---
title: "Mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye, malların geri alınması ve borçlar — Medeni Hukuk konu anlatımı"
course: "Medeni Hukuk"
law: "Türk Medeni Kanunu"
articles: "TMK m.225–231"
compiled: "2026-10-21"
jurisdiction: "TR"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/mal-rejiminin-sona-ermesi-ve-tasfiye-mallarin-geri-alinmasi-ve-borclar"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
---

# Mal rejiminin sona ermesi ve tasfiye, malların geri alınması ve borçlar

Medeni Hukuk › Aile hukuku › Evlilik hukuku › Eşler arasındaki mal rejimi › Edinilmiş mallara katılma — [Medeni Hukuk](https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk)

## Kısaca

TMK m.225, eşlerin mal rejiminin hangi hallerde sona ereceğini ve sona erme anının neye göre belirleneceğini düzenler: eşlerden birinin ölümü, başka bir mal rejiminin kabulü, mahkemece evliliğin iptali veya boşanma sebebiyle sona erdirilmesine ya da mal ayrılığına geçilmesine karar verilmesi.

## Kapsam

Bu konu, Türk Medeni Kanunu m.225–231 hükümlerini kapsar: sona erme anı, genel olarak, değer artış payı, kişisel malların ve edinilmiş malların ayrılması, eklenecek değerler, kişisel mallar ile edinilmiş mallar arasında denkleştirme, artık değer.

- [TMK m.225 — Sona erme anı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-225)
- [TMK m.226 — Genel olarak](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-226)
- [TMK m.227 — Değer artış payı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-227)
- [TMK m.228 — Kişisel malların ve edinilmiş malların ayrılması](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-228)
- [TMK m.229 — Eklenecek değerler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-229)
- [TMK m.230 — Kişisel mallar ile edinilmiş mallar arasında denkleştirme](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-230)
- [TMK m.231 — Artık değer](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-231)

## [TMK m.225 — Sona erme anı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-225)

Madde, eşlerin mal rejiminin hangi hallerde sona ereceğini ve sona erme anının neye göre belirleneceğini düzenler: eşlerden birinin ölümü, başka bir mal rejiminin kabulü, mahkemece evliliğin iptali veya boşanma sebebiyle sona erdirilmesine ya da mal ayrılığına geçilmesine karar verilmesi. Madde, mal rejiminin sona erdiği hallerde hangi tarihin esas alınacağını belirler ve bu hükümler eşler ile mirasçıları bakımından uygulanır. Madde, tasfiye işlemlerini düzenlemez; tasfiyenin yapılma biçimi, denkleştirme ve değer artış payı gibi konular (m.227 vd.) ile tasfiye davasında yetkili mahkeme (m.214) ve alacaklıların korunması (m.213) başka maddelerde yer alır. Ayrıca evlilik sırasında mal rejimi sözleşmesinin yapılma şekli ve ehliyeti (m.203 vd.) ile ayrılık kararının mal rejimine etkisi (m.180) bu maddede düzenlenmez.

### Sona erme anı: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Mal rejiminin sona ermesi**: Evlilik süresince geçerli olan mal rejiminin işlemez hale gelmesi, yani eşler arasındaki mal ilişkisinin tasfiye aşamasına geçmesidir. Sona erme, tek başına tasfiyenin yapılması anlamına gelmez; tasfiye ayrıca istenmelidir.
- **Dava tarihi**: Evliliğin iptali, boşanma veya mal ayrılığına geçiş davasının açıldığı tarihtir. Sona erme anı kararın verildiği veya kesinleştiği tarih değil, davanın açıldığı tarihtir.
- **Başka bir mal rejiminin kabulü**: Eşlerin mal rejimi sözleşmesiyle mevcut rejimi değiştirip başka bir rejimi kabul etmeleridir. Sona erme, sözleşmenin yapıldığı tarihte gerçekleşir.

### Sona erme anı: hangi şartlar aranır?

- Mal rejiminin sona ermesi için eşlerden birinin ölümü gerçekleşmiş olmalıdır.
- Ya da eşler arasında yeni bir mal rejimi sözleşmesi yapılarak başka bir mal rejimi kabul edilmiş olmalıdır.
- Ya da mahkemece evliliğin iptali veya boşanma sebebiyle sona erdirilmesine ya da mal ayrılığına geçilmesine karar verilmiş olmalıdır.
- Mahkeme kararıyla sona erme hallerinde, sona erme anı olarak dava tarihinin esas alınması için davanın bu hükümlerde sayılan türde açılmış olması gerekir.

### Sona erme anı: hangi sonuçları doğurur?

- Eşlerden birinin ölümü halinde edinilmiş mallara katılma rejimi ölüm tarihinde sona erer.
- Mal rejimi sözleşmesiyle başka bir rejim kabul edildiğinde önceki rejim sözleşmenin yapıldığı tarihte sona erer.
- Mahkemece boşanma veya evliliğin iptali sebebiyle sona erdirilme ya da mal ayrılığına geçiş kararı verildiğinde mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer.
- Dava tarihinden sonra yapılan ve mal rejimini etkileyen işlemler, sona erme anı itibarıyla rejim dışında kalır.
- Madde emredici nitelikte görünmektedir; eşlerin bu anları sözleşmeyle değiştirmesine ilişkin metinde bir hüküm yoktur.

### Ölüm ile mahkeme kararı arasındaki fark nedir?

- Eşlerden birinin ölümü, sona erme için doğrudan bir olaydır ve tarih olarak ölüm anı esas alınır.
- Boşanma, evliliğin iptali veya mal ayrılığına geçiş mahkeme kararına bağlıdır ve sona erme anı dava tarihine çekilir.

Sonuç: Ölümde sona erme ölüm tarihinde gerçekleşir; mahkeme kararı hallerinde ise dava tarihinden geçerli olur ve karar tarihi esas alınmaz.

### Mahkeme kararıyla sona erme ile sözleşmeyle rejim değişikliği arasındaki fark nedir?

- Mahkeme kararıyla sona ermede kararın dava tarihine geriye etkili olması söz konusudur.
- Mal rejimi sözleşmesiyle başka bir rejimin kabulünde sona erme, sözleşmenin yapıldığı tarihte gerçekleşir.

Sonuç: Sözleşme hallerinde geriye etki yoktur; mahkeme kararı hallerinde ise dava tarihi esas alınır.

### Sona erme anı: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Mahkeme kararının verildiği veya kesinleştiği tarihi sona erme anı saymak; metin dava tarihini esas alır.
- Mal ayrılığına geçişte de kararın tarihini esas almak; metin dava tarihinden geçerli olur der.
- Mal rejimi sözleşmesiyle başka rejime geçişte geriye etki vermek; sözleşme tarihi esas alınır.
- Sona ermeyi tasfiyenin kendiliğinden gerçekleştiği sonucuna bağlamak; sona erme ile tasfiye ayrı kavramlardır ve tasfiye ayrıca istenmelidir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Mal rejiminin boşanma davası açılması ile sona ereceği ve dava tarihinin esas alınacağı kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2022/1205 E., 2023/1188 K., 29.11.2023; Hukuk Genel Kurulu, 2024/7 E., 2025/498 K., 10.09.2025)
- Boşanma davasının reddi halinde, edinilmiş mallara katılma rejiminin dava tarihinden itibaren yürürlükte kalmış gibi sonuç doğuracağı kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2023/467 E., 2024/199 K., 24.04.2024)
- Mal rejiminin sona ermesi, tasfiyenin istenebilmesi için tek başına yeterli görülmemekte; tasfiye talebi ayrıca gerekmektedir. (3. Hukuk Dairesi, 2025/764 E., 2025/5296 K., 06.11.2025)
- Yurtdışında açılan boşanma davası bakımından, kararın Türkiye'de tanınıp tenfiz edilmediği sürece Türkiye'de mal rejimi davası açılamayacağı kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/6050 E., 2024/6103 K., 19.09.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Mal rejiminin sona erdiğini ve sona erme tarihini ileri süren taraf bu tarihi ispatlar; ölüm bakımından ölüm belgesi, boşanma veya iptal bakımından dava dilekçesi ya da dava tarihini gösteren belge esas alınır.
- Mal rejimi sözleşmesiyle sona erme iddiasında, sözleşmenin noterde düzenlenmiş veya onaylanmış olması ve tarihinin belgeyle ortaya konulması gerekir.
- Dava tarihinin tespiti bakımından mahkeme kayıtları ve dava açılış belgesi kullanılır; bu tarihin karşı tarafça çekişmeli olması halinde kayıt üstünlüğü esas alınır.
- Yurtdışında açılan boşanma davasına dayanan talep halinde, kararın tanınıp tenfiz edildiğinin belgelenmesi gerekir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.214](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-214): Mal rejiminin ölümle sona ermesi, boşanma, evliliğin iptali veya mal ayrılığına geçiş hallerinde tasfiye davasında yetkili mahkemeyi belirler.
- [4721 sayılı Kanun m.213](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-213): Mal rejiminin sona erdirilmesi ve tasfiye sırasında alacaklıların haklarını korur.
- [4721 sayılı Kanun m.180](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-180): Ayrılığa karar verilmesi halinde mahkemenin sözleşmeyle kabul edilen mal rejiminin kaldırılmasına karar verebilmesini düzenler.

