasında paylaşılır ve feragat geçerliğini korur.
- Madde, feragatin tarafları için emredici niteliktedir; sözleşmeyle bozucu şartın kapsamı genişletilebilir ancak bu maddenin korumasını ortadan kaldıramaz.

### Belli kişi lehine feragat ile belli kişi lehine yapılmamış feragat arasındaki fark nedir?

- Feragat açıkça bir ya da birkaç belli kişi lehine yapılmışsa, bu kişiler feragatin lehtarıdır ve bozucu şart bu kişilerin mirasçılığına bağlanır.
- Feragatte lehtar belirtilmemişse, feragat en yakın ortak kökün altsoyu lehine yapılmış sayılır ve bozucu şart bu altsoyun mirasçılığına bağlanır.

Sonuç: Birinci fıkra belli kişi lehine yapılmış feragatte, ikinci fıkra lehtar belirtilmemiş feragatte uygulanır; lehtar tayininde kök-zümre hesabı ancak ikinci halde gerekir.

### Birden fazla belli kişi lehine feragat ile tek kişi lehine feragat arasındaki fark nedir?

- Birden fazla kişi lehine feragat edilmişse, bozucu şartın gerçekleşmesi için bu kişilerin tümünün mirasçı olamaması gerekir.
- Feragat tek bir kişi lehine yapılmışsa, o kişinin mirasçı olamaması bozucu şartı gerçekleştirir.

Sonuç: Birden fazla lehtardan biri mirasçı olamazsa, onun payı diğerleri arasında paylaşılır ve feragat geçerliliğini korur.

### Yedek mirasçı atamalı feragat ile yedek mirasçı atanmamış feragat arasındaki fark nedir?

- Belli kişi lehine yapılan feragatle birlikte yedek mirasçı atanmışsa, bozucu şartın gerçekleştiği kabul edilmek için yedek mirasçının da mirasçı olamaması gerekir.
- Yedek mirasçı atanmamışsa, lehtarın mirasçı olamaması bozucu şartı doğrudan gerçekleştirir.

Sonuç: Yedek mirasçının mirasçılık sıfatını kazanması hâlinde feragat düşmez ve feragat eden mirasçılığa dönmez.

### Ivazsız feragat ile ivazlı feragat arasındaki fark nedir?

- Ivazsız feragatte de bozucu şart ve hükümden düşme kuralı uygulanır.
- İvazlı feragatte de aynı kural uygulanır; karşılığın varlığı bu maddenin işleyişini değiştirmez.

Sonuç: Hükmün işlemesi bakımından ivaz ayrımı yapılmaz; ancak ivazlı feragatte karşılık ayrıca alacaklılara karşı sorumluluk doğurabilir (m.530 bakımından).

### Hükümden düşmesi: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Lehtar belirtilmemiş feragatte yalnızca feragat edenin bulunduğu zümrenin mirasçılarını dikkate almak; kanun, en yakın ortak kökün tüm altsoyunu esas alır.
- Birden fazla lehtar varken, lehtarlardan birinin mirasçı olamamasını yeterli görüp feragati hükümden düşmüş saymak; bozucu şart için tüm lehtarların mirasçı olamaması gerekir.
- Yedek mirasçı atanmış feragatte, lehtarın mirasçı olamamasını tek başına bozucu şart saymak; yedek mirasçının da mirasçı olamaması aranır.
- Bozucu şartın gerçekleşmesi için iptal davası açmak; kanun gereği hükümsüzlük için tespit davası yeterlidir.
- Lehine feragat yapılan kişi açıkça belirtilmemişken, bu hâli belli kişi lehine feragat gibi değerlendirmek; m.529 fıkra 2 uygulanır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Mirastan feragat sözleşmesinde lehtar açıkça belirtilmişse, mahkemeler bozucu şartın varlığını kabul ederek feragatin lehtarın mirasçı olamaması hâlinde hükümden düştüğünü kabul etmektedir. (7. Hukuk Dairesi, 2024/35 E., 2024/5267 K., 26.11.2024; 7. Hukuk Dairesi, 2023/3547 E., 2023/6122 K., 11.12.2023)
- Lehtarın mirasçı olamaması hâlinde feragatin hükümsüzlüğünün tespiti için iptal davası değil, tespit davası açılması gerektiği kabul edilmektedir. (7. Hukuk Dairesi, 2024/860 E., 2024/4724 K., 22.10.2024)
- Mirasbırakan ile feragat eden arasındaki sözleşmede boşanma nedeniyle eşlerin birbirleri lehine yaptığı tasarrufların hükümsüzlüğü, feragatin de hükümsüz hâle geleceği yönünde değerlendirme yapılmaktadır. (7. Hukuk Dairesi, 2023/5886 E., 2024/5158 K., 21.11.2024)
- Lehtar belirtilmemiş feragatte, en yakın ortak kökün altsoyu lehine yapılmış sayılan feragatin hükmünün düşmesi için alt soyun tamamının mirasçı olamaması gerektiği kabul edilmektedir. (7. Hukuk Dairesi, 2025/3660 E., 2025/4045 K., 06.10.2025)

