---
title: "Vergi incelemeleri — Vergi ve Vergi Usul Hukuku konu anlatımı"
course: "Vergi ve Vergi Usul Hukuku"
law: "Vergi Usul Kanunu"
articles: "VUK m.134–141"
last_amended: "2021-10-14"
compiled: "2026-10-21"
jurisdiction: "TR"
source: "https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/vergi-incelemeleri"
publisher: "Hukuksal Eğitim"
language: "tr"
---

# Vergi incelemeleri

Vergi ve Vergi Usul Hukuku › VUK › Vergilendirme › Yoklama ve inceleme — [Vergi ve Vergi Usul Hukuku](https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku)

## Kısaca

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 134. maddesi, vergi incelemesinin amacını tanımlamakta; incelemeye yetkili kılınanların, gerektiğinde işletmeye dahil iktisadi kıymetlerin fiili envanterini yapabilmesini ve beyannamelerde gösterilmesi gereken unsurları tetkik edebilmesini düzenlemektedir. VUK m.135, vergi incelemesinin hangi görevliler tarafından yapılabileceğini, yani inceleme yetkisinin kimde bulunduğunu düzenler.

## Kapsam

Bu konu, Vergi Usul Kanunu m.134–141 hükümlerini kapsar: maksat, incelemeye yetkililer, hüviyet ibrazı, incelemeye tabi olanlar, inceleme zamanı, incelemenin yapılacağı yer, incelemede uyulacak esaslar, inceleme tutanakları.

- [VUK m.134 — Maksat](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-134)
- [VUK m.135 — İncelemeye yetkililer](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-135)
- [VUK m.136 — Hüviyet ibrazı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-136)
- [VUK m.137 — İncelemeye tabi olanlar](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-137)
- [VUK m.138 — İnceleme zamanı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-138)
- [VUK m.139 — İncelemenin yapılacağı yer](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-139)
- [VUK m.140 — İncelemede uyulacak esaslar](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-140)
- [VUK m.141 — İnceleme tutanakları](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-141)

## [VUK m.134 — Maksat](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-134)

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 134. maddesi, vergi incelemesinin amacını tanımlamakta; incelemeye yetkili kılınanların, gerektiğinde işletmeye dahil iktisadi kıymetlerin fiili envanterini yapabilmesini ve beyannamelerde gösterilmesi gereken unsurları tetkik edebilmesini düzenlemektedir. Ayrıca fiili envanter sırasında doğan ve incelemeyi yapan tarafından tasdik edilen giderlerin Hazinece mükellefe ödeneceğini hükme bağlamaktadır. Madde, vergi incelemesini yürüten yetkili kişi ve mükellef ilişkisi bakımından uygulanır. Maddenin düzenlemediği konular şunlardır: incelemeye yetkili memurların görev ve yetkileri ile inceleme usulü (m.134 dışındaki VUK hükümleri ve ilgili mevzuat), vergi incelemesinin yapılacağı takvim ve süreler, incelemeye dayanak vergi tarhı ve tebliğ işlemleri (VUK'un tarh ve tebliğ hükümleri), defter ve belgelerin ibraz yükümlülüğü ile bunların ibraz edilmemesinin yaptırımları (VUK'un ilgili hükümleri), ve incelemeye bağlı vergi cezaları ile uzlaşma (VUK ve Vergi Cezalarının Uzlaşma Yoluyla Ödenmesi Hakkında ilgili hükümler).

### Maksat: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Vergi incelemesi**: Ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak amacıyla yürütülen inceleme faaliyetidir. Maddenin birinci fıkrası bu amacı tanımlamaktadır.
- **Fiili envanter**: İşletmeye dahil iktisadi kıymetlerin fiilen sayılarak kayda uygunluğunun tespit edilmesi işlemidir. Yalnız lüzum görüldüğünde inceleme kapsamına alınabilir; her incelemede zorunlu değildir.
- **Beyannamelerde gösterilmesi gereken unsurların tetkiki**: Mükellefin beyannamelerinde yer alması gereken matrah ve vergi unsurlarının doğruluğunun incelenmesidir. Madde bu tetkiki fiili envanterle birlikte sayılan ek bir inceleme alanı olarak düzenler.
- **Tasdik edilen giderler**: Fiili envanterin yapılmasının gerektirdiği ve incelemeyi yapan tarafından onaylanan harcamalardır. Bu giderler Hazinece mükellefe ödenir; sıradan inceleme masrafı değildir.

### Maksat: hangi şartlar aranır?

- Ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak amacıyla bir vergi incelemesi yürütülmüş olmalıdır.
- Fiili envanter yapılabilmesi için incelemeye yetkili olanların lüzum görmesi bulunmalıdır.
- Fiili envanterin kapsamı işletmeye dahil iktisadi kıymetlerle sınırlı olmalıdır.
- Beyannamelerde gösterilmesi gereken unsurların tetkiki de inceleme kapsamına alınabilir; bu alan için ayrı bir lüzum kararı aranmalıdır.
- Fiili envanterin gerektirdiği giderlerin incelemeyi yapan tarafından tasdik edilmiş olması gerekir.
- Tasdik edilen giderlerin mükellefe ödenebilmesi için Hazinenin bu giderleri karşılaması gerekir.

### Maksat: hangi sonuçları doğurur?

- Fiili envanter gerektiğinde yapılır ve envanter kapsamındaki işletme kıymetleri üzerinden inceleme sürdürülür.
- Lüzum görülmediğinde fiili envanter yapılmaz; inceleme yalnız beyanname unsurlarının tetkiki ile sınırlı kalabilir.
- Fiili envanter giderleri incelemeyi yapan tarafından tasdik edildiğinde Hazine bu giderleri mükellefe öder.
- Tasdik edilmeyen giderler bu madde kapsamında Hazinece ödenmez.
- Madde, incelemeye ilişkin tarh işlemi veya vergi cezası sonucu doğurmaz; bu sonuçlar ilgili VUK hükümlerine göre belirlenir.

### Vergi incelemesinin asıl amacı ile fiili envanter ile beyanname tetkiki arasındaki fark nedir?

- Birinci fıkradaki genel amaç: ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunun araştırılması, tespiti ve sağlanması.
- İkinci fıkradaki araç: fiili envanter ve beyanname unsurlarının tetkiki; bunlar amaca ulaşmak için kullanılan yöntemlerdir ve her incelemede zorunlu değildir.

Sonuç: Fiili envanter ve beyanname tetkiki, lüzum görülmesi hâlinde incelemenin kapsamına alınabilir; bunların yapılmaması incelemenin varlığını ortadan kaldırmaz.

### Fiili envanterin gerektirdiği giderler ile inceleme giderleri arasındaki fark nedir?

- Fiili envanter nedeniyle doğan ve incelemeyi yapan tarafından tasdik edilen giderler.
- Vergi incelemesinin genel masrafları ve fiili envanter dışındaki harcamalar.

Sonuç: Yalnız tasdik edilen envanter giderleri Hazinece mükellefe ödenir; diğer giderler bu maddeye göre ödenmez.

### Maksat: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Fiili envanteri her vergi incelemesinin zorunlu parçası saymak; madde yalnız lüzum görüldüğünde envanter yapılmasına izin vermektedir.
- Beyanname unsurlarının tetkikini fiili envanterden bağımsız bir inceleme türü gibi ele almak; madde her iki alanı aynı inceleme içinde düzenler.
- Tasdik edilmemiş giderlerin de Hazinece ödenebileceğini varsaymak; ödeme yalnız tasdik edilen giderler için öngörülmüştür.
- Vergi incelemesinin tarh, tebliğ veya ceza sonuçlarını bu maddeden çıkarmak; bu sonuçlar ilgili VUK hükümlerine dayanır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Vergi incelemesinin amacının ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak olduğu, bu amacın dışına çıkan incelemelerin hukuka uygun sayılmayacağı kabul edilmektedir. (4. Daire, 1999/574 E., 1999/4298 K., 30.11.1999)
- Mahkemeler, incelemenin 213 sayılı Kanun'un 134. maddesinde öngörülen amaca ve gerçek gelirin vergilendirilmesi hedefine uygun yürütülüp yürütülmediğini denetlemektedir. (Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/1524 E., 2024/83 K., 14.02.2024)
- Yeminli mali müşavirlerin tasdik faaliyetleri sırasında yapabilecekleri karşıt incelemelerin 134. maddede tanımlanan vergi incelemesi kavramından ayrıldığı değerlendirilmektedir. (9. Daire, 2023/2353 E., 2024/4846 K., 08.10.2024; 9. Daire, 2023/2370 E., 2024/4847 K., 08.10.2024)
- Vergi incelemesi yapılan Ltd. Şti. hakkında, incelemenin defter ve belgelerin Vergi Dairesine teslimini gerektirdiği yönünde değerlendirme yapılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 2024/600 E., 2024/697 K., 25.04.2024)
- Bir ticari şirketin vergi incelemesine alınması, şirketin yönetim yapısı ve yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu bakımından ayrıca tartışma konusu yapılmaktadır. (Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2021/208 E., 2023/1124 K., 06.12.2023)

