---
title: "Vasinin atanması — Medeni Hukuk konu anlatımı"
course: "Medeni Hukuk"
law: "Türk Medeni Kanunu"
articles: "TMK m.413–425"
compiled: "2026-10-21"
jurisdiction: "TR"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/vasinin-atanmasi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
---

# Vasinin atanması

Medeni Hukuk › Aile hukuku › Vesayet › Vesayet düzeni — [Medeni Hukuk](https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk)

## Kısaca

TMK m.413, vesayet altına alınan kişiye vasi atanmasında vesayet makamının takip edeceği ilkeleri düzenler: vasiyi yeterlilik koşuluna bağlar, birden çok vasi atanmasının şartlarını gösterir ve birden çok kişinin vesayeti birlikte yürütmesi için ilgililerin rızasını arar.

## Kapsam

Bu konu, Türk Medeni Kanunu m.413–425 hükümlerini kapsar: genel olarak, eşin ve hısımların önceliği, ilgililerin isteği, vasiliği kabul yükümlülüğü, vasilikten kaçınma sebepleri, vasiliğe engel olan sebepler, vasinin atanması, geçici önlemler, tebliğ ve ilân, usul, geçici görev, karar, görevin verilmesi.

- [TMK m.413 — Genel olarak](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-413)
- [TMK m.414 — Eşin ve hısımların önceliği](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-414)
- [TMK m.415 — İlgililerin isteği](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-415)
- [TMK m.416 — Vasiliği kabul yükümlülüğü](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-416)
- [TMK m.417 — Vasilikten kaçınma sebepleri](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-417)
- [TMK m.418 — Vasiliğe engel olan sebepler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-418)
- [TMK m.419 — Vasinin atanması](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-419)
- [TMK m.420 — Geçici önlemler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-420)
- [TMK m.421 — Tebliğ ve ilân](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-421)
- [TMK m.422 — Usul](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-422)
- [TMK m.423 — Geçici görev](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-423)
- [TMK m.424 — Karar](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-424)
- [TMK m.425 — Görevin verilmesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-425)

## [TMK m.413 — Genel olarak](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-413)

Madde, vesayet altına alınan kişiye vasi atanmasında vesayet makamının takip edeceği ilkeleri düzenler: vasiyi yeterlilik koşuluna bağlar, birden çok vasi atanmasının şartlarını gösterir ve birden çok kişinin vesayeti birlikte yürütmesi için ilgililerin rızasını arar. Uygulama, vesayet makamının vasi atama kararı vermesi bakımından geçerlidir. Madde, vasinin eş ve hısımlar arasından seçimini (m.414), ilgililerin ve ana babanın gösterdiği kişinin atanmasını (m.415), vasiliği kabul yükümlülüğünü (m.416), vasilikten kaçınma sebeplerini (m.417) ve vasiliğe engelleri (m.418) düzenlemez. Ayrıca vasinin görevleri (m.438 vd.), vasinin atanmasına ilişkin itiraz ve kaçınma usulü (m.422) ile vasinin görevden alınması (m.483) bu maddenin dışındadır.

### Genel olarak: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Vasi**: Vesayet altına alınan kişinin kişisel ve malvarlığı işlerini, kanunda gösterilen ölçüde temsil ederek yürüten görevli kişidir. Madde bakımından vasi olabilecek kişi, vesayet makamınca atanan gerçek kişidir.
- **Vesayet makamı**: Vasiyi atayan ve vesayet işlerini yürüten idari nitelikteki makamdır. Atama kararını bu makam verir.
- **Yeterlilik (ehliyet)**: Atanacak kişinin vasilik görevini yerine getirebilecek yetenekte olmasıdır. Madde bunu ergin olma koşuluyla ifade eder; ayrıca uygulamada kişinin vesayet nedenine göre özel yeterliliği de aranır.
- **Birden çok vasi**: Vesayetin birlikte ya da vesayet makamının belirlediği yetkiler çerçevesinde ayrı ayrı yürütülmek üzere birden fazla kişinin atanmasıdır. Birden fazla vasi atanması zorunlu değildir; gereken durumlarda mümkündür.
- **Rıza**: Birden çok vasinin vesayeti birlikte yürütmesi için her birinin açıkça verdiği onaydır. Rıza bulunmadan birlikte görevlendirme yapılamaz.

### Genel olarak: hangi şartlar aranır?

- Vasi olarak atanacak kişinin ergin olması gerekir.
- Vasi olarak atanacak kişinin görevi yerine getirebilecek yetenekte bulunması gerekir; vesayet makamı bu yeterliliği somut vesayet nedenine göre de değerlendirmelidir.
- Birden çok vasi atanacaksa, bu atama görevin gerektirdiği hallerde yapılmalıdır.
- Birden çok kişinin vesayeti birlikte yürütmek üzere görevlendirilmesi için her birinin rızası bulunmalıdır; rıza yoksa birlikte görevlendirme yapılamaz.
- Birden çok vasi, birlikte veya vesayet makamının belirlediği yetkiler çerçevesinde ayrı ayrı görev yapacak biçimde atanabilir.

### Genel olarak: hangi sonuçları doğurur?

- Vesayet makamı, yeterlilik koşullarını taşıyan bir ergini vasi olarak atar.
- Gereken hâllerde birden çok vasi atanabilir.
- Rızası bulunmayan kişiler için birlikte vesayet görevlendirmesi yapılamaz.
- Birden çok vasinin ayrı ayrı yetkilendirildiği hâllerde, her vasi kendisine ayrılan alanda işlem yapar ve diğer vasinin onayını almak zorunda değildir.
- Ergin olmayan kişiye vasi olarak atama yapılamaz; böyle bir atama bu maddeye aykırı olur.

### Birlikte görev ile ayrı ayrı görev arasındaki fark nedir?

- Birden çok vasinin birlikte yürüttüğü vesayet, her işte tüm vasilerin ortak hareket etmesini ifade eder.
- Vesayet makamının belirlediği yetkiler uyarınca ayrı ayrı yürütülen vesayet, her vasinin kendisine verilen alanda tek başına hareket etmesini ifade eder.

Sonuç: Ayrı ayrı görevlendirmede vasilerden birinin işi diğerinin onayına bağlı değildir; birlikte görevlendirmede ise ortak karar aranır.

### Tek vasi ile birden çok vasi arasındaki fark nedir?

- Kural olarak vesayet tek bir vasiye verilir ve bu çoğu vesayet için yeterlidir.
- Malvarlığının çok olması veya yapılacak işlerin çokluğu gibi gereklilik hallerinde birden çok vasi atanabilir.

Sonuç: Birden çok vasi atanması istisnai bir tercihtir; atamada görevin gerektirdiği ölçü aranır.

### Rızası bulunan ile rızası bulunmayan birden çok vasi arasındaki fark nedir?

- Her vasinin açıkça rıza verdiği hâlde birlikte görevlendirme yapılabilir.
- Rızası bulunmayan vasi için birlikte görevlendirme yapılamaz.

Sonuç: Rıza eksikse birlikte görevlendirme geçersiz kalır; bu durumda vesayet makamının başka bir çözüm araması gerekir.

### Genel olarak: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Birden çok vasinin atanmasını, sadece kişinin ihtiyacı varmış gibi her vesayet için olağan bir uygulama saymak; birden çok vasi atanması istisnai ve gerekçeli bir tercihtir.
- Ergin olma koşulunu yeterlilik koşulunun tamamı saymak; ergin olmak zorunlu bir koşul olmakla birlikte yeterli değildir, somut vesayet nedenine göre özel yeterlilik de aranır.
- Birden çok vasinin birlikte görevlendirilmesinde rızayı aramamak; rıza olmadan birlikte görevlendirme yapılamaz.
- Ayrı ayrı yetkilendirilmiş vasilerden birinin işlemi için diğer vasinin onayını aramak; yetki ayrımı yapılmışsa her vasi kendi alanında tek başına hareket eder.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Vasi atanırken, vesayet makamının kişinin genel ehliyetinin yanında vesayet nedeniyle ilgili özel yeterliliğini de araştırması gerektiği kabul edilmektedir. (18. Hukuk Dairesi, 2015/13950 E., 2015/14844 K., 20.10.2015)
- Ergin olma koşulu, vasilik görevinin yerine getirilebilmesi için zorunlu bir ehliyet olarak değerlendirilmektedir. (18. Hukuk Dairesi, 2015/13950 E., 2015/14844 K., 20.10.2015)

### Nasıl ispat edilir?

- Vasi atanmasını talep eden veya atamanın yerinde olduğunu ileri süren taraf, atanan kişinin ergin ve görevi yerine getirebilecek yetenekte olduğunu ortaya koymalıdır; bu konuda kimlik belgesi, yaş ve sağlık kayıtları ile vesayet dosyasındaki bilgiler kullanılabilir.
- Birden çok vasi atanmasının gerekliliği, malvarlığının büyüklüğü veya yapılacak işlerin çokluğu gibi somut durumlarla ortaya konulur; bu konuda dosyadaki mal beyanı ve iş dökümü belge niteliği taşır.
- Birden çok vasinin birlikte görevlendirilmesi için her birinin rızasının bulunduğu, yazılı veya vesayet makamı önünde verilmiş beyanla ispatlanmalıdır; rızanın bulunmadığını ileri süren taraf bu savunmayı dosyadaki beyanlarla ortaya koyar.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.414](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-414): Vasi atamasında eş ve yakın hısımların önceliğini düzenler; bu madde ile birlikte vasinin seçim ölçütlerini tamamlar.
- [4721 sayılı Kanun m.415](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-415): Vesayet altına alınacak kişinin veya ana babasının göstereceği kişinin atanmasını düzenler; atama yetkisinin sınırlarını belirler.
- [4721 sayılı Kanun m.418](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-418): Vasiliğe engel sebepleri gösterir; m.413'te belirtilen yeterlilik koşulu ile birlikte uygulanır.
- [4721 sayılı Kanun m.422](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-422): Atanan vasinin kaçınma hakkını ve atamaya itirazı düzenler; atama kararının sonradan denetlenmesini sağlar.

## [TMK m.414 — Eşin ve hısımların önceliği](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-414)

TMK m.414, vesayet altına alınacak kişi için vasi atanmasında öncelikli atama sırasını düzenler: vesayet makamı, haklı sebep yoksa önce vesayet altına alınacak kişinin eşini, eşi yoksa yakın hısımlarından birini vasi olarak atar. Atamada vasilik koşullarının taşınması ve yerleşim yerinin yakınlığı ile kişisel ilişkilerin gözetilmesi esastır. Madde, vasilik koşullarının kendisini, vasinin görevlerini, vesayet makamının vasi seçiminde takdir yetkisinin ayrıntılarını ve vasinin atanmasına ilişkin usulü düzenlemez (ilgili hükümler TMK m.403 ve devamındadır). Kendi kendine atanma, vasinin reddi, görevden alınma ve vesayet makamının kendi kararını değiştirmesi gibi konular da bu maddenin kapsamı dışındadır.

### Eşin ve hısımların önceliği: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Vesayet makamı**: Vesayet altına alınacak kişinin vasisini belirleyen ve vesayet işlerini denetleyen resmi makamdır. Madde, vasi seçiminde bu makama bağlı bir sıralama ve takdir ölçütü koyar.
- **Haklı sebep**: Eş veya yakın hısımın vasi atanmasına engel olan, kanunda sayılmamış ve somut olaya göre değerlendirilen durumdur. Haklı sebep varsa öncelikli atama sırası uygulanmaz ve vesayet makamı başka bir kişiyi seçebilir.
- **Vasilik koşulları**: Kişinin vasi olabilmesi için kanunen aranan ehliyet ve diğer şartların toplamıdır. Madde, öncelikli sırada bulunan eş veya hısmın bu koşulları taşımasını şart koşar; koşulları taşımayan kişi bu sıraya göre atanamaz.
- **Yakın hısım**: Vesayet altına alınacak kişiyle kan veya kayın bağı içinde yakınlığı bulunan kişidir. Maddede öncelik sırası eşten sonra gelir ve yakınlık derecesi ile birlikte değerlendirilir; kayın hısımları da bu kapsamda sayılabilir.
- **Yerleşim yerlerinin yakınlığı ve kişisel ilişkiler**: Birden fazla adayın bulunması halinde vesayet makamının dikkate alacağı tamamlayıcı ölçütlerdir. Bu ölçütler bağlayıcı bir öncelik sırası oluşturmaz, takdir kapsamında değerlendirilir.

### Eşin ve hısımların önceliği: hangi şartlar aranır?

- Vesayet altına alınacak kişi için vasi atanması gerekmelidir.
- Haklı bir sebep bulunmamalıdır; haklı sebep varsa öncelikli atama uygulanmaz.
- Atanacak kişi vesayet altına alınacak kişinin eşi olmalı ve vasilik koşullarını taşımalıdır.
- Eş yoksa ya da eş atanamıyorsa, vesayet altına alınacak kişinin yakın hısımlarından biri, vasilik koşullarını taşımak kaydıyla atanmalıdır.
- Atama yapılırken yerleşim yerlerinin yakınlığı ve kişisel ilişkiler göz önünde tutulmalıdır.
- Vasilik koşullarını taşımayan eş ya da hısım bu öncelik sırasına göre atanamaz.

### Eşin ve hısımların önceliği: hangi sonuçları doğurur?

- Vesayet altına alınacak kişinin eşi vasilik koşullarını taşıyorsa, vesayet makamı öncelikle eşi vasi olarak atar.
- Eş vasilik koşullarını taşımıyorsa veya haklı bir sebeple atama engelleniyorsa, yakın hısımlardan biri vasi olarak atanabilir.
- Haklı sebep bulunmadığı halde öncelikli sıra gözetilmeden başka bir kişinin vasi atanması, atamanın dayanağını kanuna aykırı kılar.
- Haklı sebep varsa vesayet makamı öncelikli sırayı uygulamayabilir ve vesayet altına alınacak kişinin yararına uygun başka bir kişiyi atayabilir.
- Atama, vesayet makamının takdirinde olup yerleşim yerinin yakınlığı ve kişisel ilişkiler gözetilerek yapılır.

### Eş ile yakın hısım arasındaki fark nedir?

- Vesayet altına alınacak kişinin eşi, sıralamada ilk sıradadır ve öncelikle atanması gereken kişidir.
- Eşin bulunmaması ya da atanamaması halinde sıra yakın hısımlara geçer; hısımlar arasında da yakınlık ve yerleşim yeri ölçütü belirleyici olur.

Sonuç: Eş vasilik koşullarını taşıyorsa hısımlar öncelik kazanamaz; eş atanamıyorsa hısımdan biri atanır.

### Haklı sebep yokluğu ile haklı sebep varlığı arasındaki fark nedir?

- Haklı sebep yoksa vesayet makamı öncelikli sırayı izlemek zorundadır.
- Haklı sebep varsa öncelikli sıra uygulanmaz ve vesayet makamı eş ya da hısım dışında bir kişiyi vasi atayabilir.

Sonuç: Haklı sebebin varlığı, öncelikli atama kuralının dışında kalmayı sağlar.

### Öncelikli atama ile kişisel ilişkiler ve yerleşim yeri ölçütü arasındaki fark nedir?

- Sıralama, eş ve hısım arasındaki öncelik düzenini ifade eder ve kişinin kim olduğuna göre belirlenir.
- Yerleşim yerlerinin yakınlığı ve kişisel ilişkiler, aynı sıradaki birden fazla aday arasında gözetilecek tamamlayıcı ölçütlerdir.

Sonuç: Aynı sırada birden fazla uygun aday varsa vesayet makamı bu ölçütlere göre seçim yapar.

### Eşin ve hısımların önceliği: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Eşin varlığını yeterli saymak; eşin vasilik koşullarını taşıyıp taşımadığını araştırmadan öncelikli atama yapmak.
- Haklı sebep ölçütünü gözardı ederek hısımları doğrudan sıralamaya dahil etmek ya da tersine haklı sebep olmadan öncelikli sırayı atlamak.
- Yerleşim yerlerinin yakınlığı ve kişisel ilişkileri bağlayıcı bir öncelik sırası gibi değerlendirmek; bunlar yalnızca tamamlayıcı ölçütlerdir.
- Eşin ya da hısmın vasilik koşullarını taşımadığı halde atanabileceğini varsaymak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Kısıtlı lehine vasi atanmasında eş ya da yakın hısım bulunduğunda, bu kişilerin öncelikli sırada atanması gerektiği kabul edilmektedir. (3. Hukuk Dairesi, 2025/71 E., 2025/3427 K., 19.06.2025)

### Nasıl ispat edilir?

- Vasi atanmasını talep eden taraf, eşin ya da yakın hısmın bulunduğunu ve vasilik koşullarını taşıdığını nüfus kayıtları ile belgelendirmelidir.
- Öncelikli sıra dışında bir kişinin atanmasına dayanan taraf, haklı sebebin varlığını somut olayda ortaya koymakla yükümlüdür.
- Eşin ya da hısmın vasilik koşullarını taşımadığını ya da atama engelinin bulunduğunu savunan taraf, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
- Yerleşim yerinin yakınlığı ve kişisel ilişkiler gibi takdir ölçütleri, vesayet makamının dosyasındaki bilgi ve belgelerle değerlendirilir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.403](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-403): Vasilik koşullarını ve vasi olamayacak kişileri düzenler; m.414'te öncelikli atanacak eş ya da hısmın bu koşulları taşıması gerekir.

## [TMK m.415 — İlgililerin isteği](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-415)

TMK m.415, vasi atanmasında öncelik sırasını düzenler: haklı sebep yoksa vasilik, vesayet altına alınacak kişinin ya da onun ana veya babasının göstereceği kişiye verilir. Maddenin uygulanması vasi atanmasıyla sınırlıdır. Kişiye uygulanır; vasinin kimlik, ehliyet ve görevden alınma koşullarını düzenlemez (m.416-418). Vasinin görev ve yetkileri, hesap verme ve vesayet makamının denetimi bu maddenin konusu değildir (m.450 vd., m.459 vd.). Vesayet makamının vasi atama kararını nasıl vereceği ve atamaya itiraz usulü de bu maddede yer almaz.

### İlgililerin isteği: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Vasi**: Vesayet altına alınan kişinin kişisel ve malvarlığı işlerini yasal temsilci sıfatıyla yürütmek üzere atanan kişidir. Maddenin asıl konusu, bu göreve kimin getirileceğidir.
- **Haklı sebep**: Atanması öncelikli kişilerin vasi olarak atanmasını engelleyen somut durumdur. Madde metni haklı sebebi tanımlamaz; hangi durumun bu niteliği taşıdığı somut olaya göre değerlendirilir.
- **Vesayet altına alınacak kişi**: Ayırt etme gücünden yoksun ya da sınırlı ehliyetsiz olduğu için vesayet altına alınması gereken kişidir. Kendisi, vasi seçimi konusunda ilk sırada yer alan kişidir.
- **Gösterme (vasi göstermesi)**: Vesayet altına alınacak kişinin veya ana ya da babanın, ileride vasi olarak atanmasını istediği kişiyi belirlemesidir. Gösterilen kişi, vesayet makamınca kendiliğinden atanmak zorundadır, ancak haklı sebep varsa bu bağlayıcılık ortadan kalkar.

### İlgililerin isteği: hangi şartlar aranır?

- Vesayet altına alınacak bir kişi bulunmalıdır ve bu kişi için vasi atanması gerekmelidir.
- Vesayet altına alınacak kişi ya da ana veya babası, vasi olarak kimi göstereceğini belirlemiş olmalıdır.
- Gösterilen kişi için haklı bir sebep bulunmamalıdır; haklı sebep varsa atama bu kişiye yapılmaz.
- Haklı sebep varsa vesayet makamı, gösterilen kişi dışında bir kişiyi vasi olarak atamalıdır.

### İlgililerin isteği: hangi sonuçları doğurur?

- Haklı sebep yoksa vasilik, vesayet altına alınacak kişinin ya da ana veya babasının gösterdiği kişiye verilir.
- Gösterilen kişi haklı bir sebep bulunmadıkça vasi olarak atanır; vesayet makamı bu tercihe bağlıdır.
- Haklı sebep varsa gösterilen kişi atanmaz ve vesayet makamı başka bir kişiyi vasi atar.
- Vesayet altına alınacak kişi ya da ana veya babası gösterme yapmamışsa, madde bu durumda atama sırasını düzenlemez; vasi, vesayet makamınca başka kurallara göre belirlenir.
- Haklı sebep engeli yoksa gösterilen kişi vasi olarak atanmaya zorunlu olarak yönlendirilir.

### Vesayet altına alınacak kişinin gösterdiği kişi ile ana veya babanın gösterdiği kişi arasındaki fark nedir?

- Vesayet altına alınacak kişi kendi gösterdiği kişiyi ileri sürer; bu kişinin ayırt etme gücü yerindedir ve kendi işlerini belirleyebilir.
- Ana veya baba, çocuğu adına bu göstermeyi yapar; vesayet altına alınacak kişi küçük ya da ayırt etme gücünden yoksun olduğu için kendisi gösterme yapamaz.

Sonuç: Göstermenin hangi sıfatla yapıldığı önemli değildir; her ikisinin gösterdiği kişi aynı önceliğe sahiptir. Madde metni iki gösterme türünü birlikte sayar.

### Haklı sebep yoksa ile haklı sebep varsa arasındaki fark nedir?

- Haklı sebep yoksa gösterilen kişi vasi olarak atanır.
- Haklı sebep varsa madde bu atamayı engeller ve vesayet makamı başka bir kişiyi atar.

Sonuç: Gösterilen kişinin atanması kesin değildir; haklı sebep varlığında vesayet makamı takdirini kullanır.

### İlgililerin isteği: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Gösterme yapılmış olmasını, haklı sebep varlığında da gösterilen kişinin kesin olarak atanacağı biçiminde yorumlamak.
- Vesayet altına alınacak kişinin gösterme yetkisini, ayırt etme gücü olmayan kişi adına yapılan göstermelerle karıştırmak.
- Haklı sebep kavramını madde metninde tanımlı sanmak; somut olaya göre değerlendirilmesi gerektiğini gözden kaçırmak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Malzemede bu maddeye ilişkin bir uygulama eğilimi bulunmamaktadır.

### Nasıl ispat edilir?

- Gösterme işleminin varlığını ileri süren taraf, gösterme iradesini yazılı ya da yetkili makam önünde yapılmış bir belgeyle ispatlamalıdır.
- Haklı sebebin varlığını ileri süren taraf, bu sebebi ispat etmekle yükümlüdür.
- Gösterilen kişinin atanmasını isteyen taraf, gösterilen kişinin vasi olmaya engel bir durumunun bulunmadığını ortaya koymalıdır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.416: Vasi olamayacak kişileri düzenler; gösterilen kişi bu hükümler kapsamında ise atanamaz.
- 4721 m.417: Vasilikten kaçınma ve vasiliğin reddine ilişkin sebepleri düzenler; haklı sebep kavramının bir kısmını oluşturabilir.
- 4721 m.418: Vasinin görevden alınmasını düzenler; atamadan sonra ortaya çıkan durumları kapsar.

## [TMK m.416 — Vasiliği kabul yükümlülüğü](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-416)

Bu madde, vesayet altına alınan kişinin yerleşim yerinde oturan kişilerden vasiliğe atananların vasilik görevini kabul etme yükümlülüğünü ve bu yükümlülüğün aile meclisince atanma hâlinde bulunmadığını düzenler. Yükümlülük, vasi atanan kişinin vesayet altına alınan kişinin yerleşim yerinde oturması koşuluna bağlıdır. Madde, vasilikten kaçınma sebeplerini, vasiliğe engel halleri, vasi atanma usulünü, vasinin görev süresini ve yetkilerini düzenlemez (m.417, m.418, m.419-422, m.456, m.403 ve devamı). Kaçınma beyanının usulü ve süresi ile itiraz hakkı da bu maddede değil, ilgili maddelerdedir (m.422).

### Vasiliği kabul yükümlülüğü: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Vasiliği kabul yükümlülüğü**: Vesayet makamınca vasi olarak atanan kişinin, bu görevi üstlenmekle borçlu olması durumudur. Kural olarak bütün atananlar için değil, vesayet altına alınan kişinin yerleşim yerinde oturanlar için geçerlidir.
- **Yerleşim yerinde oturan**: Vesayet altına alınan kişinin yerleşim yerinde fiilen oturan kimseyi ifade eder. Bu ölçüt, yerleşim yeri sahibi olma ölçütünden farklıdır; burada fiili oturma aranır.
- **Aile meclisince atanma**: Vasinin vesayet makamı yerine aile meclisi tarafından seçilmesi hâlidir. Bu halde kabul yükümlülüğü bulunmaz.

### Vasiliği kabul yükümlülüğü: hangi şartlar aranır?

- Vasiliğe atanan kişinin vesayet altına alınan kişinin yerleşim yerinde oturması gerekir.
- Atamanın vesayet makamınca yapılmış olması gerekir; aile meclisince yapılan atanmada kabul yükümlülüğü aranmaz.
- Atanan kişinin vasilikten kaçınma sebeplerinden birine (m.417) dayanmaması gerekir; aksi hâlde kabul yükümlülüğü bulunmakla birlikte görevi reddetme hakkı doğar.
- Atanan kişinin vasiliğe engel bir halde (m.418) bulunmaması gerekir; engel varsa atama geçerli olmaz.

### Vasiliği kabul yükümlülüğü: hangi sonuçları doğurur?

- Vesayet makamınca atanan ve yerleşim yerinde oturan kişi vasiliği kabul etmek zorundadır.
- Aile meclisince atanan kişi vasiliği kabul etme yükümlülüğü altında değildir.
- Kabul yükümlülüğü altındaki kişi, m.417'de sayılan sebeplerden biri varsa görevi reddedebilir.

### Yerleşim yerinde oturan ile oturmayan atananlar arasındaki fark nedir?

- Vesayet altına alınan kişinin yerleşim yerinde oturan kişi, vasiliğe atandığında görevi kabul etmekle yükümlüdür.
- Aynı yerleşim yerinde oturmayan kişi bakımından bu madde kabul yükümlülüğü öngörmez.

Sonuç: Oturmayan kişinin görevi kabul etmesi zorunlu değildir; kabul ya da ret serbesttir, ancak m.417 ve m.422 koşullarına tabidir.

### Vesayet makamınca atanma ile aile meclisince atanma arasındaki fark nedir?

- Vesayet makamınca atanan ve yerleşim yerinde oturan kişi kabul yükümlülüğü altındadır.
- Aile meclisince atanan kişi bakımından kabul yükümlülüğü yoktur.

Sonuç: Aile meclisince atanan kişi görevi kabul etmeyebilir; vesayet makamınca atananın ret hakkı ise m.417 sebeplerine bağlıdır.

### Vasiliği kabul yükümlülüğü: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Yerleşim yeri sahipliği ile fiilen oturmayı karıştırmak; madde fiili oturma koşulu arar.
- Kabul yükümlülüğünü tüm vasi atananlara uygulamak; madde yalnızca yerleşim yerinde oturanlar için yükümlülük getirir.
- Aile meclisince atanan kişiye de kabul yükümlülüğü yüklemek; bu hâlde yükümlülük yoktur.
- Kabul yükümlülüğünü, vasilikten kaçınma sebeplerinin sonucu olan görev reddi hakkıyla eşitlemek; yükümlülük ve kaçınma hakkı ayrı kavramlardır.
- Yükümlü kişinin reddinden sonra görevinin kendiliğinden sona erdiğini varsaymak; yeni vasi atanana kadar görev sürer.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Aile vesayetinde aile meclisince atanan kişinin kabul yükümlülüğü bulunmadığı, bu kişinin yerleşim yeri koşulunun aranmadığı kabul edilmektedir.
- Kabul yükümlülüğü altındaki kişi görevi reddederse, yerine yeni vasi atanana kadar göreve devam ettiği ve bu süredeki zarardan sorumlu olduğu kabul edilmektedir.

### Nasıl ispat edilir?

- Vasiliği kabul yükümlülüğünü ileri süren vesayet makamı ya da ilgili taraf, atanan kişinin vesayet altına alınan kişinin yerleşim yerinde oturduğunu belgelerle (nüfus kaydı, ikametgâh) ispatlar.
- Aile meclisince atandığını iddia eden kişi, atamanın aile meclisi kararıyla yapıldığını karar tutanağı ile ispatlar; bu hâlde kabul yükümlülüğü bulunmadığı savunması ileri sürülebilir.
- Görevi reddeden kişi, m.417 sebeplerinden birinin bulunduğunu ispat yükü altında kalır; örneğin yaş veya sağlık durumunu sağlık raporu ile belgelemesi gerekir.
- Görevi kabul etmediği için zarar doğduğunu iddia eden taraf, zararı ve nedensel bağı ispatlamakla yükümlüdür.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.417](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-417): Vasilikten kaçınma sebeplerini sayar; kabul yükümlülüğü altındaki kişi bu sebeplerden birini taşıyorsa görevi reddedebilir.
- [4721 sayılı Kanun m.418](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-418): Vasiliğe engel halleri düzenler; engel bulunan kişi vasi olarak atanamaz, bu madde kabul yükümlülüğünden önce atamanın geçerliliğini belirler.
- [4721 sayılı Kanun m.422](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-422): Vasilikten kaçınma hakkının on günlük süresini ve kullanılma usulünü düzenler.
- [4721 sayılı Kanun m.414](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-414): Vesayet makamının eş ve yakın hısımları öncelikle vasi atamasını düzenler; kabul yükümlülüğünün kimlere yöneleceğini belirleyen atama sırasıdır.
- [4721 sayılı Kanun m.467](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-467): Vasilik görevini reddeden kişinin yerine yeni vasi atanana kadar doğan zararlardan sorumluluğunu düzenler.

## [TMK m.417 — Vasilikten kaçınma sebepleri](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-417)

TMK m.417, vasi olarak atanan kişinin vasilik görevini kabul etmeyebileceği hâlleri sayar. Düzenlenen konular şunlardır: yaş sınırı, bedensel engel veya sürekli hastalık, dörtten çok çocuğun velisi olma, üzerinde vasilik görevi bulunma ve belirli kamu görevlerini yürütenlerin durumu. Hüküm, vasi olarak atanan ve kabul yükümlülüğü bulunan kişiler bakımından uygulanır. Maddenin düzenlemediği konular: vasilik engelleri (m.418), vasilikten kaçınma beyanının usulü ve süresi (m.422), vasilik görevinin sona ermesi (m.479-483), vasinin görevden alınması (m.483) ve vasi atanmasının genel usulü (m.413-416).

### Vasilikten kaçınma sebepleri: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Vasilikten kaçınma**: Atanan kişinin, kanunda sayılan bir sebebe dayanarak vasilik görevini kabul etmemesi hakkıdır. Bu hak kabul yükümlülüğünün istisnasıdır ve kanunda sayılan sebeplerle sınırlıdır.
- **Vasilik engeli**: Kişinin hiç vasi olarak atanamamasını sağlayan sebeplerdir ve m.418'de düzenlenir. Vasilikten kaçınma ise kişinin görevi reddedebilmesi, yani engel değil isteğe bağlı bir özür niteliğindedir.
- **Özür sebebi**: Maddede sayılan ve vasilik görevini kabul etmeme hakkı veren hâllerdir. Bedensel engel ya da sürekli hastalık hâlinde, görevin güçlükle yapılabilecek olması ölçüt alınır.
- **Kamu görevi niteliğindeki vasilik**: Vesayetin kamu hizmeti olarak görülmesi nedeniyle bazı kişilerin görevi kabul yükümlülüğü altında tutulmasıdır. Bu yükümlülük m.416'da düzenlenir ve m.417'deki kaçınma hakkı bu genel kuralın istisnasıdır.

### Vasilikten kaçınma sebepleri: hangi şartlar aranır?

- Kişinin vasi olarak atanmış olması gerekir; atama yapılmadan kaçınma hakkı doğmaz.
- Kişinin altmış yaşını doldurmuş olması ya da bedensel engeli veya sürekli hastalığı nedeniyle görevi güçlükle yapabilecek durumda olması gerekir.
- Kişinin dörtten çok çocuğun velisi olması gerekir; dört çocuk bu sınıra dahil değildir.
- Kişinin üzerinde en az bir vasilik görevi bulunması yeterlidir; ikinci görev için kaçınma hakkı bu sebepten doğar.
- Kişinin Cumhurbaşkanı, TBMM üyesi, Cumhurbaşkanı yardımcısı, bakan, hâkim ya da savcı olması gerekir.
- Kaçınma hakkı, kabul yükümlülüğü bulunan ve m.417'de sayılan sebeplerden birine dayanan kişilere tanınır; sebep yoksa kişi görevi kabul etmek zorundadır.

### Vasilikten kaçınma sebepleri: hangi sonuçları doğurur?

- Kaçınma sebebi bulunan kişi vasilik görevini kabul etmeyebilir; bu durumda kabul yükümlülüğü ortadan kalkar.
- Kaçınma sebebi bulunmayan kişi atanırsa görevi kabul etmek zorundadır; kabul etmezse m.416 gereğince sorumluluk doğar.
- Kaçınma hakkı, m.422 uyarınca vesayet makamına yapılan beyanla kullanılır; kullanılmadıkça kabul yükümlülüğü devam eder.
- Kaçınma sebebi, m.417'de sayılanlarla sınırlıdır; sayılmayan bir sebep tek başına kaçınma hakkı vermez.
- Kaçınma beyanı ileriye etkilidir; beyandan önce görev yapılmış işlemler geçerliliğini korur.

### Kaçınma sebebi ile vasilik engeli arasındaki fark nedir?

- m.417'deki sebepler, kişinin görevi reddetme hakkı verir. Bu sebepler isteğe bağlı bir özür niteliğindedir.
- m.418'deki sebepler, kişiyi hiç vasi olarak atanamaz hâle getirir ve bu sebeplerden biri varsa atama yapılamaz.

Sonuç: m.417 sebebi taşıyan kişi görevi kabul etmeyebilir. m.418 sebebi taşıyan kişi atansa bile vasi olamaz ve yaptığı işlemler geçersizdir.

### Yaş sınırı ile bedensel engel ve sürekli hastalık arasındaki fark nedir?

- Yaş sınırı (altmış yaş) objektif bir ölçüttür ve kişinin yaşının bu sınırı doldurması yeterlidir.
- Bedensel engel ve sürekli hastalık ölçütü, görevi güçlükle yapabilecek olma durumuna bağlıdır.

Sonuç: Yaş sınırı için görevin fiilen zorluğu aranmaz; bedensel engelde ise görevin güçlüğünün ortaya konulması gerekir.

### Genel kabul yükümlülüğü ile m.417 istisnası arasındaki fark nedir?

- Vesayet altına alınan kişinin yerleşim yerinde oturan ve vasi atanan kişi, m.416 gereğince görevi kabul etmekle yükümlüdür.
- m.417'deki sebeplerden birini taşıyan kişi bu yükümlülükten kaçınabilir.

Sonuç: Kaçınma hakkı kullanılmazsa kabul yükümlülüğü devam eder ve kişi görevi kabul etmek zorunda kalır.

### Kamu görevlileri ve diğer kişiler: fark nedir?

- Cumhurbaşkanı, TBMM üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar, hâkim ve savcılar bu sıfatlarının sağladığı özür sebebiyle görevi kabul etmeyebilir.
- Diğer kişiler, yalnızca m.417'de sayılan diğer sebeplerden birine dayanabilir.

Sonuç: Kamu görevlisi sıfatı tek başına özür sebebidir; vasilik görevinin fiilen zorluğu ayrıca aranmaz.

### Vasilikten kaçınma sebepleri: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Dört çocuğu olan kişiyi dörtten çok çocuğun velisi saymak; sınır dört çocuğun dahil olmadığı şeklinde yorumlanmalıdır.
- Altmış yaşını doldurmuş kişinin yaşı nedeniyle görevi güçlükle yapabileceğini ayrıca ispatlamak gerektiğini düşünmek; yaş sınırı için bu ölçüt aranmaz.
- m.417 sebebi ile m.418 engelini karıştırmak; birincide kişi görevi reddedebilirken ikincide hiç vasi olamaz.
- Kamu görevlisi sıfatını yalnızca bu sıfatta bulunmanın yeterli olduğunu unutarak, görevin fiilen yürütülemeyeceğini ayrıca araştırmak.
- Maddedeki sayının tahdidi olmadığını varsaymak; kanun sebepleri sınırlı olarak saymıştır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Kaçınma hakkının kullanılmasında vesayet makamına yapılan beyanın yeterli olduğu ve belirli bir şekle bağlı olmadığı kabul edilmektedir.
- Bedensel engel ve sürekli hastalık hâlinde görevin güçlükle yapılabilecek olmasının somut olarak ortaya konulması gerektiği kabul edilmektedir.
- Dörtten çok çocuk sayısının hesabında dört çocuğun kendisinin sınır içinde kaldığı kabul edilmektedir.
- Üzerinde bir vasilik görevi bulunan kişinin ikinci bir görevi reddedebileceği kabul edilmektedir.

### Nasıl ispat edilir?

- Kaçınma hakkını kullanan kişi, sebebin varlığını ispatlamakla yükümlüdür; ör. yaş için nüfus kaydı, sağlık durumu için sağlık kurulu raporu.
- Dörtten çok çocuğun velisi olma hâli, nüfus kayıtları ile ispatlanır.
- Üzerinde vasilik görevi bulunduğu iddiası, vesayet dairesinden alınacak kayıtlarla ispatlanır.
- Kamu görevi sıfatı, atama kararı veya görev belgesiyle ispatlanır.
- Kaçınma beyanının süresinde yapıldığı ve vesayet makamına ulaştığı, beyanı yapan kişi tarafından ispatlanır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.416: Vesayet altına alınan kişinin yerleşim yerinde oturan ve vasi atanan kişinin kabul yükümlülüğünü düzenler. m.417, bu yükümlülüğün istisnalarını gösterir.
- 4721 m.418: Vasi olmaya engel sebepleri düzenler. m.417'deki kaçınma sebepleriyle karıştırılmamalıdır; m.418 sebebi varsa kişi hiç vasi olamaz.
- 4721 m.422: Vasilikten kaçınma hakkının on günlük süre içinde, vesayet makamına yapılacak beyanla kullanılacağını düzenler.
- 4721 m.423: Kaçınma ya da itiraz hâlinde görevin devam edip etmeyeceğini ve geçici vasinin durumunu düzenler.
- 4721 m.413: Vasi atanmasında yeterlilik ilkesini koyar; m.417 bu yeterliliğin kabul tarafındaki sınırlarını belirler.
- 5237 sayılı Kanun m.53: Kamu hizmetinden yasaklılık sonucunu düzenler. m.417 bu kapsamda kamu görevlisi kişilere yer vermez, ancak m.418 ile birlikte okunur.

## [TMK m.418 — Vasiliğe engel olan sebepler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-418)

Madde, vasi olamayacak kişileri dört bent halinde sayar: kısıtlılar, kamu hizmetinden yasaklılar ile haysiyetsiz hayat sürenler, menfaati vesayet altındaki kişinin menfaatiyle önemli ölçüde çatışanlar veya onunla düşmanlığı bulunanlar ve ilgili vesayet dairelerinin hâkimleri. Düzenleme, vesayet altına alınacak kişiye atanacak vasinin kim olamayacağını belirler ve kanunun mutlak ve nispi nitelikteki engellerini kapsar. Madde, vasilikten kaçınma sebeplerini düzenlemez (m.417). Vasinin atanma usulünü, eşe ve hısımlara öncelik tanınmasını düzenlemez (m.413, m.416). Vasilik görevinin sona ermesini ve vasinin görevden alınmasını düzenlemez (m.479-m.488). Vasinin bu görevde sorumluluğunu ve özen yükümlülüğünü düzenlemez (m.467 ve ilgili hükümler).

### Vasiliğe engel olan sebepler: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Vasilik engeli**: Kanunun sayarak belirlediği, bulunduğu sürece kişinin vasi olarak atanmasını hukuken imkânsız kılan durumlardır. Engel, kişinin fiilî elverişliliğinden bağımsız olarak yasal yetersizlik yaratır.
- **Kısıtlı**: Hukuken kısıtlanmış, fiil ehliyeti sınırlandırılmış kişidir. Bu bent yalnızca kısıtlılık kararıyla kısıtlanmış kişiyi kapsar; kendisine yalnızca kayyım veya istisnaen yasal temsilci atanan kişi bu terimin kapsamına girmez.
- **Menfaat çatışması**: Vasi olarak atanacak kişinin menfaatinin, vesayet altındaki kişinin menfaatiyle önemli ölçüde çatışmasıdır. Önemli (ciddi) bir tehlike oluşturması yeterlidir; fiilen zarar doğmuş olması aranmaz.
- **Kamu hizmetinden yasaklı**: Türk Ceza Kanunu m.53 uyarınca kamu hizmetinden yasaklanmış kişidir.
- **İlgili vesayet dairesi hâkimi**: Vesayet altına alınacak kişinin yerleşim yerinin bulunduğu sulh ve asliye hukuk hâkimleridir. Bu hâkimler mutlak olarak vasi olamaz; ilgili daire ile sınırlı bir yetki aranmaz.

### Vasiliğe engel olan sebepler: hangi şartlar aranır?

- Vasi adayı kısıtlı olmamalıdır; kısıtlılık kararıyla fiil ehliyeti sınırlandırılmış kişi vasi olarak atanamaz.
- Vasi adayı kamu hizmetinden yasaklı olmamalı ve haysiyetsiz bir hayat sürmemelidir.
- Vasi adayının menfaati, vesayet altındaki kişinin menfaatiyle önemli ölçüde çatışmamalıdır; ayrıca aralarında düşmanlık bulunmamalıdır.
- Vasi adayı, vesayet altına alınacak kişinin yerleşim yerinin bulunduğu vesayet dairesinde görev yapan hâkim veya asliye hukuk hâkimi olmamalıdır.
- Bu engellerden biri varsa atama geçersiz olur ve vesayet makamı bu kişiyi vasi olarak atayamaz; kaçınma sebepleri (m.417) bu unsurun parçası değildir.

### Vasiliğe engel olan sebepler: hangi sonuçları doğurur?

- Maddede sayılan engellerden birini taşıyan kişi vasi olarak atanamaz; engel bulunmasına rağmen yapılan atama yasal yetersizlik nedeniyle sakattır.
- Bent 4 kapsamındaki hâkimlerin vasi olması mutlak olarak yasaktır; bu engel için menfaat araştırması yapılmaz.
- Bent 3 kapsamında menfaat çatışması bulunmadığı tespit edilirse engel doğmaz ve kişi vasi olarak atanabilir.
- Kendisine yalnızca kayyım atanmış kişi, kısıtlılık kararı bulunmadığı sürece bent 1 kapsamında vasi olamaz hale gelmez.

### Kısıtlı vasi olamaz ile kısıtlının kayyım veya yasal temsilci olarak atanması arasındaki fark nedir?

- Bent 1 kapsamında kısıtlı olan kişi vasi olarak atanamaz; kısıtlılık hâlinin varlığı yeterlidir.
- Kendisine kayyım veya istisnaen yasal temsilci atanmış kişi kısıtlı değildir; kısıtlılık kararı bulunmayan bu kişiler bent 1 kapsamında değerlendirilmez.

Sonuç: Kısıtlı olmayıp yalnızca kayyım atanmış kişinin vasi atanması, bent 1 açısından değil, ayrı bir engel bakımından incelenmelidir. Malzemedeki görüşe göre bu kişiler vasi olabilir.

### Vasilik engeli ile vasilikten kaçınma sebebi arasındaki fark nedir?

- Madde 418'deki engeller vasinin hiç atanamamasını sağlar; atama bu hâllerde yasal yetersizlik nedeniyle geçersizdir.
- Madde 417'deki kaçınma sebepleri ise yalnız kişinin talebi üzerine vasilikten kaçınmasına imkân verir; kaçınma beyanı yapılmadıkça görev yüklenmez.

Sonuç: Engel bulunan kişi vasi atanamaz; kaçınma sebebi bulunan kişi ise isteğe bağlı olarak görevden kaçınabilir.

### Bent 3 menfaat çatışması / düşmanlık / Bent 4 hâkimler: fark nedir?

- Bent 3, somut menfaat çatışmasının önemli ölçüde bulunmasını veya düşmanlığı arar; bu, hâkimin re'sen araştırmasını gerektiren bir olgusal durumdur.
- Bent 4, hâkim sıfatı ve ilgili vesayet dairesinin yetki çevresindeki yerleşim durumuna bağlıdır; bir olgusal değerlendirme gerektirmez.

Sonuç: Bent 4'te yasak mutlaktır; bent 3'te ise menfaat çatışmasının varlığı somut olarak tespit edilmelidir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Kısıtlı olmayıp yalnızca kendisine kayyım atanmış kişinin vasi olarak atanmasını, mahkemelerin m.418/1 kapsamında kısıtlı sayarak yetkisizlik kararı vermesi yönünde uygulama görülmektedir. (5. Hukuk Dairesi, 2025/2656 E., 2025/5892 K., 22.04.2025; 5. Hukuk Dairesi, 2024/10111 E., 2025/429 K., 13.01.2025)
- Atanmış vasinin m.418/1 kapsamında kısıtlı sayılıp sayılamayacağı, kısıtlılık kararının kapsamına bakılarak belirlenmekte; bu nedenle kısıtlılık kararı ile kayyım atamasının ayrımı önemlidir. (5. Hukuk Dairesi, 2025/2656 E., 2025/5892 K., 22.04.2025; 5. Hukuk Dairesi, 2024/10111 E., 2025/429 K., 13.01.2025)
- Menfaat çatışması bulunup bulunmadığının hâkim tarafından re'sen araştırılması gerektiği kabul edilmektedir. (20. Hukuk Dairesi, 2014/4652 E., 2014/6349 K., 10.06.2014)

### Nasıl ispat edilir?

- Vasilik engelinin varlığını ileri süren taraf, engelin oluştuğunu ispatlamakla yükümlüdür; kısıtlılık kararı, adli sicil kaydı veya yerleşim yeri bilgisi gibi resmî belgelerle ispat edilir.
- Menfaat çatışması (bent 3) iddiasında ispat yükü, çatışmayı ileri süren tarafa aittir; ancak hâkim bu durumu re'sen araştırmakla yükümlüdür. (20. Hukuk Dairesi, 2014/4652 E., 2014/6349 K., 10.06.2014)
- Kısıtlılık bakımından, mahkeme kararının kapsamı belgelerle incelenmeli; yalnızca kayyım atanmış olunması kısıtlılık olarak kabul edilmemelidir. (5. Hukuk Dairesi, 2025/2656 E., 2025/5892 K., 22.04.2025; 5. Hukuk Dairesi, 2024/10111 E., 2025/429 K., 13.01.2025)
- Kamu hizmetinden yasaklılık, ilgili ceza mahkemesi kararı ile ispat edilir; haysiyetsiz hayat sürme iddiası tanık ve yerleşim bilgileriyle desteklenebilir.
- Atama sonrası engelin sonradan öğrenildiği veya ortaya çıktığı durumlarda, bu engel nedeniyle atamanın iptali talebi ileri süren tarafın delil sunması gerekir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.417](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-417): Vasilikten kaçınma sebeplerini düzenler. Bu maddedeki engeller ile m.417 kaçınma sebepleri birbirinden ayrıdır; m.417 kişinin talebine bağlı özürler öngörür.
- [4721 sayılı Kanun m.413](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-413): Vasi atanmasının şekli ve maddi şartlarını, vesayet makamının yeterliliği araştırma görevini düzenler. Bu maddede yer alan engeller m.413 kapsamında değerlendirilir.
- [4721 sayılı Kanun m.416](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-416): Vasiliği kabul yükümlülüğünü düzenler. Engelli bir kişinin atanmasıyla kabul yükümlülüğü birlikte değerlendirilmez.
- [4721 sayılı Kanun m.483](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-483): Daha önce vasilik görevinden alınan kişiler için m.418 engelinin doğurduğu fiksiyonu bir karineye dönüştürür.
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.53: Kamu hizmetinden yasaklılığın kapsamını belirler; m.418/2 bu yasaklılığa atıf yapar.

## [TMK m.419 — Vasinin atanması](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-419)

TMK m.419, vesayet makamının vasi atama yükümlülüğünü, henüz ergin olmayanların kısıtlanmasına karar verilebilmesini ve kısıtlanan ergin çocukların velayet altında bırakılmasını düzenler. Hüküm, vesayet makamı ile vasi atanması gereken, kısıtlanmış veya kısıtlanacak kişiler bakımından uygulanır. Vasinin hangi koşullarla atanacağı (m.413), geçici önlemler (m.420), vasilikten kaçınma ve itiraz (m.417-418, m.422) ve kısıtlama sebepleri (m.405-407) bu maddede düzenlenmez; bunlar ilgili maddelerde yer alır. Kısıtlama kararının ilanı ve tebliği de bu maddenin konusu değildir.

### Vasinin atanması: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Gecikmeksizin vasi atama yükümlülüğü**: Vesayet makamının, vesayet gerektiren bir durum ortaya çıktığında vasiyi beklemeksizin ve gecikmeden atama yapmakla yükümlü olmasıdır. Bu yükümlülük vesayet makamının takdirine bırakılmamış, zorunlu bir görev olarak kurulmuştur.
- **Henüz ergin olmayanların kısıtlanması**: Ergin olmayan bir kişi hakkında kısıtlama kararı verilebilmesi, ancak bu kararın kişi ergin olduktan sonra sonuç doğurmasıdır. Karar verildiği anda değil, ergin olunduğu andan itibaren hüküm ifade eder.
- **Velayet altında bırakılma**: Kısıtlanan ergin çocuğun, vesayet altına alınmayıp ana ve babasının velayeti altında kalmasıdır. Bu hâlde ergin çocuk için vasi atanmaz; ana ve baba velayet yetkilerini sürdürür.

### Vasinin atanması: hangi şartlar aranır?

- Vesayet gerektiren bir durumun ortaya çıkmış olması ve vesayet makamının bu durumu bildiği bulunmalıdır.
- Vesayet makamı, vasi atamasını gecikmeksizin yapmalıdır.
- Henüz ergin olmayan bir kişinin kısıtlanmasına karar verilecekse, bu karar kişinin ergin olmasından sonra sonuç doğurmalıdır.
- Kısıtlanan kişi ergin bir çocuk ise, kural olarak vesayet altına alınmamalı ve velayet altında bırakılmalıdır.

### Vasinin atanması: hangi sonuçları doğurur?

- Vesayet makamı vesayet gerektiren durumda gecikmeksizin vasi atamak zorundadır.
- Henüz ergin olmayan kişinin kısıtlanmasına karar verilirse bu karar, kişi ergin olana kadar sonuç doğurmaz.
- Kısıtlanan ergin çocuk kural olarak vesayet altına alınmaz, velayet altında bırakılır.
- Kısıtlanan ergin çocuk için vasi atanmaz; velayet altında bırakılma hâlinde vasilik kurumu işletilmez.

### Ergin ile henüz ergin olmayan kişi arasındaki fark nedir?

- Ergin kişinin kısıtlanmasında karar verildiği anda sonuç doğar ve vesayet makamı vasi atar.
- Henüz ergin olmayan kişinin kısıtlanmasına karar verilebilir ancak bu karar ergin olduktan sonra sonuç doğurur.

Sonuç: Ergin olmayan kişi hakkında verilen kısıtlama kararı, ergin olunana kadar hukuki sonuç doğurmaz; vasi atanması da bu tarihe ertelenir.

### Vasi altına alınma ile velayet altında bırakılma arasındaki fark nedir?

- Kısıtlanan kişi ergin değilse ya da kısıtlama sebebi vesayet gerektiriyorsa vasi atanır.
- Kısıtlanan ergin çocuk, kural olarak vesayet altına alınmaz ve velayet altında bırakılır.

Sonuç: Ergin çocuk için vasi atanmaz; ana ve baba velayet yetkisini sürdürür.

### Vasinin atanması: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Kısıtlanan ergin çocuk için kural olarak vasi atamak; oysa 419. madde gereği bu çocuk velayet altında bırakılır.
- Henüz ergin olmayan kişinin kısıtlama kararını, karar verildiği anda sonuç doğuran bir karar saymak; oysa karar ergin olunca sonuç doğurur.
- Vesayet makamının vasi atama yükümlülüğünü takdir yetkisi saymak; madde atamayı gecikmeksizin yapmayı zorunlu kılar.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Ergin çocuk kısıtlandığında mahkemelerin, kural olarak vesayet yerine velayet altında bırakılmasına karar verdiği kabul edilmektedir. (5. Hukuk Dairesi, 2023/11961 E., 2024/3933 K., 01.04.2024; 5. Hukuk Dairesi, 2023/12052 E., 2024/1459 K., 12.02.2024; 5. Hukuk Dairesi, 2023/2355 E., 2023/3319 K., 03.04.2023)
- Kısıtlanan ergin çocuğun velayet altında bırakılmasına karar verilirken, kısıtlama sebebinin akıl hastalığı olduğu hâllerde de bu yolun izlendiği görülmektedir. (1. Hukuk Dairesi, 2023/6314 E., 2025/4471 K., 14.10.2025)
- Hükümlülük nedeniyle kısıtlanan kişilerde, mahkemelerin 419. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca velayet altında bırakılmaya karar verdiği kabul edilmektedir. (9. Ceza Dairesi, 2023/6306 E., 2023/5012 K., 11.09.2023; 9. Ceza Dairesi, 2023/5404 E., 2023/4740 K., 04.09.2023)

### Nasıl ispat edilir?

- Kısıtlanan ergin çocuğun velayet altında bırakılmasını talep eden taraf, çocuğun ergin olduğunu ve kısıtlandığını nüfus kaydı ve kısıtlama kararı ile ispatlar.
- Vesayet makamının gecikmeksizin vasi atama yükümlülüğüne uyulmadığını ileri süren taraf, vesayet gerektiren durumun varlığını ve atamanın yapılmadığını belgeyle ispatlar.
- Ergin olmayan kişinin kısıtlanmasına karar verilmiş olması, kararın ergin olmadan önce verildiği ve ergin olunduktan sonra sonuç doğurduğu hususu, mahkeme kararı ve nüfus kaydı ile ispatlanır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.413](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-413): Vasi atanmasının koşullarını (ergin olma, yeterlilik) düzenler; m.419 gecikmeksizin atama yükümlülüğünü getirirken vasinin kim olacağını bu madde belirler.
- [4721 sayılı Kanun m.420](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-420): Vasinin atanmasından önce vesayet makamının alabileceği geçici önlemleri düzenler ve m.419'daki atama yükümlülüğünü tamamlar.
- [4721 sayılı Kanun m.407](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-407): Kısıtlanan ergin çocukların velayet altında bırakılmasına yol açan kısıtlama sebebini düzenleyen hükümdür; m.419 fıkra 3 bu hükme bağlı uygulanır.

## [TMK m.420 — Geçici önlemler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-420)

MK 420, vesayet işleri vasi atanmasını zorunlu kıldığında, vasi atanmadan önce vesayet makamının re'sen alabileceği geçici önlemleri düzenler. Düzenlenen konular, vesayet makamının geçici önlem takdir yetkisi, fiil ehliyetinin geçici olarak kaldırılması ihtimali, temsilci atanması ve kararın ilanıdır. Hüküm, kısıtlanması istenen kişi bakımından vesayet makamı önünde yürüyen kısıtlama sürecinde uygulanır. Vasi atamasının kendisi ile vasinin görev ve yetkileri bu maddenin konusu değildir (m.403 vd. ve m.421 vd. ile ilgili hükümler). Geçici hukuki koruma tedbirlerinin genel rejimi (HMK m.389 vd. ihtiyati tedbir), ihtiyati haciz ve konkordato gibi başka kanunlardaki geçici korumalar bu maddede düzenlenmez. Kısıtlamanın kendisi ile kısıtlama kararına karşı başvuru yolları da bu maddenin kapsamı dışındadır.

### Geçici önlemler: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Vesayet makamı**: Vesayet işlerinde görevli ve kararları ilan edilen idari nitelikteki makamdır. Geçici önlemi re'sen alır, yani kişinin talebi aranmaz.
- **Geçici önlem**: Vasi atanmadan önce, vesayet işlerinin zorunlu kıldığı hâllerde alınan koruma tedbiridir. Kesin kısıtlama kararı değildir ve kısıtlanması istenen kişinin korunmasını amaçlar.
- **Fiil ehliyetinin geçici olarak kaldırılması**: Kısıtlanması istenen kişinin kendi işlemleriyle hak edinip borç altına girmesinin geçici olarak engellenmesidir. Kanun bu tedbirin süresini ve kapsamını belirlemez; vesayet makamının takdirine bırakır.
- **Geçici temsilci**: Fiil ehliyeti geçici olarak kaldırılan kişi adına işlem yapmak üzere vesayet makamınca atanan kişidir. Vasinin atanmasından önce görev yapar.

### Geçici önlemler: hangi şartlar aranır?

- Vesayet işlerinin, vasi atanmasını zorunlu kılacak nitelikte bulunması gerekir.
- Vasinin henüz atanmamış olması gerekir; önlem bu aşamada alınır.
- Vesayet makamının önlemi re'sen alması gerekir; ilgilinin talebi aranmaz.
- Önlemin, kısıtlanması istenen kişinin korunması için gerekli olması gerekir; kanun örnek olarak fiil ehliyetinin geçici olarak kaldırılmasını ve temsilci atanmasını sayar.
- Vesayet makamının kararının ilan edilmesi gerekir.

### Geçici önlemler: hangi sonuçları doğurur?

- Vesayet işleri zorunlu kılıyorsa vesayet makamı vasi atanmadan önce gerekli önlemleri re'sen alır.
- Vesayet makamı kişinin fiil ehliyetini geçici olarak kaldırabilir ve ona bir temsilci atayabilir.
- Fiil ehliyetinin geçici olarak kaldırılmasının kapsamı vesayet makamının takdirine bağlıdır.
- Vesayet makamının kararı ilan olunur; ilan, kararın uygulanabilirliğinin ön koşuludur.
- Vesayet işlerini zorunlu kılmayan hâllerde bu madde uygulanmaz ve geçici önlem alınamaz.

### Geçici önlem ile kesin vasi atama arasındaki fark nedir?

- Geçici önlem, vasi atanmadan önce ve geçici olarak alınan koruma tedbiridir.
- Kesin vasi atama, kısıtlama kararının ardından yapılan ve vasinin görevini başlatan karardır.

Sonuç: Geçici önlem vasinin yerine geçmez; önlemin süresi ve kapsamı kesin atamaya kadar sınırlı kalır.

### Fiil ehliyetinin geçici kaldırılması ile temsilci atanması arasındaki fark nedir?

- Fiil ehliyetinin geçici kaldırılması, kişinin kendi işlemleriyle hak edinmesini ve borç altına girmesini engeller.
- Temsilci atanması, kişinin fiil ehliyeti kaldırılmış olsa da işlemlerini yürütecek bir kişinin görevlendirilmesidir.

Sonuç: Kanun ikisini birlikte kullanmayı öngörür; fiil ehliyetinin kaldırılmasının kapsamını vesayet makamı takdir eder.

### Geçici önlemler: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Geçici önlemi vasi atanmasının ardından uygulanacak bir tedbir gibi değerlendirmek; kanun vasinin atanmasından önce de alınabileceğini açıkça söyler.
- Geçici önlemin talep üzerine alındığını sanmak; kanun önlemi vesayet makamının re'sen alacağını öngörür.
- Fiil ehliyetinin geçici olarak kaldırılmasını her hâlde zorunlu saymak; kanun bunu vesayet makamının takdirine bırakır ve daha hafif tedbirlerin yeterli olup olmadığı değerlendirilir.
- Geçici önlemin ilanını atlamak; kanun kararın ilan olunacağını açıkça hükme bağlar.
- Geçici önlemin süresini kanunda yer alan bir süreye bağlamak; madde metninde bir süre öngörülmemiştir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Geçici tedbirin, vasi atanması yargılamasının değil kısıtlama kararına yönelik yargılamanın başladığı andan itibaren alınabileceği kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2024/3492 E., 2024/7652 K., 21.10.2024)
- Geçici tedbir için kısıtlama sebebinin açık bir görünüm halinde bulunması aranmakta; bu görünüm yargılamanın başında ve devamında değerlendirilmektedir.
- Fiil ehliyetinin geçici olarak kaldırılması, kişinin bakım ihtiyacının daha hafif tedbirlerle karşılanamaması hâlinde uygulanabilir olarak değerlendirilmektedir.
- Fiil ehliyetinin geçici olarak kaldırılmasının ardından temsilci atanması hâlinde temsilcinin vasinin görevlerini yerine getirebilecek nitelikte olması aranmaktadır.
- Geçici önlemin, vesayet makamının ilan edilmiş kararıyla kişiye karşı etkili hâle geleceği kabul edilmektedir. (1. Hukuk Dairesi, 2013/20745 E., 2014/9000 K., 30.04.2014)

### Nasıl ispat edilir?

- Geçici önlemi talep etmeyen ve re'sen alınan bu tedbirde ispat yükü vesayet makamının kendisinde değildir; kısıtlama sebebinin açık bir görünümde bulunduğu, vesayet makamının dosya içeriğinden değerlendirir.
- Kısıtlanması istenen kişinin ihtiyacının daha hafif tedbirlerle karşılanamadığı, tıbbi raporlar ve sosyal inceleme gibi belgelerle ortaya konulur.
- Fiil ehliyetinin geçici olarak kaldırılmasına itiraz eden kişi, önlemin gereksiz olduğunu ya da daha hafif bir tedbirin yeterli olduğunu ileri sürer ve bunu kanıtlar.
- Kararın ilanı, kararın kişiye karşı uygulanabilirliği bakımından ilan kaydıyla belgelenir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.419](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-419): Kısıtlama sebeplerini düzenler; geçici önlemin alınabilmesi için kısıtlama sebebinin bulunup bulunmadığı bu maddeye göre değerlendirilir.
- [4721 sayılı Kanun m.403](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-403): Vasi atanmasına ilişkin genel hükümleri içerir; bu madde geçici önlemin vasi atanmasından önceki aşamayı düzenler.
- [4721 sayılı Kanun m.421](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-421): Vasi atama kararının tebliğ ve ilanını düzenler; geçici önlem kararının ilanı ile bağlantılı olarak okunur.

## [TMK m.421 — Tebliğ ve ilân](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-421)

TMK m.421, vasiye atama kararının tebliğini ve kısıtlama ile vasi atanmasına ya da kısıtlanan velayet altında bırakılmasına ilişkin kararın ilanını düzenler. Düzenleme, vasi atanan kişiye yapılacak tebliğ ile kısıtlının yerleşim yerinde ve nüfusa kayıtlı olduğu yerde yapılacak ilanı kapsar. Kararın hangi mahkemece verileceği, kısıtlama sebeplerinin ve kısıtlılığın türlerinin belirlenmesi, vasinin görevleri ve hesap verme yükümlülüğü maddede yer almaz; bunlar TMK m.406 vd. ile m.449 vd. hükümlerinde düzenlenmiştir. Ayrıca ilanın usulü ve ilanen tebliğin hukuki sonuçlarına ilişkin genel ilke Tebligat Kanunu m.28-31 hükümlerinde yer alır. Madde, kısıtlama kararının kendisini değil, kararın bildirimini ve ilanını konu alır.

### Tebliğ ve ilân: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Atama kararı**: Vasi atanmasına ilişkin mahkeme kararıdır. Maddede tebliğ edilmesi öngörülen karar budur ve vasinin görevinin başlangıcına zemin hazırlar.
- **Kısıtlama kararı**: Bir kişinin ehliyetinin sınırlandırılmasına ilişkin kararıdır. Madde metninde yer alan ilan yükümlülüğü, bu kararın ve vasi atanmasına ilişkin kararın kapsamına girer.
- **Kısıtlanan velayet altında bırakılması**: Kısıtlının velayet altında tutulmasına ilişkin halidir. Bu hâlde ilan konusu karar, kısıtlamaya ilişkin karardır ve vasi atanmasına ilişkin karar ile birlikte değerlendirilir.
- **Yerleşim yeri**: Kısıtlının yerleşim yeri ilanın yapılacağı birinci yerdir. Yerleşim yeri ile nüfusa kayıtlı olduğu yer farklı olabildiğinden, her iki yerde ilan yapılmalıdır.
- **Nüfusa kayıtlı olduğu yer**: Kişinin nüfus kütüğünde kayıtlı bulunduğu yerdir. Maddedeki ikinci ilan yeridir ve yerleşim yerinden bağımsız olarak belirlenir.
- **İlan**: Kararın belirtilen yerlerde kamuya açık biçimde duyurulmasıdır. Maddede ilanın yapılacağı yer belirtilmiş, ilanın şekli ve içeriği ise maddede düzenlenmemiştir.

### Tebliğ ve ilân: hangi şartlar aranır?

- Vasi atanmasına ilişkin bir atama kararının bulunması gerekir.
- Atama kararının vasiye tebliğ edilmesi gerekir; bu tebliğin hemen yapılması gerekir.
- Kısıtlamaya ve vasi atanmasına ilişkin karar veya kısıtlanan velayet altında bırakılmasına ilişkin karar verilmiş olması gerekir.
- Bu kararın kısıtlının yerleşim yerinde ilan edilmesi gerekir.
- Bu kararın kısıtlının nüfusa kayıtlı olduğu yerde de ilan edilmesi gerekir.

### Tebliğ ve ilân: hangi sonuçları doğurur?

- Atama kararı vasiye hemen tebliğ edilir; tebliğ gecikmeksizin yapılmalıdır.
- Kısıtlama ve vasi atanmasına ilişkin karar kısıtlının yerleşim yerinde ilan olunur.
- Aynı karar kısıtlının nüfusa kayıtlı olduğu yerde de ilan olunur.
- Kısıtlanan velayet altında bırakılmışsa ilan, bu karara ilişkin olarak aynı yerlerde yapılır.
- Maddede öngörülen tebliğ veya ilan yapılmazsa, kararın kişiye ve üçüncü kişilere karşı etkisi bakımından sorun doğabilir; ilanın etkisi ve geçerliliği madde metninde açıkça düzenlenmemiştir.

### Atama kararının tebliği ile kısıtlama kararının ilanı arasındaki fark nedir?

- Vasi atanmasına ilişkin atama kararı vasiye tebliğ edilir. Bu, kişiye yapılan bir bildirimdir.
- Kısıtlama ve vasi atanmasına ilişkin karar ise kısıtlının yerleşim yerinde ve nüfusa kayıtlı olduğu yerde ilan olunur. Bu, kamuya yönelik bir duyurudur.

Sonuç: İki karar için farklı bildirim yolu uygulanır; tebliğ kişiye, ilan ise belirlenen yerlerde kamuya yapılır.

### Yerleşim yeri ile nüfusa kayıtlı olduğu yer arasındaki fark nedir?

- Kısıtlının yerleşim yerinde yapılan ilan, kişinin fiilen yaşadığı yerde duyurulmasını sağlar.
- Nüfusa kayıtlı olduğu yerde yapılan ilan, nüfus kütüğündeki kayda göre belirlenen ikinci bir yerde duyuruyu sağlar.

Sonuç: İlan iki ayrı yerde yapılır; bu yerlerden yalnızca birinde ilan, maddenin gereğini yerine getirmiş sayılmaz.

### Tebliğ ve ilân: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Atama kararının tebliğini kısıtlama kararının ilanıyla karıştırmak; iki işlemin usulü ve muhatabı farklıdır.
- Kısıtlının yalnız yerleşim yerinde ilan yapılması ve nüfusa kayıtlı olduğu yerin atlanması.
- Velayet altında bırakılma hâlinde ilanın gerekmediğini düşünmek; madde açıkça bu hâli de kapsar.
- Tebligat Kanunu m.28-31 ilanen tebligat usulünü, TMK m.421 ilanını düzenleyen tek hüküm gibi okumak; m.421 kısıtlama kararlarının ilanını ayrıca düzenler.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Mahkemeler, kısıtlama kararının ilanını maddede belirtilen iki yerde (yerleşim yeri ve nüfusa kayıtlı olduğu yer) yapılması gerektiğini kabul etmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2006/17 E., 2006/29 K., 21.02.2006)
- Kısıtlanan velayet altında bırakılmasına ilişkin kararın da ilan kapsamına alınması, uygulamada madde metninin doğrudan uygulanması olarak değerlendirilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2006/17 E., 2006/29 K., 21.02.2006)
- Vasi atanmasına ilişkin kararın vasiye hemen tebliğ edilmesi, bu kararın vasinin görevine başlamasının ön koşulu sayılmaktadır. (1. Hukuk Dairesi, 2007/7986 E., 2007/10774 K., 12.11.2007)

### Nasıl ispat edilir?

- Vasi atanmasına ilişkin kararın tebliğ edildiğini, tebliğ işleminin mahkeme kayıtlarında bulunmasıyla ispat yükü mahkemededir.
- Kısıtlama kararının ilanının iki yerde yapıldığının ispatı, ilan metninin ve ilanın yapıldığını gösteren belgelerin dosyaya konulmasıyla sağlanır.
- Yerleşim yeri ve nüfusa kayıtlı olduğu yer bilgisi nüfus kayıtlarıyla belirlenir; bu bilgiler dosyada bulunmalıdır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.406](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-406): Vasi atanmasının ve vasinin görevinin genel çerçevesini düzenler; m.421'deki atama kararının konusu bu hükümle belirlenir.
- [4721 sayılı Kanun m.449](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-449): Kısıtlının velayet altında bırakılması hâlini düzenler; m.421'deki ikinci ilan hükmü bu hâlde de uygulanır.
- 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.28: İlanen tebligatın son çare olduğunu ve adresin meçhul sayılmasının koşullarını düzenler; kısıtlama kararının ilanı bu usulle bağlantılıdır.
- 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.31: İlanen tebliğ tarihini ve ilan süresini düzenler; ilan kararının yürürlüğünü belirleyen usulü tamamlar.

## [TMK m.422 — Usul](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-422)

Bu madde, vasiliğe atanan kişinin vasilikten kaçınma hakkını, ilgililerin atamanın kanuna aykırılığını ileri sürme hakkını ve vesayet makamının bu iki durumda izleyeceği yolu düzenler. Kaçınma ve itiraz süreleri ile vesayet makamının yeni vasi atama yetkisi bu maddenin konusudur. Madde, vasi atanan kişi ile atamanın kanuna aykırılığından yararlanabilecek ilgili kişiler bakımından uygulanır. Maddenin vasinin görevden alınmasını, vasinin görev ve yetkilerini, vasinin özen yükümlülüğünü ve vesayet makamının denetim yetkisinin içeriğini düzenlemediği söylenebilir (m.403, m.404, m.426 gibi maddeler). Vasiliğin sona ermesi ve yeni vasi atanmasında kullanılan genel hükümler de bu maddenin kapsamı dışındadır.

### Usul: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Vasilikten kaçınma**: Vasi olarak atanan kişinin, kanunda öngörülen bir sebebe dayanarak bu görevi üstlenmeyi reddetmesidir. Hak, atananın tebliğden itibaren belirli süre içinde kullanmasına bağlıdır.
- **Atamanın kanuna aykırılığı itirazı**: Vasinin atanmasının kanuna uygun olmadığını ileri sürme yetkisidir. Bu yetki, vasi atamasından haberdar olan ilgili herkese tanınmıştır.
- **İlgili olan herkes**: Vasi atanmasından doğrudan veya dolaylı olarak etkilenen ve kendisinde hukuki menfaat bulunan kişilerdir. Kapsamı, vasi atamasının sonuçlarından etkilenme ölçütüne bağlıdır.
- **Vesayet makamı**: Vasinin atanmasını ve vasiliğin denetimini yapan, kaçınma veya itirazı değerlendiren idari nitelikli makamdır. Kararında kaçınma veya itirazın yerinde olup olmadığını belirler.
- **Denetim makamı**: Vesayet makamının yerinde görmediği durumlarda konuyu, kendi görüşüyle birlikte, gerekli kararı vermek üzere bildirdiği üst makamdır.

### Usul: hangi şartlar aranır?

- Vasiliğe atanan kişinin, bu durumun kendisine tebliğinden başlayarak on gün içinde kaçınma hakkını kullanması gerekir.
- Kaçınma hakkı, kanunda öngörülen bir kaçınma sebebine dayanmalıdır ve süresi geçmeden yapılmalıdır.
- İlgili olan herkesin, vasinin atandığını öğrendiği günden başlayarak on gün içinde atamanın kanuna aykırı olduğunu ileri sürmesi gerekir.
- Vesayet makamının kaçınma veya itiraz sebebini yerinde görmesi halinde yeni bir vasi atanması gerekir.
- Vesayet makamı sebebi yerinde görmezse, görüşüyle birlikte durumu denetim makamına bildirmelidir.
- Yeni vasi atanması ya da denetim makamına bildirim, vesayet makamının kendi takdirine ve sebebin yerindeliğine bağlıdır.

### Usul: hangi sonuçları doğurur?

- Vasiliğe atanan kişi on gün içinde kaçınma hakkını kullanırsa ve vesayet makamı bu sebebi yerinde görürse, yeni bir vasi atanır.
- Kaçınma süresi geçerse, atanan kişinin kaçınma hakkı düşer ve kendisi vasilik görevini üstlenmek zorunda kalabilir.
- İlgililer on gün içinde itiraz ederse ve vesayet makamı itirazı yerinde görürse, yeni bir vasi atanır.
- İtiraz süresi geçerse, atamanın kanuna aykırılığı ileri sürülemez.
- Vesayet makamı kaçınma veya itirazı yerinde görmezse, durumu görüşüyle birlikte denetim makamına bildirir ve karar denetim makamınca verilir.

### Vasinin kaçınma hakkı ile ilgililerin itiraz hakkı arasındaki fark nedir?

- Kaçınma hakkı, doğrudan vasi olarak atanan kişiye tanınmıştır ve atananın kendi kişisel sebebine dayanır.
- İtiraz hakkı, atamadan etkilenen ilgili herkese tanınır ve atamanın kanuna aykırılığına dayanır.

Sonuç: Kaçınma için süre tebliğ anından, itiraz için süre atamanın öğrenilmesinden başlar; her iki süre de on gündür.

### Vesayet makamının sebebi yerinde görmesi ile görmemesi arasındaki fark nedir?

- Sebebi yerinde gören vesayet makamı doğrudan yeni bir vasi atar.
- Sebebi yerinde görmeyen vesayet makamı kararı kendisi vermez, durumu görüşüyle birlikte denetim makamına bildirir.

Sonuç: Yeni vasi atama yetkisi vesayet makamındadır; yerinde görmediğinde karar yetkisi denetim makamına geçer.

### Usul: sık yapılan hatalar nelerdir?

- On günlük kaçınma süresini tebliğ tarihi yerine vasi atama kararının tarihinden saymak; süre tebliğden başlar.
- İtiraz süresini ilgilinin tebliğ aldığı tarihten saymak; itiraz süresi vasinin atandığını öğrenme gününden başlar.
- Vesayet makamının her durumda kendisinin yeni vasi atayacağını varsaymak; sebebi yerinde görmezse karar denetim makamınındır.
- Kaçınma ile itirazı aynı hak saymak; kaçınma atanana, itiraz ilgili olan herkese tanınmıştır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Mahkemeler, vasinin sıfatına karşı yapılan itirazlarda ve kaçınma sebeplerinin incelenmesinde, kanunun bu hükmünün yanında yetkili makamın inceleme ölçütlerini de gözettiğini kabul etmektedir. (7. Hukuk Dairesi, 2022/6370 E., 2024/322 K., 18.01.2024; 7. Hukuk Dairesi, 2022/6830 E., 2023/971 K., 20.02.2023; Birinci Bölüm, 2022/61554 E., 14.01.2026)
- Yargıtay, vasinin kaçınma sebeplerinin ileri sürülmesi ve bunların incelenmesi bakımından, mümessile yapılan itirazlarda da aynı incelemenin gerektiği yönünde değerlendirme yapmaktadır. (Birinci Bölüm, 2022/61554 E., 14.01.2026; 5. Hukuk Dairesi, 2023/1016 E., 2023/2399 K., 13.03.2023)
- Kararlar, vesayet makamının itirazı veya kaçınmayı yerinde görmediği hallerde durumu denetim makamına bildirme yükümlülüğünün yerine getirilmesini önemli saymaktadır. (2. Hukuk Dairesi, 2023/8428 E., 2023/5481 K., 22.11.2023)
- Uygulamada, atamanın kanuna aykırılığına ilişkin itirazın vesayet makamı tarafından değerlendirilmesi ve gerekçeli bir karar verilmesi beklenmektedir. (5. Hukuk Dairesi, 2024/14229 E., 2025/2797 K., 03.03.2025)

### Nasıl ispat edilir?

- Kaçınma hakkını kullanan vasi adayı, on günlük sürenin tebliğden itibaren kullanıldığını ispatlamakla yükümlüdür; tebliğ belgesi ve kaçınma dilekçesi bu iş için kullanılır.
- Atamanın kanuna aykırılığını ileri sürene ilgili olan herkes sıfatıyla, vasinin atandığını öğrendiği tarihi ve kendi ilgisini ispatlaması gerekir.
- Kaçınma sebebinin varlığını ileri süren kişi, bu sebebi belgeyle ispat etmelidir; vesayet makamı da sebebi değerlendirerek karar verir.
- Süresinde yapılmadığı iddia edilen kaçınma veya itirazda, süre geçimini karşı taraf ileri sürer ve tebliğ veya öğrenme tarihini belgelerle gösterir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.403](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-403): Vasinin atanması ve vasiliğe uygun kişilerin belirlenmesi bakımından, bu maddede tartışılan atamanın kanuna uygunluğunun ölçütünü oluşturur.
- [4721 sayılı Kanun m.404](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-404): Vasinin görevden kaçınma veya itiraz sebepleri ile ilgili kanuni kriterleri içerir ve bu maddedeki kaçınma sebebinin kapsamını belirler.
- [4721 sayılı Kanun m.397](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-397): Vesayet makamının yetkileri ve vasi atama usulü bakımından bu maddenin uygulamasında gözetilen genel çerçeveyi oluşturur.
- [4721 sayılı Kanun m.431](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-431): Vasinin atanmasına ilişkin kararlara karşı kanun yolu ve denetim makamının görevi bakımından bu maddeyle bağlantılıdır.

## [TMK m.423 — Geçici görev](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-423)

Madde, vasilik görevine atanan kişinin, vasilikten kaçınmış olsa veya atanmasına itiraz edilmiş bulunsa bile, yerine başkası atanıncaya kadar vasiye ait görevleri sürdürme yükümlülüğünü düzenler. Hüküm, vasi olarak atanan ve bu görevi üstlenmek ya da reddetmek konusunda henüz sonuç doğmamış kişiler bakımından uygulanır. Madde, vasilikten kaçınma ya da reddetme için geçerli sebeplerin neler olduğunu düzenlemez (m.424). Vasilikten kaçınma ve ret hakkının kullanılış usulü ile atamaya itiraz hakkı da bu maddede değil, komşu hükümlerde düzenlenir (m.424, m.425). Vasinin görevinin sona ermesi ve yenisinin atanması ise bu maddenin konusu değildir (m.479 vd.).

### Geçici görev: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Vasi**: Vesayet altındaki kişinin kişisel ve malvarlığı işlerini, vesayet makamının atamasıyla yürüten kişidir. Atanan kişi, ret ya da kaçınma hakkını kullanmadıkça vasilik görevini yerine getirmekle yükümlüdür.
- **Vasilikten kaçınma**: Atanan kişinin vasilik görevini kabul etmemesi ya da görevden kaçınmasıdır. Kaçınma sebepleri bu maddede sayılmaz, ayrı bir hükümde düzenlenir.
- **Atanmasına itiraz**: Atamanın yasal sebeplere dayanmadığını ileri sürerek atama kararına karşı yapılan itirazdır. İtiraz yapılması, atanan kişinin görev yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
- **Yerine başkası atanıncaya kadar görev**: Yeni vasinin atanmasına kadar geçen süreyi ifade eder. Bu süre boyunca eski atanan kişi zorunlu vasilik işlerini yapmak zorundadır.

### Geçici görev: hangi şartlar aranır?

- Kişinin vesayet makamınca vasi olarak atanmış bulunması gerekir.
- Atanan kişinin vasilikten kaçınmış olması ya da atanmasına itiraz edilmiş bulunması, yükümlülüğü ortadan kaldırmaz; bu hallerde de görev sürer.
- Yerine başkası atanıncaya kadar geçen sürede vasiye ait görevlerin yerine getirilmesi gerekir.
- Yükümlülüğün doğması için atanan kişinin fiilen görevi kabul etmiş olması şart değildir; atama kararı yeterlidir.

### Geçici görev: hangi sonuçları doğurur?

- Atanan kişi kaçınma veya itiraz hallerinde de yeni vasi atanıncaya kadar vasiye ait görevleri yerine getirmekle yükümlüdür.
- Yeni vasinin atanmasıyla bu yükümlülük sona erer.
- Atanan kişi görevi yerine getirmediğinde, görev ihmali nedeniyle sorumluluk doğabilir ve sorumluluğa ilişkin hükümler saklıdır.
- Yükümlülük, kişinin atanmasına itiraz etmiş olması nedeniyle ortadan kalkmaz.

### Atanma kararının kesinleşmesi ile kesinleşmemesi arasındaki fark nedir?

- Atamaya itiraz edilmiş ve henüz sonuçlanmamışsa, atanan kişi görev yapmaya devam eder.
- Atamaya itiraz edilmemişse ya da itiraz reddedilmişse, aynı yükümlülük doğrudan geçerlidir.

Sonuç: Her iki durumda da yükümlülük aynıdır; itiraz süreci görev yükümlülüğünü durdurmaz.

### Vasilikten kaçınma ile görevi fiilen yürütme arasındaki fark nedir?

- Atanan kişi kaçınma beyanında bulunmuş olsa bile, yeni vasi atanana kadar görev yapmak zorundadır.
- Atanan kişi görevi kabul edip fiilen yürütmekte olabilir.

Sonuç: Kaçınma beyanı, yeni vasi atanıncaya kadar görevi sona erdirmez.

### Bu madde ile m.482 (görevi sona eren vasinin devamı) arasındaki fark nedir?

- Bu madde, henüz göreve başlamamış ya da görevi kabul etmemiş atanan kişi için yükümlülük getirir.
- m.482 ise görevi sona ermiş mevcut vasi için aynı bekleme yükümlülüğünü düzenler.

Sonuç: İki hükmün yükümlü kişisi ve doğduğu durum farklıdır; birinde atanma, diğerinde görevin sona ermesi esastır.

### Geçici görev: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Atamaya itiraz edilmesini, görev yükümlülüğünü kendiliğinden durduran bir sebep saymak; itiraz hükmü yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.
- Kaçınma beyanını, yeni vasi atanmadan görevi sona erdiren bir işlem saymak; yükümlülük yeni atamaya kadar devam eder.
- Yükümlülüğün tüm vasilik işlerini kapsadığını varsaymak; kapsam, yeni vasi atanıncaya kadar zorunlu işlerle sınırlıdır (m.482 bakımından yerleşik yorum).
- Bu maddedeki yükümlülüğü m.482 ile karıştırmak; m.423 atanan kişiyi, m.482 ise görevi sona eren vasiyi bağlar.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Geçici koruyucu önlemler ve vasi atanması aşamasında, vesayet makamının vasi atanana kadar koruma sağlamaya yönelik tedbirler alabildiği kabul edilmektedir. (5. Hukuk Dairesi, 2024/14229 E., 2025/2797 K., 03.03.2025)
- Vasinin görevinin sona ermesinden sonra yenisinin göreve başlayıncaya kadar devam eden yükümlülüğün, yalnızca zorunlu işlerle sınırlı olduğu ve temsil yetkisinin tam kapsamıyla sürdüğü kabul edilmektedir. (5. Hukuk Dairesi, 2024/14229 E., 2025/2797 K., 03.03.2025)

### Nasıl ispat edilir?

- Vasinin görevini sürdürmek zorunda olduğunu ileri süren taraf, kişinin vesayet makamınca vasi olarak atandığını atama kararıyla ispatlar.
- Atanan kişinin kaçınma veya itiraz beyanında bulunduğunu ileri süren taraf, bu beyanın varlığını ilgili dosyadaki yazılı kayıt ya da vesayet makamının kararıyla ispatlar.
- Yeni vasinin henüz atanmadığını savunan taraf, bu iddiayı vesayet dosyasındaki kayıtlarla ispatlar.
- Görev ihmali nedeniyle sorumluluk isteyen taraf, vasinin zorunlu işleri yapmadığını ve bundan zarar doğduğunu ispatla yükümlüdür.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.424: Vasilikten kaçınma sebeplerini düzenler; bu maddedeki yükümlülük, kaçınma hakkının kullanılmasından sonra da sürer.
- 4721 m.425: Atanmaya itiraz ve kaçınma usulüne ilişkin hükümleri içerir; bu maddedeki yükümlülüğün itiraz hâlinde de sürdüğünü tamamlar.
- 4721 m.482: Görevi sona eren vasinin yenisi göreve başlayıncaya kadar zorunlu işleri yapmasını düzenler; aynı işlevi görevi sona eren vasi bakımından üstlenir.

## [TMK m.424 — Karar](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-424)

Madde, vasilik görevine atanan kişiye ilişkin iki konuyu düzenler: denetim makamının verdiği kararın vasiliğe atanan kişiye ve vesayet makamına bildirilmesi ile vasiliğe atananın görevden alınması hâlinde vesayet makamının yeni bir vasi atamasını. Hüküm vesayet makamı ve vasi ilişkisine uygulanır. Vasinin atanmasının koşullarını, vasilik görevinin kapsamını ve vasinin yükümlülüklerini düzenlemez (m.403 vd.). Vasinin görevden alınma sebeplerini ve usulünü, kararın denetim makamınca verilmesine ilişkin esasları da düzenlemez (m.426 vd. ile m.420 vd.'ye bakılmalıdır). Denetim makamının kararına karşı itiraz ve kanun yolları ile vesayet işlerinde yetkiyi de bu maddede aramak gerekmez.

### Karar: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Denetim makamı**: Vesayet makamının işlemleri üzerinde denetim yapan ve kararını veren merci olarak madde metninde anılır. Hangi merciin denetim makamı olduğu bu maddede belirlenmez.
- **Vesayet makamı**: Vasiyi atayan, vasinin görevden alınması hâlinde yeni vasi atayan merci. Madde, vesayet makamının yeni vasi atama yetkisini ve yükümlülüğünü bu hükümle kurar.
- **Vasilik**: Vesayet altındaki kişinin işlerini yürütmek üzere atanan vasinin görevi. Madde yalnızca vasiliğe atanmış kişinin durumu bakımından bildirim ve yeniden atama hükümlerini içerir.

### Karar: hangi şartlar aranır?

- Denetim makamının vasiliğe atanmış kişi hakkında bir karar vermiş olması gerekir.
- Verilen kararın vasiliğe atanmış kişiye ve vesayet makamına bildirilmesi zorunludur.
- Vasiliğe atanan kişinin görevden alınmış olması gerekir; bu hâl gerçekleşmeden yeni vasi atanması söz konusu olmaz.
- Görevden alma hâlinde vesayet makamının hemen yeni bir vasi atamış olması gerekir.

### Karar: hangi sonuçları doğurur?

- Denetim makamı kararını vasiliğe atanmış kişiye ve vesayet makamına bildirmek zorundadır.
- Vasiliğe atananın görevden alınması hâlinde vesayet makamı hemen yeni bir vasi atar.
- Vesayet makamının yeni vasi atamaması, vesayet altındaki kişinin temsilsiz kalması riskini doğurur; madde bu hâlde atamanın gecikmeden yapılmasını emreder.

### Bildirim ile yeniden atama arasındaki fark nedir?

- Denetim makamının kararının bildirilmesi, kararın muhatabı olan vasiliğe atanmış kişi ile vesayet makamına yönelik bir yükümlülüktür.
- Vasiliğe atananın görevden alınması, vesayet makamına yeni vasi atama yükümlülüğü yükleyen ayrı bir hâldir.

Sonuç: Birinci fıkra bildirim yükümlülüğünü, ikinci fıkra ise görevden alma sonrası yeniden atama yükümlülüğünü düzenler; ikisi aynı olaya bağlı değildir.

### Karar: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Denetim makamının kararını yalnızca vesayet makamına bildirip vasiliğe atanan kişiye bildirmemek; madde her iki muhataba bildirimi birlikte öngörür.
- Vasinin görevden alınmasından sonra yeni vasi atanmasını ileri bir tarihe bırakmak; madde hemen atama öngörür.
- Birinci fıkradaki bildirim yükümlülüğünü ikinci fıkradaki görevden alma hükmüyle karıştırmak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Vesayet işlerinde Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır olduğu ve yabancı mahkeme kararının tanınmasının bu çerçevede değerlendirildiği kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/9802 E., 2024/1843 K., 18.03.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Vasiliğe atanan kişinin kararın kendisine bildirildiğini ispat yükü, bildirimin yapıldığını ileri süren tarafa, yani vesayet makamı veya denetim makamına aittir.
- Bildirimin yapıldığı, tebliğ belgesi veya vesayet makamının yazılı kaydı ile ispatlanır.
- Vasinin görevden alındığı ve yeni vasinin atandığı, vesayet makamının kararı ile ispatlanır; görevden alma olgusunu ileri süren taraf bu kararı sunmakla yükümlüdür.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.423: Vesayet makamının denetim ve atama yetkisine ilişkin genel hükmü içerir; bu madde ile birlikte okunduğunda denetim makamının kararının kaynağını oluşturur.
- 4721 m.425: Vesayet makamının vasi görevlerine ilişkin kararlarının sonrasında uygulanacak hükümleri içerir; madde ile birlikte yorumlanır.

## [TMK m.425 — Görevin verilmesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-425)

Madde, vesayet makamının atama kararı kesinleştikten sonra vasinin göreve başlaması için gerekli işlemleri yapmasını düzenler. Maddenin konusu vesayet makamının bu aşamadaki görevidir; vasinin atanmasına ilişkin şartlar ve vasinin görevleri bu maddede yer almaz. Kapsamı vasi atamanın kesinleşmesinden sonraki başlama işlemleriyle sınırlıdır. Madde vasinin atanma koşullarını (m.418 ve devamı), vasi atamanın kararını (m.424), vasinin görevlerini ve yetkilerini (m.446 ve devamı), vasilik görevinin sona ermesini (m.479-484) düzenlemez. Ayrıca atama kararına itirazın ve kararın kesinleşmesine ilişkin usul kuralları da bu maddede yer almaz.

### Görevin verilmesi: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Atama kararının kesinleşmesi**: Vasi atanmasına ilişkin kararın kanun yolu denetiminden geçerek artık değiştirilemez hale gelmesidir. Madde, vesayet makamının işlem yapmaya başlamasını bu andan itibaren öngörür.
- **Vesayet makamı**: Vasinin göreve başlamasını sağlamakla yükümlü olan, vasi atamasını yapan ve denetleyen makamdır. Vasinin göreve başlamasına ilişkin işlemler bu makam tarafından yapılır.
- **Vasi**: Vesayet altındaki kişinin kişisel ve malvarlığı işlerini, kanunda öngörülen yetki ve sınırlar içinde yürüten kişidir. Maddenin konusu bu kişinin göreve başlamasıdır.

### Görevin verilmesi: hangi şartlar aranır?

- Vasi atama kararının verilmiş olması gerekir.
- Atama kararının kesinleşmiş olması gerekir; kesinleşmeden vesayet makamının bu işlemleri yapması bu maddeye dayanamaz.
- Vesayet makamının, vasinin göreve başlaması için gerekli işlemleri yapması gerekir.

### Görevin verilmesi: hangi sonuçları doğurur?

- Atama kararı kesinleştiğinde vesayet makamı vasinin göreve başlaması için gerekli işlemleri yapar.
- Kararın kesinleşmesi beklenmeden yapılan başlama işlemleri bu maddeye dayanmaz.
- Madde, vasinin göreve başlamasının koşullarını ve ayrıntılı usulünü belirlemez; bunlar ilgili düzenlemelere bırakılmıştır.

### Kesinleşmemiş atama ile kesinleşmiş atama arasındaki fark nedir?

- Atama kararı henüz kesinleşmemişse, vesayet makamı bu maddeye dayanarak göreve başlama işlemlerini yapamaz.
- Atama kararı kesinleştiğinde vesayet makamının bu maddeye göre görevi doğar.

Sonuç: Vasinin göreve başlama işlemleri ancak kararın kesinleşmesinden sonra başlatılır.

### Görevin verilmesi: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Atama kararı kesinleşmeden vasinin göreve başlamasını bu maddeye dayandırmak; oysa madde yalnızca kesinleşmiş karardan sonra işlem yapılmasını öngörür.
- Bu maddeyi vasinin görevlerini ve yetkilerini düzenleyen hükümlerle karıştırmak; madde yalnızca göreve başlama işlemlerini düzenler.
- Vasinin göreve başlamasını doğrudan atama kararının verilmesine bağlamak; madde kesinleşmeyi açıkça koşul olarak arar.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Atama kararının kesinleşmesi beklenmeden vasinin göreve başlatılması, yerleşik uygulamada karar kesinleşmeden işlem yapılmasının sakıncalı olduğu biçiminde değerlendirilmektedir. (5. Hukuk Dairesi, 2024/14229 E., 2025/2797 K., 03.03.2025)

### Nasıl ispat edilir?

- Vasinin göreve başlamasının kesinleşmiş bir atama kararına dayandığını gösteren karar belgesi, kesinleşme şerhi ile ispat edilir.
- Atama kararının kesinleşmediği iddiasını ileri süren taraf, kararın kanun yoluna başvurulduğunu veya süresi içinde itiraz edildiğini ispatlamakla yükümlüdür.
- Vesayet makamının başlama işlemlerini yaptığını gösteren dosya kayıtları, bu işlemin hangi tarihte yapıldığını ortaya koyar.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.424: Vasi atama kararının verilmesini düzenler; bu maddedeki kesinleşme, m.424 uyarınca verilen atama kararına bağlanır.
- 4721 m.418: Vasi atanmasının genel koşullarını düzenler; atama kararının dayanağı olan hükümdür.

## Süreler

| Süre | Madde | Hüküm |
|---|---|---|
| on gün | [m.422](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-422) | Vasiliğe atanan kişi, bu durumun kendisine tebliğinden başlayarak on gün içinde vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir. |

## Konuda geçen kararlar

- Ceza Genel Kurulu, 2006/17 E., 2006/29 K., 21.02.2006 (m.421)
- 1. Hukuk Dairesi, 2023/6314 E., 2025/4471 K., 14.10.2025 (m.419)
- 3. Hukuk Dairesi, 2025/71 E., 2025/3427 K., 19.06.2025 (m.414)
- 5. Hukuk Dairesi, 2025/2656 E., 2025/5892 K., 22.04.2025 (m.418)
- 5. Hukuk Dairesi, 2024/14229 E., 2025/2797 K., 03.03.2025 (m.422, m.423, m.424, m.425)
- 5. Hukuk Dairesi, 2024/10111 E., 2025/429 K., 13.01.2025 (m.418)
- 2. Hukuk Dairesi, 2024/3492 E., 2024/7652 K., 21.10.2024 (m.420)
- İdare Dava Daireleri Kurulu, 2024/577 E., 2024/1342 K., 10.06.2024 (m.413)
- 5. Hukuk Dairesi, 2023/11961 E., 2024/3933 K., 01.04.2024 (m.419)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/9802 E., 2024/1843 K., 18.03.2024 (m.424)
- 5. Hukuk Dairesi, 2023/12052 E., 2024/1459 K., 12.02.2024 (m.419)
- 7. Hukuk Dairesi, 2022/6370 E., 2024/322 K., 18.01.2024 (m.422)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/8428 E., 2023/5481 K., 22.11.2023 (m.422)
- 9. Ceza Dairesi, 2023/6306 E., 2023/5012 K., 11.09.2023 (m.419)
- 9. Ceza Dairesi, 2023/5404 E., 2023/4740 K., 04.09.2023 (m.419)
- 5. Hukuk Dairesi, 2023/2355 E., 2023/3319 K., 03.04.2023 (m.419)
- 5. Hukuk Dairesi, 2023/1016 E., 2023/2399 K., 13.03.2023 (m.422)
- 7. Hukuk Dairesi, 2022/6830 E., 2023/971 K., 20.02.2023 (m.422)
- 18. Hukuk Dairesi, 2015/13950 E., 2015/14844 K., 20.10.2015 (m.413)
- 20. Hukuk Dairesi, 2014/4652 E., 2014/6349 K., 10.06.2014 (m.418)
- 1. Hukuk Dairesi, 2013/20745 E., 2014/9000 K., 30.04.2014 (m.420)
- 1. Hukuk Dairesi, 2007/7986 E., 2007/10774 K., 12.11.2007 (m.421)
- 2. Hukuk Dairesi, 2004/15802 E., 2005/1935 K., 14.02.2005 (m.415)
- Birinci Bölüm, 2022/61554 E., 14.01.2026 (m.422)
- Birinci Bölüm, 2012/636 E., 15.04.2014 (m.415)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi, 2025/2161 E., 2025/2063 K., 30.12.2025 (m.423)

---

Bu metin eğitim amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Bağlayıcı olan madde metnidir; alıntılarken maddenin güncel hâlini teyit edin.
Kaynak: https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/vasinin-atanmasi