### Nasıl ispat edilir?

- Feragatin hükümden düştüğünü ileri süren taraf, lehtarın mirasçı olamadığını ispatlamakla yükümlüdür; red, mirastan çıkarma, yoksunluk veya mirasbırakandan önce ölüm belgeler ile gösterilir.
- Feragatin belli bir kişi lehine yapıldığını iddia eden taraf, sözleşme metninde lehtarın açıkça belirtildiğini yazılı belge ile ispatlamakla yükümlüdür.
- Lehtar belirtilmemişse, feragat edenin en yakın ortak kökünü ve bu kökün altsoyunu soy kütüğü ve nüfus kayıtlarıyla ortaya koyan taraf, altsoyun tamamının mirasçı olamadığını ispatlamalıdır.
- Feragatin geçersizliği ileri sürülüyorsa, lehtarın mirasçılık durumunu gösteren resmî kayıtlar ve mirasçılık belgesi esas delildir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.528](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-528): Mirastan feragat sözleşmesinin şeklini, ivazlı ve ivazsız türlerini ve sözleşmenin genel kurallarını düzenler; m.529 bu sözleşmenin hükmünün düşmesini düzenler.
- [4721 sayılı Kanun m.530](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-530): Feragat edenin ve mirasçılarının alacaklılara karşı sorumluluğunu düzenler; m.529'un hükümden düşmesi bu sorumluluk bakımından da önem taşır.
- [4721 sayılı Kanun m.181](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-181): Boşanma hâlinde eşlerin birbirleri lehine yaptığı ölüme bağlı tasarrufların kendiliğinden hükümsüz olmasını düzenler; mirastan feragatte eşlerden birinin lehtar olması hâlinde boşanmanın sonucunu belirler.
- [4721 sayılı Kanun m.510](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-510): Mirasçılıktan çıkarmayı düzenler; m.529 bakımından lehtarın mirasçı olamaması sebeplerinden biridir.

## [TMK m.530 — Tereke alacaklılarının hakları](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-530)

TMK m.530, mirasçının alacaklılara karşı sorumluluğunu düzenler: terekenin borçları karşılayamadığı ve borçların mirasçılarca da ödenmediği hallerde, mirastan feragat eden ve mirasçıları, feragat karşılığı aldıkları değer ölçüsünde sorumlu tutulur. Hüküm, mirastan ivazlı feragat eden kişi ve mirasçıları bakımından uygulanır; ivazsız feragat, mirası reddetme veya mirası kabul etmiş mirasçıların sorumluluğu bu maddenin konusu değildir. Maddenin düzenlemediği konular şunlardır: mirasın reddi ve reddin sonuçları (m.605-609 çerçevesindeki ret hükümleri), feragat sözleşmesinin şekli ve geçerlilik koşulları (m.528-529), alacaklının mirası reddin iptali davası (m.531), resmi tasfiye ve defter tutma usulü (m.632-636) ile mirasçıların kendi malvarlıklarından sorumluluğu.