### Nasıl ispat edilir?

- Vergi incelemesinin 134. madde amacına uygun yürütüldüğünü ileri süren idare, incelemenin ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmaya yönelik olduğunu ispatlamalıdır.
- Fiili envanterin yapıldığını ileri süren idare, envanter tutanağı ve incelemeyi yapan memurun lüzum kararı ile bunu ispatlamalıdır.
- Mükellef, fiili envanter giderinin Hazineden talep edilebilmesi için giderin incelemeyi yapan tarafından tasdik edildiğini belgelemelidir.
- Mükellefin, incelemenin amaç dışı yürütüldüğü savunmasını yapması hâlinde, bu iddiasını inceleme dosyası ve yazılı kayıtlarla ispatlaması gerekir.
- Beyanname unsurlarının tetkikine ilişkin tartışmalarda, incelemenin kapsamını gösteren yazılı inceleme raporu belirleyici delil niteliğindedir.

## [VUK m.135 — İncelemeye yetkililer](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-135)

Bu madde, vergi incelemesinin hangi görevliler tarafından yapılabileceğini, yani inceleme yetkisinin kimde bulunduğunu düzenler. Gelir İdaresi Başkanlığının merkez ve taşra teşkilatında müdür kadrolarında görev yapanlara ayrıca ve her hal ve takdirde inceleme yetkisi tanır. Madde, incelemenin usulünü, incelemenin kapsamını, inceleme raporunun içeriğini ve incelemeye bağlı vergi tarhını düzenlemez; bu konular Vergi Usul Kanunu'nun başka maddelerinde yer alır. Ayrıca maddenin, inceleme yetkisini başka kanunlara veya kurumlara devreden hükümlerini de kapsamaz. Madde, ön inceleme ve soruşturma izni gibi ceza yargılamasına ilişkin usulleri de düzenlemez.

### İncelemeye yetkililer: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Vergi incelemesi**: Vergi mükelleflerinin defter, belge ve beyanlarının vergi mevzuatına uygunluğunun yetkili görevliler tarafından denetlenmesi işlemidir. Maddede yalnızca bu işlemi yapmaya yetkili kişiler belirlenmiştir.
- **Vergi müfettişi ve vergi müfettiş yardımcısı**: Vergi incelemesini yapmakla görevlendirilmiş meslek personelidir. Maddede doğrudan inceleme yetkisi sayılmıştır, ayrı bir atama onayı aranmaz.
- **İlin en büyük mal memuru**: Mal müdürlüğü teşkilatında ilde en üst kademedeki memurdur. Maddede inceleme yetkilisi olarak sayılmıştır.
- **Vergi dairesi müdürü**: Vergi dairesinin başında bulunan ve inceleme yetkisi maddede doğrudan tanınan yöneticidir.
- **Her hal ve takdirde inceleme yetkisi**: Gelir İdaresi Başkanlığı merkez ve taşra teşkilatında müdür kadrosunda bulunanların, diğer koşullara bağlı kalmaksızın sahip olduğu inceleme yetkisidir. Bu yetki, madde metnindeki genel sayımdan bağımsız olarak kullanılabilir.

### İncelemeye yetkililer: hangi şartlar aranır?

- İncelemenin, maddede sayılan yetkili görevlilerden biri tarafından yapılması gerekir.
- Vergi müfettişi, vergi müfettiş yardımcısı, ilin en büyük mal memuru ya da vergi dairesi müdürü dışındaki bir kişinin inceleme yapması, bu maddeye dayanamaz.
- Gelir İdaresi Başkanlığı merkez veya taşra teşkilatında müdür kadrosunda görev yapan kişinin inceleme yapabilmesi için ayrıca başka bir sıfat aranmaz; bu kişi her hal ve takdirde yetkilidir.

### İncelemeye yetkililer: hangi sonuçları doğurur?

- Maddede sayılan görevlilerden biri tarafından yapılan inceleme yetkili incelemedir ve bu incelemeye dayanılarak vergi tarhı yapılabilir.
- Maddede sayılmayan bir kişi tarafından yapılan inceleme yetkisiz işlem olur. Bu tür incelemeye dayanılarak yapılan işlemler hukuka aykırılık taşır.
- Gelir İdaresi Başkanlığı'nda müdür kadrosunda görev yapan kişinin yaptığı inceleme, birinci fıkradaki sıfatı taşımasa da yetkili sayılır.
- Maddedeki yetki sayımı, inceleme yetkisinin kime ait olduğunu belirler; ancak yetkinin devri veya başka kurumlara aktarılması bu maddede düzenlenmemiştir.

### Birinci fıkra yetkilileri ile gelir İdaresi müdürleri arasındaki fark nedir?

- Birinci fıkrada sayılan görevliler, vergi müfettişi, yardımcısı, ilin en büyük mal memuru ve vergi dairesi müdürleridir.
- İkinci fıkradaki yetki, Gelir İdaresi Başkanlığı merkez ve taşra teşkilatında müdür kadrosunda görev yapanlara tanınmıştır.

Sonuç: İkinci fıkra kapsamındaki müdürler, birinci fıkradaki sıfatlardan birine sahip olmasalar da inceleme yetkisini haizdir. Birinci fıkra bu kişileri kapsamaz, yetkileri ikinci fıkradan doğar.

### Vergi müfettişi ile vergi dairesi müdürü arasındaki fark nedir?

- Vergi müfettişi ve yardımcısı, meslek olarak inceleme yapmakla görevlendirilmiş kişilerdir.
- Vergi dairesi müdürü, vergi dairesinin yöneticisi sıfatıyla yetkilidir.

Sonuç: Her iki grup da maddede doğrudan yetkili sayılmıştır; ancak yetkinin kaynağı ve kapsamı görevin niteliğine göre farklıdır. Madde bu farkı ayrıca düzenlemez.

### İncelemeye yetkililer: sık yapılan hatalar nelerdir?

- İkinci fıkrayı, birinci fıkradaki sıfatlardan biri olmadan müdür kadrosunda bulunmanın yeterli olmadığı yönünde yorumlamak; ikinci fıkra bu kişiler için ayrı ve bağımsız bir yetki tanır.
- Gelir İdaresi Başkanlığı müdürlerinin yetkisini birinci fıkraya bağlamak ve sıfatın ayrıca aranacağını sanmak.
- Maddedeki yetki sayımını, vergi incelemesinin tüm usulünü ve tarhını düzenleyen hüküm gibi okumak; madde yalnızca yetkili kişileri belirler.
- Başka kanunların denetim yetkisini verdiği kişileri, bu maddede yazılı vergi inceleme yetkilisiyle özdeşleştirmek; her denetim vergi incelemesi sayılmaz, bu ayrım somut olaya göre yapılmalıdır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Vergi Dava Daireleri Kurulu, inceleme yetkisinin kaynağının bu maddenin birinci fıkrası olduğunu ve maddede sayılan görevlilerin inceleme yapabileceğini kabul etmektedir. (Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/591 E., 2025/318 K., 30.04.2025; Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/597 E., 2025/323 K., 30.04.2025)
- Bazı kararlarda, imalatçı, ithalatçı ve ihracatçıların denetiminin bu maddede sayılan incelemeye yetkililer tarafından yapılabileceği, başka bir kanunda ise kurumun talebi üzerine bu kişilerce yapılacağı belirtilmiştir. Bu durumda, başka kanunun öngördüğü denetimin vergi incelemesi sayılıp sayılmayacağı ve yetkinin bu maddeye dayanıp dayanmadığı somut olaya göre değerlendirilmektedir. (İdare Dava Daireleri Kurulu, 2022/1095 E., 2022/2565 K., 22.09.2022; İdare Dava Daireleri Kurulu, 2022/410 E., 2022/2091 K., 08.06.2022; 4. Daire, 2023/9381 E., 2024/3759 K., 05.06.2024; 4. Daire, 2023/9382 E., 2024/3760 K., 05.06.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Vergi incelemesini yapan kişinin bu maddede sayılan sıfatlardan birine sahip olduğunu ileri süren idare, bu sıfatı atama veya görevlendirme belgesiyle ispatlar.
- İkinci fıkraya dayanan yetkinin ileri sürülmesi halinde idare, ilgilinin Gelir İdaresi Başkanlığı merkez veya taşra teşkilatında müdür kadrosunda görev yaptığını kadro belgesiyle gösterir.
- Yetkisizlik savunmasını ileri süren mükellef, incelemeyi yapanın maddede sayılan sıfatlardan hiçbirine sahip olmadığını ve ikinci fıkranın da uygulanmadığını ispatlamakla yükümlüdür.
- Yetkiye ilişkin belgenin dosyada bulunmaması, idarenin yetkisini ispat etmediği anlamına gelir; bu durumda incelemeye dayanan tarh yetkisizlik nedeniyle dayanaksız kalabilir.

