---
title: "Süresinden önce devir istemi ve üst hakkı iradının güvencesi — Medeni Hukuk konu anlatımı"
course: "Medeni Hukuk"
law: "Türk Medeni Kanunu"
articles: "TMK m.831–838"
compiled: "2026-10-21"
jurisdiction: "TR"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/suresinden-once-devir-istemi-ve-ust-hakki-iradinin-guvencesi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
---

# Süresinden önce devir istemi ve üst hakkı iradının güvencesi

Medeni Hukuk › Eşya hukuku › Sınırlı aynî haklar › İrtifak hakları ve taşınmaz yükü › İntifa hakkı ve diğer irtifak hakları — [Medeni Hukuk](https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk)

## Kısaca

Üst hakkı sahibinin, bu hakkın yetkilerinin sınırını ağır biçimde aşması veya sözleşmeden doğan yükümlülüklerine önemli ölçüde aykırı davranması hâlinde, arazi malikinin üst hakkının kendisine süresinden önce devrini isteme hakkını düzenler. TMK m.832, üst hakkı sahibinin malik karşısında üst hakkını devretme yükümlülüğünü ve bu devrin koşullarını düzenler.

## Kapsam

Bu konu, Türk Medeni Kanunu m.831–838 hükümlerini kapsar: koşulları, hakkın kullanılması, diğer hâller, ipotek kurulmasını isteme hakkı, tescil, sürenin üst sınırı, kaynak hakkı, diğer irtifak hakları.

- [TMK m.831 — Koşulları](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-831)
- [TMK m.832 — Hakkın kullanılması](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-832)
- [TMK m.833 — Diğer hâller](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-833)
- [TMK m.834 — İpotek kurulmasını isteme hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-834)
- [TMK m.835 — Tescil](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-835)
- [TMK m.836 — Sürenin üst sınırı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-836)
- [TMK m.837 — Kaynak hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-837)
- [TMK m.838 — Diğer irtifak hakları](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-838)

## [TMK m.831 — Koşulları](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-831)

Üst hakkı sahibinin, bu hakkın yetkilerinin sınırını ağır biçimde aşması veya sözleşmeden doğan yükümlülüklerine önemli ölçüde aykırı davranması hâlinde, arazi malikinin üst hakkının kendisine süresinden önce devrini isteme hakkını düzenler. Hak, üst hakkı sahibine karşı yüklü taşınmaz maliki tarafından kullanılır. Maddenin uygulanabilmesi için hakkın, dolayısıyla üst hakkı ilişkisinin, eşyaya bağlı bir nitelik taşıdığı kabul edilir. Düzenlemez: uygun bedelin ödenmesi ya da güvence altına alınması koşulu (m.832), üst hakkının devrinin sonuçları ve yapıların mülkiyeti (m.832), ağır olmayan genel borca aykırılıklarda tazminat ve el atmanın önlenmesi gibi genel hükümlerden doğan talepler ile üst hakkının sona ermesi (m.833 ve devamı).

### Koşulları: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Üst hakkı**: Bir taşınmaz üzerinde, başkasının taşınmazı üzerinde yapı yapma veya yapıyı sürdürme yetkisi veren, sınırlı aynî haktır. Maddenin uygulandığı ilişki bu hakka dayanır.
- **Yüklü taşınmaz maliki**: Üst hakkının konusu olan arazinin malikidir. Süresinden önce devir istemi, bu kişiye tanınmış yenilik doğuran haktır.
- **Ağır sınır aşımı**: Üst hakkı sahibinin, üst hakkından doğan yetkilerini ağır biçimde aşmasıdır. Hâkim, sözleşme ilişkisinin sürdürülmesini yüklü taşınmaz maliki açısından çekilmez kılıp kılmadığına bakar.
- **Önemli ölçüde aykırılık**: Üst hakkı sözleşmesinden doğan yükümlülüklerin ağır biçimde ihlal edilmesidir. Sözleşme ilişkisinin sürdürülmesini dürüstlük kuralına aykırı kılacak nitelikte olması gerekir.
- **Süresinden önce devir**: Üst hakkının, sürenin dolmasını beklemeden yüklü taşınmaz malikine geçirilmesidir. Devir, bu hakkın bağlı olduğu bütün hak ve yükümlülüklerle birlikte gerçekleşir.

### Koşulları: hangi şartlar aranır?

- Üst hakkı sahibinin, üst hakkından doğan yetkilerinin sınırını ağır biçimde aşmış olması gerekir.
- Ya da üst hakkı sahibinin, sözleşmeden doğan yükümlülüklerine önemli ölçüde aykırı davranmış olması gerekir.
- İhlalin, yüklü taşınmaz maliki bakımından üst hakkı ilişkisinin sürdürülmesini çekilmez kılacak ağırlıkta olması gerekir.
- Yalnızca genel nitelikte bir borca aykırılık, bu madde kapsamında devir istemi doğurmaz; ağır ihlal aranır.
- Yüklü taşınmaz malikinin, üst hakkı sahibine karşı yenilik doğuran hakkını kullanarak devir talebinde bulunması gerekir.
- Uygun bedelin ödenmesi ya da güvence altına alınması, devir isteminin doğması için koşul değildir; bu, devir borcunun ifası aşamasında savunma olarak ileri sürülebilir (m.832).

### Koşulları: hangi sonuçları doğurur?

- Ağır ihlal gerçekleşir ve yüklü taşınmaz maliki yenilik doğuran hakkını kullanırsa, üst hakkının bağlı olduğu bütün hak ve yükümlülüklerle birlikte süresinden önce devri istenebilir.
- Yenilik doğuran hakkın kullanılmasıyla taraflar arasında devir ilişkisi doğar ya da mevcut sözleşme ilişkisi tasfiye ilişkisine dönüşür.
- Ağır ihlal yoksa, üst hakkının süresinden önce devri talep edilemez.
- Genel borca aykırılık, üst hakkının sahibinin elinden karşılıksız çıkmasına yol açmıyorsa, devir yerine tazminat ya da el atmanın önlenmesi gibi genel hükümlere dayanılabilir.
- Uygun bedelin ödenmesi ya da güvence altına alınması, devir isteminin koşulu değildir; devir borcunun ifasına karşı savunma olarak ileri sürülebilir.
- Hükmün sonucu olarak sözleşmenin sona ermesi ya da üst hakkının konusunun yeni maliki açısından hangi hallerde doğacağı, somut ilişkinin şartlarına göre belirlenir.

### Ağır sınır aşımı ile genel borca aykırılık arasındaki fark nedir?

- Üst hakkının yetki sınırının ağır biçimde aşılması ya da sözleşmeden doğan yükümlülüklerin önemli ölçüde ihlali hâli.
- Ağır olmayan, üst hakkının elinden çıkmasına yol açmayan genel borca aykırılıklar.

Sonuç: Yalnızca ilk grupta süresinden önce devir istenebilir. İkinci grupta tazminat ve el atmanın önlenmesi gibi genel hükümler uygulanır.

### Yenilik doğuran hak ile devir borcu arasındaki fark nedir?

- Ağır ihlal üzerine yüklü taşınmaz malikinin kullandığı yenilik doğuran hak.
- Bu hakkın kullanılmasından sonra taraflar arasında doğan devir ilişkisi ve devir borcu.

Sonuç: Yenilik doğuran hakkın kullanılması devir ilişkisini doğurur; uygun bedel veya güvence, bu ilişkide devir borcunun ifasına karşı savunma olarak ileri sürülür.

### Üst hakkı sözleşmesinden doğan borç ile yetki sınırı arasındaki fark nedir?

- Sözleşmede kararlaştırılan kullanım biçimi, kat sayısı, inşaat tekniği gibi edim yükümlülükleri.
- Üst hakkının kendisinden doğan yetkilerin kullanılması (yapının niteliği, alanı).

Sonuç: Her iki kaynaktan doğan ağır ihlal bu maddeye dayanak olabilir; ihlalin kaynağı ayrı bir sonuç doğurmaz.