### Tereke alacaklılarının hakları: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Mirastan feragat**: Mirasbırakanın henüz ölmediği bir zamanda, gelecekteki muhtemel mirasçının miras hakkından önceden vazgeçmesidir. Bu madde ancak feragatin karşılık (ivaz) karşılığında yapıldığı hallerde işler.
- **İvaz**: Feragat eden kişinin feragat karşılığında mirasbırakandan aldığı değerdir. Maddenin sorumluluk sınırı bu değerin ölümden önceki beş yıl içinde alınmış olmasına ve talep anındaki zenginleşme ölçüsüne bağlıdır.
- **Zenginleşme**: Feragat eden ve mirasçılarının, mirasın açılması anında aldıkları ivaz nedeniyle malvarlıklarında oluşan artıştır. Sorumluluk, ivazın tamamı değil bu zenginleşme tutarı kadardır.
- **Tereke borçlarının karşılanamaması**: Mirasın açıldığı anda terekenin, mirasbırakanın borçlarını ödemeye yetmemesidir. Terekenin borca batık olması şart değildir; borçların herhangi bir sebeple terekeden karşılanamaması yeterlidir.
- **Tali sorumluluk**: Feragat edenin, alacaklının önce terekeden ve diğer mirasçılardan talep edip alamadığı kısım için başvurulabilen ikinci derecede sorumluluğudur.

### Tereke alacaklılarının hakları: hangi şartlar aranır?

- Mirasın açıldığı anda tereke mallarının mirasbırakanın borçlarını karşılayamaması gerekir.
- Borçların mirasçılar tarafından da ödenmemiş olması gerekir; alacaklı önce diğer mirasçılara başvurup tatmin olamamış olmalıdır.
- Feragat eden kişinin mirasbırakandan bir karşılık (ivaz) almış olması gerekir.
- Ivazın, mirasın açılmasından önceki beş yıl içinde alınmış olması gerekir.
- Feragat eden ve mirasçılarının mirasın açılması anında zenginleşmiş olmaları gerekir; sorumluluk bu zenginleşme tutarıyla sınırlıdır.
- Alacaklının talebi, mirasbırakanın alacaklısı olarak alacağını ileri sürmesi ve bu alacağın ödenmemiş olması ile ortaya çıkar.

### Tereke alacaklılarının hakları: hangi sonuçları doğurur?

- Feragat eden ve mirasçıları, alacaklılara karşı ölümden önceki beş yıl içinde aldıkları ivazdan, mirasın açılması anındaki zenginleşmeleri tutarında sorumlu olurlar.
- Ivaz beş yıldan önce alınmışsa, talep anında zenginleşme bulunsa bile sorumluluk doğmaz.
- Feragat eden zenginleşmemişse, yani ivazı mirasın açılması anında malvarlığında artışa yol açmamışsa, sorumluluk da doğmaz.
- Sorumluluk tali niteliktedir; alacaklı ancak diğer mirasçılardan ve terekeden tatmin olamadığı kısım için feragat edene başvurabilir.
- Sorumluluk, zenginleşme ile sınırlıdır; alacaklının alacağı zenginleşme tutarını aşsa bile fazlası feragat edenden istenemez.
- Feragat eden, mirasçılarıyla birlikte sorumludur; alacaklı zenginleşme sınırı içinde bunlardan talepte bulunabilir.
- Hüküm alacaklılara karşı sorumluluk kurar; feragat sözleşmesinin kendisini geçersiz kılmaz ve feragat eden mirasçılıktan çıkmış kalır.

### Ivazlı feragat eden ile ivazsız feragat eden arasındaki fark nedir?

- Mirasbırakandan karşılık almış olan feragat eden, bu maddeye göre sorumlu olur.
- Karşılık almadan feragat eden kişi, bu maddenin kapsamı dışındadır.

Sonuç: Yalnız ivazlı feragat eden ve mirasçıları m.530 uyarınca alacaklılara karşı sorumlu tutulur; ivazsız feragatte bu sorumluluk doğmaz.

### Sorumluluğun zaman sınırı ile talep anındaki zenginleşme arasındaki fark nedir?

- Ivazın ölümden önceki beş yıl içinde alınmış olması zaman bakımından şarttır.
- Beş yıldan daha önce alınmış ivaz, talep anında zenginleşme bulunsa bile sorumluluk doğurmaz.