## [VUK m.136 — Hüviyet ibrazı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-136)

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 136. maddesi, vergi incelemesi yapanların inceleme sırasında kendilerini nasıl göstereceklerini düzenler. Hüküm, incelemeci memurun yanında bulundurması gereken resmi vesikanın niteliğini ve bu vesikanın işe başlamadan önce ilgililere gösterilmesi yükümlülüğünü kapsar. Kural, vergi incelemesi yapan memurlar bakımından uygulanır ve ilgililer, yani incelemenin yapıldığı yerdeki mükellef ve ilgili kişiler açısından bir gösterme yükümlülüğü doğurur. Madde, incelemenin kapsamını, inceleme yetkisinin hangi hallerde kullanılacağını, incelemeye yetkili memurların atanma usulünü ve incelemenin sonuçlarına ilişkin hükümleri düzenlemez; bunlar Vergi Usul Kanunu'nun inceleme ve yetki ile ilgili diğer maddelerinde yer alır.

### Hüviyet ibrazı: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Vergi incelemesi**: Vergi Usul Kanunu kapsamında mükellefin beyanlarının ve defter kayıtlarının vergi yönünden doğruluğunun araştırılması faaliyetidir. Bu maddedeki yükümlülük, incelemenin yapıldığı her yer ve her aşama için geçerlidir.
- **Memuriyet sıfatı**: İncelemeyi yapan kişinin kamu görevlisi olduğunu gösteren niteliktir. Vesikada bu sıfatın açıkça yer alması gerekir.
- **İnceleme yetkisi**: Kişinin vergi incelemesi yapmaya hukuken yetkili olduğunu gösteren yetkidir. Yetkinin vesikada belirtilmesi, memurun hangi işlem için görevlendirildiğini ilgililere göstermesi amacına hizmet eder.
- **Fotoğraflı resmi vesika**: Kimliği ve görev bilgilerini içeren, resmi makamca düzenlenmiş ve üzerinde incelemeciye ait fotoğrafın bulunduğu belgedir. Fotoğrafsız veya resmi nitelik taşımayan belgeler bu şartı karşılamaz.

### Hüviyet ibrazı: hangi şartlar aranır?

- İncelemeyi yapan kişinin memuriyet sıfatını ve inceleme yetkisini gösteren vesikayı yanında bulundurması gerekir.
- Vesikanın fotoğraflı ve resmi nitelikte olması gerekir.
- İnceleme yapılan yere gidildikten sonra, işe başlamadan önce vesikanın ilgililere gösterilmesi gerekir.
- Vesikanın gösterilmesi, incelemenin sürdürüleceği yerdeki ilgililere karşı yapılmalıdır.

### Hüviyet ibrazı: hangi sonuçları doğurur?

- Vergi incelemesi yapan memur, memuriyet sıfatını ve inceleme yetkisini gösteren fotoğraflı resmi vesikayı yanında bulundurmak zorundadır.
- İnceleme için gidilen yerde, işe başlamadan önce bu vesika ilgililere gösterilmelidir.
- Vesika gösterilmeden başlanan inceleme, maddenin öngördüğü usule uygun yapılmamış olur ve bu durum incelemenin usulüne ilişkin tartışmalara yol açabilir.
- Madde, vesikanın gösterilmemesinin hangi yaptırımı doğuracağını açıkça belirtmez; bu konuda ayrıca değerlendirme gerekir.

### Vesikanın bulundurulması ile gösterilmesi arasındaki fark nedir?

- Bulundurma yükümlülüğü, incelemeciye yüklenen ve vesikanın hazır bulundurulmasını ifade eden ön koşuldur.
- Gösterme yükümlülüğü, vesikanın işe başlamadan önce ilgililere fiilen sunulmasını ifade eden ayrı bir eylemdir.

Sonuç: Vesikayı yanında bulundurmakla yetinen ancak göstermeyen incelemeci maddeye uymamış olur.

### Hüviyet ibrazı: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Vesikanın yalnızca bulundurulmasını yeterli görüp fiilen gösterilmediği hâlde usulün tamamlandığını saymak.
- Fotoğrafsız veya resmi niteliği bulunmayan bir belgeyi maddedeki vesika yerine kabul etmek.
- Vesikanın gösterilmesi yükümlülüğünü incelemenin sonraki aşamalarında ya da yalnızca başlangıçta değil, her defasında aranması gereken bir şart olarak değerlendirmemek.

### Nasıl ispat edilir?

- İncelemeyi yapan memurun vesikayı yanında bulundurduğunu ve işe başlamadan önce gösterdiğini ortaya koyma yükü, usulüne uygun inceleme iddiasında bulunan idarededir.
- Vesikanın gösterildiği, inceleme tutanağı veya incelemeye ilişkin yazılı kayıtlarla ispatlanabilir.
- Mükellefin vesikanın gösterilmediği yönündeki savunması, aynı yazılı kayıtlar ve tanıkla karşılaştırılarak değerlendirilir.

## [VUK m.137 — İncelemeye tabi olanlar](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-137)

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 137. maddesi, defter tutma, hesap tutma, evrak ve vesikaları muhafaza etme ve ibraz etme yükümlülüğü bulunan gerçek ve tüzel kişilerin vergi incelemesine tabi olduğunu belirleyen bir yetki ve tabiiyet hükmüdür. Madde, bu yükümlülüklerin kaynağının bu Kanun veya diğer kanunlar olabileceğini de kapsar. Maddede incelemenin kapsamı, usulü, süresi, incelemeyi yapacak memurların yetkileri ve inceleme sonucunda yapılacak takdir işlemleri yer almaz. Bu konular ilgili diğer maddelerde düzenlenmiştir: vergi incelemesinin yetkisi ve yöntemi ile incelemeye ilişkin ayrıntılar başka maddelerde (m.134 ve sonrası) yer alır. Maddenin kendisi, inceleme yapılacak kişilerin belirlenmesi ile inceleme sonucu tarh işlemlerinin hukuki rejimini düzenlemez.

### İncelemeye tabi olanlar: hangi şartlar aranır?

- Kişinin 213 sayılı Kanun veya diğer kanunlara göre defter ve hesap tutma yükümlülüğü bulunmalıdır.
- Kişinin evrak ve vesikaları muhafaza ve ibraz etme yükümlülüğü bulunmalıdır.
- Kişinin gerçek veya tüzel kişi olması gerekir; yükümlülük bu kişi türlerinden birine ait olmalıdır.

### İncelemeye tabi olanlar: hangi sonuçları doğurur?

- Defter ve hesap tutma ya da evrak ve vesikaları muhafaza ve ibraz yükümlülüğü bulunan gerçek ve tüzel kişi vergi incelemesine tabi olur.
- Bu yükümlülüğü bulunmayan kişi, bu madde gereği vergi incelemesine tabi değildir.
- Madde, yükümlülüğün kaynağının bu Kanun veya diğer kanunlar olmasını yeterli sayar; kaynak ayrımı tabiiyeti değiştirmez.

### Defter tutma yükümlülüğü ile evrak ibraz yükümlülüğü arasındaki fark nedir?

- Defter ve hesap tutma yükümlülüğü, kayıtların düzenli tutulmasını ifade eder.
- Evrak ve vesikaları muhafaza ve ibraz yükümlülüğü, belgelerin saklanmasını ve istendiğinde sunulmasını ifade eder.

Sonuç: Maddede iki yükümlülük birlikte sayılmıştır; kişinin bunlardan birini taşıması, incelemeye tabi olması için yeterlidir.

### Gerçek kişi ile tüzel kişi arasındaki fark nedir?

- Gerçek kişi, yükümlülüğü şahsi olarak taşıyan kişidir.
- Tüzel kişi, şirket veya kurum gibi tüzel varlıktır.

Sonuç: Her iki kişi türü de yükümlülük taşıdığında incelemeye tabidir; madde kişi türüne göre ayrım yapmaz.