### Koşulları: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Uygun bedelin ödenmesi veya güvence altına alınmasını devir isteminin koşulu saymak; bu koşul yalnızca devir borcunun ifası aşamasında savunma olarak ileri sürülür.
- Genel borca aykırılığı, ağır ihlal gibi değerlendirip doğrudan devir istemek; ağır olmayan ihlallerde devir yerine genel hükümler uygulanır.
- Yenilik doğuran hakkın kullanılmasını unutmak; ağır ihlal tek başına devir ilişkisini kendiliğinden doğurmaz, yüklü taşınmaz maliki bu hakkı kullanmalıdır.
- Üst hakkının bağlı olduğu hak ve yükümlülükleri ayırarak yalnızca bir kısmını devretmeye çalışmak; devir bütün hak ve yükümlülüklerle birlikte gerçekleşir.
- Ağır ihlal değerlendirmesinde soyut bir ihlali yeterli görmek; hâkim somut olayda sözleşme ilişkisinin çekilmezliğine bakar.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Hâkim, sınır aşımının ya da ihlalin ağır olup olmadığını, sözleşme ilişkisinin sürdürülmesini yüklü taşınmaz maliki açısından çekilmez kılıp kılmadığına göre değerlendirir. (7. Hukuk Dairesi, 2023/4231 E., 2023/6544 K., 26.12.2023; 7. Hukuk Dairesi, 2022/927 E., 2023/2238 K., 24.04.2023)
- Sözleşmede kararlaştırılan konut yerine iş hanı yapılması, otel olarak kullanılması gereken yapının bu biçimde kullanılması gibi somut ihlaller, sınır aşımı kabul edilerek devir yönünde değerlendirilir. (7. Hukuk Dairesi, 2023/3489 E., 2024/4539 K., 15.10.2024; 7. Hukuk Dairesi, 2022/2685 E., 2023/3993 K., 21.09.2023)
- Kat sayısı, inşaat tekniği veya yapı alanının sözleşmeyle belirlenen sınırlarının aşılması, bakım yükümlülüğünün önemli ölçüde ihlali gibi durumlar, ağır ihlal değerlendirmesinde ele alınır. (7. Hukuk Dairesi, 2022/5541 E., 2023/5872 K., 30.11.2023; 7. Hukuk Dairesi, 2022/927 E., 2023/2238 K., 24.04.2023)
- Ağır ihlal bulunmayan genel borca aykırılıklarda, devir yerine tazminat veya el atmanın önlenmesi talep edilebilir. (7. Hukuk Dairesi, 2023/4231 E., 2023/6544 K., 26.12.2023)

### Nasıl ispat edilir?

- Süresinden önce devri isteyen yüklü taşınmaz maliki, üst hakkı sahibinin yetki sınırını ağır biçimde aştığını ya da sözleşmeden doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde ihlal ettiğini ispatlamakla yükümlüdür.
- İhlalin varlığı, üst hakkı sözleşmesi, imar izni, proje ve yapı ruhsatı, fiilî kullanım durumu gibi yazılı belgelerle ve keşif yoluyla ispatlanır.
- İhlalin ağır olduğu, sözleşme ilişkisinin sürdürülmesini çekilmez kılması bakımından değerlendirilir; bu noktada yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi önem taşır.
- Üst hakkı sahibi, ihlalin ağır olmadığını, sözleşme şartlarına uyulduğunu ya da ihlalin giderildiğini ileri sürerse bu savunmayı ispatlamakla yükümlüdür.
- Uygun bedelin ödenmesi ya da güvence altına alınması savunmasını ileri süren üst hakkı sahibi, bu savunmanın koşullarını ispatlamakla yükümlüdür.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.832: Devir isteminin koşulu olarak uygun bedelin ödenmesi veya güvence altına alınmasını düzenler; ancak bu bedel yalnızca devir borcunun ifası aşamasında bir savunma niteliğindedir, devir isteminin koşulu değildir.
- 4721 m.833: Ağır olmayan genel yükümlülük ihlallerinde ve üst hakkının sona ermesi bakımından bu maddeyle birlikte değerlendirilir; ağır ihlal yoksa genel hükümler uygulanır.
- 4721 m.4: Ağır sınır aşımının ya da önemli ihlalin varlığı, hâkimin takdir yetkisi çerçevesinde dürüstlük kuralına göre değerlendirilir.

## [TMK m.832 — Hakkın kullanılması](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-832)

TMK m.832, üst hakkı sahibinin malik karşısında üst hakkını devretme yükümlülüğünü ve bu devrin koşullarını düzenler. Maddenin ilk fıkrası malikin, kendisine geçecek yapılar için uygun bir bedel ödemek kaydıyla üst hakkının devrini isteyebilmesini, bedelin belirlenmesinde üst hakkı sahibinin kusurunun indirim sebebi olabilmesini kapsar. İkinci fıkra, devrin bedelin ödenmesine ya da güvence altına alınmasına bağlanmasını düzenler. Maddede üst hakkının kuruluşu, süresi, sona ermesi ve üst hakkı sözleşmesinin şekli düzenlenmemiştir (m.826 ve devamı ile m.831 ilgili hükümlerdir). Yapıya ilişkin bedelin hesaplanma yöntemi ve üst hakkının terkin işlemleri de bu maddenin kapsamı dışındadır (m.826 ve m.833 ilgili hükümlerdir). Madde, üst hakkını devreden tarafın dava ve temlik sorumluluğu ile ilgili genel usul hükümlerini de içermez.

### Hakkın kullanılması: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Üst hakkı**: Başkasına ait taşınmaz üzerinde yapı yapma veya yapıyı tutma yetkisini veren sınırlı aynî haktır. Bu maddede üst hakkı sahibi, malik dışında bu yapıyı elinde tutan taraftır.
- **Üst hakkının devri**: Üst hakkı sahibinin, arsa malikine üst hakkını devrederek yapının mülkiyetini de malike bırakmasıdır. Devir, malikin isteğine bağlıdır; üst hakkı sahibinin kendiliğinden devretme yükümlülüğü maddede ayrıca düzenlenmemiştir.
- **Uygun bedel**: Malikin, kendisine geçecek yapılar karşılığında ödemekle yükümlü olduğu tutardır. Bedelin hangi ölçütle belirleneceği madde metninde gösterilmemiştir; belirleme sırasında üst hakkı sahibinin kusuru indirim sebebi olarak değerlendirilebilir.
- **Güvence altına alınmış bedel**: Bedelin ödenmemesi halinde de alacağın karşılanmasını sağlayan teminattır. Devrin gerçekleşmesi için bedelin tamamen ödenmesi yerine güvence gösterilmesi yeterli sayılmıştır.

### Hakkın kullanılması: hangi şartlar aranır?

- Malikin, üst hakkının devrini isteyen taraf olarak bu talebini açıkça ileri sürmesi gerekir.
- Devredilecek yapılar için uygun bir bedelin malik tarafından ödenmeyi kabul etmesi gerekir.
- Üst hakkı sahibinin kusuru varsa, bu kusur bedelin belirlenmesinde indirim sebebi olarak dikkate alınabilir.
- Üst hakkının malike devri, bedelin ödenmesi veya bedelin güvence altına alınmış olması şartına bağlıdır; bu şart gerçekleşmeden devir hükmü doğmaz.

### Hakkın kullanılması: hangi sonuçları doğurur?

- Malik bedeli ödemek veya güvence altına almak koşuluyla üst hakkının devrini isteyebilir.
- Bedel ödenmeden veya güvence gösterilmeden üst hakkının malike devri gerçekleşmez.
- Üst hakkı sahibinin kusuru, bedelin belirlenmesinde indirim sebebi olarak göz önüne alınabilir; kusur indirimi zorunlu değildir.
- Bedelin ödenmesi veya güvence altına alınması, devrin geçerli kılınmasının şartıdır.

### Bedelin ödenmesi ile bedelin güvence altına alınması arasındaki fark nedir?

- Malik bedeli peşin olarak ödediğinde devir gerçekleşir.
- Malik bedeli ödemek yerine güvence gösterdiğinde de devir için yeterli bir koşul oluşur.

Sonuç: İkinci fıkradaki iki seçenekten biri gerçekleşirse devir şartı yerine getirilmiş olur.

### Üst hakkı sahibinin kusuru ile kusursuz hal arasındaki fark nedir?

- Üst hakkı sahibinin kusuru varsa bu kusur bedel belirlenirken indirim sebebi sayılabilir.
- Kusur bulunmadığı durumda bedelin indirilmesi için madde metninde ayrı bir dayanak yoktur.

Sonuç: Kusurlu üst hakkı sahibi aleyhine hesaplanan bedel düşük tutulabilir.

### Malikin devir talebi ile üst hakkı sahibinin devir yükümlülüğü arasındaki fark nedir?

- Malik, devri isteme hakkını kullanır ve bu isteği bedel ödeme koşuluyla yapar.
- Üst hakkı sahibi, bedel ödenmeden veya güvence gösterilmeden devri yerine getirmekle yükümlü değildir.

Sonuç: Bedel ödenmeden devrin gerçekleşmesi için talep ve bedel birlikte aranır.

### Hakkın kullanılması: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Bedel ödenmeden veya güvence gösterilmeden devrin gerçekleşmiş sayılması, oysa ikinci fıkra bu şartı açıkça aramaktadır.
- Üst hakkı sahibinin kusurunu zorunlu indirim sebebi saymak, oysa madde kusurun dikkate alınabileceğini söylemektedir.
- Madde metnindeki "uygun bedel" kavramını, malikin tek taraflı belirlediği tutar olarak yorumlamak; bedelin uygunluğu ölçütü maddede tanımlanmamıştır.
- Üst hakkının sona ermesi ve terkin işlemlerini m.832 kapsamında saymak; bu konular m.833 ve ilgili hükümlerdedir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Uygulamada üst hakkı sözleşmesinin feshedildiği ve taşınmazın teslim edildiği hallerde, malikin m.832 uyarınca yapının değerini ödeme koşuluyla devir talep ettiği kabul edilmektedir. (7. Hukuk Dairesi, 2024/2533 E., 2025/3675 K., 16.09.2025; 7. Hukuk Dairesi, 2024/2542 E., 2025/3676 K., 16.09.2025; 7. Hukuk Dairesi, 2024/2413 E., 2025/2859 K., 27.05.2025; 7. Hukuk Dairesi, 2024/2518 E., 2025/1112 K., 26.02.2025)
- Malikin ihtarname ile yapının değerinin ödenmesi koşuluna bağladığı devir talebinin, hakkın kullanılması olarak değerlendirildiği kabul edilmektedir. (7. Hukuk Dairesi, 2024/2859 E., 2025/4136 K., 07.10.2025; 7. Hukuk Dairesi, 2024/2542 E., 2025/3676 K., 16.09.2025)
- Emredici nitelikteki m.832 kuralının, sözleşmede bu koşula aykırı kayıt konulsa dahi uygulanacağı kabul edilmektedir. (7. Hukuk Dairesi, 2024/2859 E., 2025/4136 K., 07.10.2025)
- Uygulamada m.832, m.726, m.826, m.831 ve m.833 hükümleri birlikte uygulanmaktadır. (7. Hukuk Dairesi, 2022/5541 E., 2023/5872 K., 30.11.2023)

### Nasıl ispat edilir?

- Devri isteyen malik, talebini ve bedel ödeme ya da güvence gösterme koşulunu yerine getirdiğini ihtarname, yazılı talep veya ödeme belgesiyle ispatlamakla yükümlüdür.
- Üst hakkı sahibinin kusurunu ileri süren taraf, bu kusuru yazılı belge, tanık veya bilirkişi raporuyla ispatlamakla yükümlüdür.
- Yapının değerinin belirlenmesinde bilirkişi incelemesi kullanılabilir; hesabın kapsamı bu incelemeyle ortaya konur.
- Üst hakkı sahibi, bedel ödendiğini veya güvence gösterildiğini ileri sürerse bunu ödeme belgesi ile ispatlamalıdır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.826: Üst hakkının kuruluşunu ve içeriğini düzenler; m.832'deki devir isteminin konusu olan üst hakkının tanımı bu maddeye dayanır.
- 4721 m.833: Üst hakkının sona ermesi ve terkin işlemleri ile ilgilidir; devrin ardından yapılacak tescil sürecini tamamlar.
- 4721 m.831: Üst hakkının yapıya ilişkin sonuçlarını düzenler; m.832'deki yapı bedeli kavramı bu bağlamda değerlendirilir.
- 4721 m.726: Malikin mülkiyet hakkının kapsamı ile ilgilidir; üst hakkının malike dönmesi bu çerçevede okunur.

## [TMK m.833 — Diğer hâller](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-833)

Madde, üst hakkı sahibinin (üstsahibinin) yükümlülüklerine aykırı davranması hâlinde malik lehine sözleşmeyle saklı tutulan iki yetkiyi düzenler: üst hakkını süresinden önce sona erdirme ve üst hakkının devrini isteme yetkisi. Maddenin asıl işlevi, bu yetkilerin kullanımının süresinden önce devir istemine ilişkin hükümlere tabi olduğunu belirtmektir. Kural, üst hakkı sözleşmesinde malik lehine bu yetkinin saklı tutulduğu ilişkilerde uygulanır. Madde, süresinden önce devir istemine ilişkin koşulları, usulü ve hükmün sonuçlarını kendisi düzenlemez; bunlar ilgili devir hükümlerinde yer alır. Üst hakkının kuruluşu, içeriği ve sona erme sebeplerinin genel çerçevesi bu maddenin konusu değildir.

### Diğer hâller: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Üst hakkı**: Başkasının taşınmazı üzerinde, yer altı veya üstü yapılar kurulmasına ya da bunların bulundurulmasına ilişkin sınırlı ayni haktır. Maddenin uygulandığı ilişkinin tarafları üst hakkı sahibi ile malik (üst veren) olarak ayrılır.
- **Üst hakkı sahibi**: Üst hakkının sahibi olan ve sözleşmeden doğan yükümlülüklere uymakla yükümlü kişidir. Yükümlülüklerine aykırı davranması hâlinde maddedeki yetki malik lehine doğar.
- **Malik (üst veren)**: Taşınmazın maliki olup üst hakkını sözleşmeyle kuran taraftır. Sözleşmede kendi lehine saklı tutulması hâlinde, üst hakkını süresinden önce sona erdirme veya devrini isteme yetkisine sahiptir.
- **Saklı tutulan yetki**: Sözleşmede malik lehine açıkça kararlaştırılmış olması gereken, ihlal hâlinde kullanılabilen fesih benzeri yetkidir. Kanun bu yetkiyi kendiliğinden tanımaz; sözleşmede yer almadıkça doğmaz.
- **Süresinden önce devir istemi**: Üst hakkının süresi dolmadan, malikin istemi üzerine üst hakkı sahibinden malike devrini isteme yoludur. Maddenin tabi olduğu hükümler bu istemin koşullarını ve usulünü belirler.

### Diğer hâller: hangi şartlar aranır?

- Üst hakkı sahibinin üst hakkından doğan yükümlülüklerine aykırı davranmış olması gerekir.
- Üst hakkı sözleşmesinde malik lehine, üst hakkını süresinden önce sona erdirme veya devrini isteme yetkisinin saklı tutulmuş olması gerekir; saklı tutulmamış yetki maddeye dayanılarak kullanılamaz.
- Malikin bu yetkiyi, süresinden önce devir istemine ilişkin hükümlerde öngörülen koşullara uygun olarak kullanması gerekir.
- Yetkinin kullanılması, süresinden önce devir istemine ilişkin hükümlerde öngörülen şekil ve usule uyulmasını gerektirir.

### Diğer hâller: hangi sonuçları doğurur?

- Üst hakkı sahibinin yükümlülüklerine aykırılık hâlinde ve sözleşmede yetki saklı tutulmuşsa, malik üst hakkını süresinden önce sona erdirme veya devrini isteme yetkisini kullanabilir.
- Yetkinin kullanılması, süresinden önce devir istemine ilişkin hükümlere tabidir; bu hükümlerdeki koşul ve usuller uygulanır.
- Sözleşmede yetki saklı tutulmamışsa, yalnızca yükümlülük ihlali nedeniyle malik bu yetkiyi kullanamaz.
- Yükümlülük ihlali bulunmadan malikin bu yetkiyi kullanması maddeye dayanılarak mümkün değildir.
- Maddenin kendisi koşulları, bedeli veya devrin sonuçlarını göstermez; bunlar ilgili devir hükümlerinden belirlenir.

### Sona erdirme yetkisi ile devir istemi arasındaki fark nedir?

- Malik, üst hakkını süresinden önce sona erdirme yetkisini saklı tutmuşsa, üst hakkının bu yolla sona erdirilmesini isteyebilir.
- Malik, devir istemini saklı tutmuşsa üst hakkının sahibinden kendisine devrini isteyebilir.

Sonuç: Madde her iki yetkiyi birlikte düzenler ve ikisini de süresinden önce devir istemine ilişkin hükümlere bağlar; bu nedenle devir istemine ilişkin koşullar her iki durumda da uygulanır.

### Sözleşmede saklı tutulmuş yetki ile saklı tutulmamış yetki arasındaki fark nedir?

- Sözleşmede malik lehine yetki açıkça saklı tutulmuşsa, ihlal hâlinde madde uyarınca yetki kullanılabilir.
- Sözleşmede bu yetki saklı tutulmamışsa, yalnızca yükümlülük ihlali nedeniyle maddeye dayanılarak yetki kullanılamaz.

Sonuç: Yetkinin varlığı sözleşmeye bağlıdır; maddedeki yetki kendiliğinden doğmaz.

### Diğer hâller: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Yetkinin sözleşmede saklı tutulmadığı hâlde maddeye dayanarak kendiliğinden doğduğunu varsaymak.
- Maddeyi koşulları ve bedeli içeren bağımsız bir düzenleme sanmak; koşulların süresinden önce devir istemine ilişkin hükümlerden aranması gerektiğini gözden kaçırmak.
- Yükümlülük ihlali bulunmadan yetkiyi kullanabileceğini düşünmek.

### Nasıl ispat edilir?

- Sözleşmede malik lehine üst hakkını süresinden önce sona erdirme veya devir isteme yetkisinin saklı tutulduğunu ileri süren malik, bu yetkinin varlığını sözleşme metniyle ispatlamakla yükümlüdür.
- Üst hakkı sahibinin yükümlülüklerine aykırı davrandığını ileri süren malik, bu aykırılığı ispatlamakla yükümlüdür.
- Üst hakkı sahibi, aykırılığın bulunmadığını ya da yetkinin sözleşmede saklı tutulmadığını savunursa, bu savunmasını ispatlamakla yükümlüdür; sözleşme metni bu konuda belirleyicidir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.833: Maddenin kendi metni yalnızca süresinden önce devir istemine ilişkin hükümlere atıf yapar; bu hükümler yetkinin koşul ve usulünü belirler.