Sonuç: Beş yıl dışında kalan ivaz nedeniyle başvuru yapılamaz.

### İvaz tutarı ile zenginleşme tutarı arasındaki fark nedir?

- Feragat edenin aldığı ivazın tamamı kadar değil, mirasın açılması anındaki zenginleşmesi tutarında sorumluluk doğar.
- Ivazın kendisi değil zenginleşme sınırı, sorumluluğun üst sınırını oluşturur.

Sonuç: Ivaz tutarı yüksek olsa bile, zenginleşme daha düşükse sorumluluk zenginleşme ile sınırlıdır; zenginleşme yoksa sorumluluk da yoktur.

### Tali sorumluluk ile alacaklının diğer mirasçılara başvurması arasındaki fark nedir?

- Diğer mirasçılardan ödeme alınamayan kısım için feragat edene başvurulabilir.
- Diğer mirasçılardan alınabilecek kısım için feragat eden doğrudan sorumlu değildir.

Sonuç: Alacaklı önce terekeden ve diğer mirasçılardan talepte bulunmalı, ödenmeyen kısım için feragat edene başvurmalıdır.

### Tereke alacaklılarının hakları: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Feragat edenin sorumluluğunu ivazın tamamı üzerinden hesaplamak; sorumluluk zenginleşme tutarı ile sınırlıdır.
- Beş yıllık süreyi feragat tarihinden değil, mirasbırakanın ölüm tarihinden geriye doğru saymamak.
- Alacaklının doğrudan feragat edene başvurabileceğini varsaymak; önce terekeden ve diğer mirasçılardan talepte bulunulması gerektiğini gözden kaçırmak.
- Ivazsız feragat eden kişiyi bu madde kapsamında saymak.
- Talep anındaki zenginleşmeyi, mirasın açılması anındaki zenginleşme ile karıştırmak; m.530 mirasın açılması anındaki zenginleşmeyi esas alır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Alacaklının, feragat edenden talepte bulunabilmesi için önce mirasbırakanın terekesinden ve diğer mirasçılardan alacağını elde edememiş olması gerektiği kabul edilmektedir. (7. Hukuk Dairesi, 2024/35 E., 2024/5267 K., 26.11.2024; 7. Hukuk Dairesi, 2023/3547 E., 2023/6122 K., 11.12.2023)
- Feragat sözleşmesinin, mirasbırakanın ölümünden önceki beş yıl içinde yapılıp yapılmadığının ve ivazın hangi tarihte alındığının araştırılması gerektiği kabul edilmektedir. (7. Hukuk Dairesi, 2024/4039 E., 2025/2744 K., 21.05.2025)
- Sorumluluk tutarının belirlenmesinde, feragat edenin mirasın açılması anındaki zenginleşmesinin hesaplanması gerektiği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2007/276 E., 2007/278 K., 16.05.2007)
- Mahkemelerin, beş yıllık sürenin ve mirasbırakandan yapılan devirlerin araştırılmadığı hallerde kararı bozduğu kabul edilmektedir. (7. Hukuk Dairesi, 2024/4039 E., 2025/2744 K., 21.05.2025)
- Feragat sözleşmesinin, mirasbırakanın sağlığında yapılan bir miras sözleşmesi olduğu ve m.528-530 bütünlüğü içinde yorumlanması gerektiği kabul edilmektedir. (7. Hukuk Dairesi, 2023/2529 E., 2024/2627 K., 15.05.2024; 7. Hukuk Dairesi, 2023/3547 E., 2023/6122 K., 11.12.2023)