### Kanundan doğan yükümlülük ile diğer kanunlardan doğan yükümlülük arasındaki fark nedir?

- Bu Kanunda öngörülen yükümlülükler, 213 sayılı Kanunun kendi hükümlerinden doğar.
- Diğer kanunlardan doğan yükümlülükler, başka mevzuatın getirdiği defter veya belge yükümlülükleridir.

Sonuç: Yükümlülüğün kaynağı hangisi olursa olsun, yükümlü kişi bu madde bakımından incelemeye tabidir.

### İncelemeye tabi olanlar: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Maddeyi vergi incelemesinin usulünü düzenleyen bir hüküm olarak okumak; madde yalnız tabiiyeti belirler.
- Defter tutma yükümlülüğü ile evrak ibraz yükümlülüğünü aynı şey saymak; iki yükümlülük ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
- Yükümlülüğü bulunmayan kişiyi de incelemeye tabi saymak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Mahkemeler, 213 sayılı Kanunun 137. maddesine dayanılarak yapılan incelemelerde, yükümlülüğün varlığının incelemeye tabiiyet için esas alındığını kabul etmektedir. (Vergi Dava Daireleri Kurulu, 1998/159 E., 1999/154 K., 12.03.1999)
- Yargı kararlarında, 137. maddenin birlikte değerlendirildiği diğer madde hükümleri ile birlikte yorumlandığı görülmektedir. (Vergi Dava Daireleri Kurulu, 1998/159 E., 1999/154 K., 12.03.1999)
- Yükümlülüğün varlığı ve muhafaza ile ibraz yükümlülüğünün ihlali, mükellefin belgelerini vergi incelemesi kapsamında sunması gerekliliğini doğurmaktadır. (11. Ceza Dairesi, 2016/3877 E., 2018/8410 K., 25.10.2018)

### Nasıl ispat edilir?

- Vergi incelemesine tabi olduğunu ileri süren idare, mükellefin defter tutma veya evrak ve vesika muhafaza ve ibraz yükümlülüğü altında bulunduğunu ispatlamakla yükümlüdür.
- Yükümlülüğün varlığı, mükellefin kayıt, beyanname ve ticari defter gibi belgelerle ispatlanır.
- Mükellef, yükümlülüğün bulunmadığını ileri sürüyorsa bu iddiasını kendi belgeleriyle ispat etmek zorundadır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 213 m.134: Vergi incelemesinin yetki ve yöntemini düzenler; 137. madde yalnız incelemeye tabi kişileri belirlediğinden bu konular için ayrıca başvurulması gerekir.
- 213 m.10: Defter ve kayıtlara ilişkin kuralları içerir; 137. maddede anılan defter tutma yükümlülüğünün kapsamını belirleyen hükümlerden biridir.

## [VUK m.138 — İnceleme zamanı](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-138)

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 138. maddesi, vergi incelemesinin önceden haber verilmesinin zorunlu olmadığını, incelemenin hangi zaman aralığında yapılabileceğini ve daha önce inceleme yapılmış veya matrahın re'sen takdir edilmiş olmasının yeniden incelemeye etkisini düzenler. Madde, vergi inceleme yetkisini kullanan vergi incelemesi yapan idare ile mükellefler ve sorumlular bakımından uygulanır. Madde; vergi incelemesinin usulüne ilişkin ayrıntıları (inceleme yetkisi, inceleme raporu, inceleme elemanlarının görev ve yetkileri) düzenlemez. Ayrıca tarh zamanaşımı süresinin uzunluğu ve başlangıcı ile tarhiyatın yapılmasına ilişkin usul kuralları da bu maddenin kapsamı dışındadır. Madde metninde yer alan "hesap dönemi" ve "tarh zamanaşımı" kavramlarının ayrıntılı hükümleri, ilgili başka maddelerde yer alır.

### İnceleme zamanı: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Vergi incelemesi**: Vergi idaresinin mükellefin ya da sorumlunun defter, belge ve kayıtlarını, vergi matrahının doğru beyan edilip edilmediğini tespit etmek amacıyla yaptığı inceleme işlemidir. Madde, bu incelemenin zamanlamasını düzenler; incelemenin usulünü düzenlemez.
- **Neticesi alınmamış hesap dönemi**: Hakkında inceleme sonucunda tarhiyat yapılmamış ya da karara bağlanmamış vergi dönemini ifade eder. Bu dönemlerde inceleme, tarh zamanaşımı süresi dolmadıkça her zaman yapılabilir.
- **Tarh zamanaşımı süresi**: Vergi idaresinin tarhiyat yapabileceği azami süredir. Madde, incelemenin bu sürenin sonuna kadar yapılabileceğini belirtir; sürenin uzunluğu ve başlangıcı bu maddede yer almaz.
- **Re'sen takdir**: Vergi idaresinin, mükellefin beyanına ya da defterine dayanmadan matrahı kendisinin belirlemesidir. Bu durum daha önce yapılmış olsa bile yeniden incelemeye engel değildir.
- **İkmal tarhiyatı**: Yeniden inceleme sonucunda, önceki tarhiyatta yer almayan matrah veya vergi farkı için yapılan ek tarhiyattır. Madde, gerektiğinde ikmal tarhiyatının yapılabileceğini belirtir.

### İnceleme zamanı: hangi şartlar aranır?

- Vergi incelemesinin yapılabilmesi için, incelemenin tarh zamanaşımı süresi içinde yapılması gerekir; bu süre sonuna kadar her zaman inceleme yapılabilir.
- Hesap dönemi için inceleme neticesi alınmamışsa, o dönem de dahil olmak üzere inceleme yapılabilir.
- Önceden inceleme yapılmış olması ya da matrahın re'sen takdir edilmiş olması, yeniden inceleme yapılmasına engel değildir.
- Yeniden inceleme sonucunda gerekirse tarhiyatın ikmal edilmesi mümkündür; ancak bu da tarh zamanaşımı süresi içinde yapılmalıdır.
- İncelemenin yapılacağının önceden mükellefe bildirilmesi zorunlu değildir.

### İnceleme zamanı: hangi sonuçları doğurur?

- Tarh zamanaşımı süresi içinde vergi incelemesi her zaman yapılabilir.
- Neticesi alınmamış hesap dönemi için, daha önce inceleme yapılmış olsa dahi inceleme yapılabilir.
- Önceden inceleme yapılmış olması veya matrahın re'sen takdir edilmiş bulunması, yeniden inceleme ve gerekirse tarhiyatın ikmaline engel değildir.
- İncelemenin önceden haber verilmemesi, inceleme işlemini geçersiz kılmaz.
- Tarh zamanaşımı süresi dolduktan sonra yapılan inceleme ve buna dayalı tarhiyat, bu maddeye dayanarak yapılamaz.

### Hesap dönemi neticeye bağlanmış ile neticesi alınmamış arasındaki fark nedir?

- Hakkında inceleme sonucu alınmış ve tarhiyat yapılmış hesap dönemi.
- Neticesi alınmamış hesap dönemi; inceleme sonucu henüz bağlanmamış dönem.

Sonuç: Neticesi alınmamış dönemde, daha önce inceleme yapılmış olsa dahi tarh zamanaşımı süresi içinde inceleme yapılabilir.

### İlk inceleme ile yeniden inceleme arasındaki fark nedir?

- Daha önce hiç inceleme yapılmamış ya da matrahın re'sen takdir edilmemiş dönem.
- Daha önce inceleme yapılmış ya da matrah re'sen takdir edilmiş dönem.

Sonuç: Daha önce inceleme veya re'sen takdir bulunması yeniden incelemeye engel değildir; yeniden inceleme ve gerekirse ikmal tarhiyatı yapılabilir.

### Önceden haber verilmesi ile haber verilmemesi arasındaki fark nedir?

- İncelemenin zamanının mükellefe önceden bildirilmesi.
- İncelemenin zamanının önceden bildirilmemesi.

Sonuç: Önceden haber verme zorunlu olmadığından, haber verilmemiş olması incelemeyi hukuka aykırı kılmaz.

