---
title: "Şirketin niteliği ve kuruluşu — Ticaret Hukuku konu anlatımı"
course: "Ticaret Hukuku"
law: "Türk Ticaret Kanunu"
articles: "TTK m.211–216"
last_amended: "2016-07-15"
compiled: "2026-10-21"
jurisdiction: "TR"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sirketin-niteligi-ve-kurulusu"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
---

# Şirketin niteliği ve kuruluşu

Ticaret Hukuku › TTK › Ticaret şirketleri › Kollektif şirket — [Ticaret Hukuku](https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku)

## Kısaca

TTK m.211, kollektif şirketin tanımını yapar: ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla, gerçek kişiler arasında kurulan ve ortaklarından hiçbirinin sorumluluğu şirket alacaklılarına karşı sınırlanmamış olan şirketin ne olduğunu belirler.

## Kapsam

Bu konu, Türk Ticaret Kanunu m.211–216 hükümlerini kapsar: tanım, şekil, zorunlu kayıtlar, noksanlıklar, yükümlülük, yükümlülüğün yerine getirilmemesi.

- [TTK m.211 — Tanım](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-211)
- [TTK m.212 — Şekil](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-212)
- [TTK m.213 — Zorunlu kayıtlar](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-213)
- [TTK m.214 — Noksanlıklar](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-214)
- [TTK m.215 — Yükümlülük](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-215)
- [TTK m.216 — Yükümlülüğün yerine getirilmemesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-216)

## [TTK m.211 — Tanım](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-211)

TTK m.211, kollektif şirketin tanımını yapar: ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla, gerçek kişiler arasında kurulan ve ortaklarından hiçbirinin sorumluluğu şirket alacaklılarına karşı sınırlanmamış olan şirketin ne olduğunu belirler. Madde, kollektif şirketin tüzel kişiliği, ortakların şirket borçlarından sorumluluğunun kapsamı ve kuruluş şekli gibi konuların ayrıntısını düzenlemez. Kollektif şirketin kuruluşu, ortakların sorumluluğu ve yönetimi (m.212 ve devamı) ile tüzel kişilik ve ticaret şirketlerinin genel hükümleri (m.124, m.125) ayrı maddelerde düzenlenmiştir. Adi şirket ile kollektif şirketin ayrımı ve şirket sözleşmesinin şekli de bu maddenin kapsamı dışındadır.

### Tanım: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Kollektif şirket**: Ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla kurulan ticaret şirketi türüdür. Kanunda ticaret şirketi olarak sayılan ve şahıs şirketi niteliğini taşıyan şirketlerden biridir (TTK m.124/1 ve m.124/2 bağlamı).
- **Ticari işletme**: Şirketin amacını oluşturan ve ticaret unvanı altında yürütülen iktisadi faaliyettir. Amacın ticari işletme işletmek olması, kollektif şirketi amacı serbest olan genel şirketlerden ayırır.
- **Gerçek kişiler arasında kurulma**: Kollektif şirketin ortaklarının yalnızca gerçek kişilerden oluşabileceğini ifade eder. Tüzel kişiler kollektif şirkette ortak olamaz.
- **Sorumluluğun sınırlandırılmaması**: Ortakların şirket alacaklılarına karşı sorumluluğunun sınırlı olmaması anlamına gelir. Her ortak, şirket alacaklılarına karşı şahsen ve müştereken sorumludur; bu nitelik kollektif şirketi sermaye şirketlerinden ayırır.
- **Ticaret unvanı**: Şirketin ticari işletmesini yürütürken kullandığı ad niteliğindeki isimdir. Kollektif şirketin ticaret unvanı altında işletmesi tanımın zorunlu bir öğesidir.

### Tanım: hangi şartlar aranır?

- Şirketin ticari bir işletmeyi işletmek amacında olması gerekir; amaç ticari değilse kollektif şirket kurulamaz.
- İşletmenin bir ticaret unvanı altında yürütülmesi gerekir.
- Ortakların yalnızca gerçek kişilerden oluşması gerekir; tüzel kişi ortak olamaz.
- Ortakların en az birinin sorumluluğunun şirket alacaklılarına karşı sınırlandırılmamış olması gerekir. Tanımdaki ifade, ortaklardan hiçbirinin sorumluluğunun sınırlandırılmamış olmasıdır; bu sorumluluk şirket alacaklılarına karşıdır.
- Bu unsurların bir arada bulunması, şirketin tanım gereği kollektif şirket sayılması için gereklidir.

### Tanım: hangi sonuçları doğurur?

- Tanımdaki unsurların tamamı bulunduğunda birlik kollektif şirket niteliği kazanır.
- Ticari işletme amacı taşımayan birlik kollektif şirket olarak kurulamaz; bu durumda adi ortaklık hükümleri uygulanabilir.
- Ortaklarından hiçbirinin sorumluluğu şirket alacaklılarına karşı sınırlandırılmamış olması, kollektif şirketin ayırt edici niteliğidir.
- Tüzel kişinin ortak olarak yer aldığı birlik, bu maddedeki kollektif şirket tanımına uymaz.

### Kollektif şirket ile adi şirket arasındaki fark nedir?

- Kollektif şirket, ticari bir işletmeyi bir ticaret unvanı altında işletmek amacıyla kurulur ve TTK'da düzenlenmiş bir ticaret şirketidir.
- Adi şirket, TBK m.620 ve devamındaki adi ortaklık sözleşmesine dayanır; ticari işletme işletme zorunluluğu yoktur.

Sonuç: Ticari işletme işletmek amacıyla, gerçek kişilerden oluşan ve ticaret unvanı altında kurulan birliğin kollektif şirket sayılması gerekir. Kollektif şirket ticaret şirketi olduğundan TTK hükümlerine tabidir; adi şirket hükümleri ancak tamamlayıcı olarak uygulanır.

### Kollektif şirket ile limited şirket arasındaki fark nedir?

- Kollektif şirkette ortakların şirket alacaklılarına karşı sorumluluğu sınırlandırılmamıştır.
- Limited şirkette ortaklar şirket borçlarından sorumlu olmayıp yalnızca taahhüt ettikleri esas sermaye paylarıyla sorumludur (TTK m.573 bağlamı).

Sonuç: Sorumluluk biçimi, şirket türünün ayırt edici özelliğidir. Ortakların sorumluluğu sınırlı olan bir birlik kollektif şirket sayılamaz.

### Tanım: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Kollektif şirketi yalnızca ortakların sorumluluğunun sınırsız olmasıyla tanımlamak; tanımda ticari işletme amacı ve ticaret unvanı unsurları da aranır.
- Ticari amaç taşımayan bir birliği kollektif şirket saymak; bu durumda tanım koşulu gerçekleşmemiş olur.
- Tüzel kişinin ortak olduğu bir şirketi kollektif şirket olarak kabul etmek; m.211 yalnızca gerçek kişiler arasında kurulmayı öngörür.
- Limited şirketteki sınırlı sorumluluk ile kollektif şirketteki sınırsız sorumluluğu karıştırmak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Tüzel kişilerin tasfiyeye girmiş ya da tasfiye edilmiş olmalarının, kanuni temsilcilerin tasfiye öncesi dönemdeki sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı, bu bağlamda kollektif şirket tanımına ve ortakların sorumluluğuna dayanıldığı görülmektedir. (13. Daire, 2020/3170 E., 2024/2062 K., 08.05.2024; 13. Daire, 2020/3168 E., 2024/2061 K., 08.05.2024)
- Kollektif şirketin tanımının TTK m.211'deki haliyle aynen alındığı ve bu tanıma dayanılarak uyuşmazlığın çözüldüğü kabul edilmektedir. (Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi, 2023/1335 E., 2024/137 K., 15.02.2024; 2019/96 E., 2022/17 K., 24.02.2022)

### Nasıl ispat edilir?

- Kollektif şirket niteliğini iddia eden taraf, şirketin ticari işletme amacıyla kurulduğunu, ticaret unvanı kullandığını ve ortaklarının gerçek kişi olduğunu ticaret sicili kaydı ve şirket sözleşmesiyle ispatlar.
- Ortaklardan birinin sorumluluğunun sınırlandırıldığını ileri süren taraf, bunu şirket sözleşmesi ve ticaret sicili kaydıyla ispatlamalıdır; sorumluluk sınırlaması ancak bu şekilde kabul edilir.
- Şirketin tüzel kişi ortağı bulunduğu iddiası, ortak kaydı ve sicil bilgileriyle değerlendirilir; kollektif şirket tanımına uymadığı savunması karşı tarafça ileri sürülebilir.
- Şirketin ticari işletme yürüttüğünü iddia eden taraf, faaliyet belgeleri ve ticari işlemlerle bu iddiasını ispatlar.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6102 sayılı Kanun m.124](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-124): Ticaret şirketlerinin türlerini sayar ve kollektif şirketi şahıs şirketi olarak nitelendirir; m.211 tanımı bu sınıflandırma içinde okunur.
- [6102 sayılı Kanun m.125](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-125): Ticaret şirketlerinin tüzel kişiliğini düzenler; kollektif şirketin tüzel kişiliği bu hükümle belirlenir.
- 6098 sayılı Kanun m.620: Adi ortaklık tanımını içerir; kollektif şirket tanımındaki birleşme ve ortak amaç unsurları ile adi şirket arasındaki ilişkiyi kurar.
- [6102 sayılı Kanun m.212](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-212): Kollektif şirkette ortakların şirket borçlarından sorumluluğunu düzenler; m.211'deki sınırlandırılmama ilkesinin uygulamasıdır.

## [TTK m.212 — Şekil](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-212)

TTK m.212, kollektif şirket sözleşmesinin şekline ilişkindir: sözleşmenin yazılı yapılması, imzaların noterce onaylanması veya sözleşmenin ticaret sicili müdürü ya da yardımcısı huzurunda imzalanması ve kuruluş sırasında sözleşmeyi içeren kâğıtlardan değerli kâğıt bedeli alınmaması konularını düzenler. Hüküm kollektif şirketin kuruluşunda şirket sözleşmesi bakımından uygulanır. Sözleşmenin içeriğini ve ortakların kayıt serbestisini düzenlemez (m.213). Tescil ve ilanı, şirketin sicile tescilini ve tüzel kişilik kazanmasını düzenlemez (ilgili TTK hükümleri). Ortakların sözleşmeye aykırı davranışlarının ve şirket borçlarının sorumluluğu da bu maddenin konusu değildir.

### Şekil: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Kollektif şirket sözleşmesi**: Kollektif şirketin kuruluşunu ve iç ilişkilerini düzenleyen, ortakların birlikte imzaladığı kurucu sözleşmedir. Şekil şartları ticaret şirketi kuruluş şekli olarak geçerlilik koşuludur.
- **Noter onayı (tasdik)**: Sözleşmedeki imzaların noter tarafından onaylanmasıdır. Sözleşmenin tamamının noterde düzenlenmesi değil, imzaların onaylanması yeterlidir.
- **Ticaret sicili müdürü huzurunda imza**: Ortakların sözleşmeyi ticaret sicili müdürü veya yardımcısı önünde imzalamasıdır. Bu yol seçildiğinde ayrıca noter onayı aranmaz.
- **Değerli kâğıt bedeli**: Kâğıtlar üzerinden alınan harç niteliğindeki mali yükümlülüktür. Madde, kuruluşta şirket sözleşmesini içeren kâğıtlar bakımından bu bedelin alınmamasını öngörür.

### Şekil: hangi şartlar aranır?

- Kollektif şirket sözleşmesinin yazılı olarak hazırlanması gerekir; sözlü ya da örtülü beyanla kurulan kollektif şirket sözleşmesi geçerli olmaz.
- Sözleşmedeki imzaların noterce onaylanması veya sözleşmenin ticaret sicili müdürü ya da yardımcısı huzurunda imzalanması gerekir; bu iki yoldan biri seçilmelidir.
- Yazılı şekil ile imza tasdiki birlikte aranır; yalnızca yazılı metin ya da yalnızca imza tasdiki yeterli değildir.
- Kuruluşta şirket sözleşmesini içeren kâğıtlar üzerinden değerli kâğıt bedeli alınmaması gerekir.

### Şekil: hangi sonuçları doğurur?

- Yazılı şekil ve imza tasdiki koşulları birlikte yerine getirilmezse kollektif şirket sözleşmesi geçerli olarak kurulmaz ve şirket tüzel kişilik kazanamaz.
- Şekil şartlarına uyularak yapılan sözleşme, şirketin kuruluşu için geçerlilik şartını sağlar.
- Kuruluşta şirket sözleşmesini içeren kâğıtlardan değerli kâğıt bedeli alınmaz.
- Şekil noksanlığı, şirketin kuruluşu bakımından geçerlilik sorunu doğurur; sözleşmenin şekle aykırı kısımlarının kısmi batıl olup olmadığı genel borçlar hukuku kurallarına göre değerlendirilir.

### Ticaret sicili müdürü huzurunda imza ile noter onayı arasındaki fark nedir?

- Sözleşme ticaret sicili müdürü veya yardımcısı huzurunda imzalanır. Bu durumda ayrıca noter onayı aranmaz.
- Sözleşme sicil müdürü huzurunda imzalanmamışsa imzaların noterce onaylanması gerekir.

Sonuç: İki yol alternatiftir; biri yerine getirildiğinde şekil şartı tamamlanmış olur.

### Kuruluş işlemi ile sonraki değişiklikler arasındaki fark nedir?

- Kuruluşta şirket sözleşmesini içeren kâğıtlar değerli kâğıt bedeline tabi değildir.
- Kuruluş dışındaki işlemler için bu muafiyet hükmü uygulanmaz.

Sonuç: Muafiyet yalnız kuruluş sırasında sözleşme kâğıtları için geçerlidir.

### Şekil: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Kollektif şirket sözleşmesini yalnızca yazılı yapmak ve imzaları onaylatmamak yeterli sanılmamalıdır; iki şart birlikte aranır.
- Sicil müdürü huzurunda imza ile noter onayının birlikte aranacağını düşünmek hatadır; bunlar alternatiftir.
- Adi şirkete ilişkin şekil serbestisini kollektif şirkete uygulamak hatalıdır.

### Nasıl ispat edilir?

- Kollektif şirketin geçerli kurulduğunu ileri süren taraf, sözleşmenin yazılı olduğunu ve imzaların noter onaylı ya da sicil müdürü huzurunda atılmış olduğunu belgelemekle yükümlüdür.
- Noter onaylı sözleşme ya da ticaret sicili müdürlüğünce düzenlenen imza kaydı, şekil şartının yerine getirildiğini gösteren başlıca belgelerdir.
- Şekle uyulmadığını ileri süren taraf, imzaların onaylanmadığını ya da sicil huzurunda atılmadığını ispatlamakla yükümlüdür.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6102 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.12](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-12): Sözleşmelerin şekline ilişkin genel kuralı koyar; kanunda aksi öngörülmedikçe sözleşmenin geçerliliği bir şekle bağlı değildir, kanunda öngörülen şekil ise kural olarak geçerlilik şeklidir.
- [6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.213](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-213): Ortakların emredici hükümlere aykırı olmamak şartıyla şirket sözleşmesine kayıt koyabilmesini düzenler; m.212 ise bu sözleşmenin şeklini belirler.
- [6102 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.620](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-620): Adi şirket sözleşmesinde şekil şartı bulunmadığını belirtir; kollektif şirketteki sıkı şekil kuralıyla karşılaştırma için bağlantılıdır.

## [TTK m.213 — Zorunlu kayıtlar](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-213)

TTK m.213, kollektif şirket sözleşmesinin zorunlu içeriğini sayar: ortakların kimlik ve yerleşim bilgileri, şirketin kollektif olduğunun açıkça yazılması, ticaret unvanı ve merkezi, işletme konusu, ortakların sermaye taahhüdü ile temsile yetkililer ve imza yetkisi. Ayrıca ortakların emredici hükümlere aykırı olmamak kaydıyla sözleşmeye ihtiyari kayıt koyabilmesini düzenler. Madde kollektif şirketin tüzel kişilik kazanması için gereken tescil ve ilanı düzenlemez (m.215). Şirket sözleşmesinin noterce onayı ve tescil için başvuru usulü de bu maddenin konusu değildir (m.215). Sermaye ve kişisel emek konusunun ayrıntılı rejimi, komandit ve diğer ticaret şirketlerine ilişkin şekil kuralları ile sözleşmenin geçersizliği sonuçları da bu maddede düzenlenmemiştir.

### Zorunlu kayıtlar: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Zorunlu sözleşme kaydı**: Kanunun birinci fıkrada sayarak yazılmasını şart koştuğu, sözleşmede bulunmazsa eksik kalan unsurlar. Bu kayıtlar sözleşmenin asgari içeriğini oluşturur.
- **İhtiyari kayıt**: Ortakların ikinci fıkra uyarınca diledikleri gibi sözleşmeye koyabildikleri kayıtlar. Bunlar kar ve zararın paylaşımı, ortaklar arası ilişkiler veya şirketin süresi gibi konuları kapsayabilir ve emredici hükümlere aykırı olamaz.
- **Emredici hüküm**: Taraf iradesiyle değiştirilemeyen kanun hükmü. Ortaklar bu tür hükümlere aykırı kayıt koyamaz; aksi halde kayıt hukuken geçerli olmaz.
- **İşletme konusu**: Şirketin faaliyet alanını gösteren konu. Madde, konunun esaslı noktalarının belirtilmiş ve tanımlanmış olmasını ister; yalnız genel bir ifade yeterli değildir.
- **Temsile yetkili kişi**: Şirketi üçüncü kişilere karşı temsil edebilen ortak veya kişi. Sözleşmede adı ve soyadı ile münferiden mi müşterek mi imza yetkisi olduğu belirtilir.
- **Kişisel emek**: Ortağın sermaye yerine koyduğu iş ve hizmet katkısı. Sözleşmede niteliği, kapsamı ve değerinin yazılması gerekir.

### Zorunlu kayıtlar: hangi şartlar aranır?

- Sözleşmede her ortağın ad ve soyadı, yerleşim yeri ve vatandaşlığının yazılması zorunludur; Türkiye'de yerleşim veya Türk vatandaşlığı aranmaz.
- Sözleşmede şirketin kollektif olduğunun açıkça yazılması zorunludur; ortakların kollektif şirket kurma iradesi bu kayıtla belirtilmelidir.
- Sözleşmede şirketin ticaret unvanı ve merkezinin yazılması zorunludur.
- Sözleşmede işletme konusunun esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış biçimde yazılması zorunludur.
- Her ortağın sermaye olarak taahhüt ettiği para miktarı yazılmalıdır; para niteliğinde olmayan sermayenin değeri ve bu değerin nasıl biçildiği de belirtilmelidir.
- Sermaye olarak kişisel emek konulmuşsa bu emeğin niteliği, kapsamı ve değeri sözleşmede yer almalıdır.
- Şirketi temsile yetkili kişilerin ad ve soyadları ile her birinin tek başına mı yoksa birlikte mi imza yetkisi bulunduğu sözleşmede gösterilmelidir.
- Ortakların ilave kayıtları, emredici hükümlere aykırı olmamalıdır.

### Zorunlu kayıtlar: hangi sonuçları doğurur?

- Birinci fıkradaki kayıtlardan biri sözleşmede yoksa, sözleşme bu yönden eksik kalır ve tescil için gereken şekil şartı yerine getirilmemiş olur.
- Ortakların sermaye taahhüdü, kişisel emek veya temsil yetkisi sözleşmede açıkça yazılmazsa bu konularda ortaklar arası ve üçüncü kişilere karşı belirsizlik doğar.
- İkinci fıkra uyarınca sözleşmeye konan ihtiyari kayıtlar, emredici hükümlere uygun olduğu sürece bağlayıcıdır.
- Emredici hükümlere aykırı kayıt geçersizdir ve kanun hükmü uygulanır.
- Madde kollektif şirketin doğuşunu ve tescilini düzenlemediğinden, eksik kayıt sözleşmenin tek başına tüzel kişilik doğurup doğurmayacağına ilişkin sonucu bu maddeden çıkmaz.

### Zorunlu kayıt ile ihtiyari kayıt arasındaki fark nedir?

- Birinci fıkradaki kayıtlar kanunun zorunlu koyduğu asgari içeriktir ve eksik kalırsa sözleşme bu yönden eksik sayılır.
- İkinci fıkradaki kayıtlar ortakların takdirine bırakılmıştır; yazılmaları ya da yazılmamaları serbesttir.

Sonuç: Zorunlu kayıt eksikse sözleşme bu yönden şekil ve içerik eksikliğine uğrar; ihtiyari kayıt eksikliği sonucu değiştirmez.

### Serbest kayıt ile emredici hüküm arasındaki fark nedir?

- Ortaklar sözleşmeye diledikleri kaydı koyabilir, bu özgürlük kanunun izin verdiği alanla sınırlıdır.
- Emredici bir hükme aykırı kayıt, ikinci fıkranın tanıdığı serbestliğin dışındadır.

Sonuç: Emredici hükme aykırı kayıt hukuken geçerli olmaz; aykırılık ortaklar arasındaki ilişkide kanun hükmü esas alınarak giderilir.

### Zorunlu kayıtlar: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Ortakların Türkiye'de yerleşim yeri veya Türk vatandaşlığı bulunmasını aramak; madde bunu şart koşmaz, yalnız yerleşim yeri ve vatandaşlığın yazılmasını ister.
- Şirketin kollektif olduğunu, ticaret unvanında kollektif ibaresinin bulunması veya dolaylı anlatımla kabul etmek; kanun açıkça belirtilmesini ister.
- İşletme konusunu genel bir ifade ile yetinerek esaslı noktaların belirtilmemiş sayılmasını gözden kaçırmak.
- Kişisel emeğin yalnız varlığını yazıp niteliğini, kapsamını ve değerini yazmamak; üç unsur da gereklidir.
- İkinci fıkradaki serbestliği sınırsız sanmak; emredici hükümlere aykırı kayıt geçerli olmaz.
- Temsil yetkisinde münferiden ve müşterek imza ayrımını yazmadan yalnız temsilci isimlerini kaydetmek.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Sicil müdürlüğünün, tescil başvurusunda sözleşmenin öncelikle esas ve şekil şartlarını taşıyıp taşımadığını inceleyeceği kabul edilmektedir.

### Nasıl ispat edilir?

- Sözleşmedeki zorunlu kayıtların eksiksiz yazılmış olduğunu, sözleşmeyi işleme koyan tarafın ispat eder; tescil başvurusunda bu belge esas alınır.
- Ortakların kimlik, yerleşim ve vatandaşlık bilgileri noterce onaylanmış sözleşme metninden ispatlanır.
- Sermaye olarak konulan para dışı değerlerin ve kişisel emeğin değeri, sözleşmede belirtilen biçilme yönteminden ve belgelerinden ispatlanır; bu bilgi sözleşmede yoksa ortağın katkısı tartışmalı hale gelir.
- Temsil yetkisinin münferiden mi müşterek mi olduğu, sözleşme metni ve sicil kaydından ispat edilir; aksi iddia eden taraf bunu kanıtlamakla yükümlüdür.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6102 sayılı Kanun m.211](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-211): Kollektif şirketin tanımını verir; bu maddedeki zorunlu kayıtlar o tanımdaki şirket türü için sözleşme içeriğini belirler.
- [6102 sayılı Kanun m.215](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-215): Sözleşmenin tescil ve ilanını düzenler; zorunlu kayıtlar bu tescil sırasında sicil müdürlüğünce esas ve şekil yönünden incelenir.
- [6102 sayılı Kanun m.216](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-216): Ticaret unvanına ilişkin kuralları içerir; birinci fıkranın (c) bendindeki unvan kaydının biçimini tamamlar.

## [TTK m.214 — Noksanlıklar](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-214)

TTK m.214, sözleşmesi kanuni şekle uygun yapılmamış veya sözleşmeye konması zorunlu kayıtlardan biri ya da bazıları eksik veya geçersiz olan kollektif şirketin hukuki durumunu düzenler. Bu tür şirketin adi şirket hükmünde sayılması, bu hâlde Türk Borçlar Kanunu'nun adi şirketlere ilişkin hükümlerinin uygulanması ve TTK m.12'nin saklı tutulması konularını kapsar. Hüküm, tescil yükümlülüğü yerine getirilmemiş şirketlere doğrudan uygulanmaz; bu durum m.216 kapsamındadır. Maddede süre, tutar veya oran yoktur. Tescil yükümlülüğünün ihlalinde ortakların üçüncü kişilere karşı sorumluluğu (m.216), şirketin tüzel kişiliğine ilişkin tescil ve ilan sonuçları (m.36) ve geçersizlik davaları bu maddenin kapsamı dışındadır.

### Noksanlıklar: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Adi şirket hükmü**: Kanun koyucunun, kuruluş işlemi eksik veya geçersiz olan kollektif şirketi tüzel kişilik kazanmamış bir ortaklık gibi değerlendirmesidir. Bu hâlde şirket, kollektif şirketin tüzel kişiliğinden yararlanmaz ve ortaklık ilişkisi adi şirket kurallarına bağlanır.
- **Kanuni şekle uygun olmayan sözleşme**: Kollektif şirket sözleşmesinin kanunda öngörülen yazılı şekle uyulmadan yapılmış olmasıdır. Yazılı şekil ve sicil müdürü huzurunda imza veya noter onayı gibi şekil koşullarından biri eksik kaldığında bu hâl oluşur.
- **Zorunlu kayıt**: Şirket sözleşmesine kanun gereği konması gereken unsurlardır. Bu kayıtlardan birinin veya birkaçının eksik ya da geçersiz olması m.214 kapsamındaki noksanlığı oluşturur.
- **Tescil yükümlülüğü**: Kollektif şirketin ticaret siciline tescil edilmesi zorunluluğudur. Bu yükümlülük yerine getirilmemişse m.214 değil m.216 hükmü devreye girer ve bu madde saklı kalır.

### Noksanlıklar: hangi şartlar aranır?

- Kollektif şirket sözleşmesinin kanuni şekle uygun yapılmamış olması ya da sözleşmeye konması zorunlu kayıtlardan birinin veya bazılarının eksik ya da geçersiz bulunması gerekir.
- Bu noksanlık nedeniyle şirket, kollektif şirket olarak geçerli biçimde kurulmuş sayılamaz; şirket kollektif şirket olarak tüzel kişilik kazanamaz ve adi şirket hükmünde değerlendirilir.
- Ortaklar arasındaki ilişkiye Türk Borçlar Kanunu'nun adi şirketlere ilişkin hükümleri uygulanır.
- TTK m.216 hükmü saklı kalır; tescil yükümlülüğünün yerine getirilmemesi hâlinde ortakların üçüncü kişilere karşı müteselsil sorumluluğu ayrıca değerlendirilir.
- TTK m.12 hükmü saklıdır; kollektif şirket ticari işletmeyi işletmek amacıyla kurulduğundan, gerçek kişi tacir ve tacir gibi sorumlu olanlara ilişkin kurallar bakımından bu hüküm uygulama alanı bulur.

### Noksanlıklar: hangi sonuçları doğurur?

- Kanuni şekle uyulmadan yapılan veya zorunlu kaydı eksik ya da geçersiz olan kollektif şirket, adi şirket hükmünde sayılır.
- Adi şirket hükmündeki şirket hakkında Türk Borçlar Kanunu'nun adi şirketlere ilişkin hükümleri uygulanır.
- Noksanlık tescil yükümlülüğünün yerine getirilmemesinden kaynaklanıyorsa m.214 değil m.216 esas alınır ve bu madde saklı kalır.
- TTK m.12 hükmü saklı olduğundan, kollektif şirketin ticari işletme ile ilgili yönleri bakımından bu hükmün sonuçları ayrıca değerlendirilir.
- Maddede yer alan hüküm kurucu ortaklar arasındaki ilişkiye yöneliktir; sözleşmenin iç ilişkilerde geçersizliği ve ortaklık sonuçları adi şirket kurallarına göre belirlenir.

### Kanuni şekle uygun olmayan sözleşme ile tescil yükümlülüğünün yerine getirilmemesi arasındaki fark nedir?

- Sözleşmenin kanuni şekle uygun yapılmaması veya zorunlu kayıtların eksik ya da geçersiz olması, şirket sözleşmesinin içeriğ ve şekline ilişkin bir noksanlıktır.
- Sözleşme geçerli olsa da şirketin ticaret siciline tescil edilmemesi, tüzel kişiliğin kazanılmasını engelleyen ayrı bir eksikliktir.

Sonuç: İlk hâlde m.214 uygulanır ve adi şirket hükümleri devreye girer; ikinci hâlde m.216 esas alınır ve ortaklar üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumlu olur.

### Kollektif şirket ile adi şirket arasındaki fark nedir?

- Kanuni şartları tam olarak yerine getirilmiş ve tescil edilmiş kollektif şirket tüzel kişilik kazanır.
- m.214 kapsamında noksanlığı bulunan kollektif şirket, kollektif şirket olarak geçerli sayılmaz ve adi şirket hükmündedir.

Sonuç: Adi şirket hükmündeki şirketin ortakları, şirket borçlarından TBK'daki adi şirket kurallarına göre sorumlu olur; kollektif şirket hükümleri bu şirkete uygulanmaz.

### Noksanlıklar: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Tescil yükümlülüğünün ihlalini m.214 kapsamında değerlendirip m.216 hükmünü göz ardı etmek; m.216 saklı kaldığından önce bu hükmün esas alınması gerekir.
- Şekil noksanlığı ile tescil eksikliğini aynı hüküm altında saymak; birincisinde m.214, ikincisinde m.216 öncelikli olur.
- Adi şirket hükümlerinin ortakların tüm sorumluluklarına aynen uygulanabileceğini düşünmek; m.216 saklı kaldığından üçüncü kişilere karşı sorumluluk ayrıca belirlenir.
- Maddenin kollektif şirket sözleşmesinin geçersizliğine ilişkin tüm sonuçlarını düzenlediğini sanmak; geçersizlik hâlleri ayrıca değerlendirilmelidir.
- TTK m.12'yi maddenin dışında bırakmak; ikinci fıkra gereği bu hüküm saklıdır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Tescil yükümlülüğü yerine getirilmeden şirket adına işlere başlanmışsa kollektif şirketten söz edilemeyeceği, ortakların üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumlu olacağı kabul edilmektedir.

### Nasıl ispat edilir?

- Adi şirket hükmünün uygulanmasını isteyen taraf, şirket sözleşmesinin kanuni şekle uygun yapılmadığını veya zorunlu kayıtlardan birinin eksik ya da geçersiz olduğunu sicil kayıtları ve sözleşme metni ile ispatlar.
- Ortağın tescilden önce şirket adına yaptığı işlerden doğan sorumluluk iddiasında, üçüncü kişi tescil yükümlülüğünün yerine getirilmediğini ve işin şirket adına yapıldığını belgelerle ortaya koymak zorundadır.
- Tescilin varlığı ticaret sicili kaydı ile ispatlanır; sicil kaydı tescilin kurucu niteliği nedeniyle belirleyicidir.
- Karşı taraf, sözleşmenin şekil koşullarına uyulduğunu ya da noksanlığın giderildiğini ileri sürüyorsa bu savunmayı yazılı belgeyle ispatlamak zorundadır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 6102 m.216: Tescil yükümlülüğü yerine getirilmeden şirket adına işe başlanmasında ortakların üçüncü kişilere karşı müteselsil sorumluluğunu düzenler. m.214'teki hüküm bu madde saklı kalmak kaydıyla uygulanır.
- 6102 m.12: Gerçek kişi tacir ve tacir gibi sorumlu olanlara ilişkin hükümdür. m.214'ün ikinci fıkrası uyarınca bu hüküm saklıdır.
- 6102 m.36: Ticaret siciline tescil ve ilanın sonuçlarını düzenler. Tescilin kurucu, ilanın açıklayıcı niteliği, m.214'ün kuruluş noksanlığı ile birlikte değerlendirilir.
- 6102 m.212: Kollektif şirket sözleşmesinin yazılı şekil koşulunu düzenler. Şekil noksanlığı m.214 kapsamının temel dayanağıdır.
- 6098 sayılı Kanun: Adi şirketlere ilişkin hükümleri içerir. m.214 gereğince kollektif şirkete bu hükümler uygulanır.

## [TTK m.215 — Yükümlülük](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-215)

Kollektif şirketin kuruluşunda şirket sözleşmesinin noterlikçe onaylı bir suretinin ticaret siciline verilmesi ve şirketin tescilinin istenmesi yükümlülüğünü düzenler. Sözleşmenin 213. madde uyarınca zorunlu kayıtlarının tescil ve ilanı ile suretin sicil müdürlüğünde saklanmasını kapsar. Ek cümleyle, sözleşmenin ticaret sicili müdürü veya yardımcısı huzurunda imzalanması hâlinin de aynı tescil ve ilan sonucuna bağlandığı belirtilir. Kanun, kollektif şirket dışındaki ticaret şirketlerinin kuruluş usulünü düzenlemez. Tescil istemine yetkili kişilerin ayrıntısı ile sicil müdürünün inceleme yetkisi (TTK m.32, m.33) bu maddede yer almaz. Tescilin hukuki etkileri (TTK m.36) ve tescil talebinin usulü (TTK m.27, m.29) de bu maddenin konusu değildir.

### Yükümlülük: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Şirket sözleşmesinin noterlikçe onaylı suret**: Kollektif şirket sözleşmesinin noter onayını taşıyan ve tescil başvurusuna eklenen örneğidir. Tescil yükümlülüğü bu suretin ticaret siciline verilmesine bağlıdır.
- **Tescil istemi**: Kurucuların şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret siciline başvurarak şirketin siciline geçirilmesini talep etmesidir. Bu yükümlülük kurucular tarafından yerine getirilir.
- **Zorunlu sözleşme kayıtları**: TTK m.213 uyarınca kollektif şirket sözleşmesinde bulunması gereken kayıtlardır. Sicil müdürlüğü tarafından tescil ve ilan edilir; bu kayıtların eksik olması tescilin reddine yol açabilir.
- **Sicil müdürü huzurunda imza**: Sözleşmenin ticaret sicili müdürü veya yardımcısının huzurunda imzalanmasıdır. Noter onayı yerine geçen bir usul olarak ek cümleyle maddeye eklenmiştir.

### Yükümlülük: hangi şartlar aranır?

- Kollektif şirketin kurucularının şirket sözleşmesini imzalamış olması ve sözleşmenin noter onayını almış olması veya sözleşmenin ticaret sicili müdürü ya da yardımcısı huzurunda imzalanmış olması gerekir.
- Kurucular, noter onayı tarihinden itibaren on beş gün içinde sözleşmenin noterlikçe onaylı bir suretini şirket merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret siciline vermelidir.
- Kurucular bu suretle birlikte şirketin tescilini istemelidir.
- Sözleşmenin zorunlu kayıtlarının sicilde tescil ve ilan edilebilmesi için bu kayıtların sözleşmede yer alması gerekir.

### Yükümlülük: hangi sonuçları doğurur?

- Kurucular, noter onayı tarihinden itibaren on beş gün içinde suret vermek ve tescil istemek zorundadır.
- Süresinde tescil istemi yapıldığında sözleşmenin suretini sicil müdürlüğü saklar ve 213. madde kapsamındaki zorunlu kayıtlar tescil ve ilan olunur.
- Sözleşme ticaret sicili müdürü veya yardımcısı huzurunda imzalanmışsa aynı şekilde suret saklanır ve tescil ile ilan sağlanır.
- Süre içinde tescil istenmezse kurucular yükümlülüklerini ihlal etmiş olur. Maddede bu durumun sonucu ayrıca düzenlenmemiştir.

### Noter onaylı imza ile sicil müdürü huzurunda imza arasındaki fark nedir?

- Sözleşmenin noter onayı ile imzalanması, on beş günlük sürenin başlangıcını noter onay tarihine bağlar.
- Sözleşmenin ticaret sicili müdürü veya yardımcısı huzurunda imzalanması, noter onayı yerine geçen bir usuldür ve süre bu tarihe bağlanır.

Sonuç: Her iki hâlde de sureti sicil müdürlüğü saklar ve tescil ile ilan sağlanır. Maddenin metni iki usulü aynı tescil yükümlülüğüne bağlar.

### Sözleşmenin zorunlu kayıtları ile diğer hususlar arasındaki fark nedir?

- TTK m.213 uyarınca sözleşmede bulunması zorunlu olan kayıtlar tescil ve ilan olunur.
- Kanunun emrettiği diğer hususlar da tescil ve ilan kapsamına girer.

Sonuç: Tescil ve ilan kapsamı yalnız isteğe bağlı sözleşme kayıtlarıyla sınırlı değildir.

### Yükümlülük: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Noter onayını sözleşmenin içerik denetimi sayarak noterden sözleşme maddelerinin geçerliliğini beklemek; noter yalnız imzayı tasdik eder.
- Ek cümlede yer alan sicil müdürü huzurunda imzalama usulünü noter onayından ayrı bir süre ya da farklı tescil yükümlülüğü saymak; maddede aynı tescil ve ilan sonucuna bağlanmıştır.
- On beş günlük süreyi kurucuların imza tarihinden değil noter onay tarihinden başlatmak.
- Kollektif şirkete ilişkin on beş günlük süreyi limited ya da anonim şirketteki otuz gün ya da üç ay süreleriyle karıştırmak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Ticaret sicili müdürlüğünün tescil talebini incelerken yalnız kanuni şartların varlığına, sözleşmenin emredici hükümlere uygunluğuna ve zorunlu içeriğe baktığı kabul edilmektedir.
- Noterin imza onayında yalnız imzanın kurucuya veya temsilciye ait olduğunu tasdik ettiği, sözleşme içeriğini değerlendirmediği kabul edilmektedir.
- Süresinde tescil istenmeyen hâllerde sicil müdürünün resen tescil yapamayacağı, kurucuları tescil ya da gerekli düzeltmeyi yapmaya davet edeceği kabul edilmektedir.

### Nasıl ispat edilir?

- Tescil istemini yapması gereken kurucular olduğundan, süresinde suretin verildiğini ve tescil istemini ispat yükü kurucuya aittir; bunu sicil kaydı, başvuru dilekçesi veya sicil müdürlüğü alındısı ile ispatlar.
- Noter onay tarihi, on beş günlük sürenin başlangıcını belirlediğinden bu tarih noter onay belgesi ile ispatlanır.
- Sözleşme ticaret sicili müdürü veya yardımcısı huzurunda imzalanmışsa bu usul sicil müdürlüğünün tutanağı ile ispatlanır.
- Sözleşmenin zorunlu kayıtlarını içerdiği, tescil edilecek içeriğin sözleşmede yer aldığı belge ile ispatlanır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 6102 m.213: Sözleşmede bulunması zorunlu kayıtları belirler. Bu maddede tescil ve ilan edilecek içeriğin kapsamını oluşturur.
- 6102 m.27: Tescilin kural olarak istem üzerine gerçekleşmesi ilkesini koyar. Kollektif şirkette tescil de bu ilkeye bağlı olarak talep edilir.
- 6102 m.36: Tescil ve ilanın üçüncü kişiler bakımından doğurduğu hukuki sonuçları düzenler. Bu madde tescili zorunlu kılar, sonuçlarını belirler.
- 6102 m.33: Tescil istemi süresinde yapılmayan ya da tescilden kaçınılan hâllerde uygulanacak idari yaptırım ve mahkeme yolunu düzenler.

## [TTK m.216 — Yükümlülüğün yerine getirilmemesi](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-216)

6102 sayılı Kanun'un 216. maddesi, tescil yükümlülüğü yerine getirilmeden şirket adına işe başlanmasının ve tescilsiz ya da şirket türünü gösteren kaydı bulunmayan ortak unvanın doğurduğu üçüncü kişilere karşı sorumluluğu düzenler. Kural, kollektif şirketi ve bu şirket hükümlerine tabi olan adi ortaklığa benzer biçimde ortak unvan altında faaliyet gösteren ortakları bağlar. Hüküm ortakların üçüncü kişilere karşı müteselsil sorumluluğunu kurar. Maddenin düzenlemediği konular: kollektif şirketin tescil yükümlülüğü ve tescilin şekli (m.205 ve devamı), şirketin tüzel kişiliği ve ortakların iç ilişkisi, tescil öncesi şirketin yerine getirdiği işlemlerin hukuki sonuçları ve sorumlu ortağın şirketten rücu hakkı; ayrıca ticaret unvanının korunması ve yanıltıcı unvan kullanımının yaptırımı (m.40 ve devamı) bu maddede değil, başka maddelerde yer alır.

### Yükümlülüğün yerine getirilmemesi: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Tescil yükümlülüğü**: Kollektif şirketin ticaret siciline tescil edilmesi zorunluluğudur. Tescil yapılmadan şirket adına girişilen işler bu maddenin sorumluluk rejimine tabi tutulur.
- **Müteselsil sorumluluk**: Ortakların her birinin şirketin borcunun tamamından üçüncü kişiye karşı ayrı ayrı sorumlu olması halidir. Sorumluluk ortakların payına göre bölünmez; alacaklı dilediği ortaktan tamamını isteyebilir.
- **Ortak unvan**: Birden fazla kişinin birlikte kullandığı ortak bir ticaret unvanıdır. Bu maddede, kollektif şirket sözleşmesi bulunmasa ve şirketin türünü gösteren bir kayıt içermese bile üçüncü kişilerle işlem yapılmasına ya da haksız fiile yol açan unvan kullanımı anlamına gelir.
- **Giriştikleri işler**: Ortakların şirket adına yaptıkları işlemler ve üstlendikleri fiilî eylemlerdir. Üçüncü kişiye karşı doğan borçlar ve haksız fiilden doğan tazminat yükümlülükleri bu kapsamdadır.

### Yükümlülüğün yerine getirilmemesi: hangi şartlar aranır?

- Şirket adına işe başlanmış olması gerekir: kollektif şirketin tescil yükümlülüğü yerine getirilmeden, şirket adına fiilen iş görülmüş olmalıdır (fıkra 1).
- Tescil yükümlülüğünün yerine getirilmemiş olması gerekir; sicile kayıt yapılmadan işe başlanmış bulunmalıdır (fıkra 1).
- Alternatif hal olarak, bir kollektif şirket sözleşmesi bulunmamalı, şirketin türünü gösteren bir kayıt da içerilmemiş olmalıdır; ortak bir unvan altında üçüncü kişilerle işlem yapılmış ya da onlara karşı haksız bir fiil işlenmiş bulunmalıdır (fıkra 2).
- Fıkra 2 bakımından, kollektif şirket sözleşmesinin yapılmamış olması ve türü gösteren kaydın bulunmaması bir arada gerçekleşmiş olabilir; bu durumda unvanın ortak olması ve üçüncü kişiyle işlem ya da haksız fiil bulunması yeterlidir.
- Üçüncü kişiye karşı doğan bir alacak, borç ya da zarar bulunmalıdır; ortakların bu sorumluluğu ancak bu alacak, borç ya da zarara bağlı olarak doğar.

### Yükümlülüğün yerine getirilmemesi: hangi sonuçları doğurur?

- Tescil yükümlülüğü yerine getirilmeksizin şirket adına işe başlanmışsa, ortaklar giriştikleri işlerden dolayı üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumludur.
- Kollektif şirket sözleşmesi yapılmadan, şirketin türünü gösteren bir kayıt bulunmasa bile ortak bir unvan altında üçüncü kişilerle işlem yapılmışsa aynı sorumluluk doğar.
- Ortak bir unvan altında üçüncü kişiye karşı haksız bir fiil işlenmişse, bu fiilden doğan zarardan dolayı ortaklar müteselsilen sorumlu olur.
- Tescil yapılmış ve şirket türünü gösteren kayıt bulunan bir şirkette, bu madde uygulanmaz; sorumluluk şirket tüzel kişiliğine ve kollektif şirkete ilişkin genel hükümlere göre belirlenir.
- Üçüncü kişinin ortaklardan birine karşı alacak ileri sürmesi, öteki ortakların sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; müteselsil sorumluluk nedeniyle alacaklı ortakların her birinden tamamını isteyebilir.
- Ortaklar arasındaki iç ilişkide, sorumlu ödemeyi yapan ortağın diğer ortaklara karşı rücu hakkı bulunup bulunmadığı bu maddede düzenlenmemiştir.

### Fıkra 1 ile fıkra 2 arasındaki fark nedir?

- Fıkra 1, tescil yükümlülüğü yerine getirilmeden şirket adına işe başlanmasını konu alır; ölçüt, işe başlanmış olmasıdır.
- Fıkra 2, kollektif şirket sözleşmesinin yapılmaması ve şirket türünü gösteren kaydın bulunmaması halidir; ölçüt, ortak bir unvan kullanılmış olması ve üçüncü kişiyle işlem yapılması ya da haksız fiil işlenmesidir.

Sonuç: Her iki halde de sonuç aynıdır: ortaklar üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumludur. Fıkra 2 hâlinde ayrıca sözleşmenin ve türü gösteren kaydın bulunmaması aranır.

### Tescil öncesi işlem ile tescil sonrası işlem arasındaki fark nedir?

- Tescilden önce şirket adına girişilen işler bu maddenin kapsamına girer.
- Tescilden sonra yapılan işlemler için bu hükme başvurulmaz; şirket tescil edilmiş olduğundan tüzel kişilik ve kollektif şirket hükümleri geçerlidir.

Sonuç: Tescil öncesi işlerde ortaklar üçüncü kişiye karşı müteselsil sorumlu olur; tescil sonrasında sorumluluk şirketin borcu olarak şirket malvarlığına göre değerlendirilir.

### Fıkra 2 kapsamındaki haksız fiil ile sözleşmeye dayalı işlem arasındaki fark nedir?

- Ortak unvan altında üçüncü kişiye karşı haksız fiil işlenmesi halinde sorumluluk, haksız fiilden doğan zarardan kaynaklanır.
- Ortak unvan altında üçüncü kişiyle işlem yapılması halinde sorumluluk, sözleşmeden doğan borçtan kaynaklanır.

Sonuç: Her iki durumda da ortakların müteselsil sorumluluğu aynıdır; kaynağı farklı olan alacak ya da tazminat talebi, aynı sorumluluk düzenine tabi kılınır.

### Yükümlülüğün yerine getirilmemesi: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Tescil yükümlülüğü yerine getirilmemiş olmasını, şirketin tüzel kişiliğinin hiç doğmadığı sonucuna bağlayıp sorumluluğu tamamen reddetmek; madde ortakların müteselsil sorumluluğunu doğrudan kurar.
- Fıkra 2 hükmünü yalnız haksız fiil halinde uygulamak; madde üçüncü kişiyle yapılan işlemi de kapsar.
- Sorumluluğu ortakların paylarına göre bölüştürmek; sorumluluk müteselsildir, alacaklı herhangi bir ortaktan tamamını isteyebilir.
- Kollektif şirket sözleşmesinin yapılmamış olmasını tek başına yeterli sayıp unvanın ortak olup olmadığını ve üçüncü kişiyle işlemi aramamak; fıkra 2 bu unsurların birlikte bulunmasını gerektirir.
- Tescil sonrası işlemler için de bu maddeye dayanmak; madde tescil yapılmadan işe başlanmasını ve türü gösteren kaydın bulunmamasını konu alır.

### Nasıl ispat edilir?

- Tescil yükümlülüğünün yerine getirilmediğini ve şirket adına işe başlandığını ileri süren üçüncü kişi, bu olguları ispatla yükümlüdür; ticaret sicili kaydının bulunmadığı bilgisi ve işlemin şirket adına yapıldığına ilişkin belgeler bu ispata elverişlidir.
- Ortak unvan altında işlem yapıldığını ya da haksız fiil işlendiğini ileri süren kişi, unvanın ortak olduğunu ve işlemin ya da fiilin bu unvan altında gerçekleştiğini ispatlamalıdır; sözleşme, fatura, sipariş belgesi ve tanık bu konuda kullanılabilir.
- Ortaklardan birinin, kendisinin bu işe katılmadığını ya da işlemde ortak olmadığını savunması halinde, bu savunmayı ileri süren ortak ispat yükü altındadır.
- Kollektif şirket sözleşmesinin bulunmadığını ve türü gösteren bir kaydın yer almadığını ileri süren taraf, bu olguları ispatla yükümlüdür; ticaret sicili kayıtları ve unvan bilgisi bu konuda temel delildir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [6102 sayılı Kanun m.205](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-205): Kollektif şirketin tescile tabi olduğunu ve tescil yükümlülüğünü düzenler; bu maddedeki sorumluluğun tetiklendiği tescil eksikliğinin hukuki zemini budur.
- [6102 sayılı Kanun m.40](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/6102-sayili-turk-ticaret-kanunu/madde-40): Ticaret unvanının kullanılmasına ve yanıltıcı unvan kullanımına ilişkin genel düzenlemeyi içerir; ortak unvan kullanımının sınırını belirlemede bağlantılıdır.

## Konuda geçen kararlar

- 2019/96 E., 2022/17 K., 24.02.2022 (m.211)
- 13. Daire, 2020/3170 E., 2024/2062 K., 08.05.2024 (m.211)
- 13. Daire, 2020/3168 E., 2024/2061 K., 08.05.2024 (m.211)
- Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi, 2023/1335 E., 2024/137 K., 15.02.2024 (m.211)

---

Bu konudaki maddelerde bilinen en yeni değişiklik: 15.07.2016 (m.212).
Bu metin eğitim amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Bağlayıcı olan madde metnidir; alıntılarken maddenin güncel hâlini teyit edin.
Kaynak: https://www.hukuksalegitim.com/konu/ticaret-hukuku/sirketin-niteligi-ve-kurulusu