### Nasıl ispat edilir?

- Alacaklı, mirasbırakandan olan alacağını, terekenin bu alacağı karşılayamadığını ve diğer mirasçılardan tahsil edemediğini ispatlamakla yükümlüdür.
- Feragat edenin mirasbırakandan ivaz aldığını ve bu ivazın ölümden önceki beş yıl içinde alındığını ileri süren alacaklıdır; delil olarak tapu kayıtları, banka havaleleri ve devir belgeleri kullanılabilir. (7. Hukuk Dairesi, 2024/4039 E., 2025/2744 K., 21.05.2025)
- Feragat eden, ivazın beş yıldan önce alındığını veya zenginleşmesinin bulunmadığını ileri sürerse bu savunmayı ispatlamakla yükümlüdür.
- Feragat sözleşmesinin yazılı şekilde yapıldığı ve ivazın belgeye bağlandığı durumlarda, sözleşme ve ilgili belgeler esas delildir. (7. Hukuk Dairesi, 2024/35 E., 2024/5267 K., 26.11.2024)

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.528](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-528): Mirastan feragat sözleşmesinin tanımını ve mirasbırakanın sağlığında yapılan feragatin kurulmasını düzenler; m.530 bu sözleşmenin ivazlı türüne bağlanan sorumluluğu belirler.
- [4721 sayılı Kanun m.529](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-529): Feragatin hükümsüz olduğu hallerini düzenler; bu hallerde feragat eden tekrar mirasçı olur ve m.530 sorumluluğu gündeme gelmez.
- [4721 sayılı Kanun m.531](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-531): Alacaklının, mirası reddeden mirasçıya karşı reddin iptali davasını düzenler; m.530 ise feragat eden için ayrı bir sorumluluk rejimi kurar.
- [4721 sayılı Kanun m.629](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-629): Alacaklıların deftere yazdırma zorunluluğunu ve resmi tasfiyede mirasçının sorumluluğunu düzenler; m.530 ile birlikte alacaklının sorumlu mirasçıya başvurma imkânını belirler.
- [4721 sayılı Kanun m.632](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-632): Resmi tasfiye hükümleridir; mirasçıların tereke borçlarından şahsen sorumlu olmadığı hallerde m.530 uygulanmaz.

## Süreler

| Süre | Madde | Hüküm |
|---|---|---|
| beş yıl | [m.530](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-530) | Mirasın açılması anında tereke, borçları karşılayamıyorsa ve borçlar mirasçılar tarafından da ödenmiyorsa, feragat eden ve mirasçıları, alacaklılara karşı feragat için ölümünden önceki beş yıl içinde mirasbırakandan almış oldukları… |

## Konuda geçen kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2024/819 E., 2025/800 K., 10.12.2025 (m.528)
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/655 E., 2024/421 K., 12.09.2024 (m.528)
- Hukuk Genel Kurulu, 2007/276 E., 2007/278 K., 16.05.2007 (m.530)
- 7. Hukuk Dairesi, 2025/2096 E., 2026/564 K., 04.02.2026 (m.528)
- 7. Hukuk Dairesi, 2025/1412 E., 2025/5492 K., 18.12.2025 (m.528)
- 7. Hukuk Dairesi, 2025/3660 E., 2025/4045 K., 06.10.2025 (m.529)
- 7. Hukuk Dairesi, 2024/4039 E., 2025/2744 K., 21.05.2025 (m.530)
- 7. Hukuk Dairesi, 2024/35 E., 2024/5267 K., 26.11.2024 (m.529, m.530)
- 7. Hukuk Dairesi, 2023/5886 E., 2024/5158 K., 21.11.2024 (m.529)
- 1. Hukuk Dairesi, 2023/5306 E., 2024/5913 K., 24.10.2024 (m.528)
- 7. Hukuk Dairesi, 2024/860 E., 2024/4724 K., 22.10.2024 (m.527, m.528, m.529)
- 7. Hukuk Dairesi, 2023/2529 E., 2024/2627 K., 15.05.2024 (m.530)
- 7. Hukuk Dairesi, 2023/3547 E., 2023/6122 K., 11.12.2023 (m.529, m.530)
- 14. Hukuk Dairesi, 2019/2152 E., 2019/7969 K., 28.11.2019 (m.529)
- 11. Hukuk Dairesi, 2012/8371 E., 2013/7242 K., 15.04.2013 (m.521)

---

Bu metin eğitim amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Bağlayıcı olan madde metnidir; alıntılarken maddenin güncel hâlini teyit edin.
Kaynak: https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/artmirasci-atama-ve-hukumleri