### İnceleme zamanı: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Önceden haber verilmemiş olmasını incelemenin hukuka aykırılığı olarak değerlendirmek; madde bu zorunluluğu ortadan kaldırmıştır.
- Daha önce inceleme yapılmış olmasını yeniden incelemeye engel saymak; madde bu durumun engel olmadığını açıkça belirtir.
- Neticesi alınmamış hesap dönemi ile neticeye bağlanmış dönemi aynı kurala tabi tutmak; birincisinde süre içinde her zaman inceleme yapılabilir.
- Tarh zamanaşımı süresinin dolmasını unutarak incelemenin süresiz yapılabileceğini düşünmek; inceleme süre sınırına tabidir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Yargı kararları, neticesi alınmamış hesap dönemi için tarh zamanaşımı süresi içinde yapılan incelemeyi madde hükmüne uygun bulmaktadır. (7. Daire, 2023/297 E., 2025/1843 K., 22.05.2025; 7. Daire, 2024/1624 E., 2025/1677 K., 22.04.2025; 7. Daire, 2024/1041 E., 2025/246 K., 28.01.2025)
- Önceden inceleme yapılmış veya matrah re'sen takdir edilmiş olmasının yeniden incelemeye engel olmadığı, ancak bunun inceleme yapılabilmesi için tek başına yeterli olmadığı kabul edilmektedir; yeniden incelemede defter ve belgelerin yeniden değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. (3. Daire, 2024/1297 E., 2024/1781 K., 01.04.2024; 4. Daire, 2021/765 E., 2023/413 K., 31.01.2023)
- Tarh zamanaşımı süresi içinde, dava konusu dönemin yeniden incelenmesinin ve buna bağlı ikmal tarhiyatının hukuka uygun olduğu kabul edilmektedir. (Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2024/676 E., 2024/1073 K., 13.11.2024)

### Nasıl ispat edilir?

- Yeniden inceleme yapıldığını ileri süren idare, incelemenin tarh zamanaşımı süresi içinde yapıldığını belgeyle ispatlamak zorundadır.
- Mükellef, ilgili hesap döneminin tarh zamanaşımına uğradığını iddia ediyorsa bu iddiayı dönemin tarh tarihine ilişkin belgelerle ispatlamalıdır.
- Önceden inceleme yapıldığı iddiası, inceleme raporu ve tarhiyat kayıtlarıyla ispatlanır.
- Yeniden incelemenin dayanağı olan yeni belge ya da bulgu, idarenin inceleme raporunda gösterilerek ispat edilir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 213 sayılı Kanun: Tarh zamanaşımı süresi ve hesap dönemlerine ilişkin ayrıntılı hükümleri içerir; bu maddenin incelemeye izin verdiği sürenin sınırı bu kanunun ilgili hükümlerine göre belirlenir.

## [VUK m.139 — İncelemenin yapılacağı yer](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-139)

Madde, vergi incelemesinin hangi yerde yapılacağını ve defter ile vesikaların daireye ibrazına ilişkin usulü düzenler. Dairede inceleme kuralı, defter ve vesikaların yazılı istemle istenmesi, belirlenen zamanda ibraz edilmemesinin sonucu, haklı mazerette ek mühlet, dairede incelemenin iş yerinde tespit ve çalışmaya engel olmaması, iş yerinde incelemenin koşulları ve bu usullerin yönetmelikle belirlenmesi konularını kapsar. Madde mükellef ve vergi sorumlusu bakımından uygulanır. İncelemenin kapsamını, inceleme elemanlarının yetkisini, tarh ve tebliğ usullerini, ceza yaptırımlarını ve defter tutma yükümlülüğünü bu maddede aramak gerekmez; bunlar ilgili maddelerde düzenlenir.

### İncelemenin yapılacağı yer: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Vergi incelemesi**: Vergi tarhına esas matrah ve vergi unsurlarının tespiti amacıyla defter, belge ve kayıtların yerinde veya dairede incelenmesi işlemidir.
- **Dairede inceleme**: İncelemenin, incelemeye tabi olanın defter ve vesikalarının vergi dairesine getirilerek yapılmasıdır ve kuralın öngördüğü yöntemdir.
- **İş yerinde inceleme**: İncelemenin mükellefin iş yerinde yürütülmesidir; kanunda ancak mükellef ve vergi sorumlusunun talebi ile iş yerinin müsait olması birlikte bulunduğunda mümkündür.
- **Yazılı istem**: İncelemeye tabi olandan lüzumlu defter ve vesikaların dairede ibrazının yazılı olarak talep edilmesidir.
- **Haklı mazeret**: Defter ve vesikaların belirlenen zamanda getirilmemesini makul kılan, ilgilinin kusuru dışında doğan engeldir; ibraz için münasip bir mühlet verilmesine yol açar.
- **Münasip mühlet**: Haklı mazereti kabul edilen kişiye, defter ve vesikaları ibraz etmesi için idarece takdir edilen ek süredir. Madde metninde sabit bir gün sayısı yoktur.

### İncelemenin yapılacağı yer: hangi şartlar aranır?

- Vergi incelemesinin dairede yapılması esas olmalıdır; iş yerinde inceleme için mükellef veya vergi sorumlusunun açık talebi bulunmalıdır.
- İş yerinde inceleme yapılabilmesi için iş yerinin müsait olması da gereklidir; bu koşul talep ile birlikte aranır.
- İncelemeye tabi olanın lüzumlu defter ve vesikalarını daireye getirmesi, idare tarafından yazılı olarak istenmiş olmalıdır.
- İstenen defter ve vesikalar belirlenen zamanda getirilmelidir; mazeretsiz getirilmeyen belgeler ibraz edilmemiş sayılır.
- Haklı bir mazeret gösterilmesi hâlinde ilgiliye defter ve vesikaları ibraz etmesi için münasip bir mühlet verilmelidir.

### İncelemenin yapılacağı yer: hangi sonuçları doğurur?

- Kural olarak inceleme dairede yapılır ve defter ile vesikalar dairede ibraz edilir.
- İstenen defter ve vesikaları belirlenen zamanda mazeretsiz getirmeyen kişi, bunları ibraz etmemiş sayılır ve bu durumun vergi hukukundaki sonuçlarına katlanır.
- Haklı mazeret gösteren kişiye münasip bir mühlet verilir; bu hâlde ibraz etmeme sayılmaz.
- İncelemenin dairede yapılması, incelemeye tabi olanın iş yerinde tespit yapılmasına ve çalışmalarda bulunulmasına engel değildir.
- Mükellef veya vergi sorumlusunun talebi ve iş yerinin müsaitliği birlikte bulunmadıkça inceleme iş yerinde yapılamaz; bu hâlde inceleme dairede sürdürülür.
- Maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

### Dairede inceleme ile iş yerinde inceleme arasındaki fark nedir?

- Kural olarak inceleme dairede yapılır; defter ve vesikaların daireye getirilmesi yazılı istemle talep edilir.
- Mükellef ve vergi sorumlusunun talebi ve iş yerinin müsait olması halinde inceleme iş yerinde yapılabilir.

Sonuç: İş yerinde inceleme, yalnız talep ve müsaitlik birlikte bulunduğunda yapılır; talep yoksa inceleme dairede sürdürülür.

### İncelemenin dairede yapılması ile iş yerinde tespit ve çalışma arasındaki fark nedir?

- İncelemenin dairede yapılması, mükellefin iş yerinde tespit yapılmasına ve çalışmalarda bulunulmasına engel değildir.
- İş yerinde inceleme ise incelemenin yerine geçen tam yer değişikliğidir.

Sonuç: Dairede yürütülen bir incelemede de iş yerinde tespit ve çalışma yapılabilir; bu, yer değişikliği sayılmaz.

### Haklı mazeret ile mazeretsiz gecikme arasındaki fark nedir?

- İstenen defter ve vesikaları belirlenen zamanda mazeretsiz getirmeyen kişi, bunları ibraz etmemiş sayılır.
- Haklı mazeret gösteren kişiye defter ve vesikaları ibraz etmesi için münasip bir mühlet verilir.

Sonuç: Mazeretsiz gecikme ibraz etmeme sonucunu doğurur; haklı mazeret varsa ek mühlet tanınır ve ibraz etmeme sayılmaz.

### İncelemenin yapılacağı yer: sık yapılan hatalar nelerdir?

- İş yerinde incelemeyi mükellef talebi aranmadan ya da iş yerinin müsaitliği değerlendirilmeden yapmak; talep ve müsaitlik koşullarını birlikte aramamak.
- İş yerinde incelemeyi kural gibi görmek; kuralın dairede inceleme olduğunu, iş yerinde incelemenin ancak talep ve iş yerinin müsaitliği hâlinde yapılabileceğini gözden kaçırmak.
- Dairede yürütülen incelemede iş yerinde tespit ve çalışma yapılamayacağını sanmak; madde bunun engel olmadığını açıkça belirtir.
- Mazeretsiz gecikmeyi ibraz etmeme saymak ile haklı mazereti kabul edip münasip mühlet tanımamak arasındaki farkı gözden kaçırmak.
- Tebligat adresinin faaliyet adresi olduğunu varsayarak mükellefin faaliyetinin devam ettiğini kabul etmek; fiilî faaliyetin ayrıca araştırılması gerektiğini ihmal etmek.
- Münasip mühleti sabit bir gün sayısı gibi hesaplamak; madde süreyi takdire bağlamıştır.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Yargı kararlarında, inceleme iş yerinde yapılacakken dairede yapılması ya da tersi durumda kuralın dairede inceleme olduğu, iş yerinde incelemenin ancak mükellef veya vergi sorumlusunun talebi ve iş yerinin müsait olması halinde yapılabileceği ve bunun gerekçesinin açıkça gösterilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. (12. Ceza Dairesi, 2025/2596 E., 2025/6822 K., 30.09.2025; 12. Ceza Dairesi, 2025/2667 E., 2025/7335 K., 21.10.2025)
- Kararlarda, defter ve belgelerin istem yazısının usulüne uygun tebliğ edilmesi ve yasal süre içinde ibraz edilmemesi hâlinde, mazeretin bulunup bulunmadığının somut olarak araştırılması gerektiği kabul edilmektedir. (12. Ceza Dairesi, 2025/2523 E., 2025/6650 K., 23.09.2025)
- Kararlarda, istem yazısının faaliyet adresine tebliğ edilmiş olmasının tek başına mükellefin faaliyetine devam ettiğini göstermediği; faaliyetin fiilen sürüp sürmediğinin ayrıca araştırılması gerektiği kabul edilmektedir. (12. Ceza Dairesi, 2025/3908 E., 2025/7338 K., 21.10.2025)
- Kararlarda, tebligatın yapıldığı tarih ile suç tarihi arasındaki sürenin ve işyerinin faaliyetinin fiilen devam edip etmediğinin dikkate alınması gerektiği belirtilmektedir. (Ceza Genel Kurulu, 2008/249 E., 2008/228 K., 02.12.2008)

### Nasıl ispat edilir?

- İbraz etmeme durumunda ispat yükü, defter ve vesikaların istenmesini ve tebliğini yapan idarededir; istem yazısının usulüne uygun tebliğ edildiği, belirlenen zamanın geçtiği idare tarafından belgelenmelidir. (12. Ceza Dairesi, 2025/2523 E., 2025/6650 K., 23.09.2025)
- Mükellef, mazeretini ileri sürmek ve bunu belgelemekle yükümlüdür; haklı mazeretin varlığı, ilgilinin sunacağı belge ve beyanla ortaya konur.
- İş yerinde inceleme talebinin mükellef veya vergi sorumlusundan geldiği yazılı olarak belgelenmelidir; iş yerinin müsaitliği tutanakla ortaya konabilir.
- İş yerinin faaliyetinin fiilen devam edip etmediği, tebligat adresinin tek başına değil, somut araştırma ile tespit edilir. (12. Ceza Dairesi, 2025/3908 E., 2025/7338 K., 21.10.2025)

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.139](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-139): Madde kendi içinde bütündür; dairede incelemeden iş yerinde incelemeye geçişin koşullarını ve ibraz yükümlülüğünü düzenler.
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu: Maddenin usul ve esaslarına ilişkin yönetmelik, Hazine ve Maliye Bakanlığınca bu kanuna dayanılarak çıkarılır.

## [VUK m.140 — İncelemede uyulacak esaslar](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-140)

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 140. maddesi, vergi incelemesi yapanların inceleme sırasında uymak zorunda oldukları esasları düzenler. Bu esaslar; incelemeye başlama bildirimi, resmi çalışma saatleri dışında inceleme yapma yasağı, inceleme bitiminde verilecek vesika, mevzuata aykırı rapor düzenleme yasağı, inceleme süreleri ve ek süre, rapor değerlendirme komisyonları ve komisyon ücretleri ile elektronik ortamda yürütülme usulüdür. Madde, vergi incelemesini yapan vergi müfettişleri, vergi müfettiş yardımcıları ve 135. madde uyarınca yetkilendirilen diğer memurlar bakımından uygulanır. Madde, incelemeye tabi mükellefin vergi borcunun tarhına ilişkin dava ve itiraz sürelerini düzenlemez (m.363 ve devamı). Özelge bağlayıcılığını ve 369. madde kapsamındaki özelge sonuçlarını ayrıntılı düzenlemez (m.369). Vergi incelemesinin yetkisini ve kapsamını belirleyen 130 ve 135. maddeler ile tebligat usulleri bu maddenin dışındadır.

### İncelemede uyulacak esaslar: hangi kavramlar bilinmeli?

- **Vergi incelemesi**: Vergi kanunlarına göre tarhiyata esas olacak verileri tespit etmek amacıyla mükellefin defter, belge ve diğer kayıtlarının yerinde ya da bürolarda incelenmesi işlemidir. Madde, bu işlemin yürütülme esaslarını düzenler.
- **Tam inceleme ve sınırlı inceleme**: Tam inceleme, mükellefin vergi yükümlülüklerinin bütününü kapsayan incelemedir; sınırlı inceleme ise belirli vergi, dönem veya konularla sınırlı incelemedir. Süre sınırları bu ayrıma göre değişir.
- **Katma değer vergisi iade incelemesi**: Katma değer vergisi iadesi talebine bağlı olarak yapılan, iade konusu ile sınırlı özel bir incelemedir. Süreleri tam ve sınırlı incelemeden ayrıdır.
- **Rapor değerlendirme komisyonu**: İnceleme raporlarını vergi kanunları, Cumhurbaşkanı kararı, yönetmelik, genel tebliğ, sirküler ve özelgelere uygunluk yönünden inceleyen komisyondur. Raporlar işleme konulmak üzere vergi dairesine tevdi edilmeden önce bu komisyondan geçer.
- **Merkezi Rapor Değerlendirme Komisyonu**: Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı bünyesinde, bir başkan yardımcısının başkanlığında dört grup başkanından oluşan beş kişilik komisyondur. Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarı aşan tarhiyat önerisi içeren raporları doğrudan değerlendirir.
- **Sirküler**: Maliye idaresinin iç yazışma yoluyla verdiği ve vergi uygulamasına yön veren düzenleme niteliğindeki yazıdır. Maddede, inceleme raporunun uyması gereken normlardan biri olarak sayılmıştır.

### İncelemede uyulacak esaslar: hangi şartlar aranır?

- İnceleme yapan kişinin vergi incelemesi yetkisine sahip olması ve inceleme sırasında bu maddede yazılı esaslara uyması gerekir.
- İncelemeye tabi olana, incelemenin konusu ve başlandığı hususu bir yazıyla bildirilmelidir; yazının bir örneği bağlı olunan birime ve ilgili vergi dairesine gönderilmelidir.
- İnceleme iş yerinde yapılıyorsa, nezdinde inceleme yapılanın muvafakati olmadıkça resmi çalışma saatleri dışında inceleme yapılmamalı veya devam edilmemelidir.
- Tutanak düzenlenmesi ve inceleme ile ilgili emniyet tedbirlerinin alınması resmi saat dışı yasağının dışındadır, ancak bu tedbirler iş yerindeki faaliyeti aksatmayacak biçimde yapılmalıdır.
- Vergi kanunlarına, Cumhurbaşkanı kararına, yönetmeliğe, genel tebliğe veya sirküllere aykırı inceleme raporu düzenlenmemelidir; aykırılık kanaatine varılırsa bu durum bağlı olunan birimler aracılığıyla Gelir İdaresi Başkanlığına rapor ile bildirilmelidir.
- İnceleme, tam incelemede en fazla bir yıl, sınırlı incelemede en fazla altı ay, katma değer vergisi iade incelemesinde en fazla üç ay içinde bitirilmelidir.
- Ek süre verilebilmesi için bitirilememe nedenlerinin değerlendirilmesi gerekir; ek süre tam ve sınırlı incelemede altı ayı, katma değer vergisi iade incelemesinde iki ayı geçemez ve nedenleri yazılı olarak nezdinde inceleme yapılana bildirilmelidir.
- İnceleme bitince, bunun yapıldığını gösteren bir vesika nezdinde inceleme yapılana verilmelidir.
- İnceleme raporu, işleme konulmak üzere vergi dairesine tevdi edilmeden önce, meslekte on yılını tamamlamış en az üç vergi müfettişinden oluşan rapor değerlendirme komisyonunda değerlendirilmelidir.

### İncelemede uyulacak esaslar: hangi sonuçları doğurur?

- İncelemeye tabi olana yazılı bildirim yapılmazsa, madde 1. bentteki yükümlülük yerine getirilmemiş olur.
- Resmi çalışma saatleri dışında, muvafakat olmadan iş yerinde inceleme yapılması veya devam edilmesi bu maddeye aykırıdır; tutanak düzenleme ve emniyet tedbirleri bu yasağın dışındadır.
- İnceleme bitince verilmesi gereken vesika verilmezse, maddenin 4. bendine aykırılık oluşur.
- Vergi kanunlarına, Cumhurbaşkanı kararına, yönetmeliğe, genel tebliğe veya sirkülere aykırı rapor düzenlenemez; aykırılık kanaatine varılırsa yalnızca bağlı birim üzerinden Gelir İdaresi Başkanlığına rapor ile bildirilir.
- Ek süre, öngörülen sürelerin dolmasından önce ve yazılı nedenlerle verilebilir; ek süre verilmeden süre aşılırsa inceleme süresine uyulmamış olur. (7. Daire, 2019/5896 E., 2022/1140 K., 21.03.2022)
- Rapor, rapor değerlendirme komisyonundan geçmeden işleme konulmak üzere vergi dairesine tevdi edilemez.
- Komisyon başkan ve üyelerine toplantı ücreti ödenir; bir aylık toplam ücret sınırı madde metninde gösterge rakamı ile belirlenmiştir.

### Tam inceleme / Sınırlı inceleme / KDV iade incelemesi: fark nedir?

- Tam inceleme, mükellefin vergi yükümlülüklerinin tamamını kapsar ve en geniş süreye tabidir.
- Sınırlı inceleme belirli vergi veya konu ile sınırlıdır; KDV iade incelemesi ise yalnızca iade talebine konu olan kapsamda yapılır.

Sonuç: Süreler farklıdır: tam incelemede bir yıl, sınırlı incelemede altı ay, KDV iade incelemesinde üç ay. Ek süre de tam ve sınırlı incelemede altı ay, KDV iadesinde iki ay ile sınırlıdır.

### Sınırlı inceleme ile tam inceleme için ek süre arasındaki fark nedir?

- Ek süre talebi, vergi incelemesine yetkili olanların bağlı olduğu birim tarafından değerlendirilir.
- Ek süre, süre bitiminden sonra değil, öngörülen süreler içinde talep edilmelidir; bu talep birim tarafından karara bağlanır.

Sonuç: Süre içinde talep ve birim onayı olmadan verilen ek süre dayanaksız kalır; sürenin aşılması inceleme raporunun süre yönünden tartışmasına yol açar. (7. Daire, 2019/5896 E., 2022/1140 K., 21.03.2022)

### Rapor değerlendirme komisyonu ile merkezi Rapor Değerlendirme Komisyonu arasındaki fark nedir?

- Genel komisyon raporu değerlendirir; incelemeyi yapan ile komisyon arasında uyuşmazlık çıkarsa uyuşmazlığa konu raporu üst değerlendirme mercii olarak Merkezi Rapor Değerlendirme Komisyonu değerlendirir.
- Merkezi komisyon, Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarı aşan tarhiyat önerisi içeren raporları doğrudan inceler.

Sonuç: Tutarı aşan raporlar merkezi komisyon tarafından doğrudan değerlendirilir; diğer raporlarda uyuşmazlık üst mercie gider.

### Vergi müfettişi raporu ile 135. madde kapsamındaki diğer memurların raporu arasındaki fark nedir?

- Vergi müfettişleri ve yardımcılarının raporları, meslekte on yılını tamamlamış en az üç Vergi Müfettişinden oluşan komisyonda değerlendirilir.
- 135. madde ile yetkilendirilen diğer memurların raporları, Gelir İdaresi Başkanlığı merkez ve taşra birimlerindeki komisyonlarda değerlendirilir.

Sonuç: Değerlendirme mercii, raporu düzenleyen memurun niteliğine göre değişir.

### Resmi çalışma saatleri içi ile dışı inceleme arasındaki fark nedir?

- Resmi çalışma saatleri içinde inceleme serbesttir.
- Resmi çalışma saatleri dışında iş yerinde inceleme, nezdinde inceleme yapılanın muvafakati olmadan yapılamaz.

Sonuç: Muvafakat yoksa saat dışı yapılan işlemler bu yasağa aykırı olur; tutanak ve emniyet tedbirleri bu yasağın dışındadır.

### İncelemede uyulacak esaslar: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Tam inceleme ile sınırlı incelemenin süresini karıştırmak; her incelemeye bir yıllık süreyi uygulamak yanlıştır, süre incelemenin türüne göre belirlenir.
- KDV iade incelemesinde ek süreyi altı ay olarak hesaplamak; bu incelemede ek süre iki ayı geçemez.
- Ek süreyi süre dolduktan sonra talep etmek ya da bitirilememe nedenlerini mükellefe yazılı bildirmemek.
- Muvafakat yokken resmi saat dışında iş yerinde işlem yapılabileceğini varsaymak; tutanak düzenleme ve emniyet tedbirleri dışında yasak geçerlidir.
- Rapor değerlendirme komisyonunun çalışmasını raporun vergi dairesine verilmesinden sonraya bırakmak; değerlendirme işleme koymadan önce yapılmalıdır.
- Madde 140'ın 2. bendini uygulanır saymak; bu bent 7338 sayılı Kanunla mülga edilmiştir.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Sürelerin hesabında inceleme süresinin ve ek sürenin, süre dolmadan ve usulüne uygun bildirilerek verilmesi aranmaktadır. (7. Daire, 2019/5896 E., 2022/1140 K., 21.03.2022)
- Mükellefe usulüne uygun tebliğ yapılmadan düzenlenen ve tebliğ edilmeyen süre uzatım yazısının süreyi uzatmadığı kabul edilmektedir. (7. Daire, 2019/5896 E., 2022/1140 K., 21.03.2022)
- Tebligatın münasip bir süre beklenmeden tekrar çıkarılarak kapıya yapıştırılmak suretiyle yapılmasının, 140. maddedeki bildirim usulüne uygun olmadığı kabul edilmektedir. (3. Daire, 2023/1272 E., 2025/2294 K., 15.05.2025; 3. Daire, 2023/1273 E., 2025/2293 K., 15.05.2025)
- Maddenin uygulandığı ve tebligat-usul tartışmalarında mahkemelerin 140. maddeyi inceleme sürelerinin aşılıp aşılmadığı yönünden değerlendirdiği görülmektedir. (Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/591 E., 2025/318 K., 30.04.2025)

### Nasıl ispat edilir?

- İnceleme süresinin aşılmadığını ya da ek sürenin usulüne uygun verildiğini ileri süren idare, inceleme başlama tarihini ve ek süre yazısının tebliğ belgesiyle ispatlar.
- İncelemeye başlama bildiriminin yapıldığını idare, yazılı bildirim ve bir örneğinin bağlı birime ve vergi dairesine gönderildiğini gösteren belgelerle ispatlar.
- Mükellef, sürenin aşıldığını ya da bildirimin usulsüz olduğunu ileri sürerse, tebliğ evrakı ve inceleme takvimi üzerinden bu iddiasını ortaya koyar.
- Muvafakat olmadan saat dışı inceleme yapıldığını ileri süren mükellef, tutanak veya tanık beyanıyla ispat yükü altındadır; muvafakatin varlığını ise idare ispatlamalıdır.
- İnceleme bitimine ilişkin vesikanın verildiği idare tarafından belgeyle kanıtlanmalıdır.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- [213 sayılı Kanun m.135](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-135): Vergi incelemesi yapmaya yetkili kılınan diğer memurları belirler; bu memurların raporları 140. maddedeki rapor değerlendirme komisyonlarına tabidir.
- [213 sayılı Kanun m.369](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-369): Rapor değerlendirme komisyonlarının değerlendirmesi sırasında özelgenin 369. madde kapsamında olduğu kanaatine varılırsa, özelge ayrı bir komisyonda değerlendirilir.
- [213 sayılı Kanun m.413](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-413): Özelge değerlendirme komisyonunun oluşumunda 413. maddeye göre oluşturulan komisyondan iki üye katılır.

## [VUK m.141 — İnceleme tutanakları](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-141)

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 141. maddesi, vergi incelemesi sırasında vergilendirmeyle ilgili olay ve hesap durumlarının ayrıca tutanakla tespit edilmesini, tutanağa ilgililerin itiraz ve mülahazalarının geçirilmesini, tutanağın bir nüshasının mükellefe ya da incelemesi yapılan kişiye bırakılmasını ve tutanağı imzalamaktan çekinen ilgililerden defter ve belgelerin alınmasını düzenler. Maddenin ayrıca, alınan defter ve belgelerin geri verilmesi ile bu defter ve belgeler hakkında 143. maddenin ve 144. maddenin dördüncü ve son fıkralarının uygulanmasına ilişkin hükümleri içerir. Madde, tutanağa dayanan işlemleri yalnızca vergi incelemesi bakımından ele alır; vergi incelemesinin kendisini (m.134 ve devamı), defter ve belgelerin ibraz yükümlülüğünü (m.148 ve devamı) ve yeminli mali müşavirlik hükmünü ayrıca düzenlemez. Ayrıca tarhiyat, ceza ve dava yolları ile vergi ziyaı cezalarının koşullarını bu maddede aramak gerekmez.

### İnceleme tutanakları: hangi kavramlar bilinmeli?

- **İnceleme tutanağı (141. madde tutanağı)**: Vergi incelemesi sırasında, vergilendirmeye konu olay ve hesap durumlarının ayrıca tespit ve tevsik edildiği tutanaktır. Maddenin ilk fıkrasında düzenlenen bu tutanak, incelemenin genel tutanağından ayrı olarak lüzum görüldüğünde düzenlenir.
- **Tevsik**: Olay ve hesap durumunun belgeyle kanıtlanarak kayda bağlanması anlamına gelir. Tutanağın işlevi, bu durumların sonradan ispat edilebilir biçimde kayda geçmesini sağlamaktır.
- **İtiraz ve mülahaza**: İlgililerin tespit edilen olay ve hesap durumlarına karşı öne sürdükleri karşı görüşlerdir. Varsa bunlar da tutanağa geçirilir; bu, tutanağın tek yanlı olmasını önleyen güvencedir.
- **Alınan defter ve vesikalar**: Tutanağı imzalamaktan çekinen ilgililerden, tutanakta konu edilen olay ve hesap durumlarını içeren defter veya belgelerdir. Bu kâğıtlar nezdinde inceleme yapılanın rızası aranmadan alınır.
- **Suç delili**: Maddede, alınan defter ve vesikaların geri verilebilmesi için aranan olumsuz şarttır. Defter veya belgenin suç delili niteliği taşıması halinde ilgililerin geri alma hakkı bulunmaz.

### İnceleme tutanakları: hangi şartlar aranır?

- İnceleme sırasında lüzum görülmesi ve vergilendirmeyle ilgili olay ile hesap durumlarının tutanakla tespit ve tevsik edilmesi gerekir.
- Tutanakta ilgililerin itiraz ve mülahazaları varsa bunların da yer alması gerekir.
- Düzenlenen tutanağın bir nüshasının mükellefe veya nezdinde inceleme yapılan kişiye bırakılması zorunludur.
- Tutanağı imzalamaktan çekinen ilgililerin bulunması halinde, tutanakta konu edilen olay ve hesap durumlarını içeren defter veya vesikalar nezdinde inceleme yapılanın rızası aranmadan alınabilir.
- Alınan defter ve vesikalar, inceleme sonucunda tarh edilen vergiler ve kesilen cezalar kesinleşinceye kadar geri verilmez.
- İlgililer her zaman tutanağı imzalayarak defter ve vesikaları geri alabilir; ancak bu defter ve vesikaların suç delili olmaması şarttır.

### İnceleme tutanakları: hangi sonuçları doğurur?

- Tutanak düzenlendiğinde bir nüshanın mükellefe veya nezdinde inceleme yapılan kişiye bırakılması zorunludur; bırakılmaması usul eksikliği oluşturur.
- İlgililer tutanağı imzalamaktan çekinirse defter ve vesikalar rıza aranmadan alınır ve bu belgeler tarh ve ceza kesinleşinceye kadar geri verilmez.
- İlgililer tutanağı her zaman imzalayarak defter ve vesikaları geri alabilir; ancak suç delili olan belgeler geri alınamaz.
- Alınan defter ve vesikalar hakkında 143. madde hükmü uygulanır.
- Alınan defter ve vesikalar hakkında 144. maddenin dördüncü ve son fıkraları hükümleri de uygulanır.
- Tutanak imzalanmış olsa da ilgililerin itiraz ve mülahazaları tutanağa geçirilmemişse, tutanağın eksik olduğu ve bu eksikliğin ilgililere karşı ileri sürülebileceği yorumu uygulamada ortaya çıkabilir.
- Tutanak düzenlenmeyen hallerde bu maddenin kendine özgü sonuçları doğmaz; genel inceleme hükümleri uygulanır.

### Tutanağı imzalayan ile imzalamaktan çekinen ilgili arasındaki fark nedir?

- Tutanağı imzalayan ilgili, tutanağa karşı itirazını ve mülahazasını geçirmiş olur ve defter ve vesikaları üzerinde kalır.
- İmzalamaktan çekinen ilgili, defter ve vesikalarını rızası aranmadan kaybetme riskiyle karşı karşıya kalır.

Sonuç: İmzalamaktan çekinenin defter ve vesikaları alınır ve tarh edilen vergiler ile kesilen cezalar kesinleşinceye kadar geri verilmez. Sonradan imzalama yoluyla geri alma hakkı yine açıktır.

### Defter ve vesikanın alınması ile geri verilmesi arasındaki fark nedir?

- Defter ve vesikanın alınması, tutanakta konu edilen olay ve hesap durumlarını içermesine bağlıdır.
- Geri verilme, ilgililerin tutanağı imzalaması ve belgenin suç delili olmamasına bağlıdır.

Sonuç: Suç delili niteliği taşıyan belge geri verilmez. Diğer hallerde ilgililerin imza ile geri alma talebi sonuç doğurur.

### Madde 141 uygulaması ile 143 ve 144/4-son fıkra uygulaması arasındaki fark nedir?

- 141. maddenin kendi tutanak düzeni ve alınan belgelerin akıbeti.
- 143. maddenin ve 144. maddenin dördüncü ve son fıkralarının bu hallere kıyasen uygulanması.

Sonuç: Maddenin üçüncü fıkrası gereği 143. madde hükmü ve 144/4-son fıkra hükümleri, 141. madde uyarınca alınan defter ve vesikalar hakkında da uygulanır.

### İnceleme tutanakları: sık yapılan hatalar nelerdir?

- Tutanağı imzalamaktan çekinen ilgiliden alınan belgeleri, tarh ve ceza kesinleşmeden geri vermek; belgenin geri verilmesi için tarh ve cezanın kesinleşmesi şartı aranmadan imzalama ile geri alma hakkını uygulamak.
- Suç delili niteliği taşıyan belgeyi, ilgilinin imzası olsa dahi geri vermek.
- Alınan belgeler hakkında 143. madde ile 144. maddenin dördüncü ve son fıkralarının uygulanmasını unutmak.
- Tutanağın bir nüshasını mükellefe bırakmamak ve bu eksikliği usul hatası olarak değerlendirmemek.
- Tutanağa geçirilmemiş itiraz ve mülahazaları sonradan dikkate almamak ya da bunların varlığını varsaymak.

### Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

- Vergi Dava Daireleri Kurulu, mükellefler hakkında cezalı tarhiyat yapılabilmesi için vergiyi doğuran olayın somut olarak tespit edilmesi gerektiğini, iş yerinde inceleme ve araştırma yapılmadan 141. madde kapsamında tutanağa dayanılarak ceza kesilemeyeceğini kabul etmektedir. (Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2022/877 E., 2022/922 K., 14.09.2022; Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2022/880 E., 2022/923 K., 14.09.2022; Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2022/875 E., 2022/921 K., 14.09.2022; Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2022/882 E., 2022/924 K., 14.09.2022)
- Bu konu, ilgili kararlarda 141. maddenin uygulanabilmesi için olay ve hesap durumlarının tutanakla tespit edilmiş olmasının önem taşıdığı biçiminde ele alınmaktadır. (3. Daire, 2021/3488 E., 2023/42 K., 23.01.2023; 3. Daire, 2023/3362 E., 2023/3475 K., 04.10.2023)

### Nasıl ispat edilir?

- Tutanağın düzenlenmiş olup olmadığını ve içeriğini, vergi idaresi tutanakla ispat eder; tutanağın dayandığı olay ve hesap durumlarının varlığını da idare ispatla yükümlüdür.
- İlgili, tutanağı imzalamadığını veya defter ve vesikaların rızası aranmadan alındığını ileri sürüyorsa bu iddiasını kendisi ortaya koymalıdır; tutanağa itiraz ve mülahazasını geçirmemiş olması kendi aleyhine değerlendirilebilir.
- Alