3. İslamiyet Sonrası - 2

Özgün soru denemeleri, konu özeti ve sınav taktikleri.

Konu Hakkında Hızlı Bilgi

Konu Özeti: Önemli Nokta 1: Büyük Selçuklu Devleti'nde uygulanan İkta sistemi, Osmanlı'daki tımar sisteminin öncülüdür ve temel felsefesi toprağın çıplak mülkiyetini (rakabe) devlette tutmaktır. Bu sistemde görevliye (iktadara) verilen yetki, mülkiyetin devri değil, sadece o bölgenin vergi gelirlerinin tahsisidir. İkta sahibi bu vergiler karşılığında askeri yükümlülüklerini yerine getirir. İkta konusu olan topraklar mülk arazi statüsünde olmadığı için, ikta sahibi bu toprakları satamaz, bağışlayamaz veya vasiyetle devredemez. Ancak görevlinin ölümü halinde, devletin takdiriyle tasarruf hakkı belirli şartlarla yakınlarına geçebilmektedir. Mülkiyetin devredilemezliği kuralı, devletin toprak üzerindeki otoritesini korumayı amaçlar.

Örnek Çıkmış Sorular

Soru 1

Büyük Selçuklu Devleti'nde tarım topraklarının yönetimi ve askeri sistemin finansmanı amacıyla uygulanan "İkta" sistemi, mülkiyetin devlette kalması esasına dayanmaktadır. İkta sahibi olan bir ordu komutanının yetkileri ve toprağın hukuki statüsü dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu sistemin temel işleyişiyle bağdaşmaz?

A)İkta sahibi, kendisine tahsis edilen arazinin rakabe mülkiyetine değil, sadece o bölgeden devlet adına vergi toplama ve yararlanma hakkına sahiptir.

B)Toplanan vergilerin bir kısmı ile ikta sahibi kendi geçimini sağlar, geri kalanıyla ise "cebelü" adı verilen tam teçhizatlı atlı askerler yetiştirerek orduya katılır.

C)İkta sistemi sayesinde devlet, hazinesinden doğrudan nakit harcama yapmadan büyük bir askeri gücü hazır tutma imkanı bulmuştur.

D)İkta sahibi, tasarrufunda bulunan toprakları dilediği zaman bir başka şahsa mülk olarak satabilir veya mirasçılarına tam mülkiyet olarak devredebilir.

E)Toprağın mazeretsiz olarak boş bırakılması veya üretimden çekilmesi durumunda, devlet kamu yararını gözeterek ikta hakkını geri alma yetkisine sahiptir.

Çözüm

Büyük Selçuklu Devleti'nde uygulanan İkta sistemi, Osmanlı'daki tımar sisteminin öncülüdür ve temel felsefesi toprağın çıplak mülkiyetini (rakabe) devlette tutmaktır. Bu sistemde görevliye (iktadara) verilen yetki, mülkiyetin devri değil, sadece o bölgenin vergi gelirlerinin tahsisidir. İkta sahibi bu vergiler karşılığında askeri yükümlülüklerini yerine getirir. İkta konusu olan topraklar mülk arazi statüsünde olmadığı için, ikta sahibi bu toprakları satamaz, bağışlayamaz veya vasiyetle devredemez. Ancak görevlinin ölümü halinde, devletin takdiriyle tasarruf hakkı belirli şartlarla yakınlarına geçebilmektedir. Mülkiyetin devredilemezliği kuralı, devletin toprak üzerindeki otoritesini korumayı amaçlar.

Devamını Görmek İster misin?

Tüm soruların çözümlerine, yapay zeka destekli konu anlatımlarına ve akıllı denemelere erişmek için ücretsiz kayıt ol.