## [TMK m.226 — Genel olarak](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-226)

Madde, edinilmiş mallara katılma rejiminin sona ermesi ve tasfiyesi sırasında eşlerin birbirinde bulunan mallarını geri almasını, paylı mülkiyete konu bir malın bölünmeden bir eşe tahsisini ve eşlerin karşılıklı borçlarına ilişkin düzenleme yapma serbestisini düzenler. Kapsamı, rejim sona ermiş ve tasfiye başlamış eşlerdir. Değer artış payı, denkleştirme alacağı ve katılma alacağının hesabını düzenlemez (m.227, m.230 ve m.236 ilgili maddelerdir). Tasfiyenin mahkeme yetkisi, envanter ve eşler arası borçların muaccel olması gibi usul konuları da bu maddede yer almaz (m.219 ve m.231 ile ilgili düzenlemelerdir).

### Genel olarak: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Geri alma (tasfiye sırasında malın iadesi)**: Her eşin diğer eşte bulunan mallarını talep edebilmesi, tasfiyenin başlangıcında zilyetliğin diğer eşe iade edilmesi anlamına gelir. Mülkiyet mülkiyet sahibine geri döner; geri alma, rejimin tasfiyesinin ilk adımıdır.
- **Paylı mülkiyete konu mal**: Eşlerin birlikte, paylı mülkiyet hükümlerine göre malik oldukları mallardır. Hangi eşe ait olduğu ispat edilemeyen mallar bu niteliktedir ve tahsis yoluyla bölünmeden bir eşe verilebilir.
- **Üstün yarar**: Malın bölünmeden bir eşe verilmesini isteyen eşin, o malla ilgili mesleki, ticari, sağlık veya duygusal bir menfaati bulunmasıdır. Bu üstünlük ispatlanmalıdır ve diğer eşin ortaklık payının karşılığını ödemesi gerekir.
- **Tahsis (özgüleme)**: Paylı mülkiyetteki bir malın üstün yararı olan eşe, diğer eşin payının bedelinin ödenmesi karşılığında devredilmesidir. Hâkim kararı tek başına payı kendiliğinden devretmez; yalnızca devir borcu doğurur ve tapu gibi tescil gerekir.
- **Sürüm değeri**: Yenilik doğurucu talep hakkının kullanıldığı tarihteki malın piyasa değeridir. Diğer eşin payının bedeli bu tarihteki değere göre hesaplanır.
- **Eşler arası borç düzenlemesi**: Eşlerin karşılıklı borçlarını tasfiye öncesinde veya sırasında kendi aralarında düzenleyebilmeleridir. Serbestlik, eşler arasındaki borçlarla sınırlıdır ve kanunun emredici hükümlerine aykırı olamaz.

### Genel olarak: hangi şartlar aranır?

- Mal rejiminin edinilmiş mallara katılma rejimi olması ve sona ermiş bulunması ile tasfiyenin başlamış olması gerekir.
- Geri alma için malın diğer eşin zilyetliğinde veya eşlerin ortak zilyetliğinde bulunması gerekir; talep edilen mal, geri alan eşin kişisel veya edinilmiş mallarından biri olmalıdır.
- Tahsis için tasfiye sırasında paylı mülkiyete konu bir malın bulunması gerekir; yalnızca eşlerin paylı mülkiyetindeki mallar bu kapsamdadır, sadece eşlerden birine ait mal bu kapsamda değildir.
- Tahsis isteyen eşin daha üstün bir yararı bulunduğunu ispat etmesi gerekir.
- Tahsis isteyen eşin, diğer eşin payının karşılığını ödemesi gerekir; ödenecek bedel sürüm değeri üzerinden hesaplanır.
- Tahsis, yenilik doğurucu talep hakkının tasfiye tamamlanana kadar kullanılmasıyla gerçekleşir; bu hak tasfiye sonrasında kullanılamaz.
- Eşlerin karşılıklı borçlarına ilişkin düzenleme, eşlerin anlaşmasıyla yapılabilir; bu düzenlemenin kapsamı yalnızca eşler arasındaki borçlarla sınırlıdır.

### Genel olarak: hangi sonuçları doğurur?

- Geri alma hakkı kullanıldığında, diğer eşte bulunan mal geri alan eşe iade edilir; bu iade zilyetliğin iadesine ilişkin hükümlere göre yapılır.
- Paylı mülkiyete konu bir mal varsa, üstün yararı ispatlayan eş malın bölünmeden kendisine verilmesini isteyebilir.
- Tahsis kararı payın devrini kendiliğinden sağlamaz; hâkim kararı payın devri borcunu doğurur ve tescil ile devir gerçekleşir.
- Üstün yararı ispat edilemezse veya diğer eşin payının karşılığı ödenmezse tahsis gerçekleşmez ve mal paylı mülkiyet hükümlerine göre paylaştırılır.
- Eşler karşılıklı borçlarına ilişkin düzenleme yapmışsa bu düzenleme tasfiyede uygulanır; düzenleme yoksa kanuni hükümler geçerlidir.
- Eşler arasındaki borç düzenlemesi, borçların muaccel olmasını önleyemez; borçların muaccel olduğu ölçüde kapatılması gerekir.

### Geri alma ile tahsis arasındaki fark nedir?

- Geri alma, diğer eşte bulunan malın zilyetliğinin iadesini kapsar ve mülkiyet sahibine döner.
- Tahsis, paylı mülkiyete konu malın bölünmeden bir eşe devredilmesini sağlar ve üstün yarar ile bedel ödemesi gerektirir.

Sonuç: Geri alma için üstün yarar ispatı aranmaz; tahsiste aranır ve bedel ödenmesi gerekir. Tahsiste hâkim kararı payın devri borcunu doğurur, tescil ile devir gerçekleşir.

### Sadece eşlere ait paylı mülkiyet ile eşlerden birine ait mal arasındaki fark nedir?

- Paylı mülkiyete konu mal, eşlerin birlikte malik olduğu mallardır ve tahsis bu mallara uygulanır.
- Eşlerden birine ait mal, ait olduğu eşin mülkiyetindedir ve geri alma ya da katılma hükümleriyle çözülür.

Sonuç: Tahsis davası yalnızca paylı mülkiyet mallarında açılabilir; sadece bir eşe ait malda açılamaz, geri alma yoluna başvurulur.

### Tasfiye öncesi ile tasfiye sonrası arasındaki fark nedir?

- Tahsis hakkı tasfiye tamamlanana kadar kullanılmalıdır.
- Tasfiye tamamlandıktan sonra hak kullanılamaz.

Sonuç: Hakkın kullanılmaması, malın bölünmeden tahsisi imkânını ortadan kaldırır; paylı mülkiyet hükümleri uygulanır.

### Kanuni düzenleme ile eşlerin borç düzenlemesi arasındaki fark nedir?

- Kanunda borçların muaccel olması ve tasfiye hükümleri öngörülmüştür.
- Eşler, karşılıklı borçlarını kendi aralarında düzenleyebilirler.

Sonuç: Eşlerin anlaşması kanuni düzenlemeye tercih edilir; ancak bu düzenleme emredici hükümlere aykırı olamaz.

### Genel olarak: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Hâkimin tahsis kararını payın devri sayıp tescil yapılmadan malın tamamen eşin olduğunu kabul etmek; oysa karar yalnızca devir borcu doğurur ve kurucu tescil gereklidir.
- Tahsis için üstün yararın ispatını aramamak; üstün yararın ispatı ve diğer eşin payının bedelinin ödenmesi birlikte aranır.
- Geri alma ile tahsisi karıştırmak; geri alma için üstün yarar ispatı gerekmez, tahsis için gerekir.
- Paylı mülkiyete konu olmayan, yalnızca bir eşe ait malı tahsis davasına konu etmek; bu tür mallar geri alma yoluyla çözülür.
- Tasfiye tamamlandıktan sonra tahsis talebinde bulunmak; hak tasfiye süresince kullanılmalıdır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Paylı mülkiyete konu malın tahsisinde, üstün yararın kabulü için yüksek payın sahibi olan eşin üstünlüğü, paydaş sayısı ve malın kullanım amacı birlikte değerlendirilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/6791 E., 2023/4586 K., 10.10.2023)
- Tahsis davası açılırken tasfiyenin gerçekleşmediği durumda mahkemenin eksik inceleme yaptığı kabul edilmekte ve bilirkişi raporları dikkate alınarak tasfiye yapılması gerektiği belirtilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2022/2196 E., 2023/1516 K., 30.03.2023)
- Tahsis talebinde bulunan eşin, mesleki veya ticari ihtiyacını, sağlık durumunu veya duygusal menfaatini somut olarak ortaya koyması gerektiği kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2022/9467 E., 2024/456 K., 24.01.2024)
- Hâkimin tahsis kararı, payın devri borcunu doğuran bir karar olup tapuda kurucu tescil yapılmadan payın devri gerçekleşmez; bu husus taşınmazlarda özellikle önemlidir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/4359 E., 2024/1528 K., 07.03.2024)
- Geri alma talebinin dava yoluyla ileri sürülmesi ve kişisel malların iadesinin bu madde kapsamında çözümlenmesi gerektiği kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/1967 E., 2023/1068 K., 15.03.2023)
- Ziynet eşyası gibi kişisel mallara ilişkin geri alma taleplerinde, malın diğer eşin zilyetliğinde bulunduğunun ispatı önem kazanmaktadır. (2. Hukuk Dairesi, 2024/2449 E., 2024/8378 K., 06.11.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Geri alma talebinde talep eden eş, malın diğer eşin zilyetliğinde bulunduğunu ve malın kendisine ait olduğunu ispatla yükümlüdür; ispat edilemeyen mallar paylı mülkiyette sayılır.
- Tahsis talebinde, üstün yararı ileri süren eş, mesleki, ticari, sağlık veya duygusal menfaatini somut delillerle ispatlamakla yükümlüdür.
- Diğer eşin tahsis talebine karşı savunması, üstün yararın bulunmadığını veya bedelin ödenmediğini ileri sürmesi olabilir; bu savunmanın ispat yükü ona aittir.
- Paylı mülkiyet payının değeri, sürüm değeri üzerinden bilirkişi raporu ile tespit edilir.
- Eşler arası borç düzenlemesi, yazılı delille ispatlanmalıdır; düzenlemenin varlığını iddia eden taraf bunu ispat etmekle yükümlüdür.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.227: Değer artış payından vazgeçme ve pay oranının değiştirilmesini düzenler; bu madde ile birlikte tasfiye hesabında değer artış payı ayrı hesaplanır.
- 4721 m.230: Denkleştirme alacağını düzenler; kişisel ve edinilmiş mallar arasındaki borç ve değer kaymalarının tasfiyede hesaba katılmasını sağlar.
- 4721 m.236: Katılma alacağının hesaplanmasını düzenler; geri alma ve tahsis sonrasında kalan malvarlığı üzerinden alacak tespit edilir.
- 4721 m.219: Edinilmiş mallara katılma rejimini ve sona ermesini düzenler; m.226'nın uygulanabilmesi için rejimin sona ermesi gerekir.
- 4721 m.231: Eşler arası borçların muaccel olmasını ve borçlu eşin erteleme isteyebilmesini düzenler.
- 4721 m.227: Tasfiyenin başlangıcında yapılacak işlemleri ve paylı mülkiyet hükümlerinin uygulanmasını tamamlar.

