---
title: "Vesayetin sona ermesinin sonuçları — Medeni Hukuk konu anlatımı"
course: "Medeni Hukuk"
law: "Türk Medeni Kanunu"
articles: "TMK m.489–494"
compiled: "2026-10-21"
jurisdiction: "TR"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/vesayetin-sona-ermesinin-sonuclari"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
---

# Vesayetin sona ermesinin sonuçları

Medeni Hukuk › Aile hukuku › Vesayet › Vesayetin sona ermesi — [Medeni Hukuk](https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk)

## Kısaca

TMK m.489, görevi sona eren vasinin vesayet makamına karşı yükümlülüklerini düzenler: yönetimle ilgili son raporu ve kesin hesabı vesayet makamına vermek ile malvarlığını vesayet altındaki kişiye, mirasçılarına veya yeni vasiye teslim edilmek üzere hazır bulundurmak. TMK m.490, vasinin ibraz ettiği son rapor ile kesin hesabın vesayet makamınca incelenmesini ve onaylanmasını düzenler.

## Kapsam

Bu konu, Türk Medeni Kanunu m.489–494 hükümlerini kapsar: kesin hesap ve malvarlığının teslimi, rapor ve hesabın incelenmesi, vasinin görevine son verilmesi, olağan zamanaşımı, olağanüstü zamanaşımı, vesayet altındaki kişinin alacağı.

- [TMK m.489 — Kesin hesap ve malvarlığının teslimi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-489)
- [TMK m.490 — Rapor ve hesabın incelenmesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-490)
- [TMK m.491 — Vasinin görevine son verilmesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-491)
- [TMK m.492 — Olağan zamanaşımı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-492)
- [TMK m.493 — Olağanüstü zamanaşımı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-493)
- [TMK m.494 — Vesayet altındaki kişinin alacağı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-494)

## [TMK m.489 — Kesin hesap ve malvarlığının teslimi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-489)

Madde, görevi sona eren vasinin vesayet makamına karşı yükümlülüklerini düzenler: yönetimle ilgili son raporu ve kesin hesabı vesayet makamına vermek ile malvarlığını vesayet altındaki kişiye, mirasçılarına veya yeni vasiye teslim edilmek üzere hazır bulundurmak. Hüküm, vasilik görevi sona eren her vasi bakımından uygulanır; vesayetin ölümle sona ermesi halinde yükümlülük vasinin mirasçılarınca yerine getirilir. Madde, son raporun ve kesin hesabın incelenip onaylanmasını, vasinin görevinin sona erdirilmesi kararını, vasinin sorumluluk davalarındaki zamanaşımını ve vasinin görevden alınması usulünü düzenlemez. Bu konular sırasıyla son rapor ve kesin hesabın incelenmesi (m.490), vasinin görevinin sona ermesi (m.491), sorumluluk davalarında zamanaşımı (m.492 ve m.493) ve görevden alma usulü (m.485 ve m.486) başlığı altında ayrı maddelerde yer alır.

### Kesin hesap ve malvarlığının teslimi: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Son rapor**: Vasinin görevi sona ererken vesayet makamına sunduğu, yönetimle ilgili bilgileri içeren rapordur. Vasinin dönemsel raporlarından ayrı olarak görevin bitiminde verilir.
- **Kesin hesap**: Vasinin yönetim süresi boyunca mallar üzerindeki gelir ve giderleri gösteren, görevin sona ermesiyle birlikte sunulan hesaptır. Dönemsel hesaplardan farklı olarak vesayetin tümünü kapsar.
- **Malvarlığının teslimi**: Vasinin zilyetliğinde bulunan mal ve hakları, yeni duruma uygun olarak vesayet altındaki kişiye, mirasçılarına veya yeni vasiye fiilen ya da hukuken devretmesi yükümlülüğüdür. Madde metni teslimin hazır bulundurma biçiminde yapılmasını öngörür.
- **Hazır bulundurma**: Malvarlığını, ilgili kişinin alabileceği biçimde ve yerde tutmak anlamına gelir. Vasi, malları teslim alınabilecek durumda bulundurmakla yükümlüdür; alıcının kabul etmemesi halinde de yükümlülüğü bu yoldan yerine getirilmiş sayılır.
- **Yeni vasi**: Görevi sona eren vasinin yerine atanan vasidir. Teslim, vesayet altındaki kişinin yeni vasi atanmış olması halinde ona yapılır.

### Kesin hesap ve malvarlığının teslimi: hangi şartlar aranır?

- Vasilik görevinin sona ermiş olması gerekir; görev, vasinin görevden alınması, vesayetin sona ermesi veya vasinin ölümü gibi sebeplerle bitebilir.
- Vasi, yönetimle ilgili son raporu hazırlayıp vesayet makamına vermelidir.
- Vasi, kesin hesabı hazırlayıp vesayet makamına vermelidir.
- Vasi, malvarlığını vesayet altındaki kişiye, mirasçılarına veya yeni vasiye teslim edilmek üzere hazır bulundurmalıdır.
- Son rapor ve kesin hesap, belli zamanlarda verilen rapor ve hesaplar gibi vesayet makamınca incelenip onaylanmalıdır; bu inceleme m.490 kapsamında yapılır.

### Kesin hesap ve malvarlığının teslimi: hangi sonuçları doğurur?

- Vasi, görevi sona erdiğinde son raporu ve kesin hesabı vesayet makamına vermekle yükümlüdür.
- Vasi, malvarlığını teslim alacak kişi hazır olsun veya olmasın, teslim edilmek üzere hazır bulundurmakla yükümlüdür.
- Vesayetin ölümle sona ermesi halinde yükümlülük vasinin mirasçılarınca yerine getirilir.
- Son rapor ve kesin hesap, vesayet makamınca incelenip onaylanır; onay ya da ret sonucu m.490 ve m.491 ile belirlenir.
- Malvarlığının teslim edilmemesi veya raporun ve hesabın verilmemesi halinde vasi hakkında sorumluluk ve tazminat sonuçları doğar; bu sonuçlar m.492 ve m.493 kapsamında dava konusu olur.
- Yükümlülüğün yerine getirilmesi, vasinin görevden alınması veya vesayetin sona ermesi kararının verilmesine bağlı değildir; vasi bu yükümlülüğü görev sona erdiğinde yerine getirmelidir.

### Vasinin son rapor ve kesin hesabı ile dönemsel rapor ve hesaplar arasındaki fark nedir?

- Son rapor ve kesin hesap, vasilik görevinin bitiminde verilen ve vesayetin tümünü kapsayan belgelerdir.
- Dönemsel rapor ve hesaplar, vasinin belli zamanlarda ve görev devam ederken verdiği belgelerdir.

Sonuç: Son rapor ve kesin hesap görev bitiminde bir kez verilir; onaylanması m.490 ile düzenlenen inceleme usulüne tabidir. Dönemsel raporlar ise görev sürerken periyodik olarak sunulur.

### Ölüm ile sona eren vesayet ile diğer sebeplerle sona eren vesayet arasındaki fark nedir?

- Vesayetin vasinin ölümüyle sona ermesi halinde, vasi artık sorumlu olmadığından yükümlülük mirasçılarına geçer.
- Vasinin görevden alınması, vesayet altındaki kişinin ergin olması veya vesayetin başka bir sebeple bitmesi halinde yükümlülük bizzat vasiye aittir.

Sonuç: Ölüm durumunda raporu ve kesin hesabı vasinin mirasçıları verir; diğer hallerde vasi bizzat yerine getirir.

### Vesayet altındaki kişi / mirasçı / yeni vasi: fark nedir?

- Vesayet altındaki kişi, vesayetin kişisel olarak sona ermesi halinde malvarlığını geri alacak kişidir.
- Mirasçı, vesayet altındaki kişinin ölümü halinde; yeni vasi ise vasinin değiştiği hallerde malvarlığını alacak kişidir.

Sonuç: Teslim alacak kişi, vesayetin sona erme sebebine göre değişir; vasi bu üç kişiden hangisine teslim yapacağını sona erme sebebine göre belirler.

### Kesin hesap ve malvarlığının teslimi: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Vesayetin sona ermesiyle birlikte vasinin son raporu ve kesin hesabı vermek zorunda olmadığını varsaymak; yükümlülük vesayetin sona erdiği anda doğar.
- Malvarlığını yalnızca fiilen devretmek yerine, teslim edilmek üzere hazır bulundurma yükümlülüğünü göz ardı etmek; alıcı hazır değilse de yükümlülüğün yerine getirilmesi için malların hazır tutulması gerekir.
- Ölüm halinde yükümlülüğün vasinin mirasçılarına geçtiğini unutup, teslimi vasinin kendisinden istemek.
- Son rapor ve kesin hesabın onaylanmasını madde kapsamında saymak; onay işlemi m.490 kapsamındadır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Vasinin son raporu ve kesin hesabı verip malvarlığını teslim etmesi, sorumluluk davasında zamanaşımı süresinin başlangıcını belirleyen kesin hesabın tebliğ tarihiyle ilgilidir; bu nedenle kesin hesabın tebliğ tarihinin tespiti uygulamada önemlidir. (8. Hukuk Dairesi, 2017/7827 E., 2018/491 K., 16.01.2018)

### Nasıl ispat edilir?

- Yükümlülüğün yerine getirildiğini iddia eden vasi, son raporun ve kesin hesabın vesayet makamına verildiğini belgeyle ispatlamakla yükümlüdür; vesayet makamına verilen belgenin tarihli kayıt veya makam kayıtlarıyla gösterilmesi gerekir.
- Malvarlığının teslim edildiğini iddia eden vasi, teslim tutanağı veya alındı belgesi gibi yazılı delille ispat yükü altındadır; yazılı belge yoksa tanık gibi diğer deliller de kullanılabilir ancak değerlendirme hâkimindir.
- Teslim edilmeyen mal ya da eksik teslim iddiasında bulunan vesayet altındaki kişi, mirasçı veya yeni vasi, zararın varlığını ve vasinin yükümlülüğe aykırılığını ispatlamakla yükümlüdür.
- Vasinin ölüm sebebiyle sona eren vesayette yükümlülüğü mirasçıların yerine getirdiğini iddia etmesi halinde, bu iddianın dayanağı olan mirasçılık belgesi ve teslim kayıtları gösterilmelidir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.490: Son rapor ve kesin hesabın vesayet makamınca incelenip onaylanma usulünü düzenler; bu madde ile birlikte uygulanır.
- 4721 m.491: Vesayet makamının, son rapor ve kesin hesabın onaylanması ve malvarlığının teslimi üzerine vasinin görevinin sona erdiğine karar vermesini düzenler.
- 4721 m.492: Son rapor ve kesin hesabın tebliğinden başlayan olağan zamanaşımı süresini düzenler; bu madde, m.489'daki yükümlülüklerin ihlali halinde açılacak tazminat davasıyla ilgilidir.
- 4721 m.493: Olağanüstü zamanaşımı süresini düzenler; hesap yanlışlığı veya sorumluluk sebebinin sonradan öğrenilmesi halinde dava açılabilmesini sağlar.
- 4721 m.485: Vasinin görevden alınmasına ilişkin usulü düzenler; görevden alınma, m.489 yükümlülüklerinin doğuşuna yol açan sebeplerden biridir.
- 4721 m.486: Gecikmesinde tehlike bulunan hallerde vasinin geçici olarak işten el çektirilmesini ve mallarına ihtiyati haciz konulmasını düzenler; bu tedbirler teslim yükümlülüğünü etkileyebilir.

## [TMK m.490 — Rapor ve hesabın incelenmesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-490)

Madde, vasinin ibraz ettiği son rapor ile kesin hesabın vesayet makamınca incelenmesini ve onaylanmasını düzenler. Maddede belirtilen belgeler, belli zamanlarda verilen rapor ve hesaplar şeklinde genel bir ifadeyle anılmıştır. Maddenin uygulanması vesayet makamının denetimi ile sınırlıdır. Vasinin hesap verme yükümlülüğünün kapsamını, raporların ve hesabın hangi aralıklarla verileceğini (m.432 ve devamı) ve vesayet makamının yetkisini (m.449 ve devamı) bu maddede aramak gerekmez. Ortaklık ve anonim şirket gibi ticari ilişkilerdeki denetim rejimi ile vesayetin sona ermesinden doğan hesap verme ve ibra süreçleri bu maddenin kapsamı dışındadır.

### Rapor ve hesabın incelenmesi: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Son rapor**: Vesayetin sona ermesi üzerine vasinin vesayet makamına sunduğu, vesayet altındaki işlerin genel durumunu özetleyen belgedir. Maddenin kapsamında ayrı bir kategori olarak sayılır.
- **Kesin hesap**: Vasinin yönetim döneminde yaptığı gelir ve gider kalemlerini, vesayet altındaki malvarlığındaki değişimi gösteren nihai hesaptır. Vesayetin sona ermesinde veya değişmesinde verilir.
- **Belli zamanlarda verilen rapor ve hesap**: Vesayet süresince belirli aralıklarla vasi tarafından sunulması gereken ara raporlar ve hesaplardır. Sürelerin ve aralıkların belirlenmesi bu maddede değil, vasinin hesap verme yükümlülüğünü düzenleyen hükümlerde yer alır.
- **Vesayet makamı**: Vasinin raporlarını ve hesaplarını inceleyip onaylamakla yetkili kamu makamıdır. Maddenin uygulanmasında incelemeyi yapan ve onay veren makam budur.

### Rapor ve hesabın incelenmesi: hangi şartlar aranır?

- Vasinin vesayet altındaki işlere ilişkin son rapor, kesin hesap veya belli zamanlarda verilen rapor ve hesabı vesayet makamına sunmuş olması gerekir.
- Sunulan rapor veya hesabın vesayet makamınca incelenmesi gerekir.
- İnceleme sonunda rapor veya hesabın onaylanması ile vasinin işlemlerinin bu belgeler bakımından kabul edilmiş sayılması sağlanır.

### Rapor ve hesabın incelenmesi: hangi sonuçları doğurur?

- Vesayet makamı tarafından onaylanan rapor ve hesaplar, vasinin ilgili dönem bakımından ibra ve sorumluluk değerlendirmesinin temelini oluşturur.
- Vesayet makamı incelemeye tabi tuttuğu rapor ve hesaplarda eksiklik veya uyumsuzluk görürse, vasinin düzeltme yapmasını isteyebilir; bu hal maddenin metninde açıkça yer almamakta olup genel vesayet denetimi hükümlerinden çıkar.
- Onay verilmemesi durumunda vasinin hesap verme yükümlülüğü yerine getirilmemiş sayılır ve sorumluluk gündeme gelebilir.

### Son rapor ile belli zamanlarda verilen rapor arasındaki fark nedir?

- Son rapor, vesayetin sona ermesinde vesayet altındaki işlerin nihai durumunu gösterir.
- Belli zamanlarda verilen rapor, vesayet süresince dönemsel olarak sunulur ve ara durumu gösterir.

Sonuç: Her iki belge de aynı inceleme ve onay usulüne tabidir; aralarındaki fark, sunulma zamanı ve kapsamıdır.

### Kesin hesap ile belli zamanlarda verilen hesap arasındaki fark nedir?

- Kesin hesap, vesayetin sona ermesi veya değişmesi halinde nihai hesap niteliğindedir.
- Belli zamanlarda verilen hesap, vesayet süresince dönemsel gelir gider özetidir.

Sonuç: Maddede her iki hesap türü de vesayet makamının incelemesine tabi tutulmuştur.

### Rapor ve hesabın incelenmesi: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Maddeyi vasinin hesap verme sürelerinin kaynağı saymak; sürelerin m.432 gibi ilgili hükümlerde aranması gerekir.
- Vesayet makamının onayını ibra ile karıştırmak; onay, vasinin tüm sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
- Maddeyi ticaret hukukundaki denetçi veya özel denetim rejimiyle özdeşleştirmek; m.490 vesayet hukukuna aittir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Vasinin vesayet altındaki işlemlerinin Türk Medeni Kanunu'nun 489 ila 494. maddeleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmektedir.

### Nasıl ispat edilir?

- Vasinin raporu ve hesabı sunduğunu ispat, vesayet makamına yapılan başvuru ve buna ilişkin resmî kayıtla yapılır.
- Raporun ve hesabın içeriğinin doğruluğunu ispat yükü, belgeleri sunan vasi üzerindedir; belgeler yazılı olarak sunulmalıdır.
- Sunulan belgede eksiklik veya uyumsuzluk bulunduğunu ileri süren taraf bunu ilgili belgelerle ortaya koymalıdır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.432: Vasinin hesap verme yükümlülüğünü ve rapor ile hesabın verilme zamanlarını düzenler; m.490 bu belgelerin incelenmesini ve onaylanmasını düzenler.
- 4721 m.489: Vasinin genel görev ve sorumluluğunu düzenler; m.490 bu sorumluluğun belgeler üzerinden denetlenmesini sağlar.
- 4721 m.491: Vesayet makamının denetim ve yetkisine ilişkin genel hükümleri içerir; m.490'ın uygulandığı denetim çerçevesini tamamlar.

## [TMK m.491 — Vasinin görevine son verilmesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-491)

Madde, vasilik görevinin sona ermesinde vesayet makamının izleyeceği son aşamayı düzenler: vasinin son rapor ve kesin hesabının onaylanması veya reddi, malvarlığının teslimi ve bu kararın tebliği. Vesayet makamının vasinin görevinin sona erdiğine karar vermesinin koşulunu ve tebliğin içeriğini belirler. Kapsamı, görevi sona eren vasinin hesap ve teslim yükümlülüğünü tamamlandıktan sonraki döneme ilişkin olarak, vesayet altındaki kişi, mirasçıları ve yeni vasi bakımından uygulanır. Vasilik görevinin sona erme hallerini (m.479-481), görevden alma sebeplerini ve usulünü (m.483-485), görevden alma kararının etkisini (m.482 ile bağlantılı olarak) ve kesin hesap ile son raporun incelenmesini (m.490) düzenlemez. Son rapor ve kesin hesabın verilmesi yükümlülüğü (m.489), sorumluluk davasının zamanaşımı (m.493) ve vasinin tazminat sorumluluğu da bu maddede değil, ayrı maddelerde yer alır.

### Vasinin görevine son verilmesi: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Son rapor ve kesin hesap**: Görevi sona eren vasinin yönetimle ilgili son raporu ile malvarlığının yönetimine ilişkin kesin hesabıdır. Vesayet makamı bu belgeleri onaylar ya da reddeder.
- **Malvarlığının teslimi**: Vasinin zilyetliğinde bulunan malvarlığını ve tasarrufu sağlayan vasıtaları vesayet altındaki kişiye, mirasçılarına ya da yeni vasiye fiilen devretmesidir. Teslim, onaydan sonra gerçekleşmelidir.
- **Vasinin görevinin sona erdiğine karar verme**: Vesayet makamının, hesap onayı ve teslim tamamlandıktan sonra verdiği karardır. Bu karar vasilik görevini ancak açıklar; görevin sona ermesinin kendisi bu karara bağlı değildir.
- **Tazminat davası açma hakkı**: Vasinin ve kayyımın sorumluluğuna dayanan tazminat davasını açma imkânıdır. Vesayet makamının tebliğ ile bu hakkı ilgililere bildirmesi gerekir.

### Vasinin görevine son verilmesi: hangi şartlar aranır?

- Son rapor ve kesin hesabın vesayet makamınca onaylanmış olması gerekir; onay yapılmadan görevin sona erdiğine karar verilemez.
- Malvarlığının vesayet altındaki kişiye, mirasçılarına veya yeni vasiye teslim edilmiş olması gerekir.
- Vesayet makamının, son rapor ve kesin hesabı onaylayarak ya da reddederek karar vermesi gerekir.
- Vesayet makamının vasinin görevinin sona erdiğine karar vermesi gerekir; bu karar onay ve teslimden sonra verilebilir.

### Vasinin görevine son verilmesi: hangi sonuçları doğurur?

- Son rapor ve kesin hesap onaylanmadan ve malvarlığı teslim edilmeden vesayet makamı vasinin görevinin sona erdiğine karar veremez.
- Onay ve teslim tamamlandığında vesayet makamı vasinin görevinin sona erdiğine karar verir.
- Vesayet makamı, onay ya da red kararı ile birlikte kesin hesabı ilgililere tebliğ eder.
- Tebliğde ilgililerin tazminat davası açma haklarının bulunduğu belirtilir.
- Tebliğde vasinin görevine son verildiği de belirtilir.
- Tebliğde tazminat davası hakkının bildirilmemesi, ilgililerin bu hakkını bilmeden kalmasına yol açar; bu durum karar ve tebliğin usulüne uygun yapılmasını gerektirir.

### Onay ile red arasındaki fark nedir?

- Vesayet makamının hesabı onaylaması, raporun ve kesin hesabın yeterli bulunduğunu gösterir.
- Vesayet makamının hesabı reddetmesi, raporun veya kesin hesabın yeterli bulunmadığını gösterir.

Sonuç: Metin, tebliğde görevin sona erdiğinin bildirileceğini öngördüğü için red kararında da tebligat ve tazminat hakkı bildirimi yapılmalıdır; görevin sona erdiğine karar verme ise onay ve teslim koşuluna bağlıdır.

### Vesayet altındaki kişi / mirasçı / yeni vasi: fark nedir?

- Malvarlığının vesayet altındaki kişiye teslimi, kişinin ayırt etme gücüne ya da yaşam durumuna göre yapılır.
- Vesayetin ölümle sona ermesi halinde teslim mirasçılara, görevin devamında yeni bir vasi atanmışsa yeni vasiye yapılır.

Sonuç: Teslim alan kişi, tazminat davası açma hakkının da sahibi olur; hangi kişiye teslim yapıldığı tebliğin muhatabını belirler.

### Tebliğin içeriği ile karar arasındaki fark nedir?

- Vesayet makamının kararı ile birlikte yapılan tebliğ, tazminat davası hakkını ve görevin sona erdiğini bildirir.
- Görevin sona erdiğine dair karar, bu tebliğle birlikte açıklayıcı niteliktedir.

Sonuç: Tebliğ yapılmadan tazminat davası hakkının başladığı kabul edilmez; tebliğ eksik ise tazminat davası süresi başlamamış sayılabilir.

### Vasinin görevine son verilmesi: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Görevin sona erdiğine, kesin hesap onaylanmadan ve malvarlığı teslim edilmeden karar vermek; karar koşulunun onay ve teslim olduğunu gözden kaçırmaktır.
- Tebliğde tazminat davası açma hakkını bildirmeden yalnız görevin sona erdiğini yazmak; metnin iki unsurunu da içermesi gerekir.
- Vesayet makamının bu kararını yenilik doğurucu sanmak; karar açıklayıcı niteliktedir, görevin sona ermesi onay ve teslime bağlı olarak zaten gerçekleşmiştir.
- Ölümle sona eren vesayette teslimi vasinin kendisi yerine getirilecekmiş gibi ele almak; bu hâlde yükümlülük mirasçılara geçer.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Tazminat davası açma hakkının bildirilmediği, vasinin görevinin henüz sona ermediği durumda verilen kararın yerinde olmadığı yönünde değerlendirme yapılmaktadır. (2. Hukuk Dairesi, 2023/10053 E., 2024/1220 K., 26.02.2024)
- Vesayet makamının kesin hesabı onaylayıp malvarlığının teslimini tamamladıktan sonra görevin sona erdiğine karar vermesi gerektiği kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/10053 E., 2024/1220 K., 26.02.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Vasinin son rapor ve kesin hesabı verdiğini ve malvarlığını teslim ettiğini ileri süren kişi, bu işlemlerin yapıldığını ispatlamakla yükümlüdür; belge ile kanıtlanması gerekir.
- Vesayet makamının onay veya red kararı, yazılı karar ve tebliğ belgesi ile ispatlanır.
- Tazminat davası hakkının bildirilmediğini ileri süren ilgili, tebliğ belgesinin eksikliğini ortaya koymakla yükümlüdür; vesayet makamı tebliğin usulüne uygun yapıldığını belgeleyebilmelidir.
- Teslim alan kişinin makbuz ya da teslim tutanağı ile malvarlığını aldığını ispatlaması gerekir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.489: Görevi sona eren vasinin son rapor ve kesin hesabı vesayet makamına vermesini ve malvarlığını teslime hazır bulundurmasını düzenler; bu maddedeki onay ve teslim koşulunun kaynağıdır.
- 4721 m.490: Son rapor ve kesin hesabın belli zamanlarda verilen rapor ve hesaplar gibi vesayet makamınca incelenip onaylanmasını düzenler; bu maddedeki onay veya red kararının dayanağıdır.
- 4721 m.480: Vasilik görevinin sona erme hallerini sayar; bu madde görevin sona ermesinden sonra uygulanacak tasfiye sürecinin bir parçasıdır.
- 4721 m.482: Görevi sona eren vasinin yenisi göreve başlayıncaya kadar zorunlu işleri yapmakla yükümlü olduğunu düzenler; kesin hesap ve teslim işlemleri bu süreçte yapılır.
- 4721 m.493: Vasi ve kayyıma karşı açılacak tazminat davasının zamanaşımını düzenler; bu maddedeki tebliğle bildirilen tazminat hakkının süresini belirler.

## [TMK m.492 — Olağan zamanaşımı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-492)

TMK m.492, vesayet ilişkisinde zarar gören kişinin sorumlu vasi ve kayyıma karşı açacağı tazminat davasının zamanaşımını, tazmin ettirilemeyen zararlarda Devlete karşı açılacak tazminat davasının süresini, vesayet dairelerinde görevlilerin sebebiyet verdiği zararlarda Devlete karşı davanın zamanaşımını ve Devletin rücu davasının zamanaşımını düzenler. Madde, vesayet makamının ve vasinin görevinden doğan sorumluluğa uygulanır; vasi, kayyım ve yasal danışman dışındaki kişilerin haksız fiil sorumluluğu bakımından genel haksız fiil zamanaşımı (TBK m.72) bu maddenin kapsamına girmez. Maddenin, vesayet hesabının kesinleşmesi öncesinde doğan sorumluluk için hesap ilişkisinin kurulmasına ilişkin usul kurallarını düzenlemez. Vasinin hesap verme yükümlülüğü ve kesin hesabın tasdiki (TMK m.450 vd.) ile vesayet makamının denetimi (TMK m.397 vd.) bu maddenin dışındadır. Devletin vesayet dairelerinde görevlilere ilişkin genel sorumluluğunun esasları da bu maddede değil, ilgili kamu hukuku mevzuatında aranır.

### Olağan zamanaşımı: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Kesin hesap**: Vasinin görevi sona erdiğinde veya vesayet makamının istemi üzerine hazırladığı, vesayet altındaki kişinin malvarlığına ilişkin gelir ve giderleri gösteren hesaptır. Bu maddede zamanaşımının başlangıç noktası olarak kullanılır; kesin hesabın tebliğ edilmesi ile zamanaşımı işlemeye başlar.
- **Tazmin ettirilemeyen zarar**: Vasi, kayyım veya yasal danışmandan tazmin alınamayan, yani bu kişilerin malvarlığından karşılanamayan zarardır. Devlete karşı tazminat davası ancak bu zararın tazmin ettirilemeyeceğinin anlaşılmasıyla açılabilir.
- **Yasal danışman**: Vesayet altındaki kişinin işlerine ilişkin olarak kanunen danışmanlık yapan ve bu sıfatla sorumluluk doğurabilen kişidir. Maddede vasi ve kayyımla birlikte anılır, dolayısıyla sorumluluk ve zamanaşımı bakımından onlarla aynı rejime tabidir.
- **Rücu hakkı**: Devletin, vesayet dairelerinde görevlilerin sebebiyet verdiği zararı tazmin ettikten sonra bu kişilere karşı yöneltebileceği geri isteme hakkıdır. Rücu hakkının doğumu, zamanaşımının başlangıcıdır.
- **Vesayet dairesi**: Vesayet işlerini yürüten devlet organıdır. Burada görevlilerin kusurlu davranışı nedeniyle doğan zararlardan Devlet sorumlu olabilir ve bu sorumluluk için madde genel hükümlere yer verir.

### Olağan zamanaşımı: hangi şartlar aranır?

- Zarar gören kişinin vasi veya kayyım aleyhine tazminat talebi için vesayet ilişkisinden doğan bir zararın bulunması gerekir.
- Sorumlu vasi veya kayyım aleyhine dava açılacaksa kesin hesabın tebliğ edilmiş olması gerekir; zamanaşımı bu tebliğ tarihinden işlemeye başlar.
- Tazmin ettirilemeyen zarar için Devlete karşı dava açılacaksa zararın vasi, kayyım ve yasal danışmandan tazmin ettirilemeyeceğinin anlaşılmış olması gerekir.
- Vesayet dairelerinde görevli kişilerin sebebiyet verdiği zarar nedeniyle Devlete karşı dava açılacaksa genel zamanaşımı hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
- Devletin rücu davası açabilmesi için rücu hakkının doğmuş olması gerekir; zamanaşımı bu doğum tarihinden işler.

### Olağan zamanaşımı: hangi sonuçları doğurur?

- Sorumlu vasi veya kayyıma karşı tazminat davası, kesin hesabın tebliğinden bir yıl geçtikten sonra zamanaşımına uğrar ve dava açılamaz hale gelir.
- Tazmin ettirilemeyen zararlarda Devlete karşı dava, tazmin imkânsızlığının anlaşılmasından bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
- Vesayet dairesi görevlilerinin sebebiyet verdiği zararlarda Devlete karşı dava açma süresi genel hükümlere tabidir; bu nedenle maddedeki bir yıllık süre uygulanmaz.
- Devlet rücu hakkının doğumundan bir yıl içinde rücu davası açmazsa, bu dava zamanaşımına uğrar.
- Süre, zamanaşımı niteliğinde olduğundan, süresi geçtikten sonra borçlu bunu def'i olarak ileri sürmedikçe hâkim tarafından kendiliğinden dikkate alınmaz.

### Vasi-kayyım sorumluluğu ile devlete karşı tazminat arasındaki fark nedir?

- Sorumlu vasi veya kayyıma karşı açılan dava, kesin hesabın tebliğiyle başlayan bir yıllık süreye tabidir.
- Tazmin ettirilemeyen zarar için Devlete karşı açılan dava, zararın tazmin ettirilemeyeceğinin anlaşılmasından başlayan bir yıllık süreye tabidir.

Sonuç: İki davanın başlangıç anı farklıdır: biri hesap tebliğine, diğeri tazmin imkânsızlığının anlaşılmasına bağlanır.

### Vesayet dairesi görevlisinin sebebiyet verdiği zarar ile vasi-kayyım zararı arasındaki fark nedir?

- Vesayet dairelerinde görevlilerin sebebiyet verdiği zararlardan dolayı Devlete karşı açılan dava, madde gereği genel hükümlere tabidir.
- Vasi, kayyım ve yasal danışmanın zararından dolayı açılan dava, bir yıllık özel süreye tabidir.

Sonuç: Vesayet dairesi görevlisinin kusurundan doğan davada bir yıllık süre uygulanmaz, genel zamanaşımı rejimi geçerlidir.

### Devletin rücu davası ile devletin tazminat davası arasındaki fark nedir?

- Devletin rücu davası, rücu hakkının doğumundan başlayarak bir yıl içinde açılmalıdır.
- Devletin zarar gören adına açtığı tazminat davası, tazmin ettirilemeyen zarar bağlamında ayrı bir başlangıç anına tabidir.

Sonuç: Devletin kendi rücu alacağı ile zarar görene ödediği tazminatın tahsili için açılan davalar farklı süreler ve başlangıç anları doğurur.

### Olağan zamanaşımı: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Kesin hesap tebliği tarihini vasinin hesabı sunduğu tarih ile karıştırmak; zamanaşımı tebliğ tarihinden işler, sunum tarihinden değil.
- Tazmin ettirilemeyen zarar davasında başlangıcı zararın doğduğu tarih olarak almak; başlangıç, zararın tazmin ettirilemeyeceğinin anlaşılmasıdır.
- Vesayet dairesi görevlisinin sebebiyet verdiği zararlarda da bir yıllık süreyi uygulamak; bu hallerde genel zamanaşımı hükümleri geçerlidir.
- Devletin rücu davasında başlangıcı ödeme tarihi olarak almak; başlangıç rücu hakkının doğumudur.
- Süreyi hâkimin kendiliğinden dikkate alacağını varsaymak; zamanaşımı def'i olarak ileri sürülmelidir.
- Bir yıllık süreyi hak düşürücü süre gibi değerlendirmek; bu sürenin niteliği zamanaşımıdır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Yargıtay'ın vesayet hesabına verilen zararlarda vasinin bütçe dışı harcamasının tespitine dayanarak sorumluluğa hükmettiği görülmektedir; zamanaşımı savunması, dava tarihinin kesin hesabın tebliğinden itibaren bir yıl içinde olup olmadığına göre değerlendirilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/10053 E., 2024/1220 K., 26.02.2024)
- Bilirkişi incelemesi sonucunda zararın arttırılması kaydıyla davanın kabulü yönünde karar verildiği; bu durumda zararın kesin tespitinin sonradan yapılabildiği uygulamada kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/10053 E., 2024/1220 K., 26.02.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Sorumlu vasi veya kayyıma karşı davada zarar gören, zararın varlığını ve vasinin görevine aykırı davranışını ispatla yükümlüdür; kesin hesabın tebliğ tarihi ise zamanaşımı savunmasını ileri süren tarafça ispatlanmalıdır.
- Kesin hesabın tebliğ tarihi, tebliğ belgesi veya vesayet makamının kayıtları ile ispatlanır; tebliğin yapılmadığı iddiası davalı vasinin ileri süreceği bir savunmadır ve bunu o ispatlamalıdır.
- Tazmin ettirilemeyen zarar nedeniyle Devlete karşı davada, zararın vasi, kayyım ve yasal danışmandan tahsil edilemediğinin anlaşılma tarihi davacı tarafından ispatlanmalıdır.
- Devletin rücu davasında rücu hakkının doğum tarihi ve Devletin zararı ödediği tarih, Devlet tarafından yazılı belgelerle ispatlanır.
- Bilirkişi raporu zararın miktarını belirlemede kullanılır; zamanaşımı bakımından bilirkişi raporu tek başına yeterli sayılmaz, tebliğ ve tespit tarihleri belgelerle ortaya konur.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 m.450: Vasinin kesin hesap verme yükümlülüğünü düzenler; m.492'de zamanaşımının başladığı kesin hesabın içeriğini ve tebliğini bu hüküm belirler.
- 4721 sayılı Kanun: Vesayet ve kayyımlık kurumlarının bütününü düzenler; m.492'nin uygulandığı sorumluluk ilişkisi bu kanunda kurulur.
- 6098 sayılı Kanun: Genel haksız fiil zamanaşımı (TBK m.72) ile vesayet dışı zararlarda genel rejim burada aranır; m.492'nin 3. fıkrası genel hükümlere yollama yapar.

## [TMK m.493 — Olağanüstü zamanaşımı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-493)

Madde, vesayet ilişkisinden doğan tazminat davalarında zamanaşımı süresini düzenler. Hesap yanlışlığına veya bir sorumluluk sebebine dayanan tazminat davasının, olağan zamanaşımı süresi işlemeye başlamadan önce zarar görenin bilmediği ya da anlayamadığı hallerde, öğrenmeden itibaren bir yıl içinde açılabilmesi kuralını koyar. Ayrıca vesayetten doğan tazminat davalarının kesin hesabın tebliğinden itibaren on yılda zamanaşımına uğramasını öngörür. Kural, vasi ile vesayet altındaki kişi ve ilgili taraflar arasındaki tazminat ilişkilerinde uygulanır. Genel haksız fiil ve sözleşmeden doğan tazminat sürelerini, zamanaşımının kesilmesini ve durmasını, olağan zamanaşımı süresinin kendisini düzenlemez (TBK m.72, TMK m.494 ve ilgili hükümler gibi komşu düzenlemeler ayrı maddelerde yer alır).

### Olağanüstü zamanaşımı: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Hesap yanlışlığı**: Vasinin hesap verme yükümlülüğü kapsamında yaptığı hesaplamada ortaya çıkan, zarara yol açan hata veya yanlışlıktır. Gizli kalmış ve zarar görenin olağan dikkatle fark edemeyeceği nitelikte olması, bu maddedeki kısa sürenin uygulanabilmesi için aranır.
- **Olağan zamanaşımı süresi**: Tazminat davasında genel kural olarak işlemeye başlayan zamanaşımı süresidir. Bu madde, bu sürenin işlemeye başlamasından önce öğrenilemeyen yanlışlıkların öğrenilmesine ayrı bir bir yıllık süre tanır.
- **Kesin hesap**: Vesayet işlerinin sona ermesi veya vasinin görevinin bitmesi üzerine hazırlanan ve vasi tarafından verilen son hesaptır. Vesayetten doğan tazminat davalarında on yıllık sürenin başlangıcı, bu hesabın tebliğidir.
- **Vesayetten doğan tazminat davası**: Vasinin vesayet görevini yerine getirirken kusurlu veya hatalı davranışı nedeniyle vesayet altındaki kişinin uğradığı zarar için açılan davadır. Hangi tarafın açabileceği ve hangi zararın kapsamda olduğu ayrıca vesayet hükümlerine göre belirlenir.

### Olağanüstü zamanaşımı: hangi şartlar aranır?

- Tazminat davasının bir hesap yanlışlığına veya bir sorumluluk sebebine dayanması gerekir.
- Hesap yanlışlığının veya sorumluluk sebebinin, olağan zamanaşımı süresi işlemeye başlamadan önce zarar görenin bilmesi veya anlaması olanağı bulunmayan nitelikte olması gerekir.
- Kısa sürenin işlemesi için hesap yanlışlığının veya sorumluluk sebebinin öğrenilmesi gerekir; öğrenme anı süreyi başlatır.
- Bu kısa süre dışındaki vesayet tazminatı davalarında, kesin hesabın tebliğinin üzerinden on yılın geçmemiş olması gerekir.

### Olağanüstü zamanaşımı: hangi sonuçları doğurur?

- Olağan süre işlemeye başlamadan önce öğrenilemeyen bir hesap yanlışlığı veya sorumluluk sebebi varsa, dava öğrenmeden itibaren bir yıl içinde açılabilir.
- Öğrenilebilir nitelikteki yanlışlıklarda bu madde uygulanmaz; genel süre kuralları geçerlidir.
- Vesayetten doğan tazminat davası, kesin hesabın tebliğinden on yıl geçince zamanaşımına uğrar.
- On yıllık süre dolmadan kesin hesap tebliğ edilmemişse, bu sürenin başlangıcı oluşmamış sayılır ve dava açılabilir.

### Genel olağan süre ile bu maddedeki bir yıllık süre arasındaki fark nedir?

- Olağan zamanaşımı süresi işlemeye başlamış ve zarar görenin yanlışlığı bilebileceği bir durum varsa, genel süre uygulanır.
- Olağan süre işlemeye başlamadan önce zarar görenin bilmesi veya anlaması olanağı bulunmayan bir yanlışlık varsa, bu madde uygulanır.

Sonuç: Bu hâlde dava, yanlışlığın öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde açılabilir.

### Hesap yanlışlığı ile sorumluluk sebebi arasındaki fark nedir?

- Hesap yanlışlığı, vasinin hesaplamasındaki hataya dayanır.
- Sorumluluk sebebi, hesaptan bağımsız olarak vasinin tazmin yükümlülüğünü doğuran başka bir olgudur.

Sonuç: Her iki hâlde de aynı bir yıllık süre ve öğrenme anı geçerlidir; ayrım, olayın niteliğine göre yapılır.

### Bir yıllık süre ile on yıllık süre arasındaki fark nedir?

- Bir yıllık süre, öğrenme anına bağlı kısa süredir ve bilinmeyen yanlışlık hâlinde uygulanır.
- On yıllık süre, vesayetten doğan tazminat davalarında kesin hesabın tebliğine bağlı üst sınırdır.

Sonuç: İki süre birlikte işleyebilir; on yıl dolduğunda kısa süre denetlenmeksizin dava açılamaz.

### Olağanüstü zamanaşımı: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Bir yıllık süreyi, yanlışlığın fiilen gerçekleşmesinden değil öğrenilmesinden itibaren başlatmamak.
- Bilinebilir yanlışlıkta da bir yıllık süreyi uygulamak; kuralın özel koşulu olan öğrenme olanaksızlığını aramamak.
- Vesayetten doğan tazminatta on yıllık süreyi vesayetin sona erdiği tarihten değil kesin hesabın tebliğinden saymak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Vesayet ilişkisinden doğan tazminat davalarında, öğrenme anının zarar görenin gerçekten bilip bilmediğine göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmektedir.

### Nasıl ispat edilir?

- Tazminat davasını açan zarar görenin, öğrenme tarihinin ve yanlışlığın öğrenilmesi olanağının bulunmadığının ispatı kendisine aittir.
- Kesin hesabın tebliğ tarihi, on yıllık süreyi başlatan olay olduğundan, bu tarihin ispatı tebliğ belgesiyle yapılır ve ilgili taraf bunu ileri sürer.
- Zamanaşımı def'i karşı tarafça ileri sürüldüğünde, süreye ilişkin olguları ortaya koyma yükü def'i sahibindedir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 4721 sayılı Kanun: Vesayet ve vasinin hesap verme yükümlülüğü hükümlerini içerir; kesin hesabın ve vasinin sorumluluğunun dayanağıdır.

## [TMK m.494 — Vesayet altındaki kişinin alacağı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-494)

Madde, vesayet altındaki kişinin vasi veya Devlete karşı doğan alacaklarına kanunen imtiyaz tanımaktadır. Vesayet altındaki kişinin alacaklarının hangi borçlulara karşı imtiyazlı olduğunu belirler. Maddenin uygulandığı ilişki, vesayet altındaki kişi ile vasi ve vesayet dairelerini yöneten Devlet arasındaki alacak ilişkileridir. Madde alacağın öncelik sırasını, İİK'daki imtiyaz derecesini ve hangi malvarlığı üzerinde ne ölçüde öncelik sağlayacağını ayrıca düzenlemez (İİK m.206 ve devamı ile yapılacak ayrı değerlendirme). Vasinin ve Devletin sorumluluğu ile tazminat alacaklarının zamanaşımı da bu maddenin konusu değildir (m.466-469 ve m.492-493).

### Vesayet altındaki kişinin alacağı: hangi kavramlar bilinmeli?

- **İmtiyazlı alacak**: Kanunun öncelik tanıdığı alacak türüdür; alacaklı, borçlunun malvarlığı üzerinde diğer adi alacaklılardan önce tatmin edilir. Madde bu önceliğin kapsamını ve derecesini kendisi belirlemez.
- **Vesayet altındaki kişinin alacağı**: Vesayet altındaki kişinin vasiye veya Devlete karşı sahip olduğu para ya da başka her türlü alacaktır. Alacağın kaynağı (vasinin yönetim işlemi, zarar, sebepsiz zenginleşme vb.) maddede ayrıca sınırlanmamıştır.
- **Vasi**: Vesayet altındaki kişinin malvarlığını yöneten ve onu temsil eden kişidir. Maddedeki imtiyazın bir borçlusu olarak vasinin borcu, vasi sıfatından doğan alacaklar bakımından söz konusudur.
- **Devlet**: Vesayet dairelerinde görevlilerin neden olduğu zararlar bakımından alacaklının karşısındaki borçlu olarak düzenlenmiştir. Devletin yükümlülüğü, vasinin yükümlülüğünden ayrı bir kaynağa dayanır.

### Vesayet altındaki kişinin alacağı: hangi şartlar aranır?

- Alacaklının vesayet altındaki kişi olması gerekir; alacak vesayet altında bulunan bir kişiye ait olmalıdır.
- Alacağın borçlusunun vasi ya da Devlet olması gerekir; üçüncü kişilere karşı doğan alacaklar bu imtiyazın kapsamında değildir.
- Alacağın vasinin görevi veya vesayet dairesinin işleyişiyle bağlantılı bir alacak olması gerekir; vesayet altındaki kişinin özel hukuk ilişkisinden doğan alacağı bu maddeye girmez.
- İmtiyazın sonucunun doğması için alacağın İcra ve İflas Kanunu uyarınca paraya çevrilen malvarlığı üzerinde öncelik sağlaması için gerekli usul işlemlerinin yapılmış olması gerekir.

### Vesayet altındaki kişinin alacağı: hangi sonuçları doğurur?

- Vesayet altındaki kişinin vasiye karşı alacağı, vasinin malvarlığı üzerinde diğer alacaklılardan önce karşılanabilir.
- Vesayet altındaki kişinin Devlete karşı alacağı da aynı imtiyazdan yararlanır.
- Alacak vesayet altındaki kişiye ait değilse, örneğin vasinin kendi alacaklısının alacağıysa, bu maddedeki imtiyaz uygulanmaz.
- Madde imtiyazın hangi malvarlığı üzerinde ve hangi sırada işleyeceğini ayrıca belirlemez; bu husus icra ve iflas hukukundaki genel kurallara bırakılmıştır.

### Vasiye karşı alacak ile devlete karşı alacak arasındaki fark nedir?

- Vasiye karşı alacak, vasinin vesayet görevini yürütmesinden doğan ve vasinin şahsen borçlu olduğu alacaktır.
- Devlete karşı alacak, vesayet dairelerinde görevlilerin hukuka aykırı davranışından doğan ve Devletin sorumlu olduğu alacaktır.

Sonuç: Madde iki borçlu için de aynı imtiyazı tanır. Ancak Devletin sorumluluğu ile vasinin sorumluluğu birbirinden farklı hukuki kaynaklara dayandığı için tazminat sürelerini ayrı değerlendirmek gerekir (m.492).

### Vesayet altındaki kişinin alacağı ile üçüncü kişinin alacağı arasındaki fark nedir?

- Vesayet altındaki kişinin alacağı, bu kişinin lehine doğmuş ve vasi ya da Devlete karşı ileri sürülen alacaktır.
- Üçüncü kişinin vasiye karşı kişisel alacağı, vesayet ilişkisi dışında doğmuş olabilir.

Sonuç: Yalnız birinci grup alacaklar bu maddedeki imtiyazdan yararlanır.

### Vesayet altındaki kişinin alacağı: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Maddeyi vesayet altındaki kişinin her türlü alacağını kapsayan genel bir öncelik hükmü saymak; imtiyazın yalnız vasi ya da Devlete karşı doğan alacaklar için geçerli olduğunu gözden kaçırmak.
- İmtiyazın hangi sırada ve hangi malvarlığı üzerinde işleyeceğini bu maddeden çıkarmaya çalışmak; bu konu İcra ve İflas Kanunu'na bırakılmıştır.
- Vasinin kişisel alacaklısının alacağını vesayet altındaki kişinin alacağıyla karıştırmak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Maddenin uygulamasında, imtiyazın alacağın vesayet altındaki kişiye ait olması şartına bağlandığı kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/8877 E., 2024/1120 K., 22.02.2024)
- Madde metninin, alacağın kaynağını ayrıca sınırlamadığı, bu nedenle vasinin ve Devletin sorumluluğundan doğan her türlü alacağın kapsama girebileceği kabul edilmektedir. (2. Hukuk Dairesi, 2023/8877 E., 2024/1120 K., 22.02.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Vesayet altındaki kişinin alacağını ileri süren kişi, alacağın varlığını ve vesayet altındaki kişiye ait olduğunu ispatlamakla yükümlüdür.
- Alacağın vasinin görevinden doğduğu, örneğin vasi tarafından alınması gereken bir paranın alınmadığı veya kötü yönetildiği, yazılı kayıt, vesayet defteri, kesin hesap belgesi ile ispatlanır.
- Devlete karşı alacakta, zararın vesayet dairesi görevlisinin hukuka aykırı davranışından doğduğunu gösteren belge ve kayıtlar ispat araçlarıdır.
- Karşı taraf, alacağın vesayet altındaki kişiye ait olmadığını ya da imtiyazın kapsamında bulunmadığını ileri sürerse, bu savunmayı kendisi ispatlar.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [4721 sayılı Kanun m.492](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-492): Vasi, kayyım ve yasal danışmana karşı tazminat davasının zamanaşımını düzenler. İmtiyazlı alacağın dayanabileceği tazminat alacağının dava süresini belirler.
- [4721 sayılı Kanun m.493](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-493): Vesayet tazminat davalarının olağanüstü zamanaşımı sürelerini düzenler. İmtiyazlı alacağın bu sürelerle ileri sürülüp sürülemeyeceğini belirler.
- [4721 sayılı Kanun m.466](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-466): Devletin vesayet dairelerinde görevlilerin hukuka aykırı davranışlarından doğan sorumluluğunu düzenler. Devlete karşı imtiyazlı alacağın dayanağını oluşturur.
- [4721 sayılı Kanun m.467](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-467): Vasinin kusurlu davranışından doğan sorumluluğunu düzenler. Vasiye karşı imtiyazlı alacağın dayanağını oluşturur.

## Süreler

| Süre | Madde | Hüküm |
|---|---|---|
| bir yıl | [m.492](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-492) | Sorumlu vasi ve kayyıma karşı açılacak tazminat davası kesin hesabın tebliğ edildiği tarihten başlayarak bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. |
| bir yıldır | [m.492](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-492) | Tazmin ettirilemeyen zararlar için Devlete karşı açılacak tazminat davasının zamanaşımı süresi, zararın vasi, kayyım ve yasal danışmana tazmin ettirilemeyeceğinin anlaşılmasından başlayarak bir yıldır. |
| bir yıl | [m.493](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-493) | Olağan zamanaşımı süresi işlemeye başlamadan önce zarar gören tarafından bilinmesi veya anlaşılması olanağı bulunmayan bir hesap yanlışlığına veya bir sorumluluk sebebine dayanan tazminat davası, hesap yanlışlığının veya sorumluluk… |
| on yıl | [m.493](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/4721-sayili-turk-medeni-kanunu/madde-493) | Vesayetten doğan tazminat davaları, her hâlde kesin hesabın tebliğinin üzerinden on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. |

## Konuda geçen kararlar

- 2015/104 E., 2016/20 K., 16.03.2016 (m.494)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/10053 E., 2024/1220 K., 26.02.2024 (m.491, m.492)
- 2. Hukuk Dairesi, 2023/8877 E., 2024/1120 K., 22.02.2024 (m.489, m.494)
- 8. Hukuk Dairesi, 2017/7827 E., 2018/491 K., 16.01.2018 (m.489)
- 3. Hukuk Dairesi, 2013/14227 E., 2013/17126 K., 03.12.2013 (m.494)

---

Bu metin eğitim amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Bağlayıcı olan madde metnidir; alıntılarken maddenin güncel hâlini teyit edin.
Kaynak: https://www.hukuksalegitim.com/konu/medeni-hukuk/vesayetin-sona-ermesinin-sonuclari