---
title: "Ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması — Sosyal Güvenlik Hukuku konu anlatımı"
course: "Sosyal Güvenlik Hukuku"
law: "Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu"
articles: "Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.34–42"
last_amended: "2019-12-25"
compiled: "2026-10-21"
jurisdiction: "TR"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/olum-ayliginin-hak-sahiplerine-paylastirilmasi"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
---

# Ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması

Sosyal Güvenlik Hukuku › Sosyal sigorta hükümleri › Uzun vadeli sigorta hükümleri — [Sosyal Güvenlik Hukuku](https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku)

## Kısaca

5510 sayılı Kanun m.34, ölen sigortalının 33. madde uyarınca hesaplanacak aylığının hak sahipleri arasında paylaştırılmasını düzenler. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.35, ölüm sigortasından hak sahiplerine bağlanacak aylıkların başlangıç anını, kesilme anını, kesilen aylığın yeniden bağlanmasını ve malûl çocuklara ilişkin özel bağlanma halini düzenler.

## Kapsam

Bu konu, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.34–42 hükümlerini kapsar: ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması, hak sahiplerinin aylıklarının başlangıcı, kesilmesi ve yeniden bağlanması, ölüme bağlı toptan ödeme ve ihya, evlenme ve cenaze ödeneği, uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık süresi, uzun vadeli sigorta kolları bakımından üçüncü kişinin sorumluluğu, fiilî hizmet süresi zammı, sigortalıların borçlanabileceği süreler, bildirim.

- [Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.34 — Ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-34)
- [Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.35 — Hak sahiplerinin aylıklarının başlangıcı, kesilmesi ve yeniden bağlanması](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-35)
- [Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.36 — Ölüme bağlı toptan ödeme ve ihya](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-36)
- [Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.37 — Evlenme ve cenaze ödeneği](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-37)
- [Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.38 — Uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık süresi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-38)
- [Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.39 — Uzun vadeli sigorta kolları bakımından üçüncü kişinin sorumluluğu](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-39)
- [Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.40 — Fiilî hizmet süresi zammı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-40)
- [Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.41 — Sigortalıların borçlanabileceği süreler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-41)
- [Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.42 — Bildirim](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-42)

## [Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.34 — Ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-34)

5510 sayılı Kanun m.34, ölen sigortalının 33. madde uyarınca hesaplanacak aylığının hak sahipleri arasında paylaştırılmasını düzenler. Dul eşe, aylık bağlanmış çocuğu bulunup bulunmamasına göre farklı oranlar; kanuni şartları taşıyan çocuklara, kendisinden başka aylık alan hak sahibi bulunmayan çocuğa ve ana babaya bağlanacak oranlar; artan hisse koşulu; ölümden sonra doğan ve evlat edinilmiş çocuklar ile hak sahiplerinin toplam aylık sınırı ve indirim kuralı bu maddenin konusudur. Madde, ölüm aylığının kesilmesini ve kendiliğinden sona ermesini ayrıca düzenlemez; bu hususlar 5510 sayılı Kanun m.34'ün uygulamasında ve ilgili kararlarda ele alınır. Hak sahibi olma koşulları (evlilik, öğrenim, malullük, kazanç sınırı) ile ölüm aylığının bağlanma şartları (prim gün sayısı, sigortalılık süresi) m.32 ve m.33 ile m.4 kapsamına girer ve bu maddede yeniden düzenlenmez. Ölüm aylığı için zamanaşımı ve tahsis talebi süresi de bu maddenin konusu değildir.

### Ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Hak sahibi**: Ölen sigortalının ölüm aylığından yararlanmaya hak kazanan eşi, çocukları, ana ve babasıdır. Hak sahibi olmak, madde metnindeki her bir hal için ayrıca aranan koşulların gerçekleşmesine bağlıdır.
- **Artan hisse**: Hak sahibi eş ve çocuklara bağlanan oranların toplamından sonra hesapta kalan orandır. Ana ve babaya aylık bağlanması, bu artan hissenin varlığına bağlıdır; 65 yaşını aşan ana ve baba için madde ayrıca artan hisse aramaz.
- **Sigortalıya ait aylık tutarı**: 33. maddeye göre hesaplanan ve paylaştırmaya konu olan aylıktır. Hak sahiplerine bağlanacak aylıkların toplamı bu tutarı aşamaz.
- **Aylık bağlanmış çocuk**: Kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmış çocuktur. Bu nitelikteki çocuk, 34/b kapsamındaki hak sahibi sayılmaz; bu nedenle dul eşin oranını da etkiler.
- **Yaş ve öğrenim sınırı**: Çocuğun 34/b-1 bendinde sayılan yaşları doldurmamış olmasıdır: 18, lise ve dengi öğrenimde 20, yükseköğrenimde 25. Sınır, çocuğun öğrenim durumuna göre değişir.
- **Dul eş oranı**: Ölen sigortalının dul eşine bağlanacak yüzde oranıdır. Aylık bağlanmış çocuk bulunup bulunmamasına ve eşin kendi çalışma ya da gelir durumuna göre yüzde 50 ya da yüzde 75 olarak uygulanır.

### Ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması: hangi şartlar aranır?

- Ölen kişinin sigortalı olması ve 33. madde uyarınca bir aylığın hesaplanmış olması gerekir.
- Dul eşe yüzde 75 oranı için, eşin bu Kanun ya da yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmıyor olması veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir ya da aylık almıyor olması gerekir; bu şartlar gerçekleşmezse oran yüzde 50 olur.
- Çocuklara yüzde 25 oranında aylık bağlanabilmesi için çocuğun 34/b-1 yaş ve öğrenim sınırlarını, 34/b-2 malullük şartını ya da 34/b-3 evli olmama, boşanmış ya da dul olma hâllerinden birini taşıması ve bu Kanun veya yabancı mevzuat kapsamında çalışmaması ya da kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık almaması gerekir.
- Çocuklardan sigortalının ölümüyle anasız ve babasız kalan ya da sonradan bu duruma düşen çocuklara, ana ve babası arasında evlilik bağı bulunmayan çocuklara, ölüm tarihinde evlilik bağı bulunmakla birlikte ana ya da babası sonradan evlenen çocuklara ve kendisinden başka aylık alan hak sahibi bulunmayan çocuklara yüzde 50 oranında aylık bağlanabilmesi için 34/b şartlarını taşıması gerekir.
- Ana ve babaya aylık bağlanabilmesi için hak sahibi eş ve çocuklardan artan hisse bulunması, ana ve babanın her türlü kazanç ve irattan elde ettiği gelirin asgari ücretin net tutarından az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar dışında gelir ya da aylık bağlanmamış olması gerekir. 65 yaşını aşan ana ve baba için artan hisse aranmaz.
- Sigortalı tarafından evlat edinilmiş, tanınmış, soy bağı düzeltilmiş ya da babalığı hükme bağlanmış çocuklar ile ölümden sonra doğan çocuklar, yukarıdaki esaslara göre aylıktan yararlanabilmek için bu niteliği taşımalıdır.
- Hak sahiplerine bağlanacak aylıkların toplamı, sigortalıya ait aylığın tutarını aşmamalıdır; aşım hâlinde hak sahiplerinin aylıklarından orantılı indirim yapılması gerekir.

### Ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması: hangi sonuçları doğurur?

- Dul eş için yüzde 75 oranı uygulanırsa eşe hesaplanan aylığın yüzde 75'i bağlanır.
- Dul eş için yüzde 75 koşulları oluşmazsa eşe hesaplanan aylığın yüzde 50'si bağlanır.
- Her bir uygun çocuğa yüzde 25 oranında aylık bağlanır; 34/c koşullarını taşıyan çocuğa ise yüzde 50 bağlanır.
- Ana ve babaya artan hisse ve gelir şartları birlikte gerçekleşirse toplam yüzde 25 oranında aylık bağlanır.
- Ölümden sonra doğan çocuklar ile evlat edinilmiş, tanınmış, soy bağı düzeltilmiş ya da babalığı hükme bağlanmış çocuklar bağlanacak aylıktan madde metnindeki esaslara göre yararlanır.
- Hak sahiplerine bağlanan aylıkların toplamı sigortalıya ait aylığı geçemez; geçerse hak sahiplerinin aylıklarından orantılı indirim yapılır.
- Yaş, öğrenim veya evlilik koşulunun sona ermesi, o hak sahibinin aylığının kesilmesi sonucunu doğurur; kalan hak sahipleri bakımından pay yeniden değerlendirilir. (metinde açıkça belirtilmemiş; sonucundan çıkarılmıştır)
- Madde 18/20/25 yaş sınırının aşılmasında, 21/3/2018 tarihli ek cümle uyarınca 4/1-a kapsamında sigortalı sayılmak aylığa engel olmaz.

### Dul eş yüzde 50 ile yüzde 75 arasındaki fark nedir?

- Dul eş, bu Kanun veya yabancı mevzuat kapsamında çalışmıyor ya da kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık almamış ise yüzde 75 oranı uygulanır.
- Dul eş bu şartlardan birini taşımıyorsa yüzde 50 oranı uygulanır.

Sonuç: Eşin aylığı hesaplanan aylığın yüzde 75'i veya yüzde 50'si olur.

### Aylık bağlanmış çocuk bulunan ile bulunmayan dul eş arasındaki fark nedir?

- Aylık bağlanmış çocuğu bulunmayan dul eş için yüzde 75 oranı, 34/a kapsamında çalışmama ve gelir almama şartıyla uygulanır.
- Aylık bağlanmış çocuğu bulunan dul eş için 34/a yüzde 50 oranını öngörür.

Sonuç: Dul eşin pay oranı çocuklarının aylık durumuna göre değişir.

### 34/b çocukları ile 34/c çocukları arasındaki fark nedir?

- 34/b çocukları, sigortalının ölümünde anası babası sağ olan ve yaş, öğrenim, malullük veya evlilik şartlarından birini taşıyanlardır; her biri yüzde 25 alır.
- 34/c çocukları, anasız-babasız kalan, evlilik dışı doğan ya da kendisinden başka aylık alan hak sahibi bulunmayan çocuklardır; her biri yüzde 50 alır.

Sonuç: Aynı çocuk 34/c koşulunu taşıyorsa yüzde 25 yerine yüzde 50 aylık bağlanır.

### Ana-baba için artan hisse ile 65 yaş üstü arasındaki fark nedir?

- Ana ve babanın 65 yaşını aşmadığı durumda aylık bağlanması, hak sahibi eş ve çocuklardan artan hisse bulunmasına bağlıdır.
- Ana ve babanın 65 yaşını aşması hâlinde madde artan hisse aramaz.

Sonuç: 65 yaşını aşan ana ve babaya artan hisse yokken de toplam yüzde 25 üzerinden aylık bağlanır.

### Ölüm tarihinde hak sahibi olan ile sonradan doğan veya sonradan artan pay arasındaki fark nedir?

- Sigortalının ölümünden sonra doğan çocuklar ve evlat edinilmiş çocuklar madde metninde ayrıca anılır ve aynı esaslara göre yararlanır.
- Ölüm anında artan hisse oluşmamışken sonradan çıkan artan pay, ölüm aylığını sonradan doğurabilir.

Sonuç: Sonradan oluşan artan pay üzerinden ana ve babaya aylık bağlanabilir; kararlarda bu durum ayrıca kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2022/968 E., 2023/200 K., 15.03.2023)

### Ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Dul eşe yüzde 75 oranını, eşin çalıştığını ya da kendi aylığını almakta olduğunu araştırmadan uygulamak; oran şartlarını ayrı ayrı kontrol etmek gerekir.
- 34/b ve 34/c çocuk gruplarını karıştırmak; 34/c yüzde 50 oranı yalnızca madde metnindeki özel hallere bağlanır.
- Ana ve babaya 65 yaşını aşmış olmaları hâlinde de artan hisse aramak ya da 65 yaşını aşmamış ana babaya artan hisse şartını uygulamamak.
- Hak sahiplerine bağlanan toplam aylığın sigortalının aylığını aşıp aşmadığını kontrol etmeden her hak sahibine ayrı ayrı oran uygulamak; toplam sınır uygulanmalıdır.
- Madde metnindeki ek cümlenin, 18/20/25 yaş sınırını aşan 4/1-a sigortalısı çocuklar için aylığa engel olmadığını gözden kaçırmak.
- Kitaplarda ya da eski kararlarda yer alan eski oran ve yaş ölçülerini, 2008 ve 2018 değişikliklerinden sonra da aynen uygulamak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Hak sahibi çocuk kız ise evli olmaması, boşanmış ya da dul kalmış olması durumunda 34/b-3 kapsamında yüzde 25 aylık bağlanabileceği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2022/999 E., 2023/195 K., 15.03.2023; Hukuk Genel Kurulu, 2022/995 E., 2023/203 K., 15.03.2023; Hukuk Genel Kurulu, 2022/1048 E., 2023/204 K., 15.03.2023; Hukuk Genel Kurulu, 2022/1181 E., 2023/208 K., 15.03.2023; Hukuk Genel Kurulu, 2021/459 E., 2021/1585 K., 07.12.2021)
- Hak sahibi kız çocuğu için, sigortalının ölüm tarihinde yürürlükte olan kanun hükmü uygulanarak karar verilmesi gerektiği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2022/968 E., 2023/200 K., 15.03.2023)
- Ölüm aylığının bağlanmasına yönelik hukuki değerlendirmede, ölüm tarihinde hak sahipliği kazanılmış olması esas alınmaktadır. (Hukuk Genel Kurulu, 2022/968 E., 2023/200 K., 15.03.2023)
- Ölüm aylığının kesilmesinin, hak sahibinin evlenmesi ya da koşulların değişmesi hâlinde takip eden ödeme dönemi başında gerçekleştiği kabul edilmektedir.

### Nasıl ispat edilir?

- Ölüm aylığını talep eden hak sahibi, sigortalının ölümünü, kendi hak sahipliğini ve 34. maddedeki her bir oran koşulunu ispatla yükümlüdür.
- Çocuğun yaşı, öğrenim durumu ve evlilik durumu nüfus kaydı, öğrenim belgesi ve evlilik cüzdanı gibi resmi belgelerle ispatlanır.
- Ana ve babanın gelir durumu ile diğer çocuklardan aylık alıp almadıkları, kurumun kayıtları ve gelir belgeleriyle ispatlanır; kurumun kayıtlarında gelir veya aylık gösteriliyorsa karşı tarafın bunu çürütmesi gerekir.
- Dul eşin yüzde 75 oranına hak kazandığını ileri süren kişi, eşinin çalışmadığını ve kendi sigortalılığı nedeniyle aylık almadığını ispatlamalıdır.
- Artan hissenin varlığı ve sonradan oluşan artan pay, sigortalı kayıtları ile hak sahiplerinin aylık durumlarının karşılaştırılmasıyla ortaya konur.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [5510 sayılı Kanun m.33](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-33): Ölen sigortalının aylığının hesaplanma yöntemini gösterir; 34. maddede paylaştırılacak tutar bu hesapla bulunur.
- [5510 sayılı Kanun m.5](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-5): 34/a ve 34/b bentlerinde, çalışma ve gelir şartının hangi sigortalılık hâllerinin dışında kalacağını belirler.
- [5510 sayılı Kanun m.4](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-4): Çocuğun 4/1-a kapsamında sigortalı sayılması, 34. maddenin ek cümlesi uyarınca aylığa engel olmaz.
- [5510 sayılı Kanun m.32](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-32): Ölüm sigortasının konusunu ve hak sahiplerine aylık bağlanmasının genel çerçevesini düzenler.
- [5510 sayılı Kanun m.54](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-54): İş kazası ve meslek hastalığı ile ölüm sigortası aylıklarının birleştirilmesine ilişkindir; kararlarda 34. madde ile birlikte anılır. (Hukuk Genel Kurulu, 2022/968 E., 2023/200 K., 15.03.2023)

## [Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.35 — Hak sahiplerinin aylıklarının başlangıcı, kesilmesi ve yeniden bağlanması](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-35)

Madde, ölüm sigortasından hak sahiplerine bağlanacak aylıkların başlangıç anını, kesilme anını, kesilen aylığın yeniden bağlanmasını ve malûl çocuklara ilişkin özel bağlanma halini düzenler. Başlangıç, ölüm tarihi ya da sonradan kazanılan hak sahibi niteliğinin tarihine göre belirlenir. Kesilme, 34. maddedeki şartların ortadan kalkmasına bağlanır. Öğrenci olan bazı hak sahiplerinin sigortalı sayılmasının aylığı kesmeyeceği ve yeniden bağlanmanın koşulları da bu maddededir. Kurala tabi olanlar, ölüm sigortasından aylık alan hak sahipleridir. Madde, 34. maddedeki hak sahipliği koşullarının kendisini, aylık miktarının hesabını ve bağlanma için yapılacak başvurunun usulünü düzenlemez (m.34, m.55, m.94). Aylığın ödenmesi sırasında yapılan yersiz ödemelerin geri alınması ve geri alma süreleri de bu maddenin konusu değildir (m.88). Malûl olmayan çocuklar dışındaki hak sahipleri için sigortalılık ve sosyal güvenlik sigortası primi yükümlülükleri de madde dışındadır.

### Hak sahiplerinin aylıklarının başlangıcı, kesilmesi ve yeniden bağlanması: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Hak sahibi**: Ölen sigortalının ölüm aylığından yararlanmaya hak kazanan kişilerdir. Bu sıfat 34. maddedeki şartların varlığına bağlıdır, dolayısıyla madde yalnızca bu şartlar sağlandığı sürece aylığın devamını öngörür.
- **Aylığın başlangıcı**: Aylığın ödenmeye başlayacağı takvim anıdır. Ölüm tarihinden doğan hallerde ölüm tarihinin, hak sahibi niteliği sonradan kazanılan hallerde bu niteliğin kazanıldığı tarihin takip eden ay başı esas alınır.
- **Aylığın kesilmesi**: 34. maddedeki şartların ortadan kalkması halinde aylığın ödenmesinin durdurulmasıdır. Kesilme, şartların ortadan kalktığı tarihi izleyen ilk ödeme döneminin başından itibaren gerçekleşir.
- **Yeniden bağlanma**: Aylığın kesilmesine yol açan sebebin ortadan kalkması üzerine, 34. maddedeki şartlar saklı kalmak kaydıyla aylığın tekrar bağlanmasıdır. Yeniden bağlanma, müracaat tarihini izleyen ay başından geçerlidir.
- **Malûllük (çocuklar için)**: Aylığı kesilen çocuklardan, sonradan Kurum Sağlık Kurulu kararıyla çalışma gücünü en az yüzde 60 oranında kaybettiği anlaşılanların durumudur. Bu halde aylık, malûllük raporu tarihini izleyen ay başından 94. madde saklı kalmak kaydıyla bağlanır.

### Hak sahiplerinin aylıklarının başlangıcı, kesilmesi ve yeniden bağlanması: hangi şartlar aranır?

- Ölüm sigortasından aylık bağlanabilmesi için ölüm tarihinde ya da sonradan kazanılan hak sahipliği tarihinde 34. maddedeki şartların bulunması gerekir.
- Aylığın kesilmesi için 34. maddedeki şartların ortadan kalkmış olması gerekir; kesilme, bu tarihi izleyen ödeme döneminin başından itibaren yapılır.
- Öğrenci olan ve 4. maddenin dördüncü fıkrasının (d), (e) ve (f) bentlerinde sayılan kişilerin sigortalı sayılmaları, bağlanmış aylığın kesilmesini gerektirmez.
- Yeniden bağlanma için aylığın kesilmesine yol açan sebebin ortadan kalkmış olması ve 34. maddedeki şartların saklı kalması gerekir; yeni aylık, müracaat tarihini izleyen ay başından bağlanır.
- Çocuk hak sahibinin malûllük nedeniyle yeniden bağlanma talep edebilmesi için Kurum Sağlık Kurulu kararıyla çalışma gücünü en az yüzde 60 oranında kaybettiğinin anlaşılması ve 34. maddedeki şartların taşınması gerekir.

### Hak sahiplerinin aylıklarının başlangıcı, kesilmesi ve yeniden bağlanması: hangi sonuçları doğurur?

- Hak sahibinin ölüm tarihinden sonraki aylıklar ölüm tarihini izleyen ödeme döneminin başından değil, takip eden ay başından başlar.
- 34. maddedeki şartlar ortadan kalktığında aylık, bu tarihten sonraki ilk ödeme döneminin başından itibaren kesilir.
- Öğrenci sigortalı sayılması halinde aylık kesilmez.
- Kesilen aylık, şartlar yeniden sağlanırsa müracaat tarihini izleyen ay başından tekrar bağlanır.
- Malûl olduğu anlaşılan çocuğa aylık, rapor tarihini izleyen ay başından bağlanır; bu bağlanma 94. maddeye tabidir.
- Yeniden bağlanan aylığa, kesilme ile yeniden bağlanma arasındaki süre için 55. maddenin ikinci fıkrası uygulanarak artırım yapılır.

### Ölüm tarihi ile sonradan kazanılan hak sahipliği arasındaki fark nedir?

- Hak sahipliği ölüm anında mevcutsa aylık, ölüm tarihini izleyen ay başından başlar.
- Hak sahibi niteliği ölümden sonra kazanılmışsa aylık, bu niteliğin kazanıldığı tarihi izleyen ay başından başlar.

Sonuç: Başlangıç anı, niteliğin hangi tarihte doğduğuna göre değişir.

### Aylığın kesilmesi ile öğrenci sigortalılık hali arasındaki fark nedir?

- 34. maddedeki şartlar ortadan kalkarsa aylık kesilir.
- 4. maddenin dördüncü fıkrasının (d), (e) ve (f) bentlerindeki öğrenciler sigortalı sayılırsa aylık kesilmez.

Sonuç: Öğrencilik nedeniyle sigortalı sayılma, aylığın kesilmesine yol açmaz.

### Genel yeniden bağlanma ile malûl çocuk yeniden bağlanması arasındaki fark nedir?

- Kesilme sebebi ortadan kalkmış ise yeni aylık müracaat tarihini izleyen ay başından bağlanır.
- Aylığı kesilen çocuk sonradan yüzde 60 ve üzeri malûl olduğu anlaşılırsa aylık, malûllük raporu tarihini izleyen ay başından bağlanır.

Sonuç: Malûl çocuk için başlangıç tarihi müracaat değil rapor tarihidir ve 94. madde saklı kalır.

### Kesilme tarihi ile yeniden bağlanma tarihi arasındaki fark arasındaki fark nedir?

- Yeniden bağlanan aylık, kesildiği tarihten tekrar bağlandığı tarihe kadar geçen süre için 55. maddenin ikinci fıkrasına göre artırılır.
- Kesilmeden önce ödenen aylıklar için bu artırım uygulanmaz.

Sonuç: Aradaki dönem için yeniden bağlanan aylığa artırım uygulanır.

### Hak sahiplerinin aylıklarının başlangıcı, kesilmesi ve yeniden bağlanması: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Ölüm tarihinden sonra başlayan aylığın ölüm tarihini izleyen ödeme dönemi başından başladığını varsaymak; kanun ölüm tarihini izleyen ay başını öngörür.
- Hak sahibi niteliği sonradan kazanıldığında aylığı ölüm tarihinden başlatmak; başlangıç niteliğin kazanıldığı tarihten hesaplanır.
- Aylığın kesilmesini şartların ortadan kalktığı gün yerine ödeme dönemi başına bağlamamak; kesilme, bu tarihi izleyen ödeme dönemi başından geçerlidir.
- Öğrencilik nedeniyle sigortalı sayılan hak sahibinin aylığını kesmek; bu halde kesilme gerekmez.
- Yeniden bağlanan aylığı müracaat tarihi yerine şartların ortadan kalktığı tarihten başlatmak; yeni aylık müracaat tarihini izleyen ay başından bağlanır.
- Malûl çocuk için yeniden bağlanmada müracaat tarihini esas almak; başlangıç malûllük raporu tarihidir.
- Yeniden bağlanan aylığa kesilme süresi için 55. maddenin ikinci fıkrasına göre artırım yapmamak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Ölüm aylığı, hak sahibinin ölümü durumunda ölüm tarihini izleyen ödeme döneminin başından kesilmekte; ölümden sonra alınan aylıklar yersiz ödeme sayılıp iadesi istenmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2022/992 E., 2023/202 K., 15.03.2023)
- Ölen sigortalının dul eşinin evlenmesi ya da başka bir hak sahibi için 34. maddedeki koşulların ortadan kalkması aylığın kesilmesini gerektirmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2022/992 E., 2023/202 K., 15.03.2023)
- Ölüm aylığı miras yoluyla veya başka bir hukuki işlemle hak sahibinin hak sahibi konumundaki kişiye geçmemektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2022/992 E., 2023/202 K., 15.03.2023)
- Erkek çocuklarının çalışmaya başlaması ya da kendi sigortalılıkları nedeniyle aylık bağlanması halinde aylığın kesilmesi, duruma göre 18, 20 veya 25 yaş sınırına bağlı olarak değerlendirilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2022/992 E., 2023/202 K., 15.03.2023)
- Malûl çocuklar yönünden, aylığın bağlanma tarihi rapor tarihine bağlandığından, müracaat tarihi esas alınmamaktadır. (Hukuk Genel Kurulu, 2022/992 E., 2023/202 K., 15.03.2023)

### Nasıl ispat edilir?

- Yeniden aylık talep eden kişi, 34. maddedeki şartların devam ettiğini belgeleyerek ispat yükü altındadır; bu belge nüfus ve öğrenim kayıtlarıyla sağlanır.
- Malûl çocuğun yeniden bağlanmasını isteyen, Kurum Sağlık Kurulu kararı ile çalışma gücünü en az yüzde 60 oranında kaybettiğini kanıtlamakla yükümlüdür.
- Aylığın kesilme tarihini tespit eden Kurum, 34. maddedeki şartların ortadan kalktığı tarihi belgeyle ortaya koymakla yükümlüdür.
- Hak sahibi niteliğinin ölümden sonra kazanıldığını iddia eden kişi, bu niteliğin doğduğu tarihi evrakla kanıtlamalıdır.
- Öğrenci sayılma iddiası, okul kaydı gibi resmi belgelerle ispatlanır; karşı tarafın kesilme iddiası, öğrencilik durumunun sona erdiğini ispatlamakla kurulabilir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [5510 sayılı Kanun m.34](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-34): Hak sahipliğinin koşullarını düzenler. Madde 35, aylığın başlangıcı, kesilmesi ve yeniden bağlanmasında bu şartların varlığını ölçüt alır.
- [5510 sayılı Kanun m.4](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-4): Dördüncü fıkranın (d), (e) ve (f) bentleri, öğrencilerin sigortalı sayılmasını belirler; bu sayılma aylığın kesilmesini önler.
- [5510 sayılı Kanun m.55](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-55): İkinci fıkrası, yeniden bağlanan aylığın kesilme ile yeniden bağlanma arasındaki süre için artırılmasını belirler.
- [5510 sayılı Kanun m.94](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-94): Malûl çocuk için aylık bağlanmasında saklı tutulan hükümdür; madde 35 bu hükmü saklı tutarak bağlanmayı düzenler.

## [Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.36 — Ölüme bağlı toptan ödeme ve ihya](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-36)

Bu madde, 4/1-a ve 4/1-b kapsamındaki sigortalılardan ölenlerin hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanamaması hâlinde yapılacak toptan ödemeyi düzenler. Toptan ödemenin hesaplanması, birden fazla hak sahibi arasında paylaştırılması ve bu ödemeden sonra artan tutarın sonradan doğan veya soy bağı düzeltilen ya da babalığı hükme bağlanan çocuklara ödenmesi kurallarını içerir. Ayrıca toptan ödeme ile tasfiye edilmiş sürelerin borçlanma, yurt dışı hizmetlerin birleştirilmesi veya sonradan hizmet tespiti yoluyla eklenmesi hâlinde ihya edilmesine ilişkin dördüncü fıkrayı kapsar. Madde, ölüm aylığının bağlanma koşullarını, hak sahibi kavramını ve aylığın kesilmesini düzenlemez (m.34, m.32). Toptan ödemenin hesaplandığı 31. maddenin birinci ve ikinci fıkraları ile ihya işleminin ayrıntıları da bu maddede değil, ilgili hükümlerinde yer alır (m.31). Toptan ödemeye bağlanan sürelerin prim gün sayısı ile ölüm sigortası yararlanma koşulları ayrıca düzenlenmiştir (m.32).

### Ölüme bağlı toptan ödeme ve ihya: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Toptan ödeme**: Ölen sigortalının hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanamadığı hâllerde, 31. maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan tutarın bir defada ödenmesidir. Aylık yerine geçen tek seferlik bir ödemedir.
- **Hak sahibi**: Ölüm sigortasından yararlanma hakkına sahip olan kişilerdir. Mirasçılık sıfatından ayrıdır; mirası reddeden kişi de hak sahibi olarak toptan ödemeden yararlanabilir.
- **Hisse ve orantılı indirim**: Hak sahiplerinin toplam toptan ödemesi, sigortalıya yapılacak toptan ödeme tutarını aşamaz. Aşım hâlinde her hak sahibinin payından, hisseleri oranında indirim yapılır.
- **İhya**: Toptan ödeme ile tasfiye edilmiş prim sürelerinin, borçlanma, yurt dışı hizmetlerin birleştirilmesi veya sonradan hizmet tespiti yoluyla yeniden kazanılarak ölüm sigortası yönünden tekrar değerlendirilmesidir. Hak sahiplerinin yazılı isteği üzerine 31. maddenin ikinci fıkrasına göre yapılır.
- **Artan tutar**: Toptan ödeme yapıldıktan sonra sigortalıya yapılacak toptan ödeme tutarı ile hak sahiplerine ödenenlerin farkıdır. Sonradan doğan veya soy bağı düzeltilen ya da babalığı hükme bağlanan çocuklara bu fark üzerinden ödeme yapılır.

### Ölüme bağlı toptan ödeme ve ihya: hangi şartlar aranır?

- Ölen kişinin 4/1-a veya 4/1-b kapsamında sigortalı olması ya da ilk defa 4/1-c kapsamında sigortalı sayılmış olması gerekir.
- Ölen sigortalının hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanamamış olması gerekir.
- Toptan ödeme tutarı, ölüm tarihi esas alınarak 31. maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanmalıdır.
- Hesaplanan tutar 34. maddenin hükümleri dikkate alınarak hak sahiplerine toptan ödeme olarak verilmelidir.
- Hak sahiplerine yapılacak toplam toptan ödeme, sigortalıya yapılacak toptan ödeme tutarını geçmemelidir; aşım varsa hisselerden orantılı indirim yapılmalıdır.
- Toptan ödeme yapıldıktan sonra artan tutar varsa, sonradan doğan veya soy bağı düzeltilen ya da babalığı hükme bağlanan çocuklara da toptan ödeme yapılmalıdır.
- Dördüncü fıkraya göre ihya için toptan ödeme ile tasfiye edilmiş sürelerin borçlanma, yurt dışı hizmetlerin birleştirilmesi ya da sonradan hizmet tespiti yoluyla eklenmesiyle ölüm sigortası prim gün sayısının tamamlanmış olması gerekir.
- Dördüncü fıkraya göre ihya için hak sahiplerinin yazılı isteği bulunmalıdır.

### Ölüme bağlı toptan ödeme ve ihya: hangi sonuçları doğurur?

- Ölen sigortalının hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanamadığında, 31. maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan tutar toptan ödeme olarak verilir.
- Hak sahiplerinin toplam toptan ödemesi sigortalıya yapılacak toptan ödeme tutarını geçemez; sınır aşılırsa hisselerden orantılı indirim yapılır.
- Toptan ödeme sonrası artan tutar varsa, sonradan doğan veya soy bağı düzeltilen ya da babalığı hükme bağlanan çocuklara aynı kurallara göre toptan ödeme yapılır.
- Toptan ödeme ile tasfiye edilmiş süreler, şartları tamamlandığında hak sahiplerinin yazılı isteğiyle ihya edilir.
- İhya edilen sürelerin aylık bağlanmasında dikkate alınması, ilgili borçların ödendiği tarihi izleyen ay başından itibaren geçerlidir.
- Ölüm aylığı bağlanabilen hâllerde bu maddenin toptan ödeme hükmü uygulanmaz.

### Ölüm aylığı ile toptan ödeme arasındaki fark nedir?

- Hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabildiğinde aylık ödenir ve bu madde uygulanmaz.
- Ölüm aylığı bağlanamadığında bu madde uyarınca tek seferlik toptan ödeme yapılır.

Sonuç: Aylık ile toptan ödeme birbirinin yerine geçer; toptan ödeme ancak aylığın bağlanamadığı hâllerde gündeme gelir.

### İlk defa 4/1-c kapsamı ile 4/1-a ve 4/1-b kapsamı arasındaki fark nedir?

- 4/1-a ve 4/1-b kapsamındaki sigortalılar doğrudan bu maddenin kapsamına girer.
- 4/1-c kapsamındaki sigortalılar yalnız 5510 sayılı Kanuna göre ilk defa bu kapsamda sigortalı olanlar bakımından kapsama girer.

Sonuç: Kapsam, sigortalılık statüsünün ilk kez bu kapsamda başlamasına göre daraltılmıştır.

### Ölüm tarihi ile sonradan doğan çocuklar arasındaki fark nedir?

- Toptan ödemenin hesabında esas alınan tarih ölüm tarihidir.
- Sonradan doğan, soy bağı düzeltilen veya babalığı hükme bağlanan çocuklar ölümden sonra ortaya çıkar.

Sonuç: Bu çocuklar yalnız artan tutar bulunduğunda ve yalnız artan tutar üzerinden toptan ödemeden yararlanır.

### Toptan ödeme ile ihya ile ihya dışı süreler arasındaki fark nedir?

- Toptan ödeme ile tasfiye edilmiş süreler, dördüncü fıkraya göre eklenmiş ve prim gün sayısı tamamlanmışsa ihya edilebilir.
- Eklenen süreler prim gün sayısını tamamlamıyorsa ihya gerçekleşmez.

Sonuç: İhya yapılan süreye ilişkin tutar dahil borçların ödendiği tarihi izleyen ay başından itibaren aylık bağlanmasında dikkate alınır.

### Ölüme bağlı toptan ödeme ve ihya: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Toptan ödemeyi aylığın yerine geçen bir hak sayıp ölüm aylığı bağlanabilen hâllerde de uygulamak; toptan ödeme yalnız aylığın bağlanamadığı hâllerde gündeme gelir.
- 4/1-c kapsamında olup ilk defa bu kapsamda sigortalı olmayanları bu maddeye dahil etmek; kapsam yalnız ilk defa 4/1-c kapsamında sigortalı olanlarla sınırlıdır.
- Hak sahibi kavramını mirasçılıkla karıştırmak; mirası reddeden kişi de hak sahibi olarak toptan ödemeden yararlanabilir.
- Ölüm tarihi yerine sonradan belirlenen tarihi esas almak; hesapta ölüm tarihi esas alınır.
- Hisse indirimini tüm hak sahiplerine eşit uygulamak; indirim hisseler oranında yapılır.
- Dördüncü fıkrada öngörülen ihyayı yazılı istek olmadan ya da prim gün sayısı tamamlanmadan yapmak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Toptan ödeme talebinde, ölüm aylığının bağlanamadığının ve ölen kişinin kapsam koşullarını taşıdığının birlikte değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmektedir. (10. Hukuk Dairesi, 2024/12940 E., 2025/93 K., 07.01.2025; 10. Hukuk Dairesi, 2024/313 E., 2024/13574 K., 23.12.2024)
- Toptan ödemenin hukuki dayanağı olarak bu maddenin birinci fıkrası ile 31. maddenin birlikte uygulanması gerektiği kabul edilmektedir. (10. Hukuk Dairesi, 2024/12940 E., 2025/93 K., 07.01.2025; 21. Hukuk Dairesi, 2014/22721 E., 2015/7815 K., 09.04.2015)
- Maden kazaları gibi özel hâllerde toptan ödeme için kolaylaştırıcı düzenlemelerin uygulanabileceği belirtilmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi, 2022/684 E., 2025/1548 K., 23.10.2025)
- Toptan ödemeye ilişkin uyuşmazlıkta SGK'nın harç ve yargılama gideri yönünden muaf tutulup tutulmayacağının ayrıca değerlendirildiği görülmektedir. (12. Hukuk Dairesi, 2023/944 E., 2023/7488 K., 20.11.2023)

### Nasıl ispat edilir?

- Toptan ödemeyi talep eden hak sahibi, ölen sigortalının 4/1-a, 4/1-b veya ilk defa 4/1-c kapsamında sigortalılığını ve ölüm aylığının bağlanamadığını ispatlamakla yükümlüdür.
- Sigortalılık ve prim gün sayısı, SGK kayıtları ile ispatlanır; kayıtların eksik olması hâlinde sigorta bildirimleri ve hizmet tespitine ilişkin belgeler delil olarak kullanılır.
- Sonradan doğan, soy bağı düzeltilen veya babalığı hükme bağlanan çocuklar, nüfus kaydı, soy bağı kararı veya babalık hükmüyle ispatlar.
- İhya talebinde yazılı istek, borçlanma veya yurt dışı hizmet belgeleri ile prim gün sayısının tamamlandığı ispatlanmalıdır.
- Hisse indirimi uygulanacaksa, toplam toptan ödemenin sigortalıya yapılacak tutarı aştığını gösteren hesap, SGK tarafından ortaya konulmalıdır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [5510 sayılı Kanun m.31](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-31): Toptan ödemenin tutarının hesaplanmasında esas alınan birinci fıkra ile ihyanın yazılı istek üzerine yapıldığı ikinci fıkra bu maddeye bağlıdır.
- [5510 sayılı Kanun m.34](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-34): Toptan ödemenin hak sahiplerine verilmesinde dikkate alınacak hükümleri içerir ve bu maddenin birinci fıkrasında açıkça anılır.
- [5510 sayılı Kanun m.4](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-4): Toptan ödemenin kapsamını belirleyen 4/1-a, 4/1-b ve 4/1-c bentlerinin sigortalı gruplarını tanımlar.
- [5510 sayılı Kanun m.32](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-32): Ölüm sigortasından yararlanma için aranan prim gün sayısı koşulunu düzenler; ihya ile birlikte değerlendirilen süre tamamlama mantığının dayanağıdır.

## [Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.37 — Evlenme ve cenaze ödeneği](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-37)

5510 sayılı Kanun'un 37. maddesi, sigortalının ölümü veya evlenme gibi hallerde hak sahiplerine yapılacak ödemeleri düzenler: evlenme ödeneği, evlenme nedeniyle aylık veya gelirin kesilmesi ve bu durumda yeniden hak kazanma, diğer hak sahiplerinin aylıklarının yeniden belirlenmesi ve cenaze ödeneği ile cenaze masrafının ödenmesi. Madde, kız çocuklarının evlenmesi, sigortalının iş kazası, meslek hastalığı, malullük, yaşlılık veya ölüm sigortası primi bildirilmiş olması hallerinde hak sahiplerine uygulanır. Maddenin düzenlemediği konular şunlardır: ölüm aylığının bağlanma koşulları ve sigortalılık süreleri (m.34), ölüm geliri ve artan hisse (m.34 ve m.20), genel sağlık sigortalılığı statüsünün kapsamı (m.60), 4/1-c kapsamındaki sigortalıların kendi kurumlarınca yapılan ödemeler (m.4), ve ölüm sigortası dışındaki kısa vadeli sigorta kollarındaki ödemeler.

### Evlenme ve cenaze ödeneği: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Evlenme ödeneği**: Gelir veya aylığı evlenme nedeniyle kesilmesi gereken kız çocuğuna, evlenip talepte bulunması hâlinde bir defaya mahsus olmak üzere peşin ödenen tutardır. Aylık veya gelirin yerini tutar, ancak süreklilik taşımaz.
- **Cenaze ödeneği**: Belirlenen şartları taşıyan sigortalının ölümü hâlinde hak sahiplerine Kurum Yönetim Kurulunca belirlenip Bakan tarafından onaylanan tarife üzerinden ödenen tutardır. Tutar madde metninde sabitlenmemiştir, tarifeye bağlıdır.
- **Hak sahipleri sırası (cenaze ödeneği)**: Cenaze ödeneğinin sırasıyla sigortalının eşine, yoksa çocuklarına, o da yoksa ana babasına, o da yoksa kardeşlerine verileceğini belirten sıralamadır.
- **Cenaze masrafı**: Cenaze ödeneğinin hak sahiplerine ödenememesi ve cenazenin gerçek veya tüzel kişilerce kaldırılması hâlinde, belgelerle ispatlanan ve madde metninde öngörülen tutarı aşmayan masraflardır.
- **Kendi kurumları tarafından ödenen ölüm yardımı ve cenaze giderleri**: 4. maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalıların kendi kurumlarınca ilgili mevzuata göre yapılan ödemelerdir. Bu ödemeler varsa Kurum cenaze ödeneği ödemez.

### Evlenme ve cenaze ödeneği: hangi şartlar aranır?

- Evlenme ödeneği bakımından, gelir veya aylığı evlenme nedeniyle kesilmesi gereken kız çocuğunun evlenmiş ve talepte bulunmuş olması gerekir.
- Evlenme ödeneği alan hak sahibinin aylığının kesildiği tarihten itibaren iki yıl içinde yeniden hak sahibi olması hâlinde, iki yıllık sürenin sonuna kadar gelir veya aylık bağlanmamalıdır.
- Evlenme ödeneği verilmesi hâlinde diğer hak sahiplerinin aylık veya gelirleri, evlenme ödeneği verilen sürenin bitimini izleyen ödeme döneminden itibaren 34. madde uyarınca yeniden belirlenmelidir.
- Cenaze ödeneği bakımından sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ya da sürekli iş göremezlik geliri, malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı alırken ölmüş olması veya kendisi için en az 360 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olması gerekir.
- Cenaze ödeneği, Kurum Yönetim Kurulunca belirlenip Bakan tarafından onaylanan tarife üzerinden ödenir ve sırayla eşe, yoksa çocuklara, o da yoksa ana babaya, o da yoksa kardeşlere verilir.
- Cenaze masrafı ödenebilmesi için cenaze ödeneğinin üçüncü fıkrada sayılanlara ödenememiş olması ve cenazenin gerçek veya tüzel kişilerce kaldırılmış olması gerekir; ödenecek tutar cenaze ödeneğinde belirtilen tutarı geçemez ve belgelere dayanmalıdır.
- 4. maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanların hak sahiplerine kendi kurumlarınca ilgili mevzuata göre ölüm yardımı dışında cenaze gideri, cenaze nakil gideri ödeneği veya benzeri bir ödeme yapılmamış olmalıdır.

### Evlenme ve cenaze ödeneği: hangi sonuçları doğurur?

- Kız çocuğu evlenip talepte bulunduğunda gelir veya aylığı bir defaya mahsus evlenme ödeneği olarak peşin ödenir.
- Evlenme ödeneği alan kişi, aylığın kesildiği tarihten itibaren iki yıl içinde yeniden hak sahibi olursa iki yıllık süre sonuna kadar gelir veya aylık bağlanmaz.
- Bu süre içinde yeniden hak sahibi olanlar 60. maddenin birinci fıkrasının (f) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılır.
- Evlenme ödeneği verilmesi hâlinde diğer hak sahiplerinin aylık veya gelirleri, ödeneğin verildiği sürenin bitimini izleyen ödeme döneminden itibaren 34. maddeye göre yeniden belirlenir.
- Sigortalının iş kazası, meslek hastalığı, sürekli iş göremezlik geliri, malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı alırken ölmesi ya da en az 360 gün prim bildirilmiş olması hâlinde hak sahiplerine cenaze ödeneği ödenir.
- Cenaze ödeneği, Kurum Yönetim Kurulunca belirlenip Bakan tarafından onaylanan tarife üzerinden ödenir.
- Cenaze ödeneği hak sahiplerine ödenemezse ve cenazeyi gerçek veya tüzel kişiler kaldırmışsa, belgelere dayanan masraflar cenaze ödeneği tutarını geçmemek üzere masrafı yapan kişilere ödenir.
- 4/1-c kapsamındaki sigortalıların hak sahiplerine kendi kurumlarınca ölüm yardımı dışında cenaze gideri, cenaze nakil gideri ödeneği veya benzeri ödeme yapılmışsa Kurum tarafından cenaze ödeneği ödenmez.
- Madde metninde aykırı bir işlemin hukuki sonucu, geçersizlik veya sözleşme kaydı düzenlenmemiştir.

### Evlenme ödeneği ile aylığın yeniden bağlanması arasındaki fark nedir?

- Kız çocuğu evlenip evlenme ödeneği aldığında gelir veya aylığı bir defaya mahsus peşin ödeme ile sona erer.
- Aynı kişi evlilik sona erip yeniden hak sahibi olursa aylık tekrar bağlanabilir.

Sonuç: Evlenme ödeneği alan kişi, aylığın kesildiği tarihten itibaren iki yıl içinde yeniden hak sahibi olursa iki yıllık sürenin sonuna kadar aylık bağlanmaz ve bu durumdakiler 60. maddenin birinci fıkrasının (f) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılır.

### Evlenme ödeneği verilen hak sahibi ile diğer hak sahipleri arasındaki fark nedir?

- Evlenme ödeneği verilen kişinin kendi aylığı bu maddeye göre kesilir.
- Diğer hak sahiplerinin aylığı kesilmez, yalnızca yeniden hesaplanır.

Sonuç: Diğer hak sahiplerinin aylık veya gelirleri, evlenme ödeneği verilen sürenin bitimini izleyen ödeme döneminden itibaren 34. madde uyarınca yeniden belirlenir.

### Cenaze ödeneği ile cenaze masrafı arasındaki fark nedir?

- Cenaze ödeneği, hak sahiplerine tarife üzerinden sıralı olarak ödenen tutardır.
- Cenaze masrafı, cenaze ödeneği hak sahiplerine ödenemediğinde ve cenazeyi gerçek veya tüzel kişi kaldırdığında ödenen belgeye bağlı masraf zarfıdır.

Sonuç: Masraf, cenaze ödeneği tutarını geçemez; masrafı yapan gerçek veya tüzel kişiye ödenir.

### 4/1-c kapsamındaki sigortalı ile diğer sigortalılar arasındaki fark nedir?

- 4. maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olup ölen kişinin hak sahiplerine kendi kurumu tarafından cenaze gideri, cenaze nakil gideri ödeneği veya benzeri ödeme yapılan hâl.
- Bu tür bir ödeme yapılmayan sigortalılar.

Sonuç: Birinci gruptaki hak sahiplerine Kurum tarafından cenaze ödeneği ödenmez; ölüm yardımı bu yasağın dışındadır.

### Evlenme ve cenaze ödeneği: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Evlenme ödeneğini aylığın hep devam eden bir ödemesi gibi hesaplamak; ödeme bir defaya mahsus peşin verilir.
- İki yıllık süreyi evlilik tarihinden değil, aylığın kesildiği tarihten saymamak.
- Cenaze ödeneğinde 360 günlük prim şartını yalnız ölüm aylığı koşuluyla karıştırmak; madde ayrı bir koşul öngörür.
- Cenaze masrafını cenaze ödeneğinden bağımsız ve sınırsız olarak hesaplamak; masraf tutarı cenaze ödeneğini geçemez.
- 4/1-c kapsamındaki sigortalıların kendi kurumundan aldığı ödemeleri hesaba katmamak; bu ödeme varsa Kurum cenaze ödeneği ödemez.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Ölüm aylığı ve hak sahipliği uygulamasında, sigortalının ölümü sonrası hak sahiplerinin aylığının evlilik, evlat edinme veya başka bir nedenle kesilmesi durumunda artan payın ilgililere yeniden bağlanabileceği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2024/166 E., 2025/396 K., 25.06.2025; Hukuk Genel Kurulu, 2023/304 E., 2025/92 K., 26.02.2025; Hukuk Genel Kurulu, 2019/111 E., 2022/948 K., 15.06.2022)
- Kız çocuğunun evlenmesi nedeniyle kesilen aylığın, madde gereğince evlenme ödeneği olarak peşin ödenmesi gerektiği ve ödenmesi talebine bağlandığı uygulamada kabul edilmektedir. (21. Hukuk Dairesi, 2016/13603 E., 2017/7706 K., 12.10.2017; 21. Hukuk Dairesi, 2014/21892 E., 2014/24759 K., 20.11.2014)

### Nasıl ispat edilir?

- Evlenme ödeneğini talep eden kişi, kız çocuğu olduğunu, evlendiğini ve gelir veya aylığının evlenme nedeniyle kesilmesi gerektiğini belgeyle ispatlamakla yükümlüdür; evlilik cüzdanı ve kurum kayıtları bu amaçla kullanılır.
- Cenaze ödeneğini talep eden hak sahibi, sigortalının 360 gün prim bildirimi veya sayılan sigortalılık hâllerinden birine sahip olduğunu belgeyle ispatlamakla yükümlüdür.
- Cenaze masrafını talep eden kişi, cenazeyi kaldırdığını ve yaptığı masrafları belgeyle ispatlamakla yükümlüdür; masraf tutarı cenaze ödeneğini geçemez.
- 4/1-c kapsamındaki sigortalıların hak sahiplerine kendi kurumunca cenaze gideri ödenip ödenmediği, Kurumun bu yönde savunma yapması hâlinde Kurum tarafından ispatlanır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [5510 sayılı Kanun m.34](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-34): Diğer hak sahiplerinin aylık veya gelirlerinin evlenme ödeneğinden sonra yeniden belirlenmesinde uygulanacak hesap kuralını verir.
- [5510 sayılı Kanun m.60](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-60): Evlenme ödeneği alıp iki yıl içinde yeniden hak sahibi olmadan aylık bağlanmayanların genel sağlık sigortalısı sayılmasının dayanağıdır.
- [5510 sayılı Kanun m.4](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-4): Birinci fıkranın (c) bendi kapsamındaki sigortalıların hak sahiplerine kendi kurumlarınca yapılan ödemelerin cenaze ödeneği yönünden sınırını belirler.

## [Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.38 — Uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık süresi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-38)

5510 sayılı Kanun m.38, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcını, 18 yaşından önce sigortalı olanların süre hesabını, aylık bağlama işlemlerinde esas alınacak sigortalılık süresinin tanımını ve vazife malullüğü aylığı alıp çalışmaya başlayanlar bakımından hangi sürelerin dikkate alınmayacağını düzenler. Maddenin kapsamı, uzun vadeli sigorta kollarına tabi sigortalılar ve bu kollardan aylık bağlanacak kişilerdir. Kısa vadeli sigorta kolları, prim ödeme gün sayısının koşulları, borçlanma yoluyla sigortalılık süresine eklenecek dönemler ve uluslararası sözleşmelerin ayrıntılı uygulaması bu maddede düzenlenmemiştir (m.41 borçlanılabilecek süreler, m.102 ve devamı aylık bağlama koşulları, m.4 sigortalılık türleri). Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinin çekince hükmü de kanunun ilgili düzenlemesine tabidir.

### Uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık süresi: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Sigortalılık süresinin başlangıcı**: Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası bakımından sürenin hangi tarihten itibaren sayılacağını gösteren tarihtir. Kural olarak sigortalının önceki kanunlara tabi olarak ilk defa kapsama girdiği tarih esas alınır. Önceki kanunlar kapsamındaki sandık ya da sigorta kurumları dönemleri de bu tarihe dahil edilir.
- **Aylık bağlama sigortalılık süresi**: Aylık bağlama işlemlerinde dikkate alınan süredir. Sigortalılığın başlangıç tarihi ile sigortalının yazılı aylık isteğinde bulunduğu tarih arasında geçen süre olarak hesaplanır. İstek yoksa esas alınan bitiş noktası sigortalının ölüm tarihidir.
- **Emekliye sevk onayı**: m.4 birinci fıkra (c) bendi kapsamındaki sigortalılar için, m.48 uyarınca yetkili makamdan alınan onaydır. Bu sigortalılar bakımından sürenin bitiş noktası, görevle ilişiğin kesildiği ayın son günüdür.
- **Vazife malullüğü aylığı**: Görev nedeniyle malul sayılan ve bu sıfatla aylık alan kişilere bağlanan aylıktır. Bu aylık alınırken uzun vadeli sigorta kollarına tabi çalışmaya başlayanlar için fıkra hükmü uygulanır.
- **Uzun vadeli sigorta kolları**: Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarını kapsayan sigorta koludur. Bu maddedeki sigortalılık süresi kuralları bu kollar bakımından okunur.

### Uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık süresi: hangi şartlar aranır?

- Kişinin 5510 sayılı Kanun'un uzun vadeli sigorta kollarına tabi bir sigortalı olması ve malullük, yaşlılık veya ölüm sigortasından yararlanma talebinde bulunması gerekir.
- Sigortalılık süresinin başlangıcı için sigortalının önceki kanunlardan birine tabi olarak malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ilk defa girdiği tarih tespit edilmelidir.
- Sigortalı 18 yaşını doldurmadan önce bu sigortalara tabi olmuşsa süre 18 yaşını doldurduğu tarihte başlamış kabul edilmelidir.
- Aylık bağlama işleminde süre, sigortalılık başlangıcından aylık için yazılı istek tarihine kadar hesaplanmalıdır; istek yoksa ölüm tarihine kadar hesaplanmalıdır.
- Vazife malullüğü aylığı alırken çalışmaya başlayan sigortalılar için, vazife malullüğü aylığının bağlandığı tarihten önceki süreler aylık, prim gün sayısı ve prime esas kazanç hesabında dikkate alınmamalıdır.
- Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinin hükümleri saklı tutulduğundan, bu hükümlerle çelişen durumda sözleşme hükmü uygulanmalıdır.

### Uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık süresi: hangi sonuçları doğurur?

- Sigortalılık süresi, önceki kanunlara tabi ilk kapsama giriş tarihinden başlatılır.
- 18 yaşından önceki sigortalılık dönemi, 18 yaşını doldurma tarihine kadar sigortalılık süresine dahil edilmez.
- 18 yaşından önce ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm primleri, yalnızca prim ödeme gün sayısının hesabına dahil edilir.
- Aylık bağlama işleminde süre, yazılı istek tarihi ya da istek yoksa ölüm tarihi itibarıyla sona erdirilir.
- (c) bendi kapsamındaki sigortalılarda süre, emekliye sevk onayıyla görevle ilişiğin kesildiği ayın son gününe kadar hesaplanır.
- Vazife malullüğü aylığı alırken uzun vadeli sigorta kollarına tabi çalışmaya başlayanlarda, aylığın bağlandığı tarihten önceki süreler aylık, prim gün sayısı ve prime esas kazanç hesabında dikkate alınmaz.
- Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinin hükümleri saklıdır; sözleşme hükmü, m.38'in genel kuralına üstün gelir.

### Uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık süresi: sık yapılan hatalar nelerdir?

- 18 yaşından önceki dönemi, ödenen primin varlığı nedeniyle sigortalılık süresine eklemek; bu dönemdeki primler yalnızca prim gün sayısına girer.
- Aylık bağlama süresini, istek tarihi yerine işlem tarihine ya da ayın başına göre hesaplamak; metin yazılı istek tarihini esas alır.
- (c) bendi sigortalılarında süre bitişini aylık isteği tarihine göre hesaplamak; bu sigortalılarda emekliye sevk onayı ve görevle ilişiğin kesildiği ayın son günü esas alınır.
- Vazife malullüğü aylığı bağlandıktan sonra çalışmaya başlayanın önceki sürelerini aylık hesabına katmak; bu süreler dikkate alınmaz.
- Önceki kanunlara tabi sigortalılık başlangıcını, 5510 sayılı Kanun'un yürürlük tarihine göre belirlemek; esas alınan tarih ilk kapsama giriş tarihidir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Uzun vadeli sigorta kolları bakımından 18 yaşından önceki bir dönemin sigortalılık süresine alınamayacağı kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2017/2179 E., 2021/1013 K., 16.09.2021)
- Önceki kanunlara tabi sigortalılık süresinin tespitinde, 18 yaşından önceki dönemin m.38 uyarınca sigortalılık süresi olarak işleme alınamayacağı kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2021/162 E., 2022/1520 K., 15.11.2022; Hukuk Genel Kurulu, 2020/560 E., 2022/1297 K., 18.10.2022; Hukuk Genel Kurulu, 2019/822 E., 2022/365 K., 22.03.2022)
- Hizmet tespit davalarında, 18 yaşından önceki çalışma döneminin uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılık süresi olarak değerlendirilemeyeceği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2014/454 E., 2016/481 K., 06.04.2016; Hukuk Genel Kurulu, 2020/202 E., 2022/673 K., 18.05.2022)

### Nasıl ispat edilir?

- Sigortalılık süresinin 18 yaşından önceki bir tarihten başladığını ileri süren taraf, bu tarihi kimlik belgesi ve sigortalılık kayıtlarıyla ispatlamalıdır.
- Önceki kanunlara tabi sigortalılığın başlangıç tarihi, ilgili sandık veya kurum kayıtları, işe giriş bildirgeleri ve tescil belgeleriyle ispatlanır.
- Aylık isteğinin yazılı yapıldığı tarih, dilekçe ya da kurum başvuru kaydıyla ispatlanır; istek bulunmadığını ileri süren kurum, bunu kayıtlarla göstermelidir.
- Vazife malullüğü aylığı bağlanma tarihi, aylığı bağlayan işlemin belgesiyle ispatlanır; aylık öncesi sürelerin dikkate alınmaması itirazı bu belgeye dayanır.
- Uluslararası sözleşme hükmünün uygulanmasını isteyen taraf, sözleşmenin ilgili hükmünü ve kendi sigortalılık belgesini sunmalıdır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [5510 sayılı Kanun m.4](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-4): Sigortalılık türlerini tanımlar. m.38 üçüncü fıkrada geçen (c) bendi kapsamındaki sigortalıların belirlenmesi bu maddeye göre yapılır.
- [5510 sayılı Kanun m.48](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-48): Emekliye sevk onayını düzenler. (c) bendi sigortalılarının sigortalılık süresinin bitiş tarihi bu onaya bağlıdır.
- [5510 sayılı Kanun m.41](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-41): Borçlanılabilecek süreleri düzenler. m.38 bu süreleri tanımlamaz; borçlanmanın sigortalılık süresine etkisi oradan okunur.
- [5510 sayılı Kanun m.102 ve devamı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-102): Malullük, yaşlılık ve ölüm aylıklarının bağlanma koşullarını düzenler. m.38 bu aylıkların süre hesabını tamamlar.

## [Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.39 — Uzun vadeli sigorta kolları bakımından üçüncü kişinin sorumluluğu](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-39)

Bu madde, üçüncü bir kişinin kastı nedeniyle malûl veya vazife malûlü olan sigortalı ile ölümü halinde hak sahiplerinin uğradığı durumda, Kurumun ödediği aylıklar bakımından üçüncü kişilere rücu hakkını ve bu rücunun sınırını düzenler. Ayrıca kamu görevlileri, er ve erbaşlar ile kamu idarelerince görevlendirilen kişilerin görevlerinin gereği olarak yaptıkları fiiller sonucu oluşan malûllük, vazife malûllüğü ve ölüm hallerinde rücu yasağını düzenler. Kişi bakımından sigortalıyı, hak sahiplerini, zarara sebep olan üçüncü kişiyi ve bu kişilerin kamusal görevlendirme ilişkisini kapsar. Kusur sorumluluğuna dayanan genel iş kazası ve meslek hastalığı rücusunu düzenlemez (m.21). Üçüncü kişinin kastı olmaksızın oluşan kazalarda rücuyu düzenlemez (m.21). Sigortalının ya da hak sahiplerinin üçüncü kişiye karşı doğrudan tazminat davası açmasını düzenlemez (TBK m.49 ve devamı). Rücu davasının zamanaşımı veya usul süreleri bu maddede yer almaz.

### Uzun vadeli sigorta kolları bakımından üçüncü kişinin sorumluluğu: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Rücu**: Kurumun, sigortalıya veya hak sahiplerine yaptığı ödemeleri zarara sebep olan üçüncü kişiden geri isteme hakkıdır. Bu madde bakımından rücunun kaynağı kanundur; halefiyete dayanmadığı yargı kararlarında kabul edilmektedir.
- **Üçüncü kişi**: Sigorta ilişkisinin tarafı olmayan ve kastıyla malûllüğe ya da ölüme yol açan kişidir. Bu kişinin kastı aranır; yalnızca kusurlu olması bu madde kapsamında yeterli değildir.
- **İlk peşin sermaye değeri**: Aylığın başladığı tarihte, bağlanacak gelirin toplamının peşin olarak hesaplanmış değeridir. Rücuda bu değerin yarısı esas alınır.
- **Vazife malûllüğü**: İş veya görev sırasında oluşan ve kanunda vazife malûllüğü olarak nitelenen sakatlık haline verilen addır. Bu maddede malûllükle birlikte ayrı bir koruma rejimi olarak anılır.
- **Kesinleşmiş mahkûmiyet kararı**: Kamu görevlisi veya görevlendirilen kişinin fiili nedeniyle kesinleşmiş ceza mahkûmiyeti bulunması halidir. Bu haldeki kişilere karşı rücu yasağı uygulanmaz.

### Uzun vadeli sigorta kolları bakımından üçüncü kişinin sorumluluğu: hangi şartlar aranır?

- Malûllük veya ölüm halinin üçüncü bir kişinin kastı sonucu meydana gelmiş olması gerekir.
- Kurumun bu nedenle sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun uyarınca aylık bağlaması ya da ödeme yapmış olması gerekir.
- Rücu, zarara sebep olan üçüncü kişiye karşı yöneltilebilir; kastın üçüncü kişide bulunması aranır.
- Rücu edilebilecek tutar, aylığın başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile sınırlıdır.
- Malûllük veya ölüm, kamu görevlisinin ya da görevlendirilen kişinin vazifesinin gereği olarak yaptığı fiillerden meydana gelmişse, bu kişilere karşı rücu edilmez; ancak bu fiil nedeniyle kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunan kişiler bu yasağın dışındadır.

### Uzun vadeli sigorta kolları bakımından üçüncü kişinin sorumluluğu: hangi sonuçları doğurur?

- Kast koşulu gerçekleşmiş ve tutar sınırı içinde kalmış ise Kurum, ödediği aylıkların ilk peşin sermaye değerinin yarısını üçüncü kişiden isteyebilir.
- Üçüncü kişi kastı ile zarara yol açmamışsa bu madde uyarınca rücu yapılamaz.
- Kamu görevlisi veya görevlendirilen kişinin vazifesinin gereği olarak yaptığı fiillerden doğan halde, kesinleşmiş mahkûmiyet kararı yoksa Kuruma, kurumuna veya ilgililere rücu edilmez.
- Kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunan kamu görevlisi veya görevlendirilen kişiye karşı rücu yapılabilir.
- Rücu, aylık ödemelerinin tamamını değil yalnızca ilk peşin sermaye değerinin yarısını kapsar.

### Kastla zarar ile kusurla zarar arasındaki fark nedir?

- Bu maddede rücu, üçüncü kişinin kastı nedeniyle oluşan malûllük veya ölüm halinde söz konusudur.
- Kusur nedeniyle iş kazası veya meslek hastalığı halinde rücu 5510 sayılı Kanunun 21. maddesine tabidir ve kusur yeterlidir.

Sonuç: Kastın aranması, kusurlu üçüncü kişiye karşı rücuyu bu maddeye göre daraltır. Yargı kararlarında bu maddenin kast koşulunu aradığı kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2015/3892 E., 2018/1554 K., 23.10.2018)

### Üçüncü kişi ile kamu görevlisi arasındaki fark nedir?

- Zarara sebep olan üçüncü kişi, kastıyla malûllük veya ölüme yol açan kişidir.
- Kamu görevlisi, er ve erbaş veya kamu idaresince görevlendirilen kişi, vazifesinin gereği olarak fiil işlemiştir.

Sonuç: Vazifenin gereği olarak yapılan fiiller nedeniyle rücu yapılmaz; ancak kesinleşmiş mahkûmiyeti bulunanlara karşı rücu yapılabilir.

### Rücu tutarı ile genel tazminat arasındaki fark nedir?

- Bu maddede rücu tutarı ilk peşin sermaye değerinin yarısıdır.
- Sigortalının ya da hak sahibinin üçüncü kişiye karşı kendi zararı için açtığı tazminat davası farklı kurallara tabidir.

Sonuç: Kurumun rücu alacağı, tazminat hesabında ayrıca değerlendirilir; uygulamada bağlanan gelirin tazminattan mahsubu tartışmalıdır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, 2022/2335 E., 2024/263 K., 28.02.2024)

### Uzun vadeli sigorta kolları bakımından üçüncü kişinin sorumluluğu: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Kusura dayalı rücu ile kasta dayalı rücuyu karıştırmak; bu maddede kast aranır, kusur yetmez.
- Rücu tutarını tam aylık değeri veya tazminatın tamamı üzerinden hesaplamak; tutar ilk peşin sermaye değerinin yarısıdır.
- Kamu görevlisi için rücu yasağını mahkûmiyet kararı bulunmasa dahi uygulamak; kesinleşmiş mahkûmiyet bulunan kişi bu yasağın dışındadır.
- Halefiyete dayanarak rücu talep etmek; yargı kararlarına göre rücunun kaynağı kanundan doğan basit rücudur.
- Vazife malûllüğünü kamu görevlisi istisnasıyla karıştırmak; istisna vazifenin gereği olarak yapılan fiile bağlıdır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Bu maddenin rücu için kastı aradığı ve kusura dayalı rücunun bu madde kapsamında olmadığı kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2015/3892 E., 2018/1554 K., 23.10.2018)
- Rücu hakkının kaynağının halefiyet olmadığı, kanundan doğan basit bir rücu hakkı olduğu kabul edilmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, 2019/746 E., 2021/622 K., 02.04.2021)
- Kurumun rücu alacağı, tazminat hesabında bağlanan gelirin mahsubu tartışmasıyla birlikte değerlendirilmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, 2022/2335 E., 2024/263 K., 28.02.2024)
- Bağlanan gelirin tazminat hesabında mahsup edilip edilmeyeceği, rücuya tabi olup olmadığı üzerinden tartışılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 2024/601 E., 2024/1697 K., 31.10.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Rücu davasını açan Kurum, üçüncü kişinin kastını ve bu kast ile malûllük veya ölüm arasındaki nedensellik bağını ispatla yükümlüdür.
- Kastı ispatlamak için ceza mahkemesi kararı ve ceza dosyası temel delildir; kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunması halinde kast tespit edilmiş sayılır.
- Aylığın başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin hesabı için bilirkişi raporu alınması gerekir; bu hesapta tutarın yarısı esas alınır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, 2019/746 E., 2021/622 K., 02.04.2021)
- Üçüncü kişinin kamu görevlisi olduğunu ve fiilin vazifenin gereği olarak yapıldığını ileri süren taraf bunu ispatlamalıdır; mahkûmiyet kararı bulunduğunu iddia eden taraf da bunu belgeyle göstermelidir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [5510 sayılı Kanun m.21](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-21): İş kazası ve meslek hastalığında kusura dayalı üçüncü kişi rücuyu düzenler. Bu maddenin kast koşulu aranan rücusundan ayrı bir rejimdir ve tutar bakımından ilk peşin sermaye değerinin yarısını ifade eder.
- [5510 sayılı Kanun m.21](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-21): Rücuda tutar hesabı bakımından bu maddeyle aynı ölçütü kullanır; ayrıca işveren ve üçüncü kişiyi çalıştıranların sorumluluğuna ilişkindir.

## [Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.40 — Fiilî hizmet süresi zammı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-40)

Bu madde, belirli tehlikeli, ağır veya sağlığa zararlı işlerde çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, çalışma sürelerinin her 360 günü için belirli oranda gün eklenmesini (fiili hizmet süresi zammı) düzenler. Düzenleme, tabloda sıralanan işyerleri ve işlerle sınırlıdır; ilkeleri, eklenecek gün sayılarını, zammın fıkra bazında sınırlarını, yaş haddi indirimini ve uygulama yönetmeliğine yollamayı içerir. Kapsam, 4/1-(a) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılardır. Madde, sigortalılık başlangıcını, prim ödeme gün sayısının genel hesabını ve emeklilik koşullarının tamamını düzenlemez (ilgili hükümler 5510 sayılı Kanunun diğer maddelerindedir). Borçlanma sürelerinin sigortalılık süresine eklenmesi (m.41) ve kıdem tazminatı hizmet süresinin hesabı (4857 sayılı Kanun) bu maddenin konusu değildir.

### Fiilî hizmet süresi zammı: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Fiili hizmet süresi zammı**: Tabloda sayılan işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü karşılığında, sigortalının prim ödeme gün sayısına eklenen ek gündür. Zam, tablodaki ilgili sıranın karşılığında gösterilen gün sayısına göre belirlenir.
- **360 günlük dönem**: Zammın hesaplandığı birim dönemdir. 360 günden eksik süreler için zam, 360 gün için eklenen zamla orantılı olarak hesaplanır.
- **Kapsamdaki işyeri/iş**: Tabloda numaralandırılmış işyeri veya işlerdir. Sigortalının bu işyeri ile birlikte belirtilen işte fiilen çalışması ve işin risklerine maruz kalması gerekir; tablonun (13) ve (14) sıraları ile (10) sırası bakımından ayrı kurallar vardır.
- **Yeraltı işleri (tablo 10. sıra)**: Elementer cıva bulunan cıva maden ocakları hariç maden ocakları ile kanalizasyon ve tünel yapımı gibi yer altında yapılan işlerdir. Bu sıra için en yüksek gün sayısı (180 gün) öngörülmüştür.
- **Uzun vadeli sigorta kolları**: Eklenen gün sayısının dikkate alındığı sigorta kollarıdır. Zam, bu kollar bakımından prim ödeme gün sayısına eklenir; kısa vadeli kollara ilişkin bir etki öngörülmemiştir.
- **Yaş haddi indirimi**: Zamla eklenen sürelerin, sigortalının emeklilik yaş hadlerinden indirilmesidir. Tablo (18) sırası için tamamı, diğerleri için yarısı indirilir; indirimin üst sınırı üç yıldır.

### Fiilî hizmet süresi zammı: hangi şartlar aranır?

- Sigortalının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) veya (c) bendi kapsamında çalışıyor olması gerekir.
- Sigortalının tabloda sayılan bir işyeri ile birlikte belirtilen işte fiilen çalışması ve söz konusu işin risklerine maruz kalması gerekir; tablonun (13) ve (14) sıralarındaki sigortalılar bu şarttan muaftır.
- Tablonun (10) sırasındaki sigortalılar için, zammın uygulanacağı dönem içinde kalan yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık sürelerinde fiilen çalışma ve risk şartı aranmaz.
- Birden fazla bente girilmesi halinde en yüksek gün sayısını veren bent esas alınır; bentler toplanmaz.
- Zam, 360 günlük çalışma süreleri için hesaplanır; 360 günden eksik süreler orantılı hesaplanır.
- Zamla eklenen gün sayısı, uzun vadeli sigorta kolları bakımından (13) ve (14) sıralarında sekiz yıl, diğer sıralarda beş yıl ile sınırlıdır.
- Yaş haddi indirimi için ölüm ve malullük halleri ile tablonun (18) sırası hariç, tablonun (10) sırasındakiler en az 1800 gün, diğer sıralardakiler en az 3600 gün ilgili işyerinde ya da işte çalışmış olmalıdır.

### Fiilî hizmet süresi zammı: hangi sonuçları doğurur?

- Kapsamdaki işte fiilen çalışan sigortalının prim ödeme gün sayısına, tablodaki gün sayısı kadar gün eklenir; böylece emeklilik için aranan prim gün sayısına ulaşması kolaylaşır.
- Tablo (1) ile (4) arası ve (9) sırası için tablo gün sayısı 60 ya da 90 gün gibi değişir; her sıranın kendi gün sayısı vardır (ör. cıva üretimi 90, yeraltı işleri 180).
- Birden fazla bent kapsamındaki sigortalıya yalnızca en yüksek gün sayılı bentten zam uygulanır.
- Eklenen gün sayısı uzun vadeli sigorta kollarında, (13) ve (14) sıralarında sekiz, diğer sıralarda beş yılı geçemez.
- Eklenen süreler, (18) sırası için tamamen, diğerleri için yarısı yaş haddinden indirilir; indirim üç yılı geçemez.
- Yaş haddi indirimi için gerekli asgari çalışma süresi (tablo (10) sırası 1800 gün, diğerleri 3600 gün) sağlanmamışsa indirim yapılmaz; ölüm ve malullük halleri ile (18) sırası bu şarttan muaftır.
- Tablo (10) sırası için bu fıkradaki süre sınırı uygulanmaz.
- Kapsamdaki işte fiilen çalışmayan ve risk maruziyeti olmayan (tablo (13) ve (14) dışındaki) sigortalıya zam uygulanmaz.

### Tablo (10) sırası ile diğer sıralar arasındaki fark nedir?

- Yeraltı işlerinde çalışanlar (tablo 10. sıra) için fiili çalışma ve risk şartı, belirli izin ve hazırlık sürelerinde aranmaz.
- Diğer sıralardaki sigortalılar için fiili çalışma ve risk maruziyeti şartı tam olarak aranır.

Sonuç: Yeraltı işçisi izin sürelerinde de zamdan yararlanır; diğer sıralarda bu süreler zam kapsamına alınmaz.

### Tablo (13) ve (14) sıraları ile diğer sıralar arasındaki fark nedir?

- Silahlı kuvvetler, emniyet ve MİT mensupları için fiili çalışma ve risk şartı aranmaz.
- Diğer sıralarda sigortalının işyeri ile birlikte belirtilen işte fiilen çalışması şarttır.

Sonuç: (13) ve (14) sıralarında sekiz yıla kadar, diğerlerinde beş yıla kadar zam uygulanır.

### Yaş haddi indirimi: tablo (18) sırası ile diğer sıralar arasındaki fark nedir?

- Yasama organı üyeleri, Cumhurbaşkanı ve bakanlar için zamanın tamamı yaş haddinden indirilir.
- Diğer sıralar için zamanın yarısı indirilir.

Sonuç: (18) sırasında yaş haddi indirimi daha yüksektir; her iki hâlde de üç yıl üst sınırı geçilemez.

### Ölüm ve malullük ile diğer haller (yaş haddi indirimi) arasındaki fark nedir?

- Ölüm ve malullük hallerinde ile (18) sırasındakilerde çalışma süresi şartı aranmaz.
- Diğer hallerde tablo (10) sırası en az 1800 gün, diğer sıralar en az 3600 gün çalışma arar.

Sonuç: Asgari çalışma süresi eksik olan sigortalı yaş haddi indiriminden yararlanamaz.

### Birden fazla bent ile tek bent arasındaki fark nedir?

- Birden fazla bente dahil olan sigortalı için.
- Yalnızca tek bente dahil olan sigortalı için.

Sonuç: Birden fazla bentte bulunan sigortalıya yalnızca en yüksek gün sayılı bentten zam uygulanır; sayılar toplanmaz.

### Fiilî hizmet süresi zammı: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Birden fazla bentte çalışılan süreler için bent gün sayılarını toplamak; yalnızca en yüksek gün sayılı bent esas alınır.
- Tablo (13) ve (14) sıralarına ilişkin muafiyeti diğer sıralara da genelleştirmek; diğer sıralarda fiili çalışma ve risk şartı tam olarak aranır.
- Tablo (10) sırası için belirli izin ve hazırlık sürelerinde risk şartının aranmasını diğer sıralara da uygulamak.
- Zamla eklenen gün sayısını sekiz ya da beş yıl sınırını aşacak şekilde hesaplamak; uzun vadeli kollarda sınır aşılamaz.
- Yaş haddi indirimini (18) sırası dışındakilere tamamen uygulamak; bu sıralarda indirim yarı oranda yapılır.
- Yaş haddi indiriminde asgari çalışma süresi şartını (1800 ya da 3600 gün) gözden kaçırmak; bu şart ölüm, malullük ve (18) sırası dışında aranır.
- 360 günden eksik süreler için tam zam uygulamak; eksik süreler orantılı hesaplanır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Yangın söndürme işinde çalışan orman yangın söndürme işçilerinin, kurs ve görevlendirme belgeleriyle bu işi fiilen yaptıklarının anlaşılması halinde tablo 15. sıra kapsamında zamdan yararlanabileceği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2022/816 E., 2023/15 K., 01.02.2023)
- Fiili hizmet süresi zammının, tabloda gösterilen işyeri ve işte fiilen çalışmanın ispatı ile birlikte talep edilebileceği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2015/823 E., 2019/467 K., 16.04.2019)
- Zammın, sigortalının kapsamdaki işyerinde geçen süreleri için uygulanacağı; kapsam dışı işyerindeki süreler için uygulanmayacağı kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2019/244 E., 2022/988 K., 22.06.2022)
- Yargıtay, zamma ilişkin uyuşmazlıklarda madde metninde yer alan tablonun sıra numaralarına ve gün sayılarına sıkı biçimde bağlı kalmaktadır. (Hukuk Genel Kurulu, 2024/168 E., 2024/358 K., 03.07.2024; Hukuk Genel Kurulu, 2024/151 E., 2024/359 K., 03.07.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Fiili hizmet süresi zammını talep eden sigortalı, tablodaki işyerinde ya da işte fiilen çalıştığını ispatlamakla yükümlüdür.
- Çalışmanın ispatında iş sözleşmesi, bordro, işyeri kayıtları, görevlendirme ve kurs belgeleri gibi yazılı deliller kullanılabilir; tanık beyanı ancak yazılı delillerle desteklendiğinde tek başına yeterli olmayabilir.
- Kurum ya da işveren, sigortalının kapsamdaki işte fiilen çalışmadığını ya da risk maruziyeti bulunmadığını savunursa bu savunmayı ispatla yükümlüdür.
- (13) ve (14) sıralarında sigortalının risk maruziyeti şartı aranmaz; bu sıralardaki sigortalının bu şartın yokluğunu ispat etmesi gerekmez.
- Tablo (10) sırası için izin ve hazırlık sürelerinde fiili çalışma ispatı aranmaz; bu sürelerin dönem içinde bulunduğunun ispatı yeterlidir.
- Yaş haddi indiriminden yararlanmak isteyen sigortalı, 1800 ya da 3600 gün asgari çalışma süresini ispatla yükümlüdür.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [5510 sayılı Kanun m.4](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-4): Zamdan yararlanacak sigortalıların (a) ve (c) bentleri kapsamı bu maddede belirlenir; m.40 yalnızca bu bentler kapsamındakilere uygulanır.
- [5510 sayılı Kanun m.41](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-41): Borçlanılabilecek süreler düzenlenir; fiili hizmet süresi zammı ile borçlanma birbirinden ayrı kurumlardır.
- 5510 sayılı Kanun: Bu maddenin usul ve esaslarına ilişkin yönetmelik, Kurumun önerisi üzerine Bakanlıkça çıkarılır.

## [Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.41 — Sigortalıların borçlanabileceği süreler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-41)

5510 sayılı Kanun'un 41. maddesi, sigortalı sayılanların belirli dönemlerini prim ödeyerek sigortalılık süresine ekleyebilmelerini (borçlanma) düzenler. Düzenlenen başlıca konular; doğuma dayalı borçlanma (a bendi), er ve erbaş askerlik süreleri (b), aylıksız izin (c), doktora ve uzmanlık öğrenimi (d), avukatlık stajı (e), tutukluluk ve gözaltı (f), grev ve lokavt (g), fahri asistanlık (h), seçim kanunlarına göre açıkta geçen süreler (ı), kısmi süreli çalışmanın eksik süreleri (i) ve yurt dışı öğrenim (j) borçlanmalarıdır; ayrıca borçlanma primi, prim ödeme süresi, geriye götürme ve borçlanılan sürenin değerlendirilmesi kuralları getirir. Madde, 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılanlar için uygulanır. Maddenin düzenlemediği konular arasında; borçlanmaya esas prim ve kazanç sınırlarını belirleyen prime esas kazanç tespiti (m.80, m.82), 4. maddede sayılan sigortalılık hâlleri (m.4) ve ikili sözleşmelerle yapılan yurt dışı hizmet birleştirmesi bulunur. Borçlanmanın hangi yoldan yargı önüne taşınacağına ve zamanaşımı-hak düşürücü süre ayrımına ilişkin usul kuralları da bu maddede yer almaz.

### Sigortalıların borçlanabileceği süreler: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Borçlanma**: Sigortalı olarak geçmeyen belirli dönemler için prim ödenerek bu sürelerin sigortalılık süresine eklenmesini sağlayan işlemdir. Borçlanma talebi yazılı yapılmalı ve borçlandırılan süre kadar prim ödenmelidir.
- **Doğuma dayalı borçlanma**: Kadın sigortalının doğum ya da analık izni dışında, doğum tarihinden sonra en çok iki yıllık süreyi borçlanabilmesidir. Hak, üç doğumla sınırlıdır ve çocuğun yaşaması gerekir.
- **Prime esas günlük kazanç**: Borçlanma primi hesabında temel alınan günlük kazançtır. Talep tarihinde m.82'ye göre belirlenen alt ve üst sınırlar arasında olmalıdır.
- **Borçlanılan prime esas gün sayısı**: Borçlanılan sürenin aylara dağıtılmış gün sayısıdır. Bu gün sayısı, borçlanılan ilgili aylara mal edilir.
- **Geriye götürme**: Sigortalılık başlangıç tarihinden önceki süreler borçlandırıldığında, başlangıç tarihinin borçlanılan gün sayısı kadar geriye kaydırılmasıdır.

### Sigortalıların borçlanabileceği süreler: hangi şartlar aranır?

- Borçlanmanın doğum borçlanması olması hâlinde kadın sigortalının 4. maddenin birinci fıkrasının (a), (b) veya (c) bentleri kapsamında sigortalı olması ve bu durumda sigortalı olma koşulunun doğum sırasında da bulunması gerekir.
- Doğum borçlanması, üç doğumla sınırlı olarak ve doğum tarihinden sonra en çok iki yıllık süre için yapılmalıdır; doğum sonrası çocuğun yaşaması gerekir.
- Uzun vadeli sigorta kolları bakımından borçlanılan süre için sigortalı sayılmamış olunmalıdır.
- Borçlanılacak sürenin 41. maddenin ilgili bendinde sayılan dönemlerden biri olması gerekir.
- Borçlanma, yazılı talep ile yapılmalı ve talep tarihinde m.82 uyarınca belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında kalan günlük kazanç esas alınmalıdır.
- Borçlanma primi, bendine göre oranda hesaplanmalıdır: (a) bendi kapsamında olanlar için %32, diğerleri için %45; (i) bendi kapsamındaki süreler için genel sağlık sigortası primi ödenmişse oran %39 olarak uygulanır.
- Borç, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmelidir; ödenmeyen borçlanma için yeni başvuru şartı aranır.

### Sigortalıların borçlanabileceği süreler: hangi sonuçları doğurur?

- Borçlanma primi ödendiğinde borçlanılan süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir.
- Primi ödenmeyen borçlanma süreleri hizmetten sayılmaz.
- Borçlanma ile aylık bağlanmaya hak kazanılması hâlinde aylık, borcun ödendiği tarihi izleyen ay başından itibaren bağlanır.
- Geriye götürme sonucu, sigortalılık başlangıç tarihi borçlanılan gün sayısı kadar öne çekilir.
- Borçlanılan dönemler, uzun vadeli sigorta ve genel sağlık sigortası bakımından bentlerine göre sigortalılık süresi sayılır: (c) ve (ı) bentleri için 4. maddenin birinci fıkrasının (c) bendi, (i) bendi için (a) bendi, diğerleri için borçlandığı tarihteki ilgili bent esas alınır.
- Sonraki yürürlük tarihli borçlanmalarda borçlanılan gün sayısı ilgili aylara mal edilir; hesaplanan prime esas kazanç o ayın prime esas azamî kazancını aşamaz.
- Doğum borçlanması, sigortalılık sonrası süreler için yalnızca ilgili şartlar gerçekleştiğinde kullanılabilir; şartlar yoksa borçlanma yapılamaz.

### Doğum borçlanması ile diğer borçlanma türleri arasındaki fark nedir?

- Doğum borçlanmasında (a bendi) sigortalı olma koşulu, kadın işçi için zorunludur; doğum sırasında sigortalı bulunmak gerekir.
- Diğer borçlanma bentlerinde (b, c, d, e vb.) böyle bir doğum-sigortalılık koşulu aranmaz.

Sonuç: Doğum borçlanmasında sigortasız dönemlerdeki doğumlar için borçlanma yapılamaz.

### Sigortalılık öncesi ile sigortalılık sonrası süreler arasındaki fark nedir?

- Sigortalılık başlangıcından önceki süreler borçlanıldığında başlangıç tarihi borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür.
- Örneğin grev, lokavt ve sigortalı iken tutukluluk gibi sigortalılık sonrası dönemlere ilişkin borçlanmalarda geriye götürme sorunu doğmaz.

Sonuç: Geriye götürme kuralının tüm borçlanma hâllerine uygulanıp uygulanmayacağı yorum gerektirir; sigortalılık öncesi süreler için uygulanır.

### Genel sağlık primi ödenmiş ile ödenmemiş borçlanma arasındaki fark nedir?

- (i) bendi kapsamındaki sürelerde genel sağlık sigortası primi ödenmişse borçlanma tutarı %39 oranı üzerinden hesaplanır.
- Genel sağlık primi ödenmemiş hâllerde bu indirimli oran uygulanmaz; genel borçlanma oranları geçerlidir.

Sonuç: Borçlanma tutarı oran farkına göre değişir.

### Primi ödenmiş ile ödenmemiş borçlanma arasındaki fark nedir?

- Bir ay içinde ödenen borçlanma süreleri sigortalılık süresi sayılır.
- Bir ay içinde ödenmeyen borçlanmalar için yeni başvuru şartı aranır.

Sonuç: Primi ödenmeyen borçlanma süreleri hizmetten sayılmaz.

### Sigortalıların borçlanabileceği süreler: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Doğum borçlanmasını, sigortalılık başlamadan önceki doğumlar için de mümkün saymak; sigortalı olma koşulunu ihmal etmek.
- Doğum borçlanmasında süreyi üç doğum ve iki yıl sınırını aşacak biçimde hesaplamak.
- Kitap ve eski kararlardaki 5510 sayılı Kanun'un ilk halindeki hükümleri (örneğin iki çocuk sınırı, eski genel sağlık oranı) güncel metinle karıştırmak; güncel metin üç doğum ve %39 oranını öngörür.
- Geriye götürme kuralını her borçlanma türüne aynı biçimde uygulamak; sigortalılık sonrası dönemlerde bu kural sorun doğurmaz.
- Primi bir ay içinde ödenmeyen borçlanmayı, süresinde ödenmiş gibi sigortalılık süresine eklemek.
- Borçlanılan dönem için talep tarihindeki prime esas kazanç üst sınırını aşan kazancı kabul etmek.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Doğuma dayalı borçlanma hakkının yürürlük tarihinden önceki doğum olaylarına uygulanıp uygulanmayacağı tartışılmış, doğum sırasında sigortalı bulunma koşulunun aranması kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2013/1259 E., 2014/839 K., 05.11.2014; Hukuk Genel Kurulu, 2011/311 E., 2011/322 K., 18.05.2011)
- Doğum borçlanmasında doğum tarihi itibarıyla sigortalılık koşulu aranmakta; sigortasız dönemdeki doğumlara dayalı borçlanma talepleri reddedilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2013/2124 E., 2015/1321 K., 06.05.2015)
- Yurda kesin dönüş yapılmış olması şartıyla aylık tahsisi için yapılan borçlanmanın, 41. maddenin son fıkrasına göre değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2023/610 E., 2024/235 K., 15.05.2024)
- Borçlanma talebinde borçlanılmak istenen sürenin belirtilmesi halinde belirtilen sürenin, belirtilmemesi halinde belgelerdeki son tarihten geriye doğru istenen gün sayısının esas alınacağı kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2018/1040 E., 2021/811 K., 22.06.2021)
- Hizmet borçlanmasının sigortalılık öncesi süreler için geriye götürme kuralıyla birlikte yorumlanması gerektiği, bu kuralın her borçlanma türüne uygulanmadığı kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2015/2678 E., 2018/678 K., 04.04.2018)

### Nasıl ispat edilir?

- Borçlanmayı talep eden sigortalı veya hak sahibi, borçlanma koşullarının (sigortalılık, doğum tarihi, çocuğun yaşaması, bent kapsamı) varlığını ispatlamakla yükümlüdür.
- Doğum tarihleri nüfus kaydı ile, çocuğun yaşadığı ise nüfus kaydı veya benzeri resmi belge ile ispatlanır.
- Sigortalılık koşulu, Kurum kayıtları ve hizmet dökümü ile ispatlanır; Kurum kayıtlarındaki eksiklik ilgilinin sorumluluğu altında belgelerle giderilmelidir.
- Borçlanılan sürenin belgelenme şekli Kurum tarafından belirlenir; ilgili belgeler Kuruma sunulmalıdır.
- Primin süresinde ödendiği, ödeme belgesi ile ispatlanır; ödemenin yapılmadığını ileri süren Kurum ise bu savunmayı ödeme kayıtlarıyla ispatlamalıdır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [5510 sayılı Kanun m.4](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-4): Birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentleri doğum borçlanması yapacak kadın sigortalının ve borçlanmanın sigortalılık statüsünü belirler.
- [5510 sayılı Kanun m.80](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-80): Prime esas kazanç alt ve üst sınırlarının dayanağı; borçlanılan sürenin ödendiği tarihteki asgari kazanç oranlamasında kullanılır.
- [5510 sayılı Kanun m.82](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-82): Talep tarihinde geçerli prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırlarını belirler; borçlanma kazancı bu sınırlar arasında olmalıdır.

## [Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.42 — Bildirim](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-42)

Madde, Kurumun sigortalıya veya hak sahiplerine bağlanacak gelir, aylık veya toptan ödemelere ilişkin hesap ve tespit işlemini hangi süre içinde tamamlayıp sonucu bildirmesi gerektiğini düzenler. Süre, gerekli belgelerin ve incelemelerin tamamlandığı tarihten işlemeye başlar. Madde, sigortalı ya da hak sahibi bakımından Kurum işlemlerinde uygulanır. Maddenin ilk cümlesi dışında kalan mülga son iki cümle bugün uygulanmaz. Madde, gelir ve aylığın şartlarını (yaşlılık, malullük, ölüm gibi) düzenlemez. Hak sahipliğinin tespitine ilişkin kurallar ile yersiz ödemelerin geri alınması ilgili ayrı maddelerde yer alır. Kurumun gecikmesinden doğan faiz ve tazminat sorumluluğu da bu maddenin kapsamına girmez.

### Bildirim: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Hesap ve tespit**: Kurumun bağlanacak gelir, aylık veya toptan ödemenin tutarını hesaplaması ve sigortalının bu ödemeye hak kazanıp kazanmadığını belirlemesidir. Sonucun yazılı olarak sigortalıya veya hak sahiplerine bildirilmesiyle tamamlanır.
- **Gerekli belge ve inceleme**: Ödemenin bağlanması için gerekli olan belgelerin Kuruma sunulması ile Kurumun gereken araştırmalarının tamamlanmasıdır. Süre bu anın gerçekleşmesiyle işlemeye başlar.
- **Toptan ödeme**: Aylık yerine tek seferde yapılan sosyal güvenlik ödemesidir. Madde bu ödemenin de aynı üç aylık süreye tabi olduğunu öngörür.

### Bildirim: hangi şartlar aranır?

- Sigortalı veya hak sahibi tarafından bağlanmasını isteyen gelir, aylık ya da toptan ödemeye ilişkin gerekli belgelerin Kuruma sunulmuş olması gerekir.
- Kurumun bu ödeme bakımından gerekli incelemeleri tamamlamış olması gerekir.
- Belge ve incelemelerin tamamlandığı tarih belirlenmiş olmalıdır; üç aylık süre bu tarihten itibaren hesaplanır.
- Kurum, bu süre içinde ödemeyi hesap ve tespit ederek sonucunu yazı ile sigortalıya veya hak sahiplerine bildirmelidir.

### Bildirim: hangi sonuçları doğurur?

- Kurum üç ay içinde hesap ve tespit yaparak sonucunu yazı ile bildirirse madde gereği yükümlülüğünü yerine getirmiş olur.
- Süre geçtiğinde Kurumun gecikmesi bir hukuka aykırılık olarak ortaya çıkar; sigortalı veya hak sahibi bu gecikmeyi dava konusu yapabilir.
- Süre geçmesi, sigortalının gelir veya aylık hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
- Madde ilk cümlesi ile sınırlı olarak uygulanır; mülga son iki cümlede yer alan düzenlemeler artık geçerli değildir.

### Belge tamamlanması öncesi ile sonrası arasındaki fark nedir?

- Gerekli belgeler veya incelemeler henüz tamamlanmamışsa madde kapsamındaki süre işlemeye başlamaz.
- Belgeler ve incelemeler tamamlandığında üç aylık süre başlar.

Sonuç: Süre, belge eksikliği nedeniyle kendiliğinden başlamadığı için Kurumun gecikmesi ancak tamamlanma tarihinden sonra değerlendirilir.

### Yazılı bildirim ile hesap ve tespit arasındaki fark nedir?

- Kurumun hesap ve tespit işlemini yapması, yani ödemenin tutarını ve hakkın varlığını belirlemesi işlemin bir parçasıdır.
- Sonucun yazı ile bildirilmesi ayrı bir yükümlülüktür.

Sonuç: Süre içinde yalnız hesabın yapılması yetmez; sonucun yazılı bildirilmesi de gerekir.

### Bildirim: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Üç aylık süreyi belge sunulma tarihinden değil, talep tarihinden başlatmak; süre başlangıcı belge ve incelemelerin tamamlanmasıdır.
- Süre geçince hakkın düştüğünü sanmak; madde yalnız Kurumun yükümlülük süresini düzenler, hakkı düşürmez.
- Mülga son iki cümlede yer alan usul ve sonuçları bugün de geçerli saymak.
- Yazılı bildirim olmadan yalnız iç hesabın yapılmasını süreyi durdurur saymak; madde sonucun yazı ile bildirilmesini de ister.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Makul sürenin belirlenmesinde 5510 sayılı Kanun'un 42. maddesindeki üç aylık süreden yararlanılabileceği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2024/167 E., 2025/331 K., 21.05.2025; Hukuk Genel Kurulu, 2023/610 E., 2024/235 K., 15.05.2024)
- Üç aylık sürenin, Kurumun talebi reddetmesi hâlinde ayrıca üç aylık makul süre eklenerek değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmektedir. (10. Hukuk Dairesi, 2024/1796 E., 2024/3390 K., 28.03.2024)
- Üç aylık sürenin geçmesinden sonra gecikme nedeniyle aylığın ödenme tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek ödenmesine karar verildiği görülmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2015/2368 E., 2017/721 K., 12.04.2017)
- Kurumun sürede işlem yapmadığı durumlarda, yaşlılık aylığına hak kazanılan takip eden ayın başından itibaren ödemenin bağlanması gerektiği kabul edilmektedir. (10. Hukuk Dairesi, 2024/13203 E., 2024/11265 K., 19.11.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Gelir veya aylık talebini ileri süren sigortalı veya hak sahibi, belgelerin Kuruma ne zaman sunulduğunu ispat eder; süreyi hesaplamak için bu tarih esas alınır.
- Kurumun incelemelerinin tamamlanma tarihi, Kurumun kayıtları ve yazışmaları ile ispat edilir; belge eksikliği iddiası Kurum tarafından ileri sürülür ve ispat yükü Kurumdadır.
- Kurumun üç ay içinde sonuç bildirdiğini savunan Kurum, bildirimin yazılı yapıldığını ve tarihini belgelemek zorundadır.
- Süre dışında kalan gecikmeye bağlı faiz veya ödeme talebi, ödemenin geciktiğini ispatlayan sigortalı tarafından ileri sürülür.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 5510 sayılı Kanun: Gelir, aylık ve toptan ödemelerin şartlarını ve hak sahipliğini düzenleyen hükümler bu maddenin hesap ve tespit işleminin konusunu oluşturur.

## Süreler

| Süre | Madde | Hüküm |
|---|---|---|
| iki yıllık | [m.37](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-37) | (Değişik: 17/4/2008-5754/23 md.) Evlenmeleri nedeniyle, gelir veya aylıklarının kesilmesi gereken kız çocuklarına evlenmeleri ve talepte bulunmaları halinde almakta oldukları aylık veya gelirlerinin iki yıllık 17/4/2017 tarihli ve 690… |
| iki yıl | [m.37](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-37) | Evlenme ödeneği alan hak sahibinin aylığının kesildiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde yeniden hak sahibi olması halinde, iki yıllık sürenin sonuna kadar gelir veya aylık bağlanmaz, bu durumda olanlar 60 ıncı maddenin birinci… |
| 360 gün | [m.37](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-37) | İş kazası veya meslek hastalığı sonucu veya sürekli iş göremezlik geliri, malûllük, vazife malûllüğü veya yaşlılık aylığı almakta iken veya kendisi için en az 360 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bildirilmiş olup da ölen… |
| 360 günü | [m.40](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-40) | (Değişik: 17/4/2008-5754/25 md.) Aşağıda belirtilen işyerlerinde ve işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma… |
| 360 günden | [m.40](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-40) | (Değişik: 17/4/2008-5754/25 md.) Aşağıda belirtilen işyerlerinde ve işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma… |
| 360 gün | [m.40](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-40) | (Değişik: 17/4/2008-5754/25 md.) Aşağıda belirtilen işyerlerinde ve işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma… |
| beş yılı | [m.40](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-40) | Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne göre hesaplanan fiilî hizmet süresi zammı, yukarıdaki tablonun (13) ve (14) numaralı sırasında yer alan sigortalılar için sekiz, diğer sigortalılar için beş yılı geçmemek üzere uzun vadeli sigorta… |
| üç yılı | [m.40](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-40) | Bu sürelerin, üç yılı geçmemek üzere; |
| 1800 gün | [m.40](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-40) | Yukarıdaki fıkrada belirtilen yaş haddi indiriminden yararlanabilmek için ölüm ve malûliyet halleri ile (18) numaralı sırada bulunanlar hariç tablonun (10) numaralı sırasında yer alan sigortalıların en az 1800 gün, diğer sıralarda yer… |
| 3600 gün | [m.40](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-40) | Yukarıdaki fıkrada belirtilen yaş haddi indiriminden yararlanabilmek için ölüm ve malûliyet halleri ile (18) numaralı sırada bulunanlar hariç tablonun (10) numaralı sırasında yer alan sigortalıların en az 1800 gün, diğer sıralarda yer… |
| iki yıllık | [m.41](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-41) | Bu Kanuna göre sigortalı sayılanların; a) (Değişik: 10/9/2014-6552/43 md.) Kanunları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalı kadının,… |
| bir ay | [m.41](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-41) | Bu Kanuna göre sigortalı sayılanların; a) (Değişik: 10/9/2014-6552/43 md.) Kanunları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalı kadının,… |
| üç ay | [m.42](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/5510-sayili-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanunu/madde-42) | Kurum, sigortalıya veya hak sahiplerine bağlanacak gelir, aylık veya toptan ödemeleri, gerekli belgelerin ve incelemelerin tamamlandığı tarihten itibaren en geç üç ay içinde hesap ve tespit ederek sonuçlarını yazı ile bildirir. |

## Konuda geçen kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2024/166 E., 2025/396 K., 25.06.2025 (m.37)
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/167 E., 2025/331 K., 21.05.2025 (m.42)
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/304 E., 2025/92 K., 26.02.2025 (m.37)
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/168 E., 2024/358 K., 03.07.2024 (m.40)
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/151 E., 2024/359 K., 03.07.2024 (m.40)
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/610 E., 2024/235 K., 15.05.2024 (m.41, m.42)
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/999 E., 2023/195 K., 15.03.2023 (m.34, m.35)
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/968 E., 2023/200 K., 15.03.2023 (m.34)
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/995 E., 2023/203 K., 15.03.2023 (m.34)
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1048 E., 2023/204 K., 15.03.2023 (m.34)
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1181 E., 2023/208 K., 15.03.2023 (m.34)
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/992 E., 2023/202 K., 15.03.2023 (m.35)
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/81 E., 2023/198 K., 15.03.2023 (m.35)
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1178 E., 2023/206 K., 15.03.2023 (m.35)
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1179 E., 2023/207 K., 15.03.2023 (m.35)
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1134 E., 2023/205 K., 15.03.2023 (m.35)
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/816 E., 2023/15 K., 01.02.2023 (m.40)
- Hukuk Genel Kurulu, 2021/162 E., 2022/1520 K., 15.11.2022 (m.38)
- Hukuk Genel Kurulu, 2020/560 E., 2022/1297 K., 18.10.2022 (m.38)
- Hukuk Genel Kurulu, 2019/244 E., 2022/988 K., 22.06.2022 (m.40)
- Hukuk Genel Kurulu, 2019/111 E., 2022/948 K., 15.06.2022 (m.37)
- Hukuk Genel Kurulu, 2020/202 E., 2022/673 K., 18.05.2022 (m.38)
- Hukuk Genel Kurulu, 2019/822 E., 2022/365 K., 22.03.2022 (m.38)
- Hukuk Genel Kurulu, 2021/459 E., 2021/1585 K., 07.12.2021 (m.34)
- Hukuk Genel Kurulu, 2018/354 E., 2021/1396 K., 11.11.2021 (m.40)
- Hukuk Genel Kurulu, 2017/2179 E., 2021/1013 K., 16.09.2021 (m.38)
- Hukuk Genel Kurulu, 2019/508 E., 2021/891 K., 01.07.2021 (m.37)
- Hukuk Genel Kurulu, 2018/1040 E., 2021/811 K., 22.06.2021 (m.41)
- Hukuk Genel Kurulu, 2016/1048 E., 2020/998 K., 02.12.2020 (m.39)
- Hukuk Genel Kurulu, 2015/823 E., 2019/467 K., 16.04.2019 (m.40)
- Hukuk Genel Kurulu, 2015/3892 E., 2018/1554 K., 23.10.2018 (m.39)
- Hukuk Genel Kurulu, 2015/2678 E., 2018/678 K., 04.04.2018 (m.41)
- Hukuk Genel Kurulu, 2015/2368 E., 2017/721 K., 12.04.2017 (m.42)
- Hukuk Genel Kurulu, 2014/454 E., 2016/481 K., 06.04.2016 (m.38)
- Hukuk Genel Kurulu, 2014/6 E., 2015/1662 K., 17.06.2015 (m.39)
- Hukuk Genel Kurulu, 2013/2124 E., 2015/1321 K., 06.05.2015 (m.41)
- Hukuk Genel Kurulu, 2013/1259 E., 2014/839 K., 05.11.2014 (m.41)
- Hukuk Genel Kurulu, 2011/311 E., 2011/322 K., 18.05.2011 (m.41)
- 10. Hukuk Dairesi, 2025/12359 E., 2026/1699 K., 19.02.2026 (m.42)
- 10. Hukuk Dairesi, 2024/12940 E., 2025/93 K., 07.01.2025 (m.36)
- 10. Hukuk Dairesi, 2024/313 E., 2024/13574 K., 23.12.2024 (m.36)
- 10. Hukuk Dairesi, 2024/13203 E., 2024/11265 K., 19.11.2024 (m.42)
- 10. Hukuk Dairesi, 2024/2241 E., 2024/4027 K., 17.04.2024 (m.36)
- 10. Hukuk Dairesi, 2024/1796 E., 2024/3390 K., 28.03.2024 (m.42)
- 12. Hukuk Dairesi, 2023/944 E., 2023/7488 K., 20.11.2023 (m.36)
- 21. Hukuk Dairesi, 2016/13603 E., 2017/7706 K., 12.10.2017 (m.37)
- 21. Hukuk Dairesi, 2014/22721 E., 2015/7815 K., 09.04.2015 (m.36)
- 21. Hukuk Dairesi, 2014/21892 E., 2014/24759 K., 20.11.2014 (m.37)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi, 2022/684 E., 2025/1548 K., 23.10.2025 (m.36)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 2024/601 E., 2024/1697 K., 31.10.2024 (m.39)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, 2022/2335 E., 2024/263 K., 28.02.2024 (m.39)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi, 2019/746 E., 2021/622 K., 02.04.2021 (m.39)

---

Bu konudaki maddelerde bilinen en yeni değişiklik: 25.12.2019 (m.40).
Bu metin eğitim amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Bağlayıcı olan madde metnidir; alıntılarken maddenin güncel hâlini teyit edin.
Kaynak: https://www.hukuksalegitim.com/konu/sosyal-guvenlik-hukuku/olum-ayliginin-hak-sahiplerine-paylastirilmasi