---
title: "Ciro — Ticaret Hukuku konu anlatımı"
course: "Ticaret Hukuku"
law: "Türk Ticaret Kanunu"
articles: "TTK m.681–690"
compiled: "2026-10-21"
jurisdiction: "TR"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ciro"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
---

# Ciro

Ticaret Hukuku › TTK › Kıymetli evrak › Kambiyo senetleri › Poliçe — [Ticaret Hukuku](https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku)

## Kısaca

TTK m.681, poliçenin hangi yollarla devredilebileceğini düzenler. TTK m.682, kambiyo senetlerinde ciro işleminin içeriğine ilişkin iki temel kuralı düzenler: cironun kayıtsız ve şartsız olması zorunluluğu ile kısmi cironun geçersizliği ve hamiline cironun beyaz ciro sayılması.

## Kapsam

Bu konu, Türk Ticaret Kanunu m.681–690 hükümlerini kapsar: poliçenin devredilmesi, kayıtsız, şartsız olması, cironun şekli, devir işlevi, teminat işlevi, hamilin hak sahipliği, def’iler, tahsil cirosu, rehin cirosu, vadeden sonraki ciro.

- [TTK m.681 — Poliçenin devredilmesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-681)
- [TTK m.682 — Kayıtsız, şartsız olması](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-682)
- [TTK m.683 — Cironun şekli](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-683)
- [TTK m.684 — Devir işlevi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-684)
- [TTK m.685 — Teminat işlevi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-685)
- [TTK m.686 — Hamilin hak sahipliği](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-686)
- [TTK m.687 — Def’iler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-687)
- [TTK m.688 — Tahsil cirosu](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-688)
- [TTK m.689 — Rehin cirosu](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-689)
- [TTK m.690 — Vadeden sonraki ciro](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-690)

## [TTK m.681 — Poliçenin devredilmesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-681)

Bu madde, poliçenin hangi yollarla devredilebileceğini düzenler. Birinci fıkra, poliçenin açıkça emre yazılı olmasa bile ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebileceğini söyler. İkinci fıkra, düzenleyenin \"emre yazılı değildir\" ya da aynı anlamlı bir kayıt koyması halinde devrin alacağın temliki yoluyla yapılmasını öngörür. Üçüncü fıkra, cironun kimlere yapılabileceğini ve ciranta sıfatı taşıyanların yeniden ciro edebileceğini düzenler. Madde, poliçenin tüm devir şekillerini bir arada düzenler; kambiyo senetlerinde emre yazılılığın kanunen kabul edilmesi ve nama yazılı senetlerde devrin şekli kuralı bu maddenin konusu değildir. Maddede düzenlenmeyen konular şunlardır: cironun kayıt ve şarta bağlanamaması (m.682), cironun şekli (m.683), beyaz ciroda doldurma yetkisi (m.685), vadeden sonra yapılan ciro (m.690), tahsil cirosu (m.688), ciro zincirinin sonuçları ve ciro yoluyla devredilen poliçede borçlunun def'ileri. Bu konular ilgili maddelerde ayrıca düzenlenmiştir. Çek, bono ve nama yazılı senetlerin devri de kendi hükümlerine tabidir.

### Poliçenin devredilmesi: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Ciro**: Emre yazılı kambiyo senedinden doğan hakkın, senedin üzerine yazılan ve ciranta tarafından imzalanan kayıtla başkasına devredilmesidir. Cironun geçerli olması için senedin zilyetliğinin de devralana geçmesi gerekir.
- **Zilyetliğin geçirilmesi**: Poliçenin fiilen teslim edilerek devralanın zilyetliğine girmesidir. Birinci fıkrada devrin ikinci unsuru olarak yer alır ve tek başına yeterli değildir; ciro ile birlikte uygulanır.
- **Emre yazılı değildir kaydı**: Düzenleyenin poliçeye koyduğu, cironun yapılmasını engelleyen ibaredir. Aynı anlamı taşıyan her kayıt da aynı sonucu doğurur.
- **Alacağın temliki**: Alacaklının alacağını üçüncü kişiye devretmesi işlemidir. m.681/2 uyarınca kayıtlı poliçede devrin araçtır ve bu devir Borçlar Hukuku hükümlerine tabidir.
- **Ciranta**: Poliçeyi ciro yoluyla devreden kişidir. Ciro eden her kişi ciranta sıfatı taşır ve m.681/3 uyarınca poliçeyi yeniden ciro edebilir.

### Poliçenin devredilmesi: hangi şartlar aranır?

- Poliçenin emre yazılı olmasının zorunlu olmadığı, düzenleyen tarafından emre yazılılığı ortadan kaldıran bir kayıt konulmamış olması gerekir.
- Devrin ciro ile yapılması ve bunun yanında poliçenin zilyetliğinin devralana geçirilmesi bulunmalıdır.
- Devrin kayıtlı poliçede yapılması halinde ciro değil alacağın temliki yoluyla yapılması gerekir; düzenleyenin "emre yazılı değildir" ya da aynı anlamlı kaydı bu koşulun ön şartıdır.
- Cironun muhataba, düzenleyene veya poliçeyle borç altına girmiş olanlardan birine yapılabilmesi gerekir; ciro bu kişilere yapılırsa poliçeyi kabul etmiş olmaları şart değildir.
- Cironun poliçeyle borç altına girmiş kişilere yapılması halinde bu kişilerin poliçeyi yeniden ciro etme yetkisi doğar.

### Poliçenin devredilmesi: hangi sonuçları doğurur?

- Düzenleyen kayıt koymamışsa poliçe ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilir ve devralan poliçeye dayanarak haklarını ileri sürebilir.
- Düzenleyen "emre yazılı değildir" kaydını koymuşsa poliçe yalnızca alacağın temliki yoluyla devredilir ve bu devir alacağın temliki hükümlerini doğurur.
- Kayıtlı poliçede ciro yapılmış olsa bile senet cironun sağladığı kambiyo sonuçlarını doğurmaz; devralan alacağın devrinin hükümlerine göre hak sahibi olur.
- Ciro muhataba, düzenleyene veya poliçeyle borç altına girmiş kişilerden birine yapılırsa poliçeyi kabul etmiş olsun ya da olmasın geçerlidir.
- Ciro edilen kişiler poliçeyi yeniden ciro edebilir; bu yetki poliçeyle borç altına girmiş olanlara da tanınmıştır.

### Emre yazılı poliçe ile "emre yazılı değildir" kaydı taşıyan poliçe arasındaki fark nedir?

- Düzenleyen kaydı koymamışsa poliçe, ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebilir; açıkça emre yazılı olması gerekmez.
- Düzenleyen "emre yazılı değildir" ibaresini veya aynı anlamlı kaydı koymuşsa poliçe yalnızca alacağın temliki yoluyla devredilir.

Sonuç: Kayıtlı poliçede devir cironun hükümlerine değil, alacağın devrinin hükümlerine tabidir; devralan borçlunun alacaklıya karşı def'ilerini de alacağın devri kurallarına göre taşır.

### Poliçenin devredilmesi: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Kayıtlı poliçeyi emre yazılı poliçe gibi ciro ve zilyetlikle devretmek; bu halde devrin alacağın temliki yoluyla yapılması gerekir.
- "Emre yazılı değildir" kaydını bono ile poliçe arasında karıştırmak; m.681 poliçe için düzenlenmiştir, bono ayrıca değerlendirilir.
- Birinci fıkradaki zilyetliğin geçirilmesi şartını atlayıp yalnızca ciroyu yeterli saymak.
- Cironun muhataba yapılması halinde poliçeyi kabul etmiş olması şartını aramak; kabul şartı yoktur.
- Üçüncü fıkrada yeniden ciro yetkisini yalnızca ciranta ile sınırlamak; poliçeyle borç altına girmiş kişiler de yeniden ciro edebilir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Mahkemeler, emre yazılı olmayan poliçede ciro ve zilyetliğin geçirilmesini birlikte arayarak devri geçerli saymaktadır. (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2025/1191 E., 2025/1457 K., 11.09.2025; İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2023/782 E., 2025/270 K., 29.04.2025)
- Kayıtlı poliçenin devrinin alacağın temliki hükümlerine tabi olduğu, bu nedenle devrin ciro gibi işlemediği kabul edilmektedir. (Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2020/422 E., 2022/175 K., 17.02.2022)
- Bankaların kredi karşılığı devraldıkları poliçe ve çeklerde devrin temlik yoluyla yapıldığı iddiası, somut devir şeklinin belgelerle incelenmesi gerektiğini göstermektedir. (Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2022/2660 E., 2022/2677 K., 08.12.2022; Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2020/503 E., 2022/250 K., 23.03.2022)

### Nasıl ispat edilir?

- Ciroyla devralan kişi, senedin kendisine ciro edildiğini ve zilyetliğinin geçtiğini ispatlamakla yükümlüdür; senet üzerindeki ciro zinciri bu ispatın temel belgesidir.
- Düzenleyenin "emre yazılı değildir" kaydını koyduğunu iddia eden taraf bu kaydın senet metninde bulunduğunu gösterir; kayıt senedin kendisinden anlaşılır.
- Devrin alacağın temliki yoluyla yapıldığını ileri süren taraf, temlik sözleşmesini yazılı belge veya diğer delillerle ispatlar.
- Ciro zincirinin düzgün olduğunu savunan taraf, her cironun imzasını ve sırasını gösterir; zincirin kopukluğu karşı tarafça ileri sürülebilir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6102 sayılı Kanun m.682](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-682): Cironun kayıt ve şarta bağlanamayacağını düzenler; m.681/2'deki temlik yoluyla devir ise bu yasağın dışında kalan, alacağın devrine ilişkin bir yoldur.
- [6102 sayılı Kanun m.683](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-683): Cironun şeklini (poliçe veya alonj üzerine yazılması ve ciranta imzası) düzenler; m.681/1 ve m.681/3'teki ciro bu şekle uygun yapılmalıdır.
- [6102 sayılı Kanun m.685](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-685): Beyaz ciroyla devralan hâmilin poliçeyi doldurma ve yeniden devretme yetkilerini düzenler; m.681/3'teki yeniden ciro imkânının dayanağıdır.
- [6102 sayılı Kanun m.690](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-690): Vadeden sonra yapılan cironun etkisini düzenler; m.681 kapsamındaki cironun vade sonrası görünümünü tamamlar.
- [6102 sayılı Kanun m.778](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-778): Poliçeye ilişkin genel hükümlerin kapsamını gösterir; K1 kararı m.778/1-a ile m.681/1'i birlikte uygulamaktadır.
- [6102 sayılı Kanun m.688](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-688): Tahsil cirosunu düzenler; m.681/3 kapsamındaki cironun amacının ne olduğuna göre ayrı hukuki sonuç doğurur.
- 6098 sayılı Kanun m.557: Alacağın devrinde borçlunun şahsi def'ilerini sınırlayan ilke, m.681/2 kapsamındaki temlik yoluyla devirde borçlunun savunma durumunu belirler.

## [TTK m.682 — Kayıtsız, şartsız olması](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-682)

Madde, kambiyo senetlerinde ciro işleminin içeriğine ilişkin iki temel kuralı düzenler: cironun kayıtsız ve şartsız olması zorunluluğu ile kısmi cironun geçersizliği ve hamiline cironun beyaz ciro sayılması. Cironun şekli, ciro edilebilirlik kuralları ve ciro türleri de bu bağlamda ele alınır. Hükümler poliçe, bono ve çek gibi ciro yoluyla devredilebilen kambiyo senetleri bakımından uygulanır. Ciro edilemezlik kaydının, ciro şeklinin (m.683), gecikmiş cironun etkisinin (m.690) ve ciro sorumluluğunun düzenlenmediği; bunların ilgili maddelerde yer aldığı dikkate alınmalıdır.

### Kayıtsız, şartsız olması: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Kayıtsız ve şartsız ciro**: Cironun, devreden kişinin ciroyu bir koşula bağlamadan yapılmasıdır. Cironun bağlı tutulduğu şart yazılmamış sayılır; ciro geçerliliğini korur ve şart hükümsüz kalır.
- **Kısmi ciro**: Senet bedelinin yalnızca bir bölümünün devredilmesi amacıyla yapılan ciro türüdür. Bu tür ciro batıldır ve hiçbir hukuki sonuç doğurmaz.
- **Hamiline ciro**: Senedin hamile ödenmesi kaydıyla, kişi gösterilmeden yapılan ya da hamile yazılı senetlere ilişkin devir biçimidir. Kanun bunu beyaz ciro hükmünde sayar; yani alıcının adı belirtilmeden devredilmiş sayılır.
- **Beyaz ciro**: Cironun lehtarının gösterilmediği, yalnızca devredenin imzasını taşıyan ciro türüdür. Hamil bu ciroyu doldurarak ya da yeniden ciro ederek kullanabilir.

### Kayıtsız, şartsız olması: hangi şartlar aranır?

- Cironun kayıtsız ve şartsız yapılması gerekir; ciroya konulan şart yazılmamış sayılır ve cironun geçerliliğini etkilemez.
- Ciro, senedin bedelinin tamamını kapsamalıdır; bedelin yalnızca bir kısmını devreden ciro batıldır.
- Hamiline yapılan ciro, beyaz ciro hükmünde kabul edilmelidir; bu durumda devralan hamil, ciroyu doldurma ya da yeniden ciro etme yetkisine sahip olur.
- Ciro, kanunda öngörülen ciro şekline uygun yapılmalıdır (m.683); madde bu şekil koşulunu kendisi düzenlemez.

### Kayıtsız, şartsız olması: hangi sonuçları doğurur?

- Ciroya konulan şart yazılmamış sayılır; ciro şartsız olarak geçerli kalır.
- Kısmi ciro batıl olduğundan devralan kişi senet üzerinde hak kazanmaz.
- Hamiline yapılan ciro beyaz ciro sayılır ve hamil bunu doldurarak ya da yeniden ciro ederek kullanabilir.
- Ciro şartının yazılmamış sayılması, cironun kendisini geçersiz kılmaz; devir sonuçları korunur.
- Kısmi ciro bakımından devralanın senetten kaynaklanan hak talep etmesi mümkün değildir.

### Kayıtsız-şartsız ciro ile şartlı ciro arasındaki fark nedir?

- Kayıtsız ve şartsız ciro, devreden ile devralan arasındaki devrin hiçbir koşula bağlanmadığı ciro türüdür.
- Ciroya bir koşul eklendiğinde, bu koşul cironun içeriğinden silinir ve ciro koşulsuz kabul edilir.

Sonuç: Şart yazılmamış sayıldığından ciro geçerli kalır ve devralan hamil senedi ciro zinciri içinde kullanabilir.

### Tam ciro ile kısmi ciro arasındaki fark nedir?

- Tam ciro, senedin tüm bedelini kapsayan ve lehtarı gösteren devirdir.
- Kısmi ciro, senet bedelinin yalnızca bir bölümünü devreden ciro türüdür.

Sonuç: Kısmi ciro batıl olduğundan hiçbir hukuki sonuç doğurmaz; tam ciro ise geçerli devir sayılır.

### Hamiline ciro ile emre yazılı senet cirosu arasındaki fark nedir?

- Hamiline ciro, kişi gösterilmeden yapılan ve beyaz ciro hükmünde sayılan devirdir.
- Emre yazılı senette ciro, belirli bir lehtar gösterilerek yapılır.

Sonuç: Hamiline ciro beyaz ciro kurallarına tabi olur; hamil senedi doldurabilir veya yeniden ciro edebilir.

### Kayıtsız, şartsız olması: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Ciroya konulan şartı geçerlilik şartı gibi değerlendirip cironun tamamını geçersiz saymak; oysa şart yazılmamış sayılır ve ciro geçerli kalır.
- Kısmi cironun kısmen geçerli olduğunu düşünmek; kanun kısmi cironu batıl sayar ve tamamen hükümsüz kabul eder.
- Hamiline cironu tam ciro gibi değerlendirip hamil adına doldurulmuş saymak; hamiline ciro beyaz ciro hükmündedir.
- Beyaz cironun hamile yazılı senet gibi işlem göreceğini düşünmek; beyaz ciro ile devralan hamil senedi doldurmadıkça hamile yazılı senet hâline gelmez.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Kayıtsız ve şartsız ciro koşulunun, cironun ciro zincirindeki etkisini değil, şartın hükümsüzlüğünü ifade ettiği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2023/589 E., 2024/212 K., 24.04.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Cironun kayıtsız ve şartsız olduğunu ileri süren taraf, bu niteliğin senet üzerindeki ciro kaydından anlaşıldığını göstermekle yükümlüdür; ciro kaydı senet metninde yazılı delil niteliğindedir.
- Kısmi cironun varlığını ileri süren taraf, devrin senet bedelinin yalnızca bir bölümünü kapsadığını senet metninden ispatlamakla yükümlüdür.
- Hamiline cironun beyaz ciro sayılması bakımından, devralanın senedi hamile yazılı olarak devraldığını iddia etmesi halinde, bu iddiayı senet üzerindeki kayıtlardan ispatlaması gerekir.
- Hamil, ciro zincirinin kesintisiz olduğunu gösterebildiği sürece senet üzerindeki hakkını ispatlamış sayılır; karşı taraf ciro zincirindeki eksikliği ispatlamakla yükümlüdür.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 6102 m.683: Cironun şekli ve imza gerekliliğini düzenler; m.682'deki kayıtsız-şartsız ve kısmi ciro koşullarının önkoşuludur.
- 6102 m.690: Vadeden sonra ya da protesto süresinden sonra yapılan cironun etkisini düzenler; m.682'deki ciro geçerliliğinin sınırını belirler.
- 6102 m.680: Açık (beyaz) poliçede doldurma yetkisinin devrini düzenler; beyaz ciro ile yakından bağlantılıdır.

## [TTK m.683 — Cironun şekli](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-683)

Madde, kambiyo senetlerinde cironun biçimini düzenler: cironun poliçe ya da poliçeye bağlı alonj üzerine yazılması ve ciranta tarafından imzalanması zorunluluğu ile lehine ciro yapılan kişinin gösterilmesinin gerekmediği, yalnızca cirantanın imzasından oluşan beyaz cironun geçerliliği ve yazılış yeri. Kurallar, poliçe ve bağlı alonj üzerindeki cirolara uygulanır; hamil ve ciranta ilişkilerinde kambiyo senedinin devri bakımından geçerlidir. Maddenin düzenlemediği konular: ciroya konulan kayıt ve şartın akıbeti (m.682), tahsil ve rehin cirosu ile cironun hükümleri (m.684 ve izleyen maddeler), ciro zincirinin etkisi ve hamilin yetkisi (m.687 ve izleyen), vadeden sonra ve gecikmiş ciro (m.690) ile zamanaşımı ve usul yönleri.

### Cironun şekli: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Ciro**: Emre yazılı kambiyo senedinden doğan hakkı, senedin devriyle başkasına geçirme işlemidir. Ciro, senedin üzerine ya da bağlı alonja yazılıp imzalanmakla yapılır.
- **Alonj**: Senedin arka yüzünde ciro için yer kalmadığında senede eklenen ayrı kâğıttır. Ciro bu kâğıda da yazılabilir ve ciro yapılan kağıt senedin parçası sayılır.
- **Ciranta**: Senedi ciroyla devreden kişidir. Cirantanın imzası kendisini, sonraki hamillere karşı kambiyo sorumluluğu altına sokar.
- **Tam ciro**: Cirosu yapılan kişinin adının gösterildiği ve cirantanın imzasının bulunduğu ciro türüdür. Lehine ciro yapılan kişi ciroda gösterilmese de geçerli sayılmasının koşulu, ciroyu beyaz ciroya dönüştürmemesidir.
- **Beyaz ciro**: Lehtarın gösterilmediği, yalnızca cirantanın imzasından oluşan ciro türüdür. Beyaz ciro poliçenin arkasına ya da alonj üzerine yazılmalıdır; kâğıdın başka yüzüne yazılması bu şekil kuralına uymaz.

### Cironun şekli: hangi şartlar aranır?

- Cironun poliçe veya poliçeye bağlı alonj üzerine yazılması gerekir.
- Cironun cirantanın imzasıyla tamamlanması gerekir; imza olmayan bir ciro bu şekli taşımaz.
- Lehine ciro yapılan kişinin ciroda gösterilmesi zorunlu değildir; ancak bu durum cironun şeklini değil, beyaz ciro olduğunu belirler.
- Beyaz ciro yapılacaksa cironun poliçenin arkasına veya alonj üzerine yazılması gerekir.

### Cironun şekli: hangi sonuçları doğurur?

- Ciro, poliçe ya da bağlı alonj üzerine yazılıp cirantanın imzasıyla tamamlanmışsa şekil bakımından geçerlidir.
- Lehine ciro yapılan kişi gösterilmemişse ciro beyaz ciro sayılır ve hamile beyaz ciroya bağlanan yetkiler tanınır.
- Beyaz ciro poliçenin arkasına veya alonj üzerine yazılmamışsa, bu şekle uygun olmayan ciro geçerli bir ciro olarak doğmaz.
- Ciro cirantanın imzası dışında bir şekilde yapılamaz; yalnızca imzadan ibaret olan ciro ancak beyaz ciro olarak kabul edilir.
- Cironun şekle uygun olup olmadığına ilişkin bu kurallar emredicidir; kambiyo senedinin ciro yoluyla devrinde tarafların bunlardan ayrılması mümkün değildir.

### Tam ciro ile beyaz ciro arasındaki fark nedir?

- Tam ciroda lehine ciro yapılan kişi adıyla gösterilir ve ciro açıkça bir kişiye yöneltilir.
- Beyaz ciroda yalnızca cirantanın imzası bulunur; lehtar gösterilmez.

Sonuç: Beyaz ciroyla devralan hamil, senedi kendi adına ya da başkası adına doldurabilir, yeniden beyaz ciro edebilir ya da doldurmadan elden teslim edebilir. Bu seçenekler tam cirodan ayrıdır.

### Arka yüz / Alonj / Ön yüz: fark nedir?

- Ciro senedin arka yüzüne ya da bağlı alonj üzerine yazılır.
- Ciro senedin ön yüzüne yazılırsa bu, ciro olduğunu açıkça gösteren bir kayıtla yapılmalıdır; aksi halde o yüzdeki imzalar ciro değil aval sayılır.

Sonuç: Beyaz ciro bakımından yer yalnızca arka yüz ya da alonj olabilir; ön yüzdeki imza ciro değil aval sayılır (ön yüz kuralı ayrıca belirtildiğinde).

### Cironun şekli: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Beyaz cironun lehtarı gösterilmediği için geçersiz olduğunu düşünmek; madde lehtarın gösterilmesini zorunlu saymaz, yalnızca beyaz ciroyu tanımlar.
- Beyaz cironun ön yüze yazılabileceğini varsaymak; beyaz ciro arka yüze ya da alonj üzerine yazılmalıdır.
- Alonj kullanımını, senedin arka yüzünde yer kalmadığında ancak bağlı kâğıda yazılabileceği koşuluyla değerlendirmemek; alonj yalnızca yer yokluğunda kullanılan ek kâğıttır.
- Cironun imzasız olarak sadece lehtar adıyla yapılabileceğini düşünmek; ciro cirantanın imzasıyla tamamlanmalıdır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Beyaz cironun geçerliliği için lehtarın gösterilmemesi yeterlidir; hamilin bu ciroya dayanarak senedi talep edebilmesi için yetkili hamil olduğunu ispatlaması yeterli görülmektedir. (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2025/1191 E., 2025/1457 K., 11.09.2025)
- Ciro zincirinde lehtarın gösterilmediği durumlarda, zincirin devamlılığı ve son cirantanın imzası esas alınarak yetkili hamil olup olmadığına karar verilmektedir. (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2025/1191 E., 2025/1457 K., 11.09.2025; 11. Hukuk Dairesi, 2023/5282 E., 2024/2343 K., 21.03.2024)
- Alonj üzerine yapılan cironun geçerliliğinde, alonjun senede bağlı olduğu ve ciro için kullanıldığının belirlenmesi gerekmektedir. (11. Hukuk Dairesi, 2013/2218 E., 2013/3284 K., 25.02.2013)

### Nasıl ispat edilir?

- Cironun şeklini (poliçe ya da alonj üzerine yazılması ve imza) ileri süren hamil ispatlar; ciro kâğıdının senedin arka yüzü veya bağlı alonj olduğu senedin kendisinden anlaşılır.
- Hamilin yetkili olduğunu ispat yükü, senedi ciroyla devralan kişidedir; lehtarın gösterilmemesi bu yükü ortadan kaldırmaz, ciro zinciri üzerinden belirlenir.
- Cirantanın imzasının sahte olduğunu ya da ciroya dayanmadığını ileri süren karşı taraf, bu savunmasını ispatlamakla yükümlüdür.
- Ön yüzdeki imzanın ciro mu aval mı olduğu tartışmalıysa, ciro olduğunu gösteren kaydın bulunup bulunmadığı senet metninden incelenir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6102 sayılı Kanun m.682](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-682): Cironun kayıtsız ve şartsız olması kuralını düzenler; beyaz cironun geçerliliğini şekil kurallarıyla birlikte değerlendirmek için bu madde ile birlikte okunur.
- [6102 sayılı Kanun m.684](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-684): Beyaz ciroyla devralan hamilin senedi doldurma, yeniden ciro etme veya elden teslim etme seçeneklerini düzenler; m.683/2'deki beyaz ciro kavramının sonuçlarını belirler.
- [6102 sayılı Kanun m.690](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-690): Vadeden sonra ve protesto süresi geçtikten sonra yapılan cironun hükmünü düzenler; m.683'teki şekil kurallarının uygulanmasına engel değildir ancak cironun etkisini değiştirir.

## [TTK m.684 — Devir işlevi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-684)

Madde, emre yazılı kambiyo senetlerinde ciro yoluyla devrin kapsamını ve beyaz ciro yapılmış senedi devralan hamilin yetkilerini düzenler. Ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle birlikte senetten doğan bütün hakların devredildiğini, beyaz ciroda hamilin ciroyu doldurma, yeniden beyaz ciro etme ya da senedi doldurmadan elden teslim etme seçeneklerini sayar. Kuralın kime uygulandığı, senedi ciro yoluyla devralan her hamil bakımından; hükmün kapsamı poliçe ağırlıklı olmakla birlikte ciro hükümlerine tabi diğer emre yazılı kambiyo senetleri için de geçerlidir. Ciro şeklinin, kısmi ciro ve kayıtlı şartlı ciro yasağının, gecikmiş cironun ve cironun sorumluluk doğurucu etkisinin düzenlenmediğini belirtmek gerekir; bunlar m.682 (kayıt ve şart, kısmi ciro), m.683 (ciro şekli ve alonj), m.685 ve m.690 (gecikmiş ciro) ile m.686 ve m.687 (ciranta sorumluluğu ve ciro zinciri) hükümlerindedir. Ciro zincirinde hamilliğin karinesi, m.688 ile düzenlenmiştir.

### Devir işlevi: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Ciro**: Emre yazılı kambiyo senedinden doğan hakkın, senedin arkasına veya alonja yazılan ve ciranta tarafından imzalanan kayıtla başkasına devredilmesi işlemidir. Ciro ile zilyetliğin geçirilmesi birlikte gerekir.
- **Beyaz ciro**: Ciro kaydında devralanın adının yazılmadığı, yalnızca ciranta imzasının bulunduğu ciro türüdür. Hamil, bu biçimdeki senedi devraldığında ciro zinciri içinde kimin lehine ciro yapıldığı senetten anlaşılmaz.
- **Hamil**: Senedi zilyetliğinde bulunduran ve ciro zinciriyle kendisine ciro edildiğini gösteren kişidir. Beyaz cirodaki hamil, senet üzerindeki kaydı doldurma veya devretme yetkisini bu sıfatla kullanır.
- **Ciranta**: Senedi ciro ederek devreden kişidir. Ciranta, kabul ve ödeme bakımından sonraki hamillere karşı sorumludur; bu sorumluluk m.686 ve m.687 ile düzenlenmiştir.
- **Senedi doldurma**: Beyaz cirodaki boş alana hamilin kendisinin ya da başka bir kişinin adını yazarak ciroyu tam ciroya çevirmesidir. Doldurma, ciro imzasında değişiklik yapmadan, yalnızca devralanın adının eklenmesiyle gerçekleşir.
- **Elden teslim yoluyla devir**: Beyaz cirodaki senedin, ciro kaydı doldurulmadan ve yeniden ciro edilmeden yalnızca zilyetliğin geçirilmesiyle başkasına verilmesidir. Bu yolla devralan kişi, senedin hamili olur ve ciro zincirine yeni bir ciro eklenmez.

### Devir işlevi: hangi şartlar aranır?

- Devredilen senedin emre yazılı kambiyo senedi olması ve ciro ile zilyetliğin birlikte geçirilmesi gerekir.
- Devrin ciro yoluyla yapılması halinde ciro, senedin arkasına veya alonja yazılarak ciranta tarafından imzalanmış olmalıdır (m.683).
- Ciro beyaz ciro ise senedi devralan kişinin hamil sıfatını taşıması gerekir.
- Hamil beyaz cirodaki kaydı doldurarak kendi adına ya da başka bir kişi adına ciro yapabilir; bu seçenek ciro kaydının doldurulmasını gerektirir.
- Hamil senedi yeniden beyaz ciro ederek ya da belirli bir kişiye tekrar ciro ederek devredebilir; bu durumda devir ciro zinciriyle gerçekleşir.
- Hamil beyaz ciroyu doldurmadan ve senedi tekrar ciro etmeden senedi başka bir kişiye elden verebilir; bu seçenekte ciro kaydına yeni bir ekleme yapılmaz.
- Bedelin yalnızca bir kısmının devredilmesi mümkün değildir; devir senedin tamamını kapsar (m.682).

### Devir işlevi: hangi sonuçları doğurur?

- Ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle senetten doğan bütün haklar devrolunur ve devralan senedin tüm haklarını kazanır.
- Beyaz ciro yapılmış senedi devralan hamil, ciroyu kendi adına veya başkası adına doldurabilir.
- Hamil, beyaz ciroyu doldurmadan senedi yeniden beyaz ciro edebilir ya da belirli bir kişiye tekrar ciro edebilir.
- Hamil, beyaz ciroyu doldurmadan ve senedi tekrar ciro etmeden senedi başka bir kişiye elden teslim yoluyla verebilir.
- Hamil bu seçeneklerden birini kullandığında devir geçerli olur ve devralan hak sahibi olur.
- Ciro kayıt ya da şarta bağlanamaz; bu durumda kayıt ve şart yazılmamış sayılır ve ciro geçerli kalır (m.682).
- Kısmi ciro batıldır; bedelin bir kısmı için yapılan ciro hüküm doğurmaz (m.682/2).

### Tam ciro ile beyaz ciro arasındaki fark nedir?

- Tam cirda ciranta devralanın adını yazar ve senet belirli bir kişiye devredilmiş olur.
- Beyaz cirda yalnızca ciranta imzası bulunur ve devralan adı boş bırakılır.

Sonuç: Beyaz ciro devralana m.684 kapsamında seçimlik yetkiler tanır; tam ciroda hamil bu yetkilere sahip değildir, senedi ciro ile devretmek zorundadır.

### Ciroyu doldurma ile ciroyu yeniden devretme arasındaki fark nedir?

- Doldurmada hamil beyaz ciroya kendi adını ya da başkasının adını yazar ve ciro tam hale gelir.
- Yeniden devirde hamil senedi yeniden beyaz ya da belirli bir kişiye ciro eder ve ciro zinciri uzar.

Sonuç: Doldurma senedin kaydını değiştirir ve sonraki devir için ciroya bağlanır; yeniden ciro ise zincire yeni bir ciro halkası ekler.

### Ciro yoluyla devir ile elden teslim yoluyla devir arasındaki fark nedir?

- Ciro yoluyla devirde hamil yeni bir ciro kaydı oluşturur ve ciranta sıfatıyla sorumluluk doğar.
- Elden teslimde ciro kaydı doldurulmaz, senet olduğu gibi verilir.

Sonuç: Elden teslim yapan hamil yeni bir ciranta sorumluluğu üstlenmez; ancak senedin devralana geçmesi zilyetliğin geçmesi ve ciro zincirinin bulunmasıyla sınırlıdır.

### Hükmün kapsamı ile senedin ciro dışı devri arasındaki fark nedir?

- Madde ciro ile devredilen senetlerde senetten doğan bütün hakların devrini düzenler.
- Nama yazılı senet ya da kayıtla ciro yasaklanmış senet ciro yoluyla devredilemez veya sınırlı devredilir.

Sonuç: Ciro yasağı olan senette m.684 yetkileri doğmaz; bu tür senette devir alacağın devri hükümlerine yaklaşır.

### Devir işlevi: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Beyaz cirodaki senedi devralan hamilin ciroyu kendiliğinden tam ciroya çevrilmiş saymak; doldurma yapılmadıkça kaydın beyaz kaldığını gözden kaçırmak.
- Elden teslim yoluyla devri ciro gibi değerlendirip yeni bir ciranta sorumluluğu doğduğunu varsaymak.
- Ciro yasağı bulunan senette m.684 yetkilerinin kullanılabileceğini düşünmek.
- Kısmi ciroyu m.684 kapsamında geçerli saymak; kısmi ciro batıldır.
- Madde metnindeki üç seçeneği (doldurma, yeniden ciro, elden teslim) birbirine karıştırmak ve elden teslimde yeni ciro kaydı aramak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Beyaz ciroyla devralan hamilin senedi doldurarak tam ciroya çevirmesi, senedin üzerindeki tüm hakları kendi adına kullanmasına imkan verdiği kabul edilmektedir. (Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2024/45 E., 2024/1637 K., 17.10.2024; Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2025/1191 E., 2025/1457 K., 11.09.2025)
- Beyaz ciro ile devralan hamilin senedi doldurmadan elden teslim etmesi, yeni bir ciro sorumluluğu doğurmadan senedin devrini sağladığı kabul edilmektedir. (Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, 2024/1262 E., 2025/1900 K., 24.12.2025)
- Devrin 684/1 kapsamında senetten doğan bütün hakları kapsadığı, devredenin bu haklardan ayrı bir hak bırakmadığı kabul edilmektedir. (Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, 2021/2826 E., 2025/28 K., 30.01.2025; Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2024/1412 E., 2024/1935 K., 04.12.2024; Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2023/859 E., 2024/1465 K., 24.10.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Devralan hamil, senedin ciro zinciriyle kendisine geçtiğini ve zilyetliğini ciro kaydıyla ispatlamakla yükümlüdür; ciro zinciri senedin kendisi üzerinden gösterilir.
- Beyaz ciroda kimin lehine ciro yapıldığı senetten anlaşılmadığı için hamil, devir hakkını senedin zilyetliği ve ciro zinciri ile ispatlar.
- Elden teslim yoluyla yapılan devirde, devralanın senedi hangi tarihte ve kimden aldığı yazılı belgeyle ya da tanıkla ispatlanır; ciro kaydı bulunmadığı için bu ispat yükü devralana aittir.
- Borçlu, senedin hükümsüzlüğünü veya senet metninden anlaşılan def'ileri ileri sürdüğünde, bu def'ilerin varlığını ispat yükü kendisine aittir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6102 sayılı Kanun m.681](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-681): Emre yazılı kambiyo senetlerinin ciro yoluyla devredilebilmesi ilkesini koyar ve bu maddenin uygulama alanını belirler.
- [6102 sayılı Kanun m.682](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-682): Ciroya kayıt veya şart konulamayacağını ve kısmi cironun geçersiz olduğunu düzenler; m.684 bu çerçevede ciro yetkilerini kullanır.
- [6102 sayılı Kanun m.683](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-683): Cironun şeklini (senet arkası veya alonj ve ciranta imzası) belirler; beyaz cironun geçerli kurulabilmesinin ön koşuludur.
- [6102 sayılı Kanun m.685](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-685): Beyaz ciro ile devralan hamilin bu yetkileri kullanmasıyla ilgili devam hükümlerini içerir; m.684 ile birlikte uygulanır.
- [6102 sayılı Kanun m.686](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-686): Ciranta sorumluluğunu düzenler; beyaz ciro yoluyla yapılan devirde ciranta olarak doğan sorumluluk bu maddeye göre belirlenir.
- [6102 sayılı Kanun m.688](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-688): Ciro zincirinde hamilliğin karinesini düzenler; beyaz ciro zincirinde son cironun imzalayanın senedi kazandığının kabulünü ifade eder.
- [6102 sayılı Kanun m.690](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-690): Vadeden sonra ya da protesto süresi geçtikten sonra yapılan ciroyu düzenler; m.684 yetkileri gecikmiş ciro için sınırlanabilir.

## [TTK m.685 — Teminat işlevi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-685)

Madde, poliçede ciranta (ciro eden) kişinin sorumluluğunu düzenler: aksi şart edilmedikçe ciranta, poliçenin kabul edilmemesinden ve ödenmemesinden sorumludur; ciranta ayrıca poliçenin tekrar ciro edilmesini yasaklayabilir ve bu yasak halinde sonraki cirantalara karşı sorumluluğu ortadan kalkar. Kural, poliçedeki ciro silsilesinde yer alan cirantalar bakımından uygulanır. Düzenleme, kambiyo senedinin keşidecisi ve kabul eden muhatap bakımından sorumluluğu, poliçenin ödeme vadesi ve protesto usulünü, kambiyo senetlerine özgü diğer hamil haklarını ve bu sorumluluğun temel ilişkiden doğan def'ilere etkisini düzenlemez (ilgili hükümler için ilgiliMaddeler alanına bakınız).

### Teminat işlevi: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Ciranta**: Poliçeyi ciro yoluyla başkasına devreden ve devrettiği poliçenin ödenmesinden kambiyo sorumluluğu üstlenen kişidir. Keşideci veya muhatap olmak ciranta sıfatı için aranmaz; sıfat devir işleminden doğar.
- **Aksi şart**: Ciro sırasında cirantanın sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan kayıttır. Kayıt ciro beyanında yer almalı ve sorumluluğun ortadan kaldırıldığı açıkça anlaşılmalıdır; böyle bir kayıt yoksa ciranta kendiliğinden sorumludur.
- **Tekrar ciro yasağı**: Cirantanın, poliçenin kendisinden sonra yeniden ciro edilmesini engelleyen kaydıdır. Yasak konulduğunda ciranta, yasağa rağmen sonradan ciro edilen kişilere karşı sorumlu olmaz.
- **Kabul edilmeme ve ödenmeme**: Poliçenin muhatap tarafından kabul edilmemesi veya vade tarihinde ödenmemesi durumlarıdır. Cirantanın sorumluluğu bu iki olgunun gerçekleşmesine bağlıdır ve ödeme vadesi geçmeden doğmaz.

### Teminat işlevi: hangi şartlar aranır?

- Poliçenin ciro yoluyla devredilmiş olması ve ciranta sıfatının bulunması gerekir.
- Ciro beyanında cirantanın sorumluluğunu kaldıran bir aksi şart bulunmamalıdır; aksi hâlde ciranta sorumludur.
- Poliçenin muhatap tarafından kabul edilmemiş olması veya vadesinde ödenmemiş olması gerekir.
- Tekrar ciro yasağı konulmuşsa, sorumluluk yasak tarihinden sonra ciro edilen kişilere karşı doğmamalıdır.

### Teminat işlevi: hangi sonuçları doğurur?

- Aksi şart edilmediği sürece ciranta, poliçenin kabul edilmemesinden ve ödenmemesinden kanun gereği sorumlu olur.
- Ciranta sorumluluğunu ciro beyanında açıkça kaldırmışsa, bu cirantaya karşı poliçe borcu ileri sürülemez.
- Ciranta tekrar ciro yasağı koymuşsa, yasak sonrasında ciro edilen hamillere karşı sorumlu olmaz.
- Yasak koymamış ciranta, poliçeyi devralan tüm sonraki hamillere karşı sorumlu kalır.
- Yasak ve aksi şart kaydı, sorumluluğun kapsamını daraltır; bu kayıtlar olmadan sorumluluk kendiliğinden doğar.

### Sorumlu ciranta ile sorumluluğu kaldırılmış ciranta arasındaki fark nedir?

- Ciro beyanında aksi şart bulunmayan ciranta, kanun gereği poliçenin kabul edilmemesinden ve ödenmemesinden sorumludur.
- Ciro beyanına sorumluluğu kaldıran bir kayıt koyan ciranta, bu sorumluluktan kurtulur.

Sonuç: Aksi şart bulunan cirantaya karşı kambiyo takibi yapılamaz; aksi şart bulunmayan cirantaya karşı takip yapılabilir.

### Tekrar ciro yasağı konulan ciranta ile yasak konulmayan ciranta arasındaki fark nedir?

- Poliçenin tekrar ciro edilmesini yasaklayan ciranta, yasaktan sonra ciro edilen kişilere karşı sorumlu olmaz.
- Yasak koymayan ciranta, poliçeyi devralan sonraki tüm hamillere karşı sorumludur.

Sonuç: Yasak konulan cirantaya yasaktan sonraki hamiller dava açamaz; yasak konulmayan cirantaya tüm sonraki hamiller başvurabilir.

### Kabul edilmeme ile ödenmeme arasındaki fark nedir?

- Kabul edilmeme, muhatabın poliçeyi kabul etmemesi durumudur ve vadeden önce sorumluluk doğurabilir.
- Ödenmeme, vade tarihinde poliçe bedelinin ödenmemesidir.

Sonuç: Her iki olgu da cirantanın sorumluluğunu doğurur; her birinin ispatı için ilgili usul şekilleri (protesto veya eşdeğer belge) aranır.

### Teminat işlevi: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Aksi şart bulunmadığı hâlde cirantanın sorumluluğunu yok saymak; kanun gereği sorumluluğun ciro ile kendiliğinden doğduğunu gözden kaçırmak.
- Tekrar ciro yasağını tüm hamillere karşı sorumluluğu kaldıran bir kayıt sanmak; yasağın yalnızca yasak tarihinden sonra ciro edilenlere karşı sonuç doğurduğunu atlamak.
- Kabul edilmeme ile ödenmemeyi birbirinin yerine kullanmak; her birinin farklı zamanda ve farklı usulle gerçekleştiğini karıştırmak.
- Cirantanın sorumluluğunu keşidecinin sorumluluğu ile aynı kabul etmek.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Yargıtay, bir senedin teminat amacıyla verildiği iddiasını cirantanın veya düzenleyenin kişisel def'i olarak değerlendirmektedir; bu def'inin iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemediği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2023/589 E., 2024/212 K., 24.04.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Cirantanın sorumluluğunu kaldıran aksi şartı ileri süren taraf, bu kaydın ciro beyanında yer aldığını ispatla yükümlüdür; kayıt senet metninde bulunmalıdır.
- Poliçenin kabul edilmediğini veya ödenmediğini ileri süren hamil, bunu ilgili usul belgesiyle ispatlamalıdır.
- Tekrar ciro yasağının varlığını iddia eden ciranta, yasağın poliçe metninde yer aldığını ispatlamalıdır; yasak yoksa sorumluluk kendiliğinden doğar.
- Sorumluluğun kapsamına ilişkin kişisel def'i ileri süren taraf, bunu yazılı delille kanıtlamakla yükümlüdür.

## [TTK m.686 — Hamilin hak sahipliği](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-686)

Bu madde, poliçede yetkili hamilin kim olduğunu ve poliçenin hamilin elinden çıkması hâlinde yeni hamilin poliçeyi geri verme yükümlülüğünü düzenler. Birinci fıkra, son cironun beyaz ciro olması hâlinde dahi son cirantanın yetkili hamil sayılmasının koşullarını, çizilmiş cirolar ile beyaz ciro izleyen ciroların etkisini kapsar. İkinci fıkra, poliçenin hamilin elinden herhangi bir suretle çıkması hâlinde, hakkı birinci fıkraya göre anlaşılan yeni hamilin iade yükümlülüğünü kapsar. Madde yalnızca poliçeye uygulanır; bonoya ve çeke atıfla uygulanması ayrı maddelerdeki bağlantıdan doğar. Maddenin düzenlemediği konular: yetkili hamilin ciro silsilesinin geçerliliği ve ciro şekli (m.677 ve ilgili hükümler), kambiyo senedine bağlı def'ilerin sınırları (m.687), ve poliçenin zayi olması hâlinde iptal usulü (m.757 vd.).

### Hamilin hak sahipliği: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Yetkili hamil**: Poliçenin ödenmesini kambiyo yoluyla isteme hakkına sahip kişidir. Poliçeyi elinde bulundurması, tek başına değil, kendi hakkının ciro silsilesinden anlaşılmasıyla belirlenir.
- **Müteselsil ve birbirine bağlı ciro**: Ciro silsilesinin kesintisiz olduğunu ve her cironun bir öncekine bağlandığını gösteren ciro dizisidir. Hamilin hakkı bu zincirden anlaşılıyorsa yetkili hamil sayılır.
- **Beyaz ciro**: Cirantanın yalnızca imzasını atıp ciro edilenin adını yazmadığı ciro türüdür. Beyaz ciroyla iktisap eden kişi, izleyen bir ciro ile senedi devralmış sayılır.
- **Çizilmiş ciro**: Üzerine çizgi çekilmiş ciro olup, madde uyarınca yetkili hamilliğin belirlenmesinde yazılmamış sayılır; zincirin kopukluğu sonucunu doğurmaz.
- **İade yükümlülüğü**: Poliçeyi kötüniyetle ya da ağır kusurla iktisap eden yeni hamilin, poliçeyi hakkı olan kişiye geri vermesi borcudur. Bu borç, iyiniyetli hamilde doğmaz.

### Hamilin hak sahipliği: hangi şartlar aranır?

- Poliçenin bir kişinin elinde bulunması gerekir; bu kişinin yetkili hamil sayılabilmesi için kendi hakkının müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşılması gerekir.
- Son ciro beyaz ciro ise de, poliçeyi elinde bulunduran kişinin hakkının ciro zincirinden anlaşılması yeterlidir; son cironun açık olması aranmaz.
- Çizilmiş cirolar, yetkili hamilliğin belirlenmesinde yazılmamış sayılmalıdır; çizilmiş ciro zincirin yazılı kısmını kesmez.
- Beyaz ciro izleyen bir ciro varsa, son cirantanın poliçeyi beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılması için bu ciroyu imzalamış olması gerekir.
- İkinci fıkra uyarınca poliçenin hamilin elinden herhangi bir suretle çıkmış olması gerekir.
- Yeni hamilin, birinci fıkraya göre hakkı anlaşılan kişi olması ve poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş olması ya da iktisabında ağır kusur bulunması gerekir; bu hâllerde iade yükümlülüğü doğar.

### Hamilin hak sahipliği: hangi sonuçları doğurur?

- Birinci fıkra koşullarını taşıyan kişi yetkili hamil sayılır ve kambiyo yoluyla ödeme isteme hakkını kazanır.
- Çizilmiş cirolar yazılmamış sayıldığından, bunlar nedeniyle yetkili hamillik sona ermez.
- Beyaz ciroyla iktisap eden son cirantanın, izleyen ciro ile yetkili hamil olarak kabul edilmesi sağlanır.
- Poliçe hamilin elinden çıktığında, birinci fıkraya göre hakkı anlaşılan yeni hamil poliçeyi iyiniyetle iktisap etmişse geri verme yükümlülüğü doğmaz.
- Yeni hamil poliçeyi kötüniyetle iktisap etmişse ya da iktisabında ağır kusur varsa, poliçeyi geri vermekle yükümlüdür.
- Hakkı birinci fıkraya göre anlaşılmayan kişi, iyiniyetli olsa da bu maddeye dayanarak yetkili hamil sayılamaz.

### Son ciro beyaz ile son ciro açık arasındaki fark nedir?

- Son ciro beyaz ciro olan hâlde, poliçeyi elinde bulunduran kişi, zincirin kesintisiz olması koşuluyla yetkili hamil sayılır.
- Son ciro açık ciro ise, ciro edilen adı yazılı olduğundan hamilin hakkı açık ciro zincirinden doğrudan okunur.

Sonuç: Beyaz son ciroda da yetkili hamillik kabul edilir; ancak hakkın zincirden anlaşılması gerekir.

### Çizilmiş ciro ile yazılı ciro arasındaki fark nedir?

- Çizilmiş ciro, yetkili hamilliğin belirlenmesinde yazılmamış hükmündedir.
- Çizilmemiş ciro, zincirin bir halkası olarak değerlendirilir.

Sonuç: Çizilmiş ciro zincirin devamlılığını bozmaz; çizilen kişinin dışında kalan ciro zinciri hakkın belirlenmesinde esas alınır.

### Beyaz ciroyu izleyen ciro ile beyaz ciro son ciro arasındaki fark nedir?

- Beyaz ciroyu başka bir ciro izlediğinde, son cirantanın poliçeyi beyaz ciro ile iktisap ettiği sayılır.
- Beyaz ciro son ciro olarak kaldığında, son ciro beyaz ciro niteliğini korur.

Sonuç: İzleyen ciro varsa beyaz ciro yetkili hamillik zincirinin bir parçası olur; yoksa son hamil beyaz ciroyla yetkili hamil kabul edilir.

### İyiniyetli yeni hamil ile kötüniyetli veya ağır kusurlu yeni hamil arasındaki fark nedir?

- İyiniyetli yeni hamil, poliçeyi hakkı anlaşılan kişi sıfatıyla iktisap etmiştir.
- Kötüniyetli ya da iktisabında ağır kusur bulunan yeni hamil, poliçeyi iktisap etmekle yetkisiz hâle düşer.

Sonuç: İyiniyetli hamil poliçeyi geri vermekle yükümlü değildir; kötüniyetli veya ağır kusurlu hamil poliçeyi geri vermekle yükümlüdür.

### Hamilin hak sahipliği: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Son cironun beyaz olmasını, poliçeyi elinde bulunduranın yetkili hamil olmadığı sonucuna götürmek; oysa zincirin kesintisiz olması yeterlidir.
- Çizilmiş bir cironun zinciri kopardığını düşünmek; çizilmiş ciro yazılmamış sayılır.
- Yeni hamilin her durumda poliçeyi geri vermesi gerektiğini kabul etmek; geri verme yükümlülüğü yalnız kötüniyet veya ağır kusur hâlinde doğar.
- İkinci fıkrayı, hamilin iyiniyetini aramadan uygulamak; iade yükümlülüğü için iktisabın kötüniyetli ya da ağır kusurlu olması aranır.
- Bu maddeyi zayi olan poliçe hâline uygulamaya çalışmak; zayi hâli iptal usulüne tabidir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Yetkili hamilliğin, poliçeyi elinde bulunduran kişinin ciro zincirinden anlaşılması gerektiği kabul edilmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2025/127 E., 2025/553 K., 10.04.2025; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2024/491 E., 2024/989 K., 23.05.2024)
- Son cironun beyaz olmasının tek başına yetkili hamilliği ortadan kaldırmadığı, zincirin kesintisiz olmasının yeterli olduğu kabul edilmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2025/127 E., 2025/553 K., 10.04.2025; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2024/491 E., 2024/989 K., 23.05.2024)
- Poliçeyi elinde bulunduran kişinin, bu maddeye dayanarak hak sahibi sıfatıyla dava açabileceği ve kambiyo senedinin hamili olarak ödeme istediği kabul edilmektedir. (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi, 2019/1251 E., 2022/163 K., 21.02.2022; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi, 2019/1103 E., 2022/122 K., 15.02.2022; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi, 2019/1250 E., 2022/104 K., 14.02.2022)
- Lehdar ile keşideci arasındaki ilişkinin araştırılmasının, hamilin yetkili hamil olarak davasını engellemediği kabul edilmektedir. (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi, 2019/1251 E., 2022/163 K., 21.02.2022; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi, 2019/1103 E., 2022/122 K., 15.02.2022; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi, 2019/1250 E., 2022/104 K., 14.02.2022)
- Yetkili hamilin, senet borçlusu karşısında temel ilişkiye dayanan def'ilere bağlı kalmaksızın alacağını isteyebildiği kabul edilmektedir. (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi, 2021/808 E., 2023/61 K., 17.01.2023)

### Nasıl ispat edilir?

- Yetkili hamil sıfatını ileri süren kişi, poliçeyi elinde bulundurduğunu ve hakkının ciro zincirinden anlaşıldığını ispatlamakla yükümlüdür; ciro silsilesi poliçenin kendisinden okunur.
- Poliçenin hamilin elinden çıktığını ve yeni hamilin iktisabının kötüniyetli ya da ağır kusurlu olduğunu öne süren taraf, bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür.
- İyiniyet karinesi lehine işler; kötüniyetin ya da ağır kusurun ispat yükü iddia eden tarafa aittir.
- Kötüniyet ve ağır kusur, yazılı belge ile ispatlanabileceği gibi, olguların bütünü ve tanık gibi delillerle de ispatlanabilir.
- Senet borçlusu, yeni hamilin temel ilişkiye dair def'iyi bildiğini ileri süren ise bunu her türlü delille ispatlamakla yükümlüdür.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6102 sayılı Kanun m.690](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-690): Vadeden sonra ya da protesto süresinden sonra yapılan ciroların etkisini düzenler; yetkili hamilliğin belirlenmesinde ciro zincirinin değerlendirilmesi bakımından bu maddeyle birlikte okunur.
- [6102 sayılı Kanun m.687](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-687): Kambiyo senedine bağlı def'ilerin sonraki hamile karşı ileri sürülmesini sınırlar; yetkili hamilin iyiniyetinin değerlendirilmesinde bu sınır da etkilidir.
- [6102 sayılı Kanun m.778](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-778): Bonolar bakımından bu maddenin ve ilgili hükümlerin uygulanmasını sağlar.
- [6102 sayılı Kanun m.790](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-790): Çek bakımından yetkili hamil ve ciro hükümlerinin uygulanmasını sağlar.
- [6102 sayılı Kanun m.757](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-757): Poliçenin zayi olması hâlinde hamilin ödeme yasağı ve iptal yolu için başvuracağı hükümdür; bu madde zayi hâlini düzenlemez.

## [TTK m.687 — Def’iler](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-687)

Bu madde, poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişinin (borçlunun), poliçeyi başvuran hamile karşı hangi def'ileri ileri sürebileceğini düzenler. Kişisel ilişkiye dayanan def'ilerin hamile karşı sınırlandırılmasını ve bu sınırın istisnasını kapsar. Ayrıca alacağın temliki yoluyla yapılan devirlerde bu hükmün saklı kalacağını belirtir. Madde, kambiyo senetlerinde mutlak ve nispi def'ilerin ayrımını ve bu def'ilerin sınıflandırılmasını ayrıntılı olarak düzenlemez. Senet metninden anlaşılan mutlak def'iler (TTK m.688'in konusu olabilecek ilgili kurallar dahil), poliçenin geçerlilik şartları ve zamanaşımı gibi konular bu maddenin dışındadır. Ortak def'ilerin borçlular arasındaki rücu ilişkisi (TBK m.164) ve kambiyo senetlerinde hamilin hakkını kaybetme ve süre konuları da bu maddede yer almaz.

### Def’iler: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Kişisel def'i (şahsi def'i)**: Borçlu ile düzenleyen veya önceki hamillerden biri arasında doğrudan doğruya var olan ilişkiye dayanan def'idir. Bu ilişki poliçenin kendisinden doğmamış, temel ilişki veya başka bir sebep olabilir.
- **Başvuran hamil**: Poliçeyi ileri sürerek borçludan ödeme isteyen kişidir. Def'ilerin ileri sürülemeyeceği kişi bu sıfattaki hamildir.
- **Bile bile borçlunun zararına hareket**: Hamilin poliçeyi iktisap ederken borçlunun zararına olduğunu bilerek hareket etmesidir. Bu durumda hamil, borçlunun def'ilerine karşı korunmaz ve borçlu kişisel def'isini hamile karşı ileri sürebilir.
- **Alacağın temliki**: Alacaklının alacağını bir başkasına devretmesidir. Madde bu devir türüne ilişkin hükümlerin saklı olduğunu belirtir, yani bu devir yoluyla yapılan devirler için ayrı kurallar geçerlidir.

### Def’iler: hangi şartlar aranır?

- Borçlunun poliçeden dolayı başvurulan kişi olması gerekir.
- İleri sürülen def'inin, borçlu ile düzenleyen veya önceki hamillerden biri arasında doğrudan doğruya var olan bir ilişkiye dayanması gerekir; def'i poliçe dışı bir ilişkiden doğmuş olmalıdır.
- Def'inin ileri sürüldüğü hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmemiş olmalıdır; aksi halde kişisel def'i hamile karşı ileri sürülemez.
- Hamilin iktisap sırasında borçlunun zararına bile bile hareket ettiğinin varlığı halinde, borçlu kişisel def'isini bu hamile karşı ileri sürebilir.
- Olay alacağın temliki yoluyla yapılan bir devir ise, bu maddenin hükümleri değil, alacağın temlikine ilişkin hükümler saklı kalır.

### Def’iler: hangi sonuçları doğurur?

- Poliçeyi başvuran hamile ciro yoluyla devralmış bir hamile karşı, borçlu ile düzenleyen veya önceki hamil arasındaki ilişkiye dayanan kişisel def'i ileri sürülemez.
- Hamil poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmişse, borçlu kişisel def'isini bu hamile karşı ileri sürebilir.
- Kişisel def'i ileri süren borçlu, bu def'iyi iyiniyetli hamile karşı ileri süremez ve borç bu def'i nedeniyle sona ermez.
- Alacağın temliki yoluyla yapılan devirlerde bu madde hükümleri değil, temlike ilişkin hükümler uygulanır.

### Kişisel def'i ile ortak def'i (poliçe bakımından) arasındaki fark nedir?

- Borçlu ile düzenleyen veya önceki hamil arasındaki doğrudan ilişkiye dayanan def'iler, bu maddenin kapsamına girer ve iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemez.
- Senet metninden anlaşılan veya senedin geçerliliğine ilişkin def'iler, bu maddenin dışındadır ve herkese karşı ileri sürülebilir.

Sonuç: Kişisel def'i iyiniyetli sonraki hamile karşı kullanılamaz; ortak def'i ise herkese karşı ileri sürülebilir.

### İyiniyetli hamil ile bile bile borçlunun zararına hareket eden hamil arasındaki fark nedir?

- Poliçeyi iktisap ederken iyiniyetli olan hamile karşı borçlu kişisel def'isini ileri süremez.
- Poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket eden hamile karşı borçlu kişisel def'isini ileri sürebilir.

Sonuç: Kötüniyetli hamil karşısında kişisel def'i ileri sürülebilir; iyiniyetli hamil korunur.

### Poliçe devri ile alacağın temliki arasındaki fark nedir?

- Poliçenin ciro yoluyla devrinde bu madde uygulanır.
- Alacağın temliki yoluyla yapılan devirde bu maddenin hükümleri saklıdır ve temlik hükümleri uygulanır.

Sonuç: Devir biçimine göre def'i sınırlaması farklı hukuki rejime tabi olabilir; temlik yoluyla devirde bu madde esas alınmaz.

### Def’iler: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Kişisel def'ileri ortak def'ilerle karıştırmak; ortak def'ilerin (örneğin ödemezlik def'i veya zamanaşımı def'i) poliçe bakımından da herkese karşı ileri sürülebildiğini gözden kaçırmak.
- Hamilin iyiniyetli olduğunu varsayıp borçluya kişisel def'i ileri sürme imkânı tanımamak; kötüniyet istisnasının ispat yükünü hamile yüklemek.
- Alacağın temliki yoluyla yapılan devirlere bu maddeyi doğrudan uygulamak; 2. fıkradaki saklı kalma ifadesini dikkate almamak.
- Kötüniyet kavramını yalnızca iktisap anındaki bilgiye bağlamak; borçlunun zararına hareket etmenin de bilinçli olması gerektiğini gözden kaçırmak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Kişisel def'inin hamile karşı ileri sürülüp sürülemeyeceğinin tespitinde, hamilin poliçeyi iktisap ederken borçlunun zararına hareket edip etmediği esas alınmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi, 2021/2265 E., 2025/499 K., 13.05.2025; Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2022/1314 E., 2023/2398 K., 01.12.2023)
- Faktoring işlemi taraflarından olan kambiyo borçlularına karşı, alacağın temlikine ilişkin hükümlerin uygulanacağı ve alacağın temliki yoluyla yapılan devirde bu maddenin 2. fıkrası gereğince saklı kalan hükümlerin devreye gireceği kabul edilmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2021/898 E., 2024/1238 K., 01.07.2024)
- Kanun gerekçesinde bu maddenin 6102 sayılı Kanunun defiler başlıklı 687. maddesiyle paralellik sağlanması hedeflenmiştir; bu bağlamda ilgili uyuşmazlıklarda benzer ilkeler uygulanmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi, 2022/1039 E., 2026/4 K., 08.01.2026; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi, 2024/1012 E., 2025/1690 K., 25.12.2025; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi, 2021/416 E., 2023/933 K., 19.06.2023)

### Nasıl ispat edilir?

- Kişisel def'iyi ileri süren borçlu, def'inin borçlu ile düzenleyen veya önceki hamil arasındaki doğrudan ilişkiye dayandığını ispatlamakla yükümlüdür.
- Hamilin poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiğini ispat yükü borçludadır; bu, iktisap anındaki kötüniyet durumunu gösteren karine ve emarelerle ispatlanabilir.
- Hamil iyiniyetli olduğunu savunuyorsa, poliçeyi iktisap ederken borçlunun zararına hareket etmediğini ispatlamakla yükümlüdür ve bu iktisap koşullarına ilişkin belgeler ile tanık beyanına başvurulabilir.
- Alacağın temliki yoluyla yapılan devirde ise, temlik hükümlerine göre gerekli yazılı belge ve bildirimin varlığı ayrıca araştırılır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6102 sayılı Kanun m.688](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-688): Kambiyo senetlerinde ileri sürülebilen def'ilerin ayrımına ilişkin hükümdür ve bu maddenin, kişisel def'ilerin sınırının belirlenmesinde tamamlayıcı işlevi vardır.
- 6361 sayılı Kanun m.9: Faktoring işleminde alacağın temliki yoluyla yapılan devirlere ilişkin hükümlerin uygulanmasında, bu maddenin 2. fıkrasındaki saklı kalma ifadesi bağlantı kurar.

## [TTK m.688 — Tahsil cirosu](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-688)

Bu madde, emre yazılı kambiyo senetlerinde tahsil cirosunun (bedeli tahsil içindir, vekâleten ya da vekil etmeyi ifade eden kayıt) hukuki sonuçlarını düzenler: cirolu hamilin haklarını kullanma yetkisi, tahsil cirosunun devredilebilirliği, cirantaya karşı ileri sürülebilen def'ilerin sınırı ve tahsil yetkisinin cirantanın ölümü ya da ehliyet kaybı ile sona ermemesi. Kural, tahsil cirosu ile devralan hamil ve poliçeden sorumlu kişiler arasındaki ilişkiler bakımından uygulanır. Madde, tahsil cirosunun şekil koşullarını ve beyaz ciro ile tam ciro ayrımını düzenlemez (m.682, m.684). Rehin cirosunu düzenlemez (m.689). Cironun genel şekli ve kayıtsız şartsız niteliği ile kısmi ciro yasağı m.682 ve m.683 kapsamındadır. Tahsil cirosunun rehin cirosu ile karıştırılması ve rehin cirosunun hükümleri m.689 kapsamındadır. Poliçeden sorumlu kişilerin genel def'i hükümleri ve zamanaşımı ayrı maddelerde yer alır.

### Tahsil cirosu: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Tahsil cirosu**: Ciro şerhinde "tahsil içindir", "vekâleten" veya bedelin başkası adına kabul edileceğini belirten ya da yalnızca vekil etmeyi ifade eden bir kayıt bulunan ciro türüdür. Devralan hamil, cirantanın vekili gibi hareket eder ve senetten doğan hakları onun adına kullanır.
- **Tahsil yetkisi**: Hamilin, tahsil cirosunun içerdiği ve senetten doğan bütün hakları kullanabilmesini sağlayan yetkidir. Bu yetki hamile senedin bedelini tahsil etme imkânı verir, senedin mülkiyetini ya da alacağın kendisini devretmez.
- **Cirantaya karşı ileri sürülebilen def'iler**: Senedin borçlusunun, cirantaya karşı ileri sürebileceği def'ilerdir. Tahsil cirosunda bu def'iler, hamilin şahsına ilişkin def'ilerin dışında kalır ve borçlu bunları tahsil cirosunun hamiline karşı da ileri sürebilir.
- **Tahsil cirosu ile yeniden ciro**: Tahsil cirosuyla devralan hamilin senedi yalnızca tahsil amacıyla yeniden devredebilmesidir. Temlik ya da teminat amacıyla yapılan ciro bu kapsamda değildir.
- **Medeni hakları kullanma ehliyeti**: Cirantanın medeni haklarını kullanabilme yeteneğidir. Ehliyetin kaybı tahsil yetkisini ortadan kaldırmaz; yetki cirantanın ölümü ya da ehliyet kaybıyla sona ermez.

### Tahsil cirosu: hangi şartlar aranır?

- Ciro şerhinde "bedeli tahsil içindir", "vekâleten" veya bedelin başkası adına kabul edileceğini belirten bir kayıt bulunmalıdır; ya da yalnızca vekil etmeyi ifade eden bir kayıt yer almalıdır.
- Senet, bu kayıtlı ciro ile devralınmış olmalıdır; hamil, tahsil cirosu ile senedi almış bulunmalıdır.
- Hamilin senetten doğan bütün hakları kullanabilmesi için tahsil cirosu geçerli olmalıdır.
- Hamil tahsil cirosu ile senedi yeniden devredecekse, yeniden ciro da yalnızca tahsil cirosu biçiminde yapılmalıdır; temlik ya da teminat cirosu yapılamaz.
- Poliçeden sorumlu kişiler, def'ilerini yalnızca cirantaya karşı ileri sürebilecekleri def'ilerle sınırlı olarak hamile karşı ileri sürebilmelidir.

### Tahsil cirosu: hangi sonuçları doğurur?

- Tahsil cirosu ile senedi devralan hamil, poliçeden doğan bütün hakları kullanabilir.
- Hamil, senedi yalnızca tahsil cirosu ile yeniden devredebilir; temlik veya teminat amacıyla devredemez.
- Poliçeden sorumlu kişiler, cirantaya karşı ileri sürebilecekleri def'ileri hamile karşı ileri sürebilir; hamilin şahsına ilişkin def'iler bu kapsamda değildir.
- Cirantanın ölümü tahsil yetkisini sona erdirmez.
- Cirantanın medeni hakları kullanma ehliyetini kaybetmesi tahsil yetkisini ortadan kaldırmaz.
- Tahsil cirosunun içerdiği yetki, cirantanın ehliyet kaybı ya da ölümü nedeniyle sona ermediğinden, hamil senedi bu olaylardan sonra da tahsil için kullanabilir.
- Tahsil cirosunun içerdiği yetkinin kapsamı, cironun amacıyla sınırlıdır; hamil bu yetkiyle senedi temlik etme hakkına sahip olmaz.

### Tahsil cirosu ile temlik cirosu arasındaki fark nedir?

- Tahsil cirosunda devralan hamil, cirantanın vekili sıfatıyla hareket eder ve senedin bedelini tahsil eder.
- Temlik cirosunda hamil, senetten doğan hakkı kendi adına devralır ve alacağın sahibi olur.

Sonuç: Tahsil cirosu ile devralan hamil senedi yalnızca tahsil cirosu ile tekrar devredebilir; temlik cirosu ile devralan hamil ise serbestçe devredebilir.

### Tahsil cirosu ile rehin cirosu arasındaki fark nedir?

- Tahsil cirosunda tahsil yetkisi ve vekâlet ilişkisi bulunur, cirantanın ölümü ve ehliyet kaybı yetkiyi sona erdirmez.
- Rehin cirosu teminat amacı taşır; hamil cirantanın vekili değildir, teminat altına alınan alacağa ilişkin def'iler ileri sürülebilir.

Sonuç: Tahsil cirosunda cirantaya karşı ileri sürülebilen def'iler sınırlıdır ve hamilin şahsına ilişkin def'iler ileri sürülemez; rehin cirosunun hükümleri m.689'a göre ayrıca uygulanır.

### Tahsil cirosu ile beyaz ciro arasındaki fark nedir?

- Tahsil cirosunda ciro şerhi açıkça tahsil amacını belirtir.
- Beyaz ciroda şerh yoktur, yalnızca imza bulunur ve devir amacı senetten anlaşılmaz.

Sonuç: Tahsil cirosunda yetki kaydından anlaşılır ve bu madde uygulanır; beyaz ciro ise m.684 uyarınca doldurma ya da yeniden ciro yoluyla işlem görür.

### Cirantanın ölümü ile cirantanın ehliyet kaybı ile tahsil yetkisinin sona ermesi arasındaki fark nedir?

- Cirantanın ölümü halinde tahsil yetkisi devam eder.
- Cirantanın medeni hakları kullanma ehliyetini kaybetmesi halinde de yetki devam eder.

Sonuç: Her iki halde de hamil senedin bedelini tahsil etmeye devam eder; yetki bu olaylarla sona ermez.

### Cirantaya karşı def'i ile hamilin şahsına ilişkin def'i arasındaki fark nedir?

- Poliçeden sorumlu kişi, cirantaya karşı ileri sürebileceği def'ileri hamile karşı ileri sürebilir.
- Poliçeden sorumlu kişinin hamilin şahsına ilişkin def'ileri ise tahsil cirosunda hamile karşı ileri sürülemez.

Sonuç: Borçlu, senedin hükümsüzlüğü ya da senet metninden anlaşılan def'ilerle hamile karşı koyabilir; hamile karşı şahsi bir def'i ileri süremez.

### Tahsil cirosu: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Tahsil cirosunu temlik cirosu gibi değerlendirmek; hamilin senedi serbestçe devredebileceğini sanmak yanlıştır, oysa yalnızca tahsil cirosu ile yeniden devredebilir.
- Cirantanın ölümünü ya da ehliyet kaybını tahsil yetkisinin sona ermesi sayarak hamilin senedi tahsil edemeyeceğini düşünmek yanlıştır, madde bu olayların yetkiyi sona erdirmediğini açıkça belirtir.
- Tahsil cirosunda hamile karşı her türlü def'inin ileri sürülebileceğini düşünmek yanlıştır; def'iler cirantaya karşı ileri sürülebilir nitelikle sınırlıdır.
- Rehin cirosu ile tahsil cirosunu aynı hükümlere tabi saymak yanlıştır; her biri farklı madde kapsamındadır ve rehin cirosunda hamil cirantanın vekili değildir.
- Beyaz ciroyu tahsil cirosu saymak yanlıştır; beyaz ciroda şerh bulunmaz ve devir amacı senetten anlaşılmaz.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Ciro şerhinde "tahsil içindir" ya da "vekâleten" kaydı bulunmadığı hallerde de hamilin cirosunun tahsil cirosu hükmünde sayılabildiği kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2023/342 E., 2024/82 K., 07.02.2024)
- Tahsil cirosu ile senedi devralan bankanın, 6102 sayılı Kanun'un 688. maddesi gereğince vekil hamil konumunda bulunduğu kabul edilmektedir. (Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, 2025/350 E., 2025/527 K., 26.03.2025; 11. Hukuk Dairesi, 2021/6442 E., 2023/1256 K., 02.03.2023)
- Tahsil cirosu ile devralınan senetlerde hamilin vekil sıfatıyla senedi tahsil ettiği, bu nedenle ciro ilişkisinin tahsil amacı taşıdığı değerlendirilmektedir. (11. Hukuk Dairesi, 2024/622 E., 2024/6695 K., 23.09.2024)
- Tahsil cirosunda hamilin yalnızca tahsil amacıyla hareket ettiği ve bu nedenle cirantanın tahsil yetkisini kullanan kişi olduğu kabul edilmektedir. (11. Hukuk Dairesi, 2023/440 E., 2023/1387 K., 07.03.2023)

### Nasıl ispat edilir?

- Tahsil cirosu iddiasını ileri süren taraf, ciro şerhinin tahsil amacı taşıdığını ispatlamakla yükümlüdür; şerh senedin arka yüzünde bulunduğundan belge ile ispat edilir.
- Cironun tahsil cirosu niteliğinde olduğunu ileri süren hamil, bu iddiasını senet metni ve ciro şerhi ile ispat eder; tanık ile ispat, senedin yazılı kaydını aşamaz.
- Poliçeden sorumlu kişi, hamile karşı cirantaya ilişkin def'i ileri sürdüğünde bu def'inin cirantaya karşı ileri sürülebilir nitelikte olduğunu ispat yükü altındadır.
- Karşı taraf, hamilin şahsına ilişkin bir def'i ileri sürdüğünde, bu def'inin tahsil cirosunda hamile karşı ileri sürülemeyeceğini ispat etmek zorundadır; bu hususta senet metni esas alınır.
- Cirantanın ölümü ya da ehliyet kaybı iddiasında bulunan taraf, bu olguları resmi belge ile ispat eder; yetkinin sona erdiği iddiası, bu olguların ispatına bağlıdır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6102 sayılı Kanun m.682](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-682): Ciro kayıtsız ve şartsız yapılır, konulan şart yazılmamış sayılır; tahsil cirosunun kayıt ve şartla bağlanamaması bu hükme dayanır.
- [6102 sayılı Kanun m.683](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-683): Cironun şekli ve ciro şerhinin yazılma biçimini düzenler; tahsil cirosunun geçerli şekilde yapılmasında gereklidir.
- [6102 sayılı Kanun m.684](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-684): Beyaz ciro ile devralan hamilin doldurma ya da yeniden ciro gibi seçenekleri belirler; tahsil cirosu ile beyaz ciro arasındaki ayrımı tamamlar.
- [6102 sayılı Kanun m.689](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-689): Rehin cirosunu düzenler; tahsil cirosunun ayrı bir ciro türü olduğunu ve rehin cirosundan farklı hukuki sonuçlar doğurduğunu gösterir.

## [TTK m.689 — Rehin cirosu](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-689)

Madde, bir kıymetli evrak olan poliçenin ciro yoluyla devrinde iki konuyu düzenler: birinci fıkrada rehin cirosu (teminat cirosu) ile yapılan cironun hamile tanıdığı haklar ve cironun niteliği, ikinci fıkrada ise poliçeden sorumlu olanların ciranta ile aralarındaki doğrudan ilişkiye dayanan def'ileri hamile karşı ileri sürememesi. Madde, poliçeden sorumlu olanlar ile hamil arasındaki ilişkiler bakımından uygulanır. Maddenin düzenlemediği konular: cironun genel şekli ve kayıtsız-şartsız niteliği (m.683, m.682), vadeden sonra veya protesto sonrası yapılan geciken ciro (m.690), çek bakımından ciro (m.785 vd.) ve rehin cirosunun rehin hakkının kurulması ve paraya çevrilmesi (Medeni Kanun m.956 ve İİK m.149-150 hükümleri).

### Rehin cirosu: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Rehin cirosu (teminat cirosu)**: Cironun, "bedeli teminattır", "bedeli rehindir" ibaresi ya da rehni belirten başka bir kayıtla yapılmış olmasıdır. Bu kayıt cironun devir amacını değil teminat amacını gösterir.
- **Tahsil cirosu**: Kendisi tarafından yapılan ciro, yani rehin cirosu yapan ciranta tarafından yapılan ciro, yalnızca tahsil amacı taşıyan bir ciro sayılır ve hamile poliçeden doğan hakları kullandırır.
- **Hamil**: Poliçeyi ciro zinciri üzerinden kendisine geçmiş olarak elinde bulunduran kişidir. Madde bakımından hamilin iyi niyeti ikinci fıkrada aranır.
- **Ciranta**: Poliçeyi ciro ile devreden kişidir. İkinci fıkra bakımından ciranta ile poliçeden sorumlu olanlar arasındaki doğrudan ilişki, def'ilerin kaynağını oluşturur.
- **Doğrudan doğruya ilişkiye dayanan def'i**: Poliçeden sorumlu olanın, kendisiyle ciranta arasındaki temel ilişkiden doğan ve poliçe dışı bir savunma olarak hamile karşı ileri sürebileceği itirazdır.

### Rehin cirosu: hangi şartlar aranır?

- Cironun, "bedeli teminattır", "bedeli rehindir" ibaresini veya rehnetmeyi belirten diğer herhangi bir kaydı içermesi gerekir; bu kayıt, rehin cirosunun varlığını gösterir.
- Rehin cirosu yapılmış olsa dahi hamil poliçeden doğan bütün hakları kullanabilir; bu hak, teminat amacı taşısa da hamilin poliçe haklarını kullanmasını engellemez.
- Hamilin kendi yaptığı ciro, yalnızca tahsil cirosu hükmündedir; ciro edilen poliçe başka birine devredilmiş olsa bile bu niteliği korur.
- Poliçeden sorumlu olanların hamile karşı def'i ileri sürebilmesi için def'inin kendisiyle ciranta arasında doğrudan doğruya var olan bir ilişkiye dayanması gerekir.
- Hamilin poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olması hâlinde, doğrudan ilişkiye dayanan def'iler hamile karşı ileri sürülebilir.

### Rehin cirosu: hangi sonuçları doğurur?

- Rehin cirosu ile devredilen poliçede hamil, poliçeden doğan bütün haklarını kullanabilir.
- Rehin cirosu yapan kişinin kendisi tarafından yapılan ciro yalnızca tahsil cirosu sayılır; bu ciro ile poliçenin mülkiyeti devredilmiş olmaz.
- Poliçeden sorumlu olanlar, ciranta ile aralarındaki doğrudan ilişkiye dayanan def'ileri hamile karşı ileri süremez.
- Hamil poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmişse, poliçeden sorumlu olanlar doğrudan ilişkiye dayanan def'ilerini hamile karşı ileri sürebilir.
- Hamilin iyi niyetli olması hâlinde def'i sınırlaması korunur ve borçlu bu def'ilerle korunmaz.
- Rehin cirosunun teminat amacı, hamilin poliçeden doğan haklarını ortadan kaldırmaz; hamil bu hakları kendi adına kullanabilir.

### Rehin cirosu ile tam ciro arasındaki fark nedir?

- Cironun üzerinde teminat ibaresi bulunan ve rehni belirten kaydın yer aldığı ciro.
- Bu tür bir kayıt taşımayan, poliçeyi devir amacıyla yapılan ciro.

Sonuç: Rehin cirosunda hamil poliçeden doğan bütün hakları kullanır, ancak ciranta kendisi rehin cirosu yapmışsa bu ciro yalnız tahsil cirosu hükmündedir.

### Hamilin kendi cirosu ile başkasının yaptığı ciro arasındaki fark nedir?

- Hamilin, rehin cirosu bulunan poliçeyi kendisi ciro etmesi.
- Rehin cirosu yapan kişinin dışındaki bir ciranta tarafından yapılan ciro.

Sonuç: Hamilin kendi yaptığı ciro tahsil cirosu hükmünde kalır; başkasının yaptığı ciro bakımından bu sınırlama uygulanmaz.

### Doğrudan ilişkiye dayanan def'i ile poliçe dışı def'i ve zararına iyi niyet dışında kalan def'i arasındaki fark nedir?

- Poliçeden sorumlu olanın kendisiyle ciranta arasındaki temel ilişkiye dayanan def'i.
- Hamilin poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmesi hâli.

Sonuç: Doğrudan ilişkiye dayanan def'iler hamile karşı ileri sürülemez; ancak hamilin bile bile borçlunun zararına hareket ettiği ispatlanırsa bu def'iler ileri sürülebilir.

### Rehin cirosu: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Rehin cirosu yapılmış poliçede hamilin hiçbir hak kullanamayacağını varsaymak; birinci fıkraya göre hamil bütün hakları kullanabilir.
- Hamilin kendi yaptığı cironu tam ciro gibi değerlendirmek; bu ciro tahsil cirosu hükmündedir.
- Rehin cirosunu, cironun şekil ve kayıtsız-şartsız niteliğiyle karıştırmak; ikisi ayrı kurallara tabidir.
- İkinci fıkradaki "bile bile" ölçütünü yalnızca iyi niyet olarak yorumlayıp zararına hareketin ayrıca aranmadığını düşünmek; her iki unsur birlikte aranır.
- Doğrudan ilişkiye dayanmayan bir def'iyi (örneğin poliçe dışı başka bir savunmayı) ikinci fıkra kapsamında sayıp poliçeden sorumlu olanların bunu her zaman ileri sürebileceğini düşünmek.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Rehin cirosu yapılmış poliçede hamilin poliçeden doğan haklarını kullanabildiği kabul edilmektedir. (Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, 2022/883 E., 2024/669 K., 27.03.2024; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi, 2021/1507 E., 2023/1697 K., 08.12.2023)
- Rehin cirosunun kanunda rehin ve poliçe hükümlerine tabi olduğu, ayrıca Medeni Kanun'daki kıymetli evrak rehni kurallarıyla birlikte değerlendirildiği kabul edilmektedir. (Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, 2024/759 E., 2025/1598 K., 27.11.2025)
- Rehin cirosu bakımından madde metninin, 6102 sayılı Kanun'un 689 uncu maddesinin birinci fıkrası ve yasa metni esas alınarak uygulandığı kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2023/342 E., 2024/82 K., 07.02.2024; Hukuk Genel Kurulu, 2023/589 E., 2024/212 K., 24.04.2024; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 2024/805 E., 2024/872 K., 12.06.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Rehin cirosu iddiasını ileri süren taraf, cironun üzerinde teminat ibaresinin bulunduğunu poliçe veya alonj metni ile ispatlar; poliçenin kendisi en güçlü delildir.
- Hamilin iyi niyetle hareket ettiğini savunan taraf, poliçeyi iktisap ederken def'ilerden haberdar olmadığını ispatlamakla yükümlüdür.
- Poliçeden sorumlu olan kişi, doğrudan ilişkiye dayanan def'iyi ileri sürdüğünde bu def'inin ciranta ile arasındaki temel ilişkiden kaynaklandığını yazılı belge ile ispatlamalıdır.
- Hamilin borçlunun zararına bile bile hareket ettiğini iddia eden taraf, hamilin kötü niyetini tanık ve karine ile ispatlamakla yükümlüdür; bu ispat yükü iddiayı ileri süren tarafa aittir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6102 sayılı Kanun m.683](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-683): Cironun şeklini düzenler; rehin cirosunun da poliçe veya alonj üzerine yazılması ve ciranta tarafından imzalanması gerekir.
- [6102 sayılı Kanun m.682](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-682): Kayıtsız-şartsız ciro ilkesini düzenler; ciroya konulan şart yazılmamış sayılır ve bu ilke rehin cirosu bakımından da geçerlidir.
- [6102 sayılı Kanun m.690](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-690): Vadeden sonra ya da protesto süresinden sonra yapılan cironun alacağın devri hükmünde olmasını düzenler; rehin cirosu bu hükümlere tabi olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
- [6102 sayılı Kanun m.788](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-788): Hamil ve def'i sınırlaması bakımından poliçeye ilişkin genel hükümlerin çek için uygulanmasını düzenler; atıf, ciro ve def'i ilişkisini çekte de tamamlar.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.956: Kıymetli evrak üzerinde rehin kurulmasını düzenler; rehin cirosu ve senedin rehin alana teslimi bu hükümle birlikte rehin hakkını doğurur.

## [TTK m.690 — Vadeden sonraki ciro](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-690)

Madde, poliçe ve emre yazılı senetlerde vade geçtikten sonra yapılan cironun hukuki etkisini düzenler. Vadeden sonraki ciroyu, ödenmeme protestosu veya protesto süresinin geçmesinden önceki ve sonraki ciro olarak ayırır ve iki halde farklı sonuç bağlar. Tarihsiz cironun hangi zamana ait sayılacağını da belirler. Madde, ciro türlerini, cironun şeklini, kayıtsız şartsız kuralını ve ciranta sorumluluğunu düzenlemez (m.681, m.682, m.683, m.685). Ciro yasağının ve ciranta sorumluluğunun sonuçları da bu maddede yer almaz (m.686 ve ilgili hükümler). Protesto ve protesto süresinin kendisi ile zamanaşımı ve usul süreleri de bu maddenin konusu değildir.

### Vadeden sonraki ciro: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Vadeden sonra ciro**: Vadenin geçmesinden sonra yapılan ve senedin ödeme gününden sonra devredildiğini gösteren ciro türüdür. Vadeden önce yapılan cironun bütün hükümlerini doğurup doğurmayacağı, cironun protesto ya da protesto süresi bakımından hangi zamana düştüğüne bağlıdır.
- **Ödenmeme protestosu**: Senedin vadesinde ödenmediğini resmi biçimde tespit eden belgedir. Madde bakımından bu tespitin yapılmış olması ya da protesto için öngörülen sürenin geçmiş olması, cironun etkisini değiştiren eşiktir.
- **Protesto süresi**: Ödenmeme protestosunun düzenlenmesi için kanunla öngörülmüş süredir. Bu süre dolduktan sonra yapılan ciro, alacağın devri hükümlerini doğurur.
- **Alacağın temliki hükmü**: Cironun yalnızca senetten doğan alacağı devretmesi, kambiyo sorumluluklarını ve kambiyo taahhüdünü doğurmamasıdır. Bu durumda devralan, devredenin sahip olduğu alacağın sınırları içinde hak sahibi olur.
- **Tarihsiz ciro**: Üzerinde tarih bulunmayan ciro türüdür. Madde, aksi ispat edilene kadar bu cironun protesto süresinden önce yapılmış sayılacağını kabul eder.

### Vadeden sonraki ciro: hangi şartlar aranır?

- Cironun vadeden sonra yapılmış olması gerekir; vadenin geçmesi, ciro tarihine göre tespit edilir.
- Vadeden sonraki cironun kambiyo cirosu sonuçlarını doğurabilmesi için, ciro ödenmeme protestosunun düzenlenmesinden ve protesto için öngörülen sürenin geçmesinden önce yapılmış olmalıdır.
- Ciro ödenmeme protestosundan veya protesto süresinin geçmesinden sonra yapılmışsa, yalnızca alacağın temliki hükümleri uygulanır; bu halde ciro kambiyo cirosu olarak değil, temlik olarak değerlendirilir.
- Ciro tarihsizse, aksi ispat edilene kadar protesto süresinin geçmesinden önce yapılmış sayılır; bu karine için karşı tarafın aksini ispat etmesi gerekir.

### Vadeden sonraki ciro: hangi sonuçları doğurur?

- Vadenin geçmesinden sonra ve ödenmeme protestosu düzenlenmeden veya protesto süresi geçmeden yapılan ciro, vadeden önce yapılmış ciro gibi kambiyo cirosu hükümlerini doğurur.
- Ödenmeme protestosundan veya protesto süresinin geçmesinden sonra yapılan ciro, yalnızca alacağın temliki hükümlerini doğurur.
- Protesto süresinden sonra yapılan ciroda devralan, senedin kambiyo sorumlularına karşı doğrudan kambiyo hakkı kazanamaz; devredenin sahip olduğu alacağın sınırlarında hak sahibi olur.
- Tarihsiz ciro, aksi ispat edilene kadar protesto süresinden önce yapılmış sayılır ve kambiyo cirosu hükümlerini doğurur.
- Tarihsiz ciro, karşı tarafça protesto süresinden sonra yapıldığı ispat edilirse yalnızca alacağın temliki hükmünü doğurur.
- Madde emredici niteliktedir; sözleşmeyle farklı bir ciro etkisi kabul edilemez. (Metinde açıkça belirtilmemiş; hükmün yapısından çıkarılmıştır.)

### Vadeden önce ciro ile vadeden sonra ciro arasındaki fark nedir?

- Vadeden önce yapılan ciro, senedin normal devrini oluşturur ve kambiyo cirosu hükümlerini doğurur.
- Vadeden sonra yapılan ciro, ödeme gününden sonra devri gösterir; ancak bu durum tek başına kambiyo cirosunun kapsamını belirlemez.

Sonuç: Vadeden sonra yapılan ciro, protesto ve protesto süresi kriterine göre iki farklı sonuç doğurur.

### Protesto süresinden önce vadeden sonra ciro ile protesto süresinden sonra ciro arasındaki fark nedir?

- Ödenmeme protestosu düzenlenmeden veya protesto süresi dolmadan yapılan vadeden sonraki ciro, vadeden önceki ciro hükümlerini doğurur.
- Ödenmeme protestosundan veya protesto süresinin geçmesinden sonra yapılan ciro, yalnızca alacağın temlikini sağlar.

Sonuç: İlk halde devralan kambiyo sorumluluklarından yararlanır; ikinci halde devralan yalnızca devredenin alacağına sahip olur ve kambiyo haklarını doğrudan ileri süremez.

### Tarihli ciro ile tarihsiz ciro arasındaki fark nedir?

- Tarihli cironun ne zaman yapıldığı, senette yer alan tarihten anlaşılır.
- Tarihsiz ciro için kanun, aksi sabit oluncaya kadar protesto süresinden önce yapılmış sayma karinesi koyar.

Sonuç: Tarihsiz cironun etkisi, aksi ispat edilmediği sürece vadeden önceki ciro gibi değerlendirilir.

### Vadeden sonraki ciro: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Vadeden sonra yapılan her cironun alacağın temliki sonucunu doğurduğunu sanmak; oysa asıl belirleyici olan cironun protesto veya protesto süresine göre hangi zamanda yapıldığıdır.
- Tarihsiz cironun her zaman vadeden sonra yapılmış sayılmasını düşünmek; madde tersine, aksi sabit oluncaya kadar protesto süresinden önce yapılmış saymaktadır.
- Protesto süresinin tutarını madde metninden çıkarmaya çalışmak; madde süreyi belirtmez, yalnızca geçmesinin etkisini düzenler.
- Protesto süresinin geçmesinden sonra yapılan cironun devralana kambiyo haklarını verdiğini kabul etmek; bu halde devralan yalnızca alacağın temlikinden doğan haklara sahiptir.
- Ciro tarihinin senetten anlaşılmadığı durumda karineyi görmezden gelip ciroyu geçersiz saymak; madde ciroyu geçersiz kılmaz, yalnızca zamanını karineyle belirler.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Vadeden sonra yapılan cironun etkisi, ciro tarihinin protesto veya protesto süresiyle karşılaştırılmasıyla belirlenir; mahkemeler bu karşılaştırmayı senet üzerindeki tarih ve protesto belgesine göre yapar. (11. Hukuk Dairesi, 2021/6432 E., 2023/1001 K., 21.02.2023)
- Ciro tarihinin protestodan sonra olduğu iddia edilen hallerde, bu iddiayı ileri süren taraf çoğunlukla tarih ve zamanlamayı ispatlamak zorunda kalır; delil yetersizse karine uygulanır. (11. Hukuk Dairesi, 2023/4431 E., 2024/1738 K., 04.03.2024)
- Tarihsiz cironun aksinin ispatı, dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirilir ve ciro zincirinin ihtilaflı kısmında mahkemeler karineyi uygulamaktadır. (Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2021/413 E., 2021/751 K., 31.12.2021; Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2021/409 E., 2021/678 K., 10.12.2021)
- Protesto süresinden sonra yapılan cironun alacağın temliki sonucunu doğurması, kambiyo senedinden doğan haklara ilişkin davalarda devralanın kambiyo sorumlularına karşı dava hakkının sınırlanması biçiminde işlemektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2023/589 E., 2024/212 K., 24.04.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Vadeden sonraki cironun etkisini ileri süren taraf, ciro tarihinin ve protesto veya protesto süresinin durumunu ispatlamakla yükümlüdür; senedin kendisi ve protesto belgesi ana delildir.
- Tarihsiz cironun protesto süresinden sonra yapıldığını ileri süren taraf, bu iddiayı aksi ispat yoluyla yapar; bu ispat yazılı delille veya kesin bir olguyla gerçekleştirilebilir.
- Karşı taraf ciro tarihinin gerçeğe uygun olmadığını ileri sürüyorsa, bu savunmayı kendisi ispatlamak zorundadır.
- Ciro zincirinin düzgünlüğü senet üzerindeki cirolardan anlaşılır; zincirdeki boşluk ya da tarih eksikliği durumunda diğer deliller değerlendirilir.
- Protesto süresinin geçtiğine dair iddia, protesto belgesi veya protesto süresinin işlemesine ilişkin resmi kayıtla ispatlanır; tanık beyanı bu konuda sınırlı değer taşır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.681](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-681): Ciro kavramını ve vezaretle devrin ilkesini tanımlar; m.690 bu cironun vade bakımından etkisini düzenler.
- [6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.682](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-682): Kayıtsız şartsız ciro kuralını koyar; m.690'da ciro geçerli kabul edildikten sonra vade ve protesto etkisi değerlendirilir.
- [6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.683](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-683): Cironun şeklini ve önyüzde yapılan cironun sonucunu düzenler; m.690 ise cironun zamanını belirler.
- [6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.685](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-685): Beyaz ciroyla devralan hamilin seçeneklerini düzenler; vadeden sonra yapılan beyaz ciroda m.690'ın sonucu da birlikte değerlendirilir.
- [6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.686](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-686): Ciro sorumluluğu ve yasak ciro ilişkisini düzenler; m.690'ın doğurduğu kambiyo sorumluluğu sınırının tespitinde kullanılır.

## Konuda geçen kararlar

- Hukuk Genel Kurulu, 2023/589 E., 2024/212 K., 24.04.2024 (m.682, m.685, m.689, m.690)
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/342 E., 2024/82 K., 07.02.2024 (m.683, m.688, m.689)
- 11. Hukuk Dairesi, 2024/622 E., 2024/6695 K., 23.09.2024 (m.688)
- 11. Hukuk Dairesi, 2023/5282 E., 2024/2343 K., 21.03.2024 (m.683)
- 11. Hukuk Dairesi, 2023/4431 E., 2024/1738 K., 04.03.2024 (m.690)
- 11. Hukuk Dairesi, 2022/3677 E., 2023/7457 K., 18.12.2023 (m.683)
- 11. Hukuk Dairesi, 2023/440 E., 2023/1387 K., 07.03.2023 (m.688)
- 11. Hukuk Dairesi, 2021/6442 E., 2023/1256 K., 02.03.2023 (m.688)
- 11. Hukuk Dairesi, 2021/6432 E., 2023/1001 K., 21.02.2023 (m.690)
- 11. Hukuk Dairesi, 2016/142 E., 2016/6921 K., 22.06.2016 (m.683)
- 11. Hukuk Dairesi, 2013/2218 E., 2013/3284 K., 25.02.2013 (m.683)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi, 2022/1039 E., 2026/4 K., 08.01.2026 (m.687)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi, 2024/1012 E., 2025/1690 K., 25.12.2025 (m.687)
- Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, 2024/1262 E., 2025/1900 K., 24.12.2025 (m.684)
- Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, 2024/759 E., 2025/1598 K., 27.11.2025 (m.689)
- Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2025/1191 E., 2025/1457 K., 11.09.2025 (m.681, m.683, m.684)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi, 2021/2265 E., 2025/499 K., 13.05.2025 (m.687)
- İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2023/782 E., 2025/270 K., 29.04.2025 (m.681)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2025/127 E., 2025/553 K., 10.04.2025 (m.686)
- Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, 2025/350 E., 2025/527 K., 26.03.2025 (m.688)
- Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, 2021/2826 E., 2025/28 K., 30.01.2025 (m.684)
- Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2024/1412 E., 2024/1935 K., 04.12.2024 (m.684)
- Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, 2023/859 E., 2024/1465 K., 24.10.2024 (m.684)
- Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2024/45 E., 2024/1637 K., 17.10.2024 (m.684)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2021/898 E., 2024/1238 K., 01.07.2024 (m.687)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 2024/805 E., 2024/872 K., 12.06.2024 (m.688, m.689)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi, 2024/491 E., 2024/989 K., 23.05.2024 (m.686)
- Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, 2022/883 E., 2024/669 K., 27.03.2024 (m.689)
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi, 2021/1507 E., 2023/1697 K., 08.12.2023 (m.689)
- Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2022/1314 E., 2023/2398 K., 01.12.2023 (m.687)
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi, 2021/416 E., 2023/933 K., 19.06.2023 (m.687)
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi, 2021/808 E., 2023/61 K., 17.01.2023 (m.686)
- Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2022/2660 E., 2022/2677 K., 08.12.2022 (m.681)
- Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2020/503 E., 2022/250 K., 23.03.2022 (m.681)
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi, 2019/1251 E., 2022/163 K., 21.02.2022 (m.686)
- Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2020/422 E., 2022/175 K., 17.02.2022 (m.681)
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi, 2019/1103 E., 2022/122 K., 15.02.2022 (m.686)
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi, 2019/1250 E., 2022/104 K., 14.02.2022 (m.686)
- Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2021/413 E., 2021/751 K., 31.12.2021 (m.690)
- Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2021/409 E., 2021/678 K., 10.12.2021 (m.690)

---

Bu metin eğitim amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Bağlayıcı olan madde metnidir; alıntılarken maddenin güncel hâlini teyit edin.
Kaynak: https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/ciro