## [TMK m.834 — İpotek kurulmasını isteme hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-834)

Madde, üst hakkı karşılığı irat biçiminde borçlanılan edimlerin teminatı için arazi malikinin, üst hakkı sahibinden taşınmaz olarak tapuya kayıtlı üst hakkı üzerinde kanuni ipotek tescilini isteyebilmesini düzenler. Hakkın kapsamı, en çok üç yıllık irat miktarıyla sınırlıdır ve iradın yıllık eşit edimler biçiminde belirlenmemesi halinde üç yıla düşen miktar esas alınır. Kanuni ipoteğin hangi tarihteki üst hakkı sahibine karşı istenebileceği ve ipoteğin kapsamı, arazi malikinin üst hakkı sahibi olarak talep ettiği hak sahibi ilişkisinde uygulanır.

### İpotek kurulmasını isteme hakkı: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Kanuni ipotek**: Kanun gereği, bir alacağın teminatı için taşınmaz üzerinde doğan ve tapu siciline tescil edilmesi gereken ipotek türüdür. Tescil, sözleşme yerine kanundan doğan talebe dayanarak yapılır.
- **Üst hakkı**: Başkasına ait taşınmaz üzerinde yapı yapma veya yapıyı sürdürme hakkını tanıyan aynî haktır. Madde bakımından, ipotek konusu olan şey üst hakkının kendisidir ve tapuya taşınmaz olarak kayıtlı olması gerekir.
- **İrat**: Üst hakkı karşılığı olarak belirli dönemlerde ödenecek edimler bütünüdür. Maddenin hesap esası, iradın yıllık eşit edimler biçiminde belirlenip belirlenmemesine bağlıdır.
- **Üç yıllık irat miktarı**: Teminat ipoteğinin üst sınırını oluşturan tutardır. Eşit yıllık edim varsa üç yılın toplamı; eşit değilse iradın eşit dağıtılmasında üç yıla düşen miktar esas alınır.

### İpotek kurulmasını isteme hakkı: hangi şartlar aranır?

- Üst hakkı karşılığında irat biçiminde bir ivaz kararlaştırılmış olmalıdır.
- Üst hakkı tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilmiş olmalıdır; üst hakkının tescil edilmemiş olması bu ipoteğin kurulmasını engeller.
- Talep, üst hakkının o tarihteki sahibine yöneltilmelidir.
- Teminat, en çok üç yıllık irat miktarıyla sınırlı olmalıdır; bu sınırın üzerinde bir ipotek talep edilemez.
- İrat her yıl için eşit edimler biçiminde belirlenmemişse, tescil talebi iradın eşit dağıtılmasında üç yıla düşen miktarla sınırlı olmalıdır.
- İrat alacağının teminatı için kanuni ipoteğin tescili, alacaklının bu talebine dayanılarak istenmelidir.

### İpotek kurulmasını isteme hakkı: hangi sonuçları doğurur?

- Üst hakkı karşılığı irat kararlaştırılmış ve üst hakkı tapuya kayıtlıysa, arazi maliki üç yıllık irat miktarıyla sınırlı kanuni ipoteğin tescilini isteyebilir.
- İrat eşit yıllık edimlerle belirlenmemişse, tescil talebi iradın eşit dağıtılmasında üç yıla düşen miktarla sınırlanır.
- Üst hakkı tapuya taşınmaz olarak kayıtlı değilse, bu madde kapsamında ipotek tescili istenemez.
- Maddenin sınırı üç yıllık irat olduğundan, üç yıldan fazla irat alacağı için ipotek istenmesi, aşan kısım bakımından bu maddeye dayanamaz.
- Tescil ile doğan ipotek, üst hakkı sahibinin bu talebe karşı koymasını hukuken engeller; bu ipotek kanuni ipotek niteliğinde olduğundan talep sözleşme ile değil kanun gereği doğar.

### Eşit yıllık irat ile eşit olmayan irat arasındaki fark nedir?

- İrat her yıl için eşit edimler biçiminde belirlenmişse, teminat üç yıllık toplam irat miktarı ile sınırlıdır.
- İrat yıllık eşit edimler biçiminde belirlenmemişse, teminat iradın eşit dağıtılmasında üç yıla düşen miktarla sınırlıdır.

Sonuç: Hesap yöntemi değişir; aynı sözleşmede hesaplanan teminat tutarı, iradın yapısına göre farklı çıkar.

### Üst hakkının tapuya kayıtlı olması ile kayıtlı olmaması arasındaki fark nedir?

- Üst hakkı tapu kütüğüne taşınmaz olarak kayıtlıysa, bu üst hakkı üzerinde kanuni ipotek tescili istenebilir.
- Üst hakkı tapuya kaydedilmemişse, madde kapsamında ipotek konusu yoktur.

Sonuç: Kaydın bulunmadığı durumda madde değil, m.829/II'deki bedel alacağına ilişkin ipotek hükmü gündeme gelebilir.

### İpotek kurulmasını isteme hakkı: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Üç yıllık sınırı tüm irat alacağının tamamı yerine, sözleşmenin toplam süresi üzerinden hesaplamak; madde yalnız en çok üç yıllık iradı esas alır.
- Eşit olmayan iradı, eşit yıllık edimler gibi üç yıllık toplam ile hesaplamak; bu durumda iradın eşit dağıtılmasında üç yıla düşen miktar esas alınmalıdır.
- Üst hakkı tapuya kayıtlı olmadığı hâlde madde kapsamında ipotek talep etmek; tapu kaydı bu talebin ön koşuludur.
- Talebin ileri sürüleceği muhatabı, üst hakkını devralmış yeni sahibi yerine, eski sahip olarak belirlemek; tescil talebi o tarihteki üst hakkı sahibine yöneltilir.

### Nasıl ispat edilir?

- Tescil talebini ileri süren arazi maliki, üst hakkı karşılığı irat kararlaştırıldığını sözleşme ile ispatlamalıdır.
- Üst hakkının tapu kütüğüne taşınmaz olarak kayıtlı olduğu, tapu kaydı ile ispatlanır.
- Irat miktarının yıllık eşit edimler biçiminde belirlenip belirlenmediği, sözleşme hükmü ile ispatlanır; üç yıllık sınırın aşılmadığı bu belgeye dayanılarak gösterilir.
- Üst hakkı sahibinin, irat ödemesinin yapıldığını veya teminatın gereksiz olduğunu savunması hâlinde, ödeme belgesi ile ispat yükü ona geçer.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.829: Üst hakkı bedelinin ödenmemesi halinde rehinli alacaklılar ve bedel alacağı için kanuni ipotek kurulmasını düzenler; m.834 ile ayrı bir teminat hükmüdür.
- 4721 m.835: Bu kanuni ipoteğin üst hakkı devam ettiği sürece tescil edilebilmesini, icra yoluyla satışta terkin olunmamasını ve yapı alacaklısı ipoteğine kıyasını düzenler.

## [TMK m.835 — Tescil](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-835)

Madde, taşınmaz üzerindeki ipoteğin üst hakkı devam ettiği sürece tescil edilebilmesini ve icra yoluyla satışta terkin olunmamasını düzenler. Ayrıca yapı alacaklılarının ipoteğinin kurulmasına ilişkin hükümlerin kıyas yoluyla uygulanacağını öngörür. Madde, üst hakkı üzerindeki ipoteğin ve yapı alacaklısı ipoteğinin kurulma koşullarını ayrıntılı olarak düzenlemez; bu konular ilgili diğer hükümlerde yer alır. Ayrıca ipoteğin genel kuruluş şartları, paydaşlar arası sıra ve icra satışının diğer sonuçları bu maddenin kapsamında değildir (ipoteğin kuruluşu ve tescili, ilgili Kanun hükümlerine göre belirlenir). Madde, üst hakkının kendisinin kurulması ve sona ermesi konusunda da düzenleme içermez.

### Tescil: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Üst hakkı**: Başkasına ait taşınmaz üzerinde yapı yapma veya yapıyı sürdürme hakkını ifade eden, taşınmaz üzerinde kurulmuş ayni haktır. Madde bu hakkın devam etmesini ipoteğin tescil edilebilmesi ve terkin edilmemesi bakımından ölçüt olarak alır.
- **Terkin**: Tapu kütüğündeki bir ayni hak kaydının silinmesi işlemidir. Maddeye göre üst hakkı devam ettiği sürece ipotek icra yoluyla satışta terkin olunmaz.
- **Yapı alacaklısı ipoteği**: Yapı yapılması veya yapının tamamlanması için yapılan işlere ilişkin alacakların güvenceye bağlandığı ipoteği ifade eder. Madde, bu ipoteğin kurulmasına ilişkin hükümlerin kıyasen uygulanacağını belirtir.
- **Kıyas yoluyla uygulama**: Kanunda doğrudan düzenlenmemiş bir durum için, benzer nitelikteki düzenlemenin uygulanmasıdır. Bu maddede yapı alacaklısı ipoteği için genel ipotek kurulma hükümlerinin benzer biçimde uygulanması anlamına gelir.

### Tescil: hangi şartlar aranır?

- İpoteğin konusu olan taşınmaz üzerinde üst hakkının bulunması ve bu hakkın fiilen devam etmesi gerekir.
- Üst hakkı devam ettiği sürece ipoteğin tescil edilebilmesi mümkündür; bu tescil için ayrıca bir zaman sınırı aranmaz.
- İcra yoluyla satış gerçekleştiğinde ipoteğin terkin edilmemesi için üst hakkının devam ediyor olması gerekir.
- Yapı alacaklısı ipoteğinin kurulmasında, ipoteğin kuruluşuna ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.

### Tescil: hangi sonuçları doğurur?

- Üst hakkı devam ettiği sürece ipotek her zaman tescil edilebilir.
- İcra yoluyla satış gerçekleştiğinde, üst hakkı devam ettiği sürece ipotek terkin olunmaz.
- Yapı alacaklısı ipoteğinin kurulmasına ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.
- Üst hakkı sona erdiğinde madde metnine göre ipoteğin tescili veya terkini konusunda ayrı bir düzenleme yoktur; bu durum genel hükümlere göre değerlendirilir.

### Üst hakkı devam eden ipotek ile üst hakkı sona ermiş ipotek arasındaki fark nedir?

- Üst hakkı devam ettiği sürece tescil edilebilir ve icra satışında terkin olunmaz.
- Üst hakkının sona ermesi durumunda bu korumanın sürüp sürmediği madde metninde ayrıca düzenlenmemiştir; madde yalnızca devam eden üst hakkı halini ele alır.

Sonuç: Madde, üst hakkı devam ettiği sürece ipoteğin korunmasını öngörür; sona ermiş üst hakkı için ayrı hüküm metinde yer almaz.

### Genel ipotek ile yapı alacaklısı ipoteği arasındaki fark nedir?

- Genel ipotek, kanundaki ipotek kuruluş hükümlerine doğrudan tabidir.
- Yapı alacaklısı ipoteği, bu maddeye göre kanunda ayrıca düzenlenmiş bir hal olarak, ipoteğin kuruluşuna ilişkin hükümlerin kıyasen uygulanmasına tabidir.

Sonuç: Yapı alacaklısı ipoteğinde kuruluş için genel ipotek hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.

### Tescil: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Üst hakkının devam etmesi koşulunu ipoteğin tescili için bir zaman sınırı gibi yorumlamak.
- Yapı alacaklısı ipoteğine genel ipotek hükümlerini doğrudan değil, kıyasen uygulamak gerektiğini gözden kaçırmak.
- Madde metninde süre bulunmadığı hâlde icra satışında belirli bir süre aranacağını varsaymak.
- Üst hakkının sona ermesinin ipoteğin otomatik olarak terkin edileceğini düşünmek; madde bu konuda açık bir hüküm içermez.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Üst hakkı devam ettiği sürece ipoteğin tescil edilebilmesi ve icra satışında terkin edilmemesi, ipoteğin geçerliliğini koruyan bir kural olarak uygulanmaktadır. (11. Hukuk Dairesi, 2021/9108 E., 2023/3504 K., 05.06.2023)
- Yapı alacaklısı ipoteğinde kuruluş için genel ipotek hükümlerinin kıyasen uygulanması, bu tür ipoteklerin kurulmasında belirleyici bir ölçüt olarak kabul edilmektedir. (11. Hukuk Dairesi, 2021/9108 E., 2023/3504 K., 05.06.2023)

### Nasıl ispat edilir?

- Üst hakkının devam ettiğini iddia eden taraf, bu hakkın varlığını tapu kaydı ile ispatlamalıdır.
- Üst hakkının devam ettiği, tapu sicilindeki kayıt ile belgelenir; kayıt yoksa diğer resmi belgelerle ispat edilebilir.
- İcra satışında ipoteğin terkin edilmemesini talep eden taraf, üst hakkının icra sırasında devam ettiğini göstermelidir.
- Yapı alacaklısı ipoteğinde kuruluş koşullarının kıyasen uygulandığını ileri süren taraf, yapı işine ilişkin belgelerle alacağını ispatlamalıdır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 sayılı Kanun: Üst hakkı ve ipotek kurumlarının genel düzenlemelerini içerir; madde bu kurumları birlikte değerlendirir.

## [TMK m.836 — Sürenin üst sınırı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-836)

Üst hakkının bağımsız bir hak olarak kurulabilecek en uzun süresini ve bu sürenin uzatılmasını düzenler. Üst hakkının kurulmasına, süre sınırına ve sürenin uzatılmasına ilişkin taahhüdün geçerliliğine ilişkin kurallar bu maddenin konusudur. Kanun metni üst hakkı kurulabilecek kişiler bakımından bir ayrım yapmadığından, bağımsız üst hakkı kuran herkes bakımından uygulanır. Üst hakkının kuruluş, devir, sona erme ve bedel gibi konuları bu maddede düzenlenmez; bunlar üst hakkına ilişkin diğer hükümlerde yer alır. Ayrıca taşınmaz mülkiyeti üzerindeki sınırlı ayni hakların tescil usulü de bu maddenin kapsamı dışındadır.

### Sürenin üst sınırı: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Üst hakkı**: Başkasına ait bir taşınmazın üstünde, yapı veya yapı benzeri bir varlığın bulunmasına imkân veren bağımsız bir sınırlı ayni haktır. Maddedeki düzenleme bu hakkın bağımsız olarak kurulması hâlini ele alır.
- **Bağımsız hak olarak kurulma**: Üst hakkının bir başka hakka bağlı olmaksızın, kendi başına bir ayni hak olarak tesis edilmesidir. Bu süre sınırı bağımsız kurulmuş üst hakkı için öngörülmüştür.
- **Süre uzatımı**: Üst hakkının süresi dolmadan önce, kuruluş şekline uyularak yeni bir süre için kabul edilmesidir. Uzatılan süre de en çok yüz yıl olabilir ve uzatma, süresinin dörtte üçü dolduktan sonra yapılabilir.

### Sürenin üst sınırı: hangi şartlar aranır?

- Üst hakkının bağımsız bir hak olarak kurulması gerekir.
- Üst hakkının kurulacağı süre en çok yüz yıl olarak belirlenmelidir.
- Süre uzatımı yapılacaksa, üst hakkının süresinin dörtte üçünün dolmuş olması gerekir.
- Süre uzatımı, üst hakkının kurulması için öngörülen şekle uygun olarak yapılmalıdır.
- Uzatılan süre de en çok yüz yıllık olmalıdır ve uzatma sayısında bir sınır öngörülmemiştir.

### Sürenin üst sınırı: hangi sonuçları doğurur?

- Üst hakkı bağımsız olarak en çok yüz yıl için kurulabilir.
- Süresinin dörtte üçü dolduktan sonra, kuruluş şekline uyularak üst hakkı en çok yüz yıllık yeni bir süre için uzatılabilir.
- Uzatma her zaman yapılabilir; maddede uzatma sayısına ilişkin bir sınır yoktur.
- Süresinin dörtte üçü dolmadan yapılan uzatma, bu maddeye göre geçerli bir uzatma olarak kabul edilmez.
- Üst hakkının süresini önceden uzatma taahhüdü bağlayıcı değildir; taraflar bu taahhüde dayanarak uzatma yapmaya zorlanamaz.
- Kuruluş şekline uyulmadan yapılan uzatma geçerli olmaz.

### Bağımsız üst hakkı ile bağımlı üst hakkı arasındaki fark nedir?

- Bağımsız olarak kurulan üst hakkı, kendi başına bir ayni hak olarak en çok yüz yıl için tesis edilebilir.
- Bir başka hakka bağlı olarak doğan üst hakkı için bu maddedeki yüz yıllık sınır doğrudan uygulanmaz.

Sonuç: Yüz yıllık süre sınırı ve uzatma kuralı yalnızca bağımsız üst hakkı bakımından geçerlidir.

### İlk kuruluş süresi ile uzatma süresi arasındaki fark nedir?

- İlk kuruluşta süre en çok yüz yıl olarak belirlenir.
- Uzatmada ise süresinin dörtte üçü dolduktan sonra, en çok yüz yıllık yeni bir süre kararlaştırılır.

Sonuç: Uzatma yalnızca dörtte üç koşulu gerçekleştiğinde yapılabilir; kuruluş anında bu koşul aranmaz.

### Önceden verilen uzatma taahhüdü ile sonradan yapılan uzatma arasındaki fark nedir?

- Üst hakkının süresi dolmadan önce, henüz kurulmadan verilen uzatma taahhüdü.
- Süresinin dörtte üçü dolduktan sonra, kuruluş şekline uyularak yapılan uzatma.

Sonuç: Önceden verilen taahhüt bağlayıcı değildir; uzatma ancak sonradan ve şekle uygun yapılan işlemle geçerli olur.

### Sürenin üst sınırı: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Önceden verilen uzatma taahhüdünü, süresi dolmadan yapılan geçerli bir uzatma gibi değerlendirmek.
- Dörtte üç koşulunu uzatma için aranmayan bir şart saymak veya kuruluş anında da uygulamak.
- Uzatılan süreyi, ilk süreyle birlikte yüz yılı aşacak biçimde hesaplamak; uzatılan yeni sürenin de en çok yüz yıl olduğunu gözden kaçırmak.
- Yüz yıllık sınırı, bağımlı (başka bir hakka bağlı) üst hakkına da uygulamak.

### Nasıl ispat edilir?

- Uzatmayı ileri süren taraf, üst hakkının süresinin dörtte üçünün dolduğunu ve uzatmanın kuruluş şekline uygun yapıldığını ispatla yükümlüdür.
- Süre ve uzatma işlemine ilişkin yazılı kayıt, tapu kaydı veya resmî şekle uygun belge en güçlü delil niteliğindedir.
- Önceden verilen uzatma taahhüdüne dayanan taraf, bu taahhüdün sonradan yapılan geçerli bir uzatma yerine geçtiğini ispatlamakla yükümlüdür.
- Karşı taraf, uzatmanın şekle aykırı olduğunu veya dörtte üç koşulunun gerçekleşmediğini ileri sürerek bu hususu ispatlayabilir.

## [TMK m.837 — Kaynak hakkı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-837)

TMK m.837, başkasının arazisinde bulunan kaynak üzerindeki irtifak hakkının (dar anlamda kaynak hakkının) muhtevasını, devredilebilirliğini, mirasçıya geçişini ve bağımsız kaynak hakkının tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilmesini düzenler. Hüküm, kaynak hakkı sahibi ile arazi maliki arasındaki ilişkiye uygulanır; kaynak hakkı kişiye bağlı ya da eşyaya bağlı olarak kurulabilir. Kaynak üzerinde mülkiyet kazandırmayan, yalnız su alma ve akıtma yetkisi veren bu hakkın kurulma şekli, kazanılması ve sona ermesi maddede düzenlenmez; kaynak hakkının kurulması için gereken resmi şekil (m.782 ve Tapu Kanunu m.26 bağlamında) ile eşyaya bağlı irtifaklara ilişkin genel hükümler (m.779 vd.) ve kişiye bağlı irtifaklar (m.838) ayrı hükümlerde yer alır. Geniş anlamdaki kaynak irtifakları, kaynağın kirletilmesine ve kesilmesine karşı korunması ile kamu malı üzerindeki kaynak haklarının ayrıntısı da bu maddenin kapsamı dışındadır.

### Kaynak hakkı: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Kaynak**: Yeraltı suyunun belirli bir noktada kendiliğinden yeryüzüne çıkmasıdır. Kaynak, içinde bulunduğu taşınmazın bütünleyici parçası sayılır ve mülkiyeti taşınmaz malikine aittir.
- **Dar anlamda kaynak hakkı**: Başkasının arazisindeki kaynaktan suyu alma ve kendi taşınmazına akıtma yetkisi veren, m.837'de düzenlenen irtifak hakkıdır. Kaynak üzerinde mülkiyet sağlamaz; yalnız su alma ve akıtma yetkisi verir.
- **Bağımsız kaynak hakkı**: El değiştirebilecek biçimde, yani devredilebilir ve mirasçıya geçebilir nitelikte kurulmuş kaynak hakkıdır. Tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilebilmesi için bu nitelik aranır.
- **Sürekli nitelik**: Kaynak hakkının otuz yıl ya da bundan daha uzun bir süreyle tesis edilmiş olmasıdır. Tapuya taşınmaz olarak kaydedilmek için bu süre koşulu aranır.
- **Eşyaya bağlı ve kişiye bağlı kaynak hakkı**: Eşyaya bağlı kaynak hakkı bir taşınmazın yararına kurulur; kişiye bağlı kaynak hakkı ise belirli bir kişi lehine kurulur. Devredilebilirlik ve mirasçıya geçme kuralı kişiye bağlı kurulan hak için de aksi kararlaştırılmadıkça geçerlidir.

### Kaynak hakkı: hangi şartlar aranır?

- Kaynak hakkının başkasının arazisinde bulunan bir kaynak üzerinde kurulmuş olması gerekir; kaynak hakkı sahibinin kendi arazisindeki kaynak için bu hüküm uygulanmaz.
- Hakkın içeriği suyun alınması ve akıtılmasına ilişkin olmalıdır; arazi maliki bu yetkilere katlanmakla yükümlüdür.
- Hakkın devredilebilir olması için aksi kararlaştırılmamış olmalıdır; sözleşmede devri yasaklayan bir kayıt varsa hak devredilemez.
- Hakkın mirasçıya geçmesi için de aksi kararlaştırılmamış olmalıdır.
- Kaynak hakkının tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilebilmesi için bağımsız nitelikte olması ve en az otuz yıl için kurulmuş bulunması gerekir.
- Kaynak hakkının kurulmasına ilişkin sözleşmenin geçerliliği resmi şekle bağlıdır ve tapuda tescil ile hak kurulmuş olur.

### Kaynak hakkı: hangi sonuçları doğurur?

- Kaynak hakkı bağımsız nitelikte ve en az otuz yıl için kurulmuşsa tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilebilir.
- Bağımsız nitelik veya otuz yıllık süre bulunmuyorsa hak tapuya taşınmaz olarak kaydedilemez; bu durumda hak irtifak olarak varlığını sürdürür.
- Aksi kararlaştırılmadıkça hak devredilebilir ve mirasçıya geçer; sözleşmede devir veya miras yasağı kararlaştırılmışsa hak bu kayda uygun biçimde geçmez.
- Hak eşyaya bağlı kurulmuşsa taşınmazın devri ile birlikte malike geçer.
- Arazi maliki suyun alınmasına ve akıtılmasına katlanmakla yükümlüdür; bu yükümlülüğe aykırı davranması hâlinde hak sahibi koruma talep edebilir.

### Dar anlamda kaynak hakkı ile geniş anlamda kaynak hakkı arasındaki fark nedir?

- Dar anlamda kaynak hakkı yalnız su alma ve akıtma yetkisi verir ve içeriği kanun tarafından belirlenir (m.837/I).
- Geniş anlamda kaynak hakkı, kaynak sahibinin kaynağı kullanma veya korumaya ilişkin daha geniş yükümlülüklerini de kapsar ve içeriği sözleşmeye göre belirlenir.

Sonuç: Muhtevası kanunla belirlenen hak m.837 kapsamındadır; sözleşmeyle genişletilen yükümler ise m.837 dışında kalır ve m.838'e ya da eşyaya bağlı irtifak hükümlerine tabi olabilir.

### Eşyaya bağlı kaynak hakkı ile kişiye bağlı kaynak hakkı arasındaki fark nedir?

- Eşyaya bağlı kaynak hakkı bir taşınmazın yararına kurulur ve taşınmazla birlikte geçer.
- Kişiye bağlı kaynak hakkı belirli bir kişi lehine kurulur; bağımsız nitelik taşıyorsa devredilebilir ve mirasçıya geçer.

Sonuç: Kişiye bağlı kaynak hakkı, aksi kararlaştırılmadıkça devredilebilir ve mirasçıya geçer; bağımsız ve en az otuz yıllık olduğunda tapuya taşınmaz olarak kaydedilebilir.

### Kaynak hakkı: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Kişiye bağlı kaynak hakkını, bağımsız ve otuz yıllık olmasa bile tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilebilir saymak; kayıt için her iki koşulun birlikte aranması gerekir.
- Kaynak hakkını mülkiyet hakkı gibi değerlendirip kaynak üzerinde malik sıfatı tanımak; hak yalnız su alma ve akıtma yetkisi verir.
- Aksi kararlaştırılmadıkça devir ve miras kuralını, sözleşmede yasak bulunsa bile uygulamak.
- Otuz yıllık süreyi hak düşürücü süre gibi değerlendirmek; süre yalnız tapuya kayıt koşuludur.
- Kaynak hakkının kurulmasında resmi şekil aranmadığını düşünmek; sözleşme resmi şekle bağlıdır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Kaynak hakkının kapsamının sözleşmeyle belirlenmesi, dar anlamdaki kaynak hakkının kanuni sınırının aşılmaması gerektiği yönünde değerlendirilmektedir. (7. Hukuk Dairesi, 2023/2822 E., 2024/2439 K., 07.05.2024)
- Kaynağın kirletilmesi veya kesilmesi gibi, su alma ve akıtma yetkisini engelleyen fiillerin kaynak hakkı sahibinin korunma talebine konu olabileceği kabul edilmektedir. (7. Hukuk Dairesi, 2024/551 E., 2025/167 K., 09.01.2025)
- Kaynak hakkının içeriğinin tespitinde sözleşme hükümleri ve taşınmazın durumu birlikte değerlendirilmektedir. (7. Hukuk Dairesi, 2024/1977 E., 2025/2849 K., 27.05.2025; 7. Hukuk Dairesi, 2024/3405 E., 2024/4797 K., 24.10.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Kaynak hakkını ileri süren kişi, hakkın m.837 kapsamında kurulduğunu ve kaynağın başkasının arazisinde bulunduğunu ispatlamakla yükümlüdür; bu ispat tapu kaydı ve kurucu sözleşme ile yapılır.
- Bağımsız kaynak hakkının tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilmesini isteyen taraf, hakkın bağımsız nitelikte ve en az otuz yıl için kurulduğunu belgelemekle yükümlüdür.
- Hakkın devredildiğini veya mirasçıya geçtiğini iddia eden taraf, aksi kararlaştırılmadığını ispatlamalıdır; devri yasaklayan bir kayıt bulunduğunu iddia eden karşı taraf bu kaydı ortaya koymalıdır.
- Kaynak hakkının kurulmasına ilişkin sözleşmenin resmi şekle uygun olup olmadığı tapu sicili ve düzenlenmiş resmi senetle ispatlanır; yazılı belge olmadan tanık beyanı ile kurulmuş bir hakkın varlığı kolay kabul edilmez.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.779](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-779): Eşyaya bağlı irtifaklara ilişkin genel hükümlerdir; m.780/II uyarınca kaynak hakkının kazanılmasına da kıyasen uygulanır.
- [4721 sayılı Kanun m.756](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-756): Kaynak sahibinin kaynağından yararlanma için üçüncü kişi lehine irtifak kurabileceğini düzenler; m.837 bu irtifakın özel bir türüdür.
- [4721 sayılı Kanun m.838](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-838): Dar anlamda kaynak hakkı dışındaki irtifaklar ile kişiye bağlı irtifakların hukuki rejimini belirler.
- [4721 sayılı Kanun m.827](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-827): Kaynak hakkının su tutma ve kendi arazisine akıtma yetkisinin dayanağı olarak anılır.
- [4721 sayılı Kanun m.704](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-704): Kişiye bağlı irtifakların bağımsız ve sürekli nitelik taşıması hâlinde tapuya taşınmaz olarak kaydedilebilmesine ilişkin genel düzenlemeyi içerir.

## [TMK m.838 — Diğer irtifak hakları](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-838)

TMK m.838, taşınmaz üzerinde bir kişi veya topluluk lehine kurulan, atış eğitimi, spor alanı, geçit gibi belirli bir yararlanmayı sağlayan "diğer irtifak haklarını" düzenler. Hakkın içeriği, kuruluş biçimi (olumlu ya da olumsuz), devredilebilirliği ve kapsamının belirlenme ölçütü bu maddenin konusudur. Madde, eşyaya bağlı irtifakların kazanılma ve sona erme hükümlerinin bu haklara kıyasen uygulanmasını da öngörür. Kanun, malike ya da hak sahibine uygulanacak kişiye bağlı irtifak hakkına ilişkin ayrıntılı bir usul düzenlemez; kapsam bakımından hak sahibi bir gerçek ya da tüzel kişi, belirli ya da belirsiz topluluk olabilir. Madde, intifa ve oturma hakkı gibi tam yararlanma sağlayan kişiye bağlı hakları düzenlemez (m.794 vd. ve m.817 vd.). Eşyaya bağlı irtifakların ayrıntılı kazanım ve sona erme hükümleri (m.781 vd.) ile tapu kütüğüne kayıt usulü (m.826) bu maddenin dışındadır.

### Diğer irtifak hakları: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Diğer irtifak hakları**: Taşınmaz üzerinde bir kişi veya topluluk lehine kurulan, belirli bir yararlanmaya hizmet eden ve sınırlı yararlanma yetkisi veren kişiye bağlı irtifak türüdür. Sınırlı yararlanma yetkisi vermeleri, tam yararlanma sağlayan intifa hakkından onları ayırır.
- **Belirli yararlanma**: Atış eğitimi, spor alanı ya da geçit kullanımı gibi taşınmazdan somut bir amaca yönelik faydalanmayı ifade eder. Kanun örnekleri sınırlı saymaz; plaj, otopark, kum ve taş alımı gibi yetkiler de bu kapsamda değerlendirilir.
- **Olağan ihtiyaç**: Hak sahibinin irtifakın kuruluş tarihindeki normal kullanım gereksinimlerini belirtir. Kapsam bu ölçüye göre belirlenir; sonradan artan ihtiyaçlar yükü ağırlaştırmaz.
- **Bağımsız ve sürekli irtifak**: Devredilebilir biçimde kurulmuş ve sürekli nitelik taşıyan diğer irtifak hakkıdır. Bu nitelikteki hak tapuda ayrı bir sayfaya taşınmaz olarak kaydedilebilir.
- **Topluluk lehine irtifak**: Belirli bir kişi yerine, bir topluluğa dâhil olan belirsiz kişiler yararına kurulan irtifaktır. Topluluğa dâhil olan herkes hakkı kullanabilir.

### Diğer irtifak hakları: hangi şartlar aranır?

- Malikin taşınmaz üzerinde bir kişi veya topluluk lehine irtifak kurma iradesi bulunmalıdır.
- Kurulan hak belirli bir yararlanmaya hizmet etmeli; yani atış eğitimi, spor alanı, geçit veya benzeri sınırlı bir kullanım yetkisi vermelidir.
- Hak, taşınmazdan tam yararlanma sağlayan intifa veya oturma hakkı niteliğinde olmamalıdır.
- Hak sahibi belirli bir gerçek veya tüzel kişi ya da bir topluluk olmalıdır.
- Hakkın kapsamı hak sahibinin kuruluş tarihindeki olağan ihtiyaçlarına göre belirlenmelidir; sonradan artan ihtiyaçlar yükü ağırlaştırmamalıdır.
- Hak aksi kararlaştırılmadıkça başkasına devredilememeli ve mirasçılara geçmemelidir; aksi kararlaştırılmışsa bu sınır kalkar.
- Hakkın kazanılması ve sona ermesi için eşyaya bağlı irtifak hükümleri kıyasen uygulanmalıdır.

### Diğer irtifak hakları: hangi sonuçları doğurur?

- Hak aksi kararlaştırılmadıkça devredilemez ve mirasçılara geçmez; bu kayda aykırı bir devir işlemi hukuken geçersizdir.
- Devri veya mirasçıya geçişi açıkça kararlaştırılmışsa hak devredilebilir ve miras yoluyla intikal eder.
- Devredilebilir ve sürekli nitelikteki hak bağımsız irtifak olur ve hak sahibinin istemi üzerine tapuda ayrı sayfaya taşınmaz olarak kaydedilebilir.
- Hakkın kapsamı olağan ihtiyaçlara göre sınırlıdır; hak sahibinin sonradan artan ihtiyaçları yükü ağırlaştırmaz.
- Yüklü malik, hakkın kullanılmasına izin vermek veya kaçınmak yükümlülüğü altındadır; olumlu irtifakta katlanma, olumsuz irtifakta kaçınma yükümlülüğü doğar.
- Hak sahibi, hakkını korumak ve kullanmak için gerekli önlemleri alabilir ve taşınmazın hakkın kullanımına elverişli kalmasını sağlayan onarım ve yenileme işlerini yapabilir.
- Hakkın kazanılması ve sona ermesi, eşyaya bağlı irtifak hükümlerine kıyasen tabidir; ayrıca diğer irtifakları sona erdiren özel bir düzenleme bulunmadığından sözleşme süresinin dolması ve taşınmazın yok olması gibi genel sebepler geçerlidir.
- Hakkın kullanılmasında dürüstlük kuralı (m.2) geçerlidir.

### Diğer irtifak hakkı ile eşyaya bağlı irtifak arasındaki fark nedir?

- Diğer irtifak hakkı belirli bir kişi veya topluluk lehine kurulur ve kural olarak kişiye bağlıdır.
- Eşyaya bağlı irtifak bir taşınmazın maliki lehine kurulur ve taşınmazla birlikte geçer.

Sonuç: Kişiye bağlı olan hak kural olarak devredilemez ve mirasçılara geçmez; eşyaya bağlı irtifak ise taşınmaz malikinin değişmesiyle sahip değişir.

### Diğer irtifak hakkı ile intifa ve oturma hakkı arasındaki fark nedir?

- Diğer irtifak hakkı belirli bir yararlanmaya hizmet eder ve sınırlı yararlanma yetkisi verir.
- İntifa ve oturma hakkı taşınmazdan tam yararlanma yetkisi verir ve kişiye bağlı olarak kurulur.

Sonuç: Kapsamı daraltılmış bir yararlanma diğer irtifak hakkı sayılır; tam yararlanma niteliğindeki hak intifa veya oturma hakkı olur. Bir binada oturma biçiminde sınırlı yararlanma yalnızca oturma hakkı olarak kurulabilir.

### Devredilemez (kural) ile devredilebilir (aksi kararlaştırılmış) arasındaki fark nedir?

- Taraflar aksini kararlaştırmamışsa hak devredilemez ve mirasçılara geçmez.
- Taraflar devri açıkça kararlaştırmışsa hak devredilebilir ve miras yoluyla geçebilir.

Sonuç: Devredilebilir kurulan hak bağımsız irtifak niteliği kazanır ve sürekliyse tapuda ayrı sayfaya kaydedilebilir; devredilemez kalan hakta bu kayıt uygulanmaz.

### Olumlu ile olumsuz diğer irtifak arasındaki fark nedir?

- Olumlu irtifakta yüklü malik bir katlanma yükümlülüğü altındadır, örneğin geçit irtifakı.
- Olumsuz irtifakta yüklü malik bir kaçınma yükümlülüğü altındadır, örneğin manzara kapatmama.

Sonuç: Yükümlülüğün içeriği farklılaşır; yapma borcu asli içerik olamaz, ancak yan borç olarak malike yüklenebilir.

### Belirli kişi lehine ile topluluk lehine irtifak arasındaki fark nedir?

- Belirli kişi lehine kurulan irtifakta hak sahibi açıkça belli bir gerçek veya tüzel kişidir.
- Topluluk lehine kurulan irtifakta hak, topluluğa dâhil belirsiz kişilere aittir ve topluluğa dâhil olan herkes yararlanabilir.

Sonuç: Topluluk lehine hakta yararlanan kişi kadrosu belirsizdir; topluluğun kapsamı kamu tüzel kişileri, dernekler veya vakıflar gibi tüzel kişileri de içerebilir.

### Diğer irtifak hakları: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Diğer irtifak hakkını intifa veya oturma hakkı ile karıştırmak; tam yararlanma sağlamayan bir hakkı tam yararlanma hakkı gibi değerlendirmek.
- Kişiye bağlı diğer irtifakı devredilebilir saymak; aksi kararlaştırılmamışsa devir ve miras kuralını göz ardı etmek.
- Hakkın kapsamını hak sahibinin sonradan artan ihtiyaçlarına göre genişletmek; kapsamı kuruluş tarihindeki olağan ihtiyaçlara göre belirlememek.
- Diğer irtifak hakkını eşyaya bağlı irtifak gibi değerlendirip taşınmaz malikinin değişmesiyle hakkın kendiliğinden kendisine geçtiğini kabul etmek.
- Topluluk lehine kurulan hakta topluluğun belirsiz kişilerden oluştuğunu gözden kaçırıp hak sahibini belirli bir kişi olarak tespit etmeye çalışmak.
- Bağımsız ve sürekli irtifakı, devredilebilirlik ve süreklilik koşulları aranmadan tapuda ayrı sayfaya kaydedilebilir saymak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Diğer irtifak hakkının belirliliği için hakkın kullanım alanı, zaman dilimleri ve azami kişi sayısı gibi hususların sözleşmede açıkça düzenlenmesi gerektiği kabul edilmektedir. (14. Hukuk Dairesi, 2018/2793 E., 2019/4607 K., 21.05.2019)
- Sözleşmede boşluk bulunması halinde hâkimin m.836 son hükmü uyarınca ve m.2/II'deki yetki çerçevesinde hükümleri belirlediği kabul edilmektedir. (7. Hukuk Dairesi, 2024/3097 E., 2024/4780 K., 23.10.2024)
- Kapsamın belirlenmesinde olağan ihtiyaçların irtifakın kuruluş tarihine göre tespit edileceği ve sonradan artan ihtiyaçların yükü ağırlaştırmayacağı kabul edilmektedir. (7. Hukuk Dairesi, 2024/3097 E., 2024/4780 K., 23.10.2024)
- Diğer irtifak hakkının, kişiye bağlı irtifak niteliğinin gereği olarak, devredilebilirlik açıkça kararlaştırılmadıkça devredilemeyeceği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2022/476 E., 2023/981 K., 18.10.2023)
- Kişiye bağlı irtifakların 779-838 maddeleri arasındaki hükümlerinin bütünü içinde değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2022/476 E., 2023/981 K., 18.10.2023)

### Nasıl ispat edilir?

- Diğer irtifak hakkının varlığını ileri süren taraf, hakkın belirli bir yararlanmaya hizmet ettiğini ve kişi ya da topluluk lehine kurulduğunu tapu kaydı ve irtifak sözleşmesiyle ispatlamalıdır.
- Hakkın devredilebilir olduğunu ileri süren taraf, devri açıkça kararlaştırıldığını yazılı irtifak sözleşmesiyle ispatlamalıdır; yazılı kayıt yoksa devredilemezlik kuralı uygulanır.
- Hakkın kapsamına itiraz eden yüklü malik, kapsamın olağan ihtiyaçları aştığını kuruluş tarihindeki duruma ilişkin belgelerle ve bilirkişi incelemesiyle ispatlamalıdır.
- Sözleşmede kullanım alanı, zaman ve kişi sayısı gibi hususlar belirsizse, bu belirsizliğin giderilmesi için hâkimin hükmü belirlemesi gerektiği yönünde uygulama bulunduğundan, taraflar sözleşme metnini ve kuruluş tarihindeki fiili kullanımı delil olarak sunmalıdır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.2: Diğer irtifak hakkının kullanılmasında dürüstlük kuralına uyulmasını sağlar.
- 4721 m.781: Eşyaya bağlı irtifakların kazanım ve sona erme hükümlerinin kıyasen uygulanacağı temel düzenlemedir.
- 4721 m.786: Hak sahibinin hakkını korumak ve kullanmak için gerekli önlemleri alabilmesi yetkisini tanır.
- 4721 m.794: Tam yararlanma sağlayan intifa hakkını düzenler; diğer irtifak hakkını bundan ayırır.
- 4721 m.817: Oturma hakkını düzenler; bir binada sınırlı oturma biçiminde kurulan irtifak yalnızca oturma hakkı olabilir.
- 4721 m.826: Bağımsız ve sürekli irtifakların tapuda ayrı sayfaya taşınmaz olarak kaydını düzenler.

## Süreler

| Süre | Madde | Hüküm |
|---|---|---|
| üç yıllık | [m.834](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-834) | Malik, üst hakkı karşılığı olarak irat biçiminde borçlanılan edimleri güvence altına almak amacıyla, o tarihteki üst hakkı sahibinden en çok üç yıllık irat için tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilmiş üst hakkının ipotek edilmesini… |
| üç yıla | [m.834](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-834) | İrat, her yıl için eşit edimler biçiminde belirlenmemiş ise; bu kanunî ipoteğin tescili, iradın eşit olarak dağıtılmasında üç yıla düşecek miktarı için istenebilir. |
| yüz yıl | [m.836](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-836) | Üst hakkı, bağımsız bir hak olarak en çok yüz yıl için kurulabilir. |
| yüz yıllık | [m.836](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-836) | Üst hakkı, süresinin dörtte üçü dolduktan sonra, kurulması için öngörülen şekle uyularak her zaman en çok yüz yıllık yeni bir süre için uzatılabilir. |
| otuz yıl | [m.837](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-837) | Kaynak hakkı, bağımsız nitelikte ve en az otuz yıl için kurulmuş ise tapu kütüğüne taşınmaz olarak kaydedilebilir. |

## Konuda geçen kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2022/476 E., 2023/981 K., 18.10.2023 (m.838)
- 7. Hukuk Dairesi, 2024/2859 E., 2025/4136 K., 07.10.2025 (m.832)
- 7. Hukuk Dairesi, 2024/2533 E., 2025/3675 K., 16.09.2025 (m.832)
- 7. Hukuk Dairesi, 2024/2542 E., 2025/3676 K., 16.09.2025 (m.832)
- 7. Hukuk Dairesi, 2024/2413 E., 2025/2859 K., 27.05.2025 (m.832)
- 7. Hukuk Dairesi, 2024/1977 E., 2025/2849 K., 27.05.2025 (m.837)
- 7. Hukuk Dairesi, 2024/3624 E., 2025/1980 K., 14.04.2025 (m.837)
- 7. Hukuk Dairesi, 2024/2518 E., 2025/1112 K., 26.02.2025 (m.832)
- 7. Hukuk Dairesi, 2024/551 E., 2025/167 K., 09.01.2025 (m.837)
- 7. Hukuk Dairesi, 2024/3405 E., 2024/4797 K., 24.10.2024 (m.837)
- 7. Hukuk Dairesi, 2024/3097 E., 2024/4780 K., 23.10.2024 (m.838)
- 7. Hukuk Dairesi, 2023/3489 E., 2024/4539 K., 15.10.2024 (m.831)
- 7. Hukuk Dairesi, 2023/2822 E., 2024/2439 K., 07.05.2024 (m.837)
- 7. Hukuk Dairesi, 2024/587 E., 2024/1812 K., 27.03.2024 (m.837)
- 7. Hukuk Dairesi, 2023/4231 E., 2023/6544 K., 26.12.2023 (m.831)
- 7. Hukuk Dairesi, 2022/5541 E., 2023/5872 K., 30.11.2023 (m.831, m.832, m.833)
- 7. Hukuk Dairesi, 2022/2685 E., 2023/3993 K., 21.09.2023 (m.831, m.833)
- 11. Hukuk Dairesi, 2021/9108 E., 2023/3504 K., 05.06.2023 (m.835)
- 7. Hukuk Dairesi, 2022/927 E., 2023/2238 K., 24.04.2023 (m.831)
- 14. Hukuk Dairesi, 2018/2793 E., 2019/4607 K., 21.05.2019 (m.838)
- İkinci Bölüm, 2016/15702 E., 12.09.2019 (m.831)

---

Bu metin eğitim amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Bağlayıcı olan madde metnidir; alıntılarken maddenin güncel hâlini teyit edin.
Kaynak: https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/suresinden-once-devir-istemi-ve-ust-hakki-iradinin-guvencesi