## [TMK m.227 — Değer artış payı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-227)

Madde, edinilmiş mallara katılma rejiminde eşlerden birinin diğerine ait bir malvarlığı unsuruna hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunması hâlinde doğan değer artış payı alacağını düzenler; alacağın kapsamını, hesaplama ölçütünü, malın daha önce elden çıkarılmış olması hâlini ve eşlerin bu alacak bakımından yazılı anlaşmayla yapabilecekleri düzenlemeleri kapsar. Hüküm, eşlerden birinin diğerinin malına katkı yaptığı ilişkilerde uygulanır ve eşlerin paylı mülkiyetindeki eşyaya da uygulama bulur. Katkı alacağının tasfiye aşamasında artık değere eklenmesi (m.230), kişisel mallarla edinilmiş mallar arasında denkleştirme (m.230 ve devamı), artık değere katılma alacağının hesabı ve ödeme koşulları (m.231-233) bu maddede düzenlenmez; ayrıca katılma alacağı ve değer artış payının ödenmesi, faiz ve güvence (m.232, m.233) ile aile konutu ve eşya (m.240) ayrı maddelerde yer alır.

### Değer artış payı: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Değer artış payı alacağı**: Eşlerden birinin diğerine ait bir malvarlığı unsurunun edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılıksız katkıda bulunması hâlinde, katkı yapan eşin tasfiye anında o malda ortaya çıkan değer artışından katkısı oranında doğan alacağıdır. Katkının temel alacak tutarı ile hesaplanan değer artış payının toplamından oluşur.
- **Katkı oranı**: Katkıda bulunulan malvarlığı unsurunun edinim veya katkı anındaki değerine karşılık katkının tutarının oranıdır. Değer artış payı bu oranla hesaplanır.
- **Başlangıç değeri**: Katkının yapıldığı andaki malvarlığı değeri ile katkı tutarının toplamıdır. Katkı malın edinildiği anda yapılmışsa edinim değeri esas alınır; sonradan yapılmışsa o tarihteki sürüm değeri esas alınır.
- **Sona erme değeri**: Malın mal rejiminin tasfiyesi anındaki değeridir. Değer artışı, sona erme değeri ile başlangıç değeri arasındaki farktır.
- **İyileştirme ve korunma**: İyileştirme, malın değerini esaslı biçimde artıran fiilleri; korunma ise kullanım veya zamanla oluşacak önemli değer kayıplarının önlenmesini ifade eder. Bu fiiller dışındaki katkılar kanunun kapsamı dışındadır.
- **Paylı mülkiyet**: Eşlerin birlikte malik oldukları eşyadır. Katkı bu eşya bakımından da değer artış payı hesabına konu olabilir.

### Değer artış payı: hangi şartlar aranır?

- Eşlerden birinin diğerine ait bir malvarlığı unsuruna katkıda bulunmuş olması gerekir; katkı edinme, iyileştirme veya korunma yönünde olmalıdır.
- Katkının hiç ya da uygun bir karşılık alınmaksızın yapılmış olması gerekir; karşı edim alınmışsa değer artış payı alacağı doğmaz.
- Katkının bağışlama kastıyla yapılmamış olması gerekir; açık bir bağışlama iradesi bulunuyorsa alacak sona erer.
- Tasfiye sırasında malda bir değer artışının bulunması gerekir; değer artışı yoksa alacak doğmaz.
- Katkı oranına göre değer artış payının hesaplanması gerekir; malın tasfiye sırasındaki değeri esas alınır, değer kaybı varsa katkının başlangıçtaki değeri esas alınır.
- Malın daha önce elden çıkarılmış olması hâlinde hâkimin diğer eşe ödenecek alacağı hakkaniyete uygun olarak belirlemesi gerekir.
- Eşlerin yazılı anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçmemiş ya da pay oranını değiştirmemiş olması gerekir; aksi hâlde kanundaki oran uygulanır.

### Değer artış payı: hangi sonuçları doğurur?

- Şartlar gerçekleştiğinde katkıda bulunan eş, katkısı oranında değer artış payı alacağına sahip olur.
- Alacak malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır; değer kaybında katkının başlangıçtaki değeri esas alınır.
- Malın daha önce elden çıkarılmış olması hâlinde hâkim diğer eşe ödenecek tutarı hakkaniyete göre belirler.
- Katkı karşı edime bağlanmışsa veya bağışlama kastıyla yapılmışsa değer artış payı alacağı doğmaz.
- Eşler yazılı anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçebilir; bu durumda alacak doğmaz.
- Eşler yazılı anlaşmayla pay oranını değiştirebilir; bu durumda değiştirilen oran uygulanır.
- Anlaşma yazılı değilse vazgeçme veya oran değişikliği geçerli sayılmaz.

### Edinim anındaki katkı ile sonradan yapılan katkı arasındaki fark nedir?

- Katkı malın edinildiği anda yapılmışsa başlangıç değeri edinim değeri ile katkı tutarının toplamıdır.
- Katkı malın edinilmesinden sonra yapılmışsa başlangıç değeri, katkı tarihindeki sürüm değeri ile katkı tutarının toplamıdır.

Sonuç: Aynı tutarlı katkıda değer artışının ve dolayısıyla değer artış payının hesaplanacağı başlangıç değeri farklılaşır.

### Değer artışı ile değer kaybı arasındaki fark nedir?

- Malın tasfiye anındaki değeri, başlangıç değerinden yüksekse değer artışı vardır ve artış payı hesaplanır.
- Malın tasfiye anındaki değeri düşmüşse değer kaybı vardır; kanun katkının başlangıçtaki değerini esas alır.

Sonuç: Değer kaybında eşin katkısı azalan değere göre indirilmez; katkının başlangıçtaki değeri üzerinden hesap yapılır.

### Malın elde durması ile daha önce elden çıkarılması arasındaki fark nedir?

- Mal tasfiye anında hâlâ eşlerden birindeyse alacak malın tasfiye anındaki değerine göre hesaplanır.
- Mal daha önce elden çıkarılmışsa hâkim diğer eşe ödenecek alacağı hakkaniyete göre belirler.

Sonuç: Ölçüt değişir; elden çıkarma hâlinde değer tespiti yerine hakkaniyet değerlendirmesi yapılır.

### Kanundaki oran ile sözleşmeyle belirlenen oran arasındaki fark nedir?

- Eşler yazılı anlaşma yapmamışsa katkı oranı kanun gereği uygulanır.
- Eşler yazılı anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçebilir veya pay oranını değiştirebilir.

Sonuç: Yazılı anlaşma yoksa vazgeçme ya da oran değişikliği hükmü doğmaz; sözlü anlaşma bu sonucu doğurmaz.

### Karşılıksız katkı ile karşı edimli katkı arasındaki fark nedir?

- Katkı karşılıksız yapılmışsa kanunun aradığı katkı unsuru oluşur.
- Katkıya karşılık olarak para, faiz veya ücret gibi bir edim alınmışsa katkı karşılıklı ilişkidir.

Sonuç: Karşı edim alınmışsa değer artış payı alacağı doğmaz; karşı edim talep edilmemesi tek başına vazgeçme sayılmaz.

### Değer artış payı alacağı ile katılma alacağı arasındaki fark nedir?

- Değer artış payı, belirli bir malın değer artışından doğan alacaktır.
- Katılma alacağı, eşlerin edinilmiş mallarının artık değerinin yarısı üzerindeki alacaktır.

Sonuç: Değer artış payı alacağı artık değer hesabında ayrıca değerlendirilebilir; iki alacak birbirinden ayrı hesaplanır.

### Değer artış payı: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Değer artış payı alacağını katılma alacağı ile karıştırmak; katılma alacağı artık değer üzerinden hesaplanır, değer artış payı ise tek bir malın değer artışından hesaplanır.
- Değer kaybı olan malda da tasfiye anındaki değeri esas almak; kanun değer kaybında katkının başlangıçtaki değerini esas alır.
- Kişisel malla edinilmiş mal arasındaki katkıyı bu madde kapsamında değerlendirmek; bu tür denkleştirme m.230 kapsamındadır.
- Eşin katkı karşılığında para veya faiz almadığını göstermekle karşı edimin bulunmadığını kabul etmek; karşı edim alınmışsa alacak doğmaz.
- Eşin karşı edim talep etmemesini değer artış payından vazgeçme saymak; açık ve yazılı anlaşma olmadıkça bu sonuç doğmaz.
- Malın daha önce elden çıkarılmasını kesin bir değer kaybı saymak; kanun hâkimin hakkaniyete göre belirleme yetkisi tanımaktadır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Değer artış payı alacağının hesabında önce değer artışı, sonra değer artış payı, en sonunda alacağın belirlenmesi üç aşamada yapılmaktadır. (Hukuk Genel Kurulu, 2023/709 E., 2025/325 K., 21.05.2025)
- Katkı için bir malvarlığı unsuruna yönelik katkının somut olarak ortaya konulması aranmakta; eşin ailesi tarafından yapılan ödemeler katkı sayılabilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2008/432 E., 2008/444 K., 18.06.2008)
- Eşin kendi faaliyeti sonucu oluşan değer artışı, piyasa koşullarından bağımsız olduğu için kanun kapsamında kabul edilmemektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2010/476 E., 2010/504 K., 13.10.2010)
- Alacak iddiasında bulunan eşin, gelirinden katkı için ayırdığı tasarrufu ispatlaması gerekmektedir; tasarruf ispatlanamazsa talep reddedilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2023/467 E., 2024/199 K., 24.04.2024)
- Değer artış payı alacağının ileri sürülmesi için mal rejiminin tasfiyesi davasında olduğu gibi tasfiye talebi şartı aranmaksızın bağımsız dava açılabildiği yönünde uygulama oluşmuştur. (Hukuk Genel Kurulu, 2022/1273 E., 2023/1238 K., 13.12.2023)
- Bağışlama iradesinin açıkça ortaya konulmadıkça katkının bağış sayılmayacağı, bu nedenle alacağın korunacağı kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/7521 E., 2024/6798 K., 03.10.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Değer artış payı alacağını ileri süren eş, malvarlığı unsuruna katkıda bulunduğunu ve katkının tutarını ispatlamakla yükümlüdür.
- Katkının kaynağının, özellikle eşin gelirinden ayırdığı tasarrufun varlığı, ilgili banka kayıtları, makbuz ve benzeri belgelerle ortaya konulur.
- Malın edinim değeri, katkı tarihindeki değer ve tasfiye anındaki değer bilirkişi incelemesiyle tespit edilir.
- Karşı taraf, katkının karşı edimli olduğunu veya bağışlama kastıyla yapıldığını ileri sürüyorsa bu savunmayı kendisi ispatlamakla yükümlüdür.
- Eşlerin yazılı anlaşmayla değer artışından vazgeçtiği ya da pay oranını değiştirdiği iddiasında, bu anlaşmanın yazılı olması aranır; yazılı belge bulunmazsa savunma dinlenmez.
- Malın daha önce elden çıkarıldığı iddiasında, hakkaniyet değerlendirmesi için satış tarihi ve bedeli gibi belgeler ortaya konulur.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.229: Edinilmiş mallara eklenecek değerleri düzenler; eklenen kazandırma ve devirler değer artış payı hesabına girmez ama tasfiyede edinilmiş mallar kesimine etki eder.
- 4721 m.230: Kişisel mallar ile edinilmiş mallar arasında denkleştirmeyi düzenler; katkının yönü değiştiğinde denkleştirme hükümleri devreye girer.
- 4721 m.231: Artık değerin hesabını düzenler; değer artış payı alacağının artık değer hesabına etkisi bu hükme göre değerlendirilir.
- 4721 m.232: Katılma alacağı ve değer artış payının ödenmesini düzenler; aynî ödeme ve ödeme erteleme koşulları bu alacağa da uygulanır.
- 4721 m.233: Ödemenin ertelenmesi, faiz ve güvence hükümlerini içerir; değer artış payı alacağı da bu hükümlere tabidir.

## [TMK m.228 — Kişisel malların ve edinilmiş malların ayrılması](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-228)

TMK m.228, eşlerin kişisel mallarının ve edinilmiş mallarının mal rejiminin sona erdiği andaki durumlarına göre ayrılmasını düzenler. Birinci fıkra ayrım ilkesini koyar; ikinci fıkra ise sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumlarınca yapılan toptan ödemeler ile iş gücü kaybı nedeniyle ödenen tazminatların, irat bağlanmış olsaydı oluşacak peşin sermaye değeri kadarının kişisel mal sayılmasını kapsar. Kişisel mal ve edinilmiş mal kavramlarının tanımını, edinilmiş mallara eklenecek değerleri, kesimler arası denkleştirmeyi ve borçların hangi kesime yükleneceğini düzenlemez (m.219, m.220, m.229, m.230 ve m.231 ilgili maddelerdir). Tasfiye sürecinin genel işleyişi, katılma alacağının hesaplanması ve tasfiyede malların değerlendirme zamanı da bu maddenin kapsamında değildir (m.236, m.227). Ayrıca mal rejiminin sona ermesi, eşler arasında tasfiye usulü ve dava süreci bu maddede düzenlenmez.

### Kişisel malların ve edinilmiş malların ayrılması: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Kişisel mal**: Eşlerden birine ait, mal rejiminin sona ermesi anında tasfiyede edinilmiş mal gibi paylaşılmayan malvarlığı değeridir. Bu maddenin ikinci fıkrası bakımından, sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumlarınca yapılan toptan ödemeler ile iş gücü kaybı tazminatının karşılığı olan irat değeri de kişisel mal sayılır.
- **Edinilmiş mal**: Mal rejiminin devamı süresince eşlerden birinin karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değeridir. Bu maddenin ikinci fıkrasındaki toptan ödeme ve tazminatlar, irat hesabına girdiği ölçüde edinilmiş mal kapsamından çıkarılır.
- **Mal rejiminin sona ermesi anındaki durum**: Malların tasfiyede hangi kesime girdiğinin, malın o andaki niteliği, seviyesi ve aşamasına göre belirlenmesi ölçütüdür. Kararlarda bu ölçütün, malın sona erme anındaki durumuna bakılarak değerlendirildiği belirtilmektedir.
- **İrat bağlanması ve peşin sermaye değeri**: Toptan ödeme veya tazminat yerine ilgili kurumun uygulayacağı usule göre ömür boyu irat bağlanmış olsaydı, sona erme tarihinden sonraki döneme ait iradın bugünkü değere indirgenmiş tutarıdır. Bu tutar, kişisel mal olarak tasfiyede hesaba katılacak miktarı belirler.

### Kişisel malların ve edinilmiş malların ayrılması: hangi şartlar aranır?

- Eşlerden birinin malvarlığında bulunan bir değerin, mal rejiminin sona erdiği anda kişisel mal ya da edinilmiş mal niteliğinde bulunması gerekir.
- İkinci fıkranın uygulanması için değerin sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumlarınca yapılmış toptan ödeme ya da iş gücü kaybı dolayısıyla ödenmiş tazminat olması gerekir.
- İkinci fıkranın uygulanabilmesi için ödemenin, ilgili kurumun uyguladığı usule göre ömür boyu irat bağlanmış olsaydı oluşacak peşin sermaye değerinin hesaplanabilmesi gerekir.
- Hesaplanan peşin sermaye değeri, mal rejiminin sona erdiği tarihten sonraki döneme ait iradı esas almalı ve bu miktar kadar kişisel mal olarak tasfiyede dikkate alınmalıdır.

### Kişisel malların ve edinilmiş malların ayrılması: hangi sonuçları doğurur?

- Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumlarınca yapılmış toptan ödemeler ile iş gücü kaybı tazminatı, irat bağlanmış olsaydı oluşacak peşin sermaye değeri kadar kişisel mal sayılır.
- Tasfiyede bu değer kişisel mal olarak hesaba katıldığından, edinilmiş mal kesimine dahil edilmez ve katılma alacağının hesaplanmasında bu oranda dikkate alınmaz.
- Eşlerin mallarının ayrılması, mal rejiminin sona erdiği anda malların bulunduğu durum esas alınarak yapılır.
- Kişisel ve edinilmiş mal ayrımı, hangi malın hangi kesime girdiği sorusunun cevabını verir; değer hesabının yöntemi ayrıca m.236 ve m.227 bakımından yapılır.
- Kanun hükmü, mal rejiminin sona ermesi anından önceki ödemeler bakımından değil, ödeme niteliğindeki kurum ödemeleri ile tazminatlar bakımından uygulanır.

### Sosyal güvenlik toptan ödemesi ile sıradan edinilmiş mal arasındaki fark nedir?

- Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumlarınca yapılan toptan ödemeler ve iş gücü kaybı tazminatı, ikinci fıkra kapsamında irat değeri ölçüsünde kişisel mal sayılır.
- Eşlerin çalışmasının karşılığı olan ve diğer edinilmiş mallar, edinilmiş mal olarak kalır ve katılma alacağı hesabında paya girer.

Sonuç: Kapsama giren ödemelerin irat değeri kadarı tasfiyede kişisel mal olarak düşülür ve katılma alacağı hesabında edinilmiş mal kesiminden çıkar.

### İrat değeri ile ödenen tutarın tamamı arasındaki fark nedir?

- Peşin sermaye değeri, ödemenin yalnızca sona erme tarihinden sonraki döneme ait iradın bugünkü değerini kapsadığını gösterir.
- Ödenen toplam tutar, ödeme anındaki değer olarak tamamen kişisel mal sayılmaz.

Sonuç: Kişisel mal olarak dikkate alınacak miktar, ödenen tutarın tamamı değil, irat hesabıyla bulunan peşin sermaye değeri olur.

### Kişisel malların ve edinilmiş malların ayrılması: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Sosyal güvenlik toptan ödemesinin tamamını kişisel mal saymak; oysa yalnızca irat hesabıyla bulunan peşin sermaye değeri kadarı kişisel mal sayılır.
- Maddenin birinci fıkrasındaki ayrım ilkesini, ikinci fıkradaki irat hesabı kuralıyla karıştırmak.
- Mal rejiminin sona erdiği andaki durumu, ödeme tarihindeki durumla karıştırmak.
- Kişisel mal ile edinilmiş mal tanımlarını bu maddede aramak; tanım m.219 ve m.220'dedir.
- Peşin sermaye değerini hesaplarken iradı ödeme tarihinden değil sona erme tarihinden sonraki döneme göre almamak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Artık değere katılma alacağı ve değer artış payı alacağı hesaplanırken, mal rejiminin sona erdiği andaki malların tasfiye tarihindeki sürüm değerleri esas alınmaktadır. (2. Hukuk Dairesi, 2024/9490 E., 2025/10869 K., 09.12.2025)
- Eşlere ait kişisel ve edinilmiş malların, mal rejiminin sona erdiği andaki durumlarına göre değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/3557 E., 2024/4924 K., 27.06.2024; 2. Hukuk Dairesi, 2023/6244 E., 2024/4100 K., 30.05.2024; 2. Hukuk Dairesi, 2024/1532 E., 2024/2192 K., 28.03.2024; 2. Hukuk Dairesi, 2022/8538 E., 2023/6316 K., 20.12.2023)
- Kıdem tazminatı veya emekli ikramiyesi gibi ödemelerin hukuki niteliğinin belirlenmesi, ikinci fıkra kapsamında kişisel mal ve edinilmiş mal oranının hesaplanmasında etkili olmaktadır. (2. Hukuk Dairesi, 2023/9764 E., 2024/8522 K., 07.11.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Kişisel mal olarak ileri sürülen tutarın sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumu ödemesi ya da iş gücü kaybı tazminatı olduğunu, bunu iddia eden taraf ispatlar.
- İrat değerinin hesaplanabilmesi için ödemenin hangi kurum tarafından, hangi usule göre yapıldığını gösteren belgeler gerekir; bu belgeler yazılı kayıt niteliğindedir.
- Ödemenin edinilmiş mal kapsamında kaldığını ileri süren karşı taraf, bu iddiasını kendi delilleriyle ispatlamak zorundadır.
- Malların sona erme anındaki durumu ve değerinin tespitinde bilirkişi raporu gibi teknik deliller kullanılır; tasfiye tarihindeki sürüm değeri esas alınır. (2. Hukuk Dairesi, 2024/9490 E., 2025/10869 K., 09.12.2025)

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.219: Edinilmiş malların tanımını ve sayımını yapar; ikinci fıkradaki toptan ödeme ve tazminatların edinilmiş mal sayıldığını belirtir.
- 4721 m.220: Kişisel malların tanımını ve sayımını yapar; ikinci fıkranın kişisel mal olarak hesaba katılmasının dayanağını oluşturur.
- 4721 m.226: Mal rejiminin sona ermesi sonrası tasfiyede her eşin diğer eşteki mallarını geri alabileceğini düzenler; kesim ayrımının tasfiye sürecindeki yerini gösterir.
- 4721 m.229: Edinilmiş mallara eklenecek değerleri düzenler; kişisel mal ve edinilmiş mal ayrımının eklenen değerlerle birlikte nasıl işlediğini tamamlar.
- 4721 m.230: Kişisel mallar ile edinilmiş mallar arasında denkleştirmeyi düzenler; ayrımdan sonra kesimler arası değer aktarımının yapılmasını sağlar.
- 4721 m.236: Katılma alacağının ve artık değer hesabının yapılmasını düzenler; bu maddedeki ayrım sonucu oluşan edinilmiş mal toplamı bu hesaba girer.

## [TMK m.229 — Eklenecek değerler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-229)

Madde, edinilmiş mallara değer olarak eklenecek iki kazandırma türünü ve bu kazandırmalara ilişkin uyuşmazlıklarda mahkeme kararının üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesinin koşulunu düzenler. Eklenecek değerler, eşlerden birinin mal rejimi sona ermeden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yaptığı karşılıksız kazandırmalar (olağan hediyeler hariç) ile mal rejimi devam ederken diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirlerdir. Madde, evlilik birliği içindeki eşler arasındaki tasfiye ilişkisinde uygulanır ve kazandırmadan yararlanan üçüncü kişilere karşı dava yolunu düzenler. Maddenin düzenlemediği konular: artık değerin hesaplanması ve katılma alacağının miktarı (m.231), denkleştirme (m.230), değer artış payı (m.227), mal rejimi sözleşmesiyle farklı esas kabulü (m.237, m.238) ve tasfiye davası ile zamanaşımı ve usul yönü (m.202 ve tasfiyeye ilişkin usul hükümleri ile m.239 ve sonrası, yani tasfiyenin muacceliyeti ve ödeme esasları).

### Eklenecek değerler: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Eklenecek değer**: Tasfiyede gerçek malvarlığında bulunmasa da edinilmiş malların değerine hesaplanarak eklenen tutardır. Bu tutar, kazandırmanın yapıldığı eşin edinilmiş mallarına eklenir ve artık değerin hesabında dikkate alınır.
- **Karşılıksız kazandırma**: Bir eşin, karşılığında bir edim almadan diğer kişiye malvarlığından değer aktarmasıdır. Maddede yalnız eşlerden birinin diğer eşin rızası olmadan yaptığı karşılıksız kazandırmalar eklenir; rıza varsa bu eklemeye konu olmaz.
- **Olağan hediye**: Doğum günü, evlilik, mezuniyet gibi özel günlerde verilen ve bağışlayanın mali durumuna uygun düşen küçük değerli kazandırmalardır. Bu niteliği taşımayan büyük değerli bağışlamalar olağan hediye sayılmaz.
- **Katılma alacağını azaltmak kastı**: Devreden eşin, mal rejimi devam ederken diğer eşin katılma alacağının doğmasını ya da tutarını azaltmak amacıyla devir yapmasıdır. Bu kast olmadan yapılan devirler b.2 kapsamına girmez.
- **İhbar**: Davanın, kazandırma veya devirden yararlanan üçüncü kişiye bildirilmesidir. Mahkeme kararının bu üçüncü kişiye karşı ileri sürülebilmesi için gereken koşuldur.

### Eklenecek değerler: hangi şartlar aranır?

- Eklenecek kazandırma için, kazandırmayı yapan eşin mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde kazandırmanın gerçekleşmiş olması gerekir (b.1).
- Birinci bentteki kazandırmanın diğer eşin rızası olmadan yapılmış olması ve olağan hediye niteliğinde bulunmaması gerekir; rıza şekle tabi değildir, zımni ya da açık olabilir (b.1).
- İkinci bentteki devrin, mal rejiminin devamı süresince yapılmış olması ve devreden eşin diğer eşin katılma alacağını azaltma kastını taşıması gerekir (b.2).
- Birinci bentteki kazandırmanın ikinci bentteki kast olmaksızın bir yıllık süre dışında kalması hâlinde eklenme talep edilemez; bu tür kazandırmanın eklenebilmesi için b.2 kapsamına girmesi gerekir.
- Kazandırma veya devrin üçüncü kişiye yapılmış olması ve bu kişinin kazandırmadan yararlandığının ortaya konması gerekir.
- Üçüncü kişiye karşı ileri sürülecek hükmün, davanın bu kişiye ihbar edilmiş olması gerekir.

### Eklenecek değerler: hangi sonuçları doğurur?

- Bir yıl içinde ve diğer eşin rızası olmadan yapılan karşılıksız kazandırmalar, olağan hediye olmadıkça, kazandırmayı yapan eşin edinilmiş mallarına değer olarak eklenir.
- Mal rejimi devam ederken katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler edinilmiş mallara değer olarak eklenir.
- Diğer eşin rızası varsa birinci bent kapsamındaki kazandırma eklenmez.
- Olağan hediye niteliğindeki kazandırmalar eklenmez.
- Bir yıldan eski karşılıksız kazandırma, kast yoksa eklenmez.
- Üçüncü kişiye yapılan devir veya kazandırmada, mahkeme kararı ihbar koşulu gerçekleşmeden bu kişiye karşı ileri sürülemez.

### Birinci bent ile ikinci bent arasındaki fark nedir?

- Birinci bentte kazandırma, mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde ve diğer eşin rızası olmadan yapılan karşılıksız kazandırmadır. Kast aranmaz.
- İkinci bentte devir, mal rejiminin devamı süresince ve katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirdir. Zaman sınırı ve rıza ölçütü bu bentte aranmaz, kast aranır.

Sonuç: Bir yıllık sınır yalnız birinci bentte geçerlidir. Bir yıldan eski bir kazandırma, ancak ikinci bent kapsamında kast ispat edilirse eklenebilir.

### Olağan hediye ile büyük değerli kazandırma arasındaki fark nedir?

- Olağan hediye, özel günlerde verilen ve bağışlayanın mali durumuna uygun düşen kazandırmadır.
- Büyük değerli veya bağışlayanın mali durumunu aşan kazandırma olağan hediye sayılmaz.

Sonuç: Olağan hediye eklenmez; diğer karşılıksız kazandırmalar birinci bent kapsamında eklenir.

### Rızalı kazandırma ile rızasız kazandırma arasındaki fark nedir?

- Diğer eşin zımni ya da açık rızasıyla yapılan kazandırma, rıza şekle tabi olmadığından eklenmez.
- Diğer eşin rızası bulunmayan kazandırma birinci bent kapsamında eklenebilir.

Sonuç: Rızanın varlığı kazandırmayı eklemeden çıkarır.

### Üçüncü kişiye karşı etki ile taraflar arası etki arasındaki fark nedir?

- Eklenecek değer, eşler arasındaki tasfiyede edinilmiş mallara değer olarak yansır.
- Kazandırmadan yararlanan üçüncü kişiye karşı mahkeme kararı yalnız davaya ihbar edilmiş olması koşuluyla ileri sürülebilir.

Sonuç: İhbar yapılmamışsa mahkeme kararı üçüncü kişiye karşı ileri sürülemez.

### Eklenecek değerler: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Bir yıllık süreyi ikinci bent kapsamındaki devirlere de uygulamak; ikinci bentte zaman sınırı aranmaz, yalnız kast aranır.
- Mal rejimi sona ermeden önce yapılmış her karşılıksız kazandırmayı eklemek; yalnız sona ermeden önceki bir yıl içinde olanlar birinci bent kapsamında eklenir.
- Olağan hediye sınırını genişletip büyük değerli bağışlamaları hediye saymak.
- Rızanın yazılı olmasını aramak; rıza şekle bağlı değildir.
- Üçüncü kişiye karşı mahkeme kararını ihbar koşulu olmadan ileri sürmek; ihbar koşulu gerçekleşmeden üçüncü kişiye karşı ileri sürülemez.
- Ikinci bentte kastı ispatlamadan devri eklemek; kast ispatlanmazsa devir eklenmez.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Birinci bentte rızanın şekle bağlı olmadığı, zımni ya da açık rızanın varlığının kazandırmanın eklenmesini ortadan kaldırdığı kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2025/557 E., 2025/730 K., 19.11.2025)
- Karşılıksız kazandırmada bağışlama iradesinin açıkça ortaya konulması gerektiği yönünde içtihat bulunmaktadır. (Hukuk Genel Kurulu, 2025/557 E., 2025/730 K., 19.11.2025)
- İkinci bentte mal kaçırma amacıyla yapılan devirlerin, kast ispat edildiğinde edinilmiş mallara eklendiği kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/8590 E., 2023/6325 K., 20.12.2023)
- Devredilen taşınmazın, devir tarihinde mal rejimi devam ederken katılma alacağını azaltma kastıyla yapıldığı tespit edilirse eklenmesi gerektiği kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/5357 E., 2023/3909 K., 13.09.2023)
- Üçüncü kişiye yapılan devirlerin eklenmesi istenirken, ihbar koşulunun yerine getirilmesi gerektiği kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2025/49 E., 2025/923 K., 04.02.2025)
- Üçüncü kişiye yapılan devirde, taşınmazın fiilen eşin parasıyla alındığı ve yalnız üçüncü kişi adına tescil edildiği durumlarda eklenmenin gündeme geldiği kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/6794 E., 2024/6435 K., 26.09.2024)
- Eklenecek değer davasında mahkemenin kazandırma ile katkı ve devir ilişkisini değerlendirmesi gerektiği yönünde içtihat bulunmaktadır. (Hukuk Genel Kurulu, 2023/467 E., 2024/199 K., 24.04.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Eklenecek değer talebinde bulunan eş, kazandırmanın veya devrin gerçekleştiğini ve birinci bent için bir yıllık süre içinde yapıldığını ispatla yükümlüdür; tapu kaydı, banka kaydı ve sözleşme bu konuda kullanılabilir.
- Diğer eşin rızasının bulunduğu savunmasında, rızayı ileri süren eş rızayı ispatlamakla yükümlüdür; rıza şekle bağlı olmadığından tanık ve karine dahil her türlü delil kullanılabilir.
- Olağan hediye savunmasında, kazandırmanın özel bir günde verildiği ve bağışlayanın mali durumuna uygun olduğu ileri sürülür; bu savunmayı ileri süren taraf ispatlamakla yükümlüdür.
- İkinci bentte kast, devreden eşin kastını gösteren olgularla (devrin mal rejimi devam ederken yapılması, bedelin olağan dışılığı, devir sonrası davranışlar) ispatlanır; kast iddiasında bulunan eş bunu ispatlamakla yükümlüdür.
- Üçüncü kişiye karşı ileri sürme koşulu olarak davanın ihbarı, dava dosyasındaki ihbar belgesiyle ispatlanır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.227](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-227): Değer artış payı alacağı ile katkıya dayalı alacaklar; madde ile ayrılması gereken, mal rejimindeki katkı alacağıdır.
- [4721 sayılı Kanun m.230](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-230): Denkleştirme; eklenecek değerle birlikte edinilmiş ve kişisel mallar arasındaki ilişkiyi düzenler, eklenecek değerden ayrı bir kurumdur.
- [4721 sayılı Kanun m.231](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-231): Artık değerin hesabında eklenecek değerlerin toplama dahil edileceğini belirler; bu maddedeki eklemenin sonucunu tamamlar.
- [4721 sayılı Kanun m.237](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-237): Mal rejimi sözleşmesiyle farklı esasın kabulü halinde eklenecek değerlerin artık değer hesabına etkisini sınırlayabilir.

## [TMK m.230 — Kişisel mallar ile edinilmiş mallar arasında denkleştirme](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-230)

Madde, mal rejimi tasfiyesinde kişisel mallar ile edinilmiş mallar arasındaki borç kaynaklı ve katkı kaynaklı denkleştirme alacaklarını düzenler. Borçların hangi mal kesimini yükümlü kılacağını, ait olduğu kesimi belirlenemeyen borçların edinilmiş mallara ilişkin sayılmasını ve bir kesimden diğerindeki malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına katkıda bulunulması hâlinde denkleştirmenin nasıl yapılacağını kapsar. Madde yalnızca mal rejiminin tasfiyesi sırasında bu alacakları ilgilendirir ve eşler arasındaki ilişkiye uygulanır. Değer artış payı ve katılma alacağının hesaplanmasını düzenlemez (m.227 ve m.236 ile ilgili hükümler). Kişisel mal ve edinilmiş mal tanımını ve hangi malların hangi kesime girdiğini düzenlemez (m.219 ve m.220). Eklenecek değerleri ve kazandırma ile devirlerin edinilmiş mallara eklenmesini düzenlemez (m.229). Denkleştirme alacağının zamanaşımı ve dava usulüne ilişkin ayrıntılar da bu maddede yer almaz.

### Kişisel mallar ile edinilmiş mallar arasında denkleştirme: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Denkleştirme alacağı**: Bir eşin malvarlığı kesimi, diğer kesimdeki bir borcu ya da malı finanse ettiğinde, finanse eden kesim lehine doğan alacaktır. Tasfiye sırasında istenebilir ve artık değer hesabına yansır.
- **Mal kesimi**: Eşin kişisel mallarını ya da edinilmiş mallarını ifade eder. Borcun hangi kesimi yükümlü kılacağı, o borcun ilişkin olduğu mal kesimine göre belirlenir.
- **Katkı oranı**: Bir mal kesiminden diğer kesimdeki malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına yapılan katkının, o malın edinilmesindeki toplam tutara oranıdır. Denkleştirme miktarının temel ölçütüdür.
- **Hakkaniyet**: Malın daha önce elden çıkarılmış olması hâlinde denkleştirme tutarının somut ölçüye bağlanamaması durumunda hâkimin takdirine dayanan ölçüttür.
- **Değer eksilmesi**: Malın tasfiye anındaki değerinin, katkı yapıldığı andaki değerinin altına düşmesidir. Madde metni değer eksilmesinin dikkate alınmayacağını söylemez ancak katkı hükmü değer artması veya azalması durumunu birlikte düzenler.

### Kişisel mallar ile edinilmiş mallar arasında denkleştirme: hangi şartlar aranır?

- Bir eşin kişisel mallara ilişkin bir borcunun edinilmiş mallardan ya da edinilmiş mallara ilişkin bir borcunun kişisel mallardan ödenmiş olması gerekir.
- Borcun hangi mal kesimine ilişkin olduğu belirlenmelidir; her borç ilişkin bulunduğu mal kesimini yükümlü kılar.
- Ait olduğu kesim anlaşılamayan borç edinilmiş mallara ilişkin sayılmalıdır.
- Bir mal kesiminden diğer kesimdeki malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına katkı yapılmış olmalıdır.
- Denkleştirme, katkı oranına ve malın tasfiye zamanındaki değerine göre yapılır; malın daha önce elden çıkarılmış olması hâlinde hakkaniyete göre yapılır.
- Denkleştirme istenebilmesi için bu alacağın tasfiye sırasında ileri sürülmesi gerekir; denkleştirme alacağı tasfiye öncesinde kendiliğinden doğmaz.

### Kişisel mallar ile edinilmiş mallar arasında denkleştirme: hangi sonuçları doğurur?

- Borç kaynaklı denkleştirme isteğinin kabulü hâlinde, ödeyen kesim lehine denkleştirme alacağı doğar ve artık değer hesabına yansır.
- Katkı kaynaklı denkleştirmede, katkı yapan kesim lehine katkı oranı kadar pay hesaplanır ve bu pay tasfiye zamanındaki değer üzerinden belirlenir.
- Değer artışı varsa katkı oranı tasfiye anındaki değere uygulanır; değer azalması varsa katkının başlangıçtaki değer üzerinden hesaplanması gerekir.
- Mal daha önce elden çıkarılmışsa denkleştirme tutarı hakkaniyete göre belirlenir.
- Ait olduğu kesim anlaşılamayan borç edinilmiş mallara ilişkin sayılır ve bu borç artık değer hesabında edinilmiş mallardan düşülür.
- Eşlerin kişisel mallarına ilişkin borçları edinilmiş mallardan ödenmemişse birinci fıkra uygulanmaz; bu durumda denkleştirme istenemez.
- Kişisel mal borcu ödenmişse ve ödemeyi kişisel mallar yapmışsa, denkleştirme yalnızca tasfiye sırasında istenebilir; tasfiye öncesinde talep edilemez.

### Olağan denkleştirme ile katkıya dayalı denkleştirme arasındaki fark nedir?

- Birinci fıkradaki denkleştirme, bir kesimin borcunun diğer kesimce ödenmesinden doğar.
- Üçüncü fıkradaki denkleştirme, bir kesimden diğerindeki malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına katkıdan doğar.

Sonuç: Birinci fıkrada ödenen borç tutarı esas alınır ve artık değer hesabında aktif veya pasif kalemde yer alır. Üçüncü fıkrada katkı oranı ve tasfiye zamanındaki değer esas alınır.

### Borcun kesimine göre yükümlülük ile belirsiz borç arasındaki fark nedir?

- Hangi kesime ait olduğu belli olan borç, o kesimi yükümlü kılar.
- Hangi kesime ait olduğu anlaşılamayan borç, ikinci fıkra gereğince edinilmiş mallara ilişkin sayılır.

Sonuç: Belirsiz borç edinilmiş malların pasifini oluşturur ve kişisel mal lehine denkleştirme yapılmasını kendiliğinden gerektirmez; denkleştirme isteyen eşin bunun kişisel mala ilişkin olduğunu göstermesi gerekir.

### Malın değer artışı ile malın daha önce elden çıkarılması arasındaki fark nedir?

- Mal tasfiye anında hâlâ mevcutsa, denkleştirme katkı oranına ve tasfiye anındaki değere göre yapılır.
- Mal tasfiyeden önce elden çıkarılmışsa, katkı oranına göre kesin tutar hesaplanamaz ve hakkaniyete göre belirlenir.

Sonuç: Elden çıkarılmış malda hâkim takdir yetkisi kullanır; tasfiye anındaki değer esas alınamaz.

### Kişisel mallar ile edinilmiş mallar arasında denkleştirme: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Ait olduğu kesim belli olmayan borcu kişisel mal borcu saymak; madde bunu edinilmiş mallara ilişkin kabul eder.
- Birinci fıkradaki borç kaynaklı denkleştirme ile üçüncü fıkradaki katkı kaynaklı denkleştirmeyi birbirine karıştırmak; hesap yöntemleri farklıdır.
- Katkı oranını tasfiye anındaki değer yerine katkı yapıldığı andaki değer üzerinden hesaplamak; değer artışında tasfiye anındaki değer esas alınır.
- Değer azalması durumunda katkı oranını tasfiye anındaki değer üzerinden uygulamak; azalmada katkının başlangıçtaki değeri esas alınır.
- Malın elden çıkarılmış olması durumunda tasfiye anındaki değeri esas almak; bu hâlde hakkaniyet ölçütü uygulanır.
- Denkleştirme alacağını tasfiye öncesinde kendiliğinden doğmuş saymak; alacak tasfiyede istenmelidir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Denkleştirme alacağının tespitinde önce eşlerin borçlarının hangi mal kesimini yüklediğinin belirlenmesi gerektiği kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2022/11147 E., 2023/2552 K., 18.05.2023)
- Ait olduğu kesim belli olmayan borçlarda edinilmiş mallara ilişkin sayma karinesinin uygulandığı kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/7521 E., 2024/6798 K., 03.10.2024)
- Denkleştirme alacağının artık değer hesabında aktif veya pasif kalem olarak yer aldığı ve katılma alacağını etkilediği kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/7168 E., 2023/4793 K., 17.10.2023)
- Malın tasfiye anındaki değerinin esas alınmasının, değer artışı ve azalmasında katkı oranıyla birlikte değerlendirildiği kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/620 E., 2024/2821 K., 25.04.2024)
- Eşin rızası olmadan yapılan karşılıksız kazandırmalar ile katılma alacağını azaltmaya yönelik devirlerin edinilmiş mallara eklenmesi ayrı bir hesap kalemi olarak değerlendirilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/771 E., 2024/1527 K., 06.03.2024)
- Denkleştirme ile eklenecek değerlerin ayrı kalemler olduğu ve birbirine karıştırılmaması gerektiği kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2022/10035 E., 2024/171 K., 11.01.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Denkleştirme isteyen eş, borcun kişisel mallara ilişkin olduğunu ve ödemenin edinilmiş mallardan yapıldığını ispatla yükümlüdür.
- Borcun hangi kesime ait olduğunu gösteren belgeler (kredi sözleşmesi, tapu, satış sözleşmesi, banka dekontu) ve ödeme kaynağını gösteren banka kayıtları temel delildir.
- Karşı taraf, borcun ait olduğu kesimi veya ödemenin farklı kaynaktan yapıldığını ileri sürerek savunma yapabilir ve bu savunmayı ispatlamakla yükümlüdür.
- Ait olduğu kesim anlaşılamayan borçta, borcun kişisel mal kesimine ilişkin olduğunu iddia eden eş bunu ispatlamalıdır; aksi hâlde edinilmiş mal kabul edilir.
- Katkı oranının hesabında katkıyı yapan eş katkının miktarını ve kaynağını belgelerle göstermelidir; tanık beyanı tek başına yeterli kabul edilmeyebilir.
- Malın tasfiye anındaki değeri bilirkişi raporuyla belirlenir; değer artışı ve azalmasını da bilirkişi raporu ile ispat etmek gerekir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.219: Edinilmiş malların tanımını verir; denkleştirmede hangi değerin edinilmiş mal sayılacağını belirler.
- 4721 m.220: Kişisel malların tanımını verir; denkleştirmede kişisel mal kesiminin içeriğini belirler.
- 4721 m.229: Edinilmiş mallara eklenecek değerleri düzenler; denkleştirme hesabında edinilmiş malların toplam değerinin nasıl belirleneceğini tamamlar.
- 4721 m.236: Artık değer ve katılma alacağının hesabını düzenler; denkleştirme miktarı artık değer hesabına yansıtılır.
- 4721 m.227: Değer artış payı hükümlerini düzenler; denkleştirme ile değer artış payının birbirinden ayrılması gerektiğini gösterir.

## [TMK m.231 — Artık değer](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-231)

TMK 231, edinilmiş mallara katılma rejiminde eşlerin her birinin "artık değerini" hesaplama yöntemini düzenler. Artık değer, eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçların düşülmesiyle bulunur ve hesaba eklenmeden ve denkleştirmeden elde edilen miktarlar dahil edilir. Madde, değer eksilmesinin hesaba katılmayacağını da belirtir. Kural, edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olan ve bu rejimin sona ermesiyle tasfiyeye giden tüm eşler bakımından uygulanır. Maddenin düzenlemediği konular: artık değere katılma alacağının takası ve ödenmesi (m.236, m.239), eklenecek değerler (m.229), denkleştirme (m.230), değer artış payı (m.227) ve edinilmiş malların tespiti (m.219); bunlar ayrı maddelerde yer alır.

### Artık değer: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Artık değer**: Bir eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden, bu mallara ilişkin borçların düşülmesiyle kalan miktardır. Hesap eklenen değerleri ve denkleştirme yoluyla elde edilen miktarları da kapsar.
- **Değer eksilmesi**: Edinilmiş malın tasfiye anındaki değerinin, eşin davranışına veya piyasa koşullarına bağlı olarak azalmasıdır. Artık değer hesabında bu azalma dikkate alınmaz, yani eksilme kadar bir düşüm yapılmaz.
- **Sürüm değeri**: Malların tasfiyede esas alınan değeri olarak uygulamada kullanılan ölçüttür. Metinde açıkça yer almaz; artık değer hesabında malların değeri bu ölçütle belirlenir.

### Artık değer: hangi şartlar aranır?

- Mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimi olmalı ve sona ermiş bulunmalıdır; hesap bu rejimin tasfiyesi sırasında yapılır.
- Hesaba konu mal, eşin edinilmiş malı olmalıdır; kişisel mallar artık değer hesabına girmez.
- Edinilmiş malların toplam değerinden, bu mallara ilişkin borçlar düşülmelidir.
- Toplam değere hesaba eklenen değerler (m.229) ve denkleştirme yoluyla elde edilen miktarlar (m.230) dahil edilmelidir.
- Değer eksilmesi hesaba alınmamalıdır; eksilme için bir düşüm yapılmaz.
- Sonuç eksi bakiye çıkarsa bu hesaplamada değer sıfır olarak alınmalıdır.

### Artık değer: hangi sonuçları doğurur?

- Her eşin artık değeri ayrı ayrı hesaplanır.
- Hesap sonucu pozitif çıkarsa bu tutar, eşin artık değerini oluşturur ve m.236 uyarınca karşı eşin artık değer alacağının temelini teşkil eder.
- Hesap sonucu negatif çıkarsa artık değer sıfır olarak kabul edilir.
- Değer eksilmesi hesaba alınmadığı için eşin aleyhine bir düşüm yapılmaz.
- Eklenecek değerler ve denkleştirme alacakları artık değer hesabına dahil edilir.

### Artık değer ile katılma alacağı arasındaki fark nedir?

- Artık değer, her eşin kendi edinilmiş mallarından hesaplanan bakiyedir ve m.231 kapsamındadır.
- Katılma alacağı, iki eşin artık değerlerinin takasından sonra ortaya çıkan ve birine tanınan alacaktır (m.236).

Sonuç: Artık değer hesabı tek başına alacak doğurmaz; takas sonucunda katılma alacağı belirlenir.

### Değer artışı ile değer eksilmesi arasındaki fark nedir?

- Malın değerinin yükselmesi, hesapta toplam değeri artırır.
- Malın değerinin düşmesi, m.231 uyarınca hesapta dikkate alınmaz.

Sonuç: Değer kaybı yüzünden artık değer sıfırın altına düşse bile düşüm yapılmaz; eksilme, eşin aleyhine hesaba yansımaz.

### Eksi bakiye ile sıfır artık değer arasındaki fark nedir?

- Edinilmiş mallara ilişkin borçların malların değerinden fazla olduğu durumda ortaya çıkan negatif sonuçtur.
- Hesap sonucu olarak sıfır kabul edilen değerdir.

Sonuç: Negatif sonuç hesaba alınmaz; artık değer sıfır sayılır ve bu eşin karşı tarafa değer alacağı doğmaz.

### Artık değer: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Eksi bakiyeyi hesaba katarak artık değeri negatif göstermek; sonuç sıfırın altına düşse bile sıfır alınmalıdır.
- Değer eksilmesini hesaba dahil ederek artık değeri düşürmek; m.231/2 bu düşümü açıkça yasaklar.
- Hesaba eklenecek değerleri (m.229) ve denkleştirme tutarlarını (m.230) artık değer toplamına katmamak.
- Artık değeri katılma alacağı ile karıştırmak; artık değer takas öncesi ara hesaptır.
- Borçları malın kesimine bakmadan düşmek; her borç ilişkin olduğu mal kesiminden düşülmelidir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Artık değer her eş için ayrı ayrı hesaplanır ve negatif sonuçlar sıfır olarak alınır. (2. Hukuk Dairesi, 2023/5443 E., 2024/1606 K., 07.03.2024)
- Değer eksilmesi, hesapta dikkate alınmadığı için eşin lehine veya aleyhine bir düzeltme yapılmaz. (Hukuk Genel Kurulu, 2023/467 E., 2024/199 K., 24.04.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Artık değeri ileri süren taraf, edinilmiş malların değerini ve bu mallara ilişkin borçları ispatlamakla yükümlüdür; tapu kayıtları, değerleme raporları ve borç belgeleri bu amaçla kullanılır.
- Karşı taraf, bir malın kişisel mal olduğunu veya borcun diğer kesime ait olduğunu ileri sürerse bu savunmayı ispatlamakla yükümlüdür.
- Malın tasfiye anındaki değeri bilirkişi raporuyla belirlenir; hesap bilirkişisi, kararın verilmesi beklenen tarihe en yakın tarihi esas almalıdır. (Hukuk Genel Kurulu, 2023/467 E., 2024/199 K., 24.04.2024)
- Değer eksilmesinin hesaba alınmaması nedeniyle, eksilmeyi ileri süren tarafın bu savunmaya dayanması beklenmez; hesap yalnızca toplam değer ve borç kalemleri üzerinden yapılır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.219: Edinilmiş malların tanımını verir; artık değer hesabına girecek malların belirlenmesi bu maddeye göre yapılır.
- 4721 m.229: Edinilmiş mallara değer olarak eklenecek kalemleri belirler; bu tutarlar artık değer toplamına dahil edilir.
- 4721 m.230: Denkleştirme alacaklarını düzenler; bu alacaklar da artık değer hesabına dahil edilir.
- 4721 m.236: Artık değerin yarısı üzerindeki hakkı ve artık değer alacaklarının takasını düzenler; m.231 ile hesaplanan tutarlar bu hüküm için temel oluşturur.
- 4721 m.227: Değer artış payını düzenler; bu alacak artık değer hesabında borç olarak yer alabilir.

## Süreler

| Süre | Madde | Hüküm |
|---|---|---|
| bir yıl | [m.229](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-229) | Eşlerden birinin mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan, olağan hediyeler dışında yaptığı karşılıksız kazandırmalar, 2. |

## Konuda geçen kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2025/557 E., 2025/730 K., 19.11.2025 (m.229)
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/7 E., 2025/498 K., 10.09.2025 (m.225)
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/709 E., 2025/325 K., 21.05.2025 (m.227)
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/467 E., 2024/199 K., 24.04.2024 (m.225, m.227, m.229, m.231)
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1273 E., 2023/1238 K., 13.12.2023 (m.227)
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1205 E., 2023/1188 K., 29.11.2023 (m.225)
- Hukuk Genel Kurulu, 2010/476 E., 2010/504 K., 13.10.2010 (m.227)
- Hukuk Genel Kurulu, 2008/432 E., 2008/444 K., 18.06.2008 (m.227)
- 2. Hukuk Dairesi, 2024/9490 E., 2025/10869 K., 09.12.2025 (m.228)
- 3. Hukuk Dairesi, 2025/764 E., 2025/5296 K., 06.11.2025 (m.225)
- 2. Hukuk Dairesi, 2025/49 E., 2025/923 K., 04.02.2025 (m.229)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/9764 E., 2024/8522 K., 07.11.2024 (m.228)
- 2. Hukuk Dairesi, 2024/2449 E., 2024/8378 K., 06.11.2024 (m.226)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/7521 E., 2024/6798 K., 03.10.2024 (m.227, m.230)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/6794 E., 2024/6435 K., 26.09.2024 (m.229)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/6050 E., 2024/6103 K., 19.09.2024 (m.225)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/3557 E., 2024/4924 K., 27.06.2024 (m.228)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/6244 E., 2024/4100 K., 30.05.2024 (m.228)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/620 E., 2024/2821 K., 25.04.2024 (m.230, m.231)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/9731 E., 2024/2593 K., 18.04.2024 (m.231)
- 2. Hukuk Dairesi, 2024/1532 E., 2024/2192 K., 28.03.2024 (m.228)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/7167 E., 2024/2196 K., 28.03.2024 (m.231)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/8174 E., 2024/2200 K., 28.03.2024 (m.231)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/4359 E., 2024/1528 K., 07.03.2024 (m.226)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/5443 E., 2024/1606 K., 07.03.2024 (m.231)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/771 E., 2024/1527 K., 06.03.2024 (m.230)
- 3. Hukuk Dairesi, 2023/5599 E., 2024/764 K., 22.02.2024 (m.225)
- 2. Hukuk Dairesi, 2022/9467 E., 2024/456 K., 24.01.2024 (m.226)
- 2. Hukuk Dairesi, 2022/10035 E., 2024/171 K., 11.01.2024 (m.230)
- 2. Hukuk Dairesi, 2022/8538 E., 2023/6316 K., 20.12.2023 (m.228)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/8590 E., 2023/6325 K., 20.12.2023 (m.229)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/7168 E., 2023/4793 K., 17.10.2023 (m.230)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/6791 E., 2023/4586 K., 10.10.2023 (m.226)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/5357 E., 2023/3909 K., 13.09.2023 (m.229)
- 2. Hukuk Dairesi, 2022/11147 E., 2023/2552 K., 18.05.2023 (m.230)
- 2. Hukuk Dairesi, 2022/2196 E., 2023/1516 K., 30.03.2023 (m.226)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/1967 E., 2023/1068 K., 15.03.2023 (m.226)

---

Bu metin eğitim amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Bağlayıcı olan madde metnidir; alıntılarken maddenin güncel hâlini teyit edin.
Kaynak: https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/mal-rejiminin-sona-ermesi-ve-tasfiye-mallarin-geri-alinmasi-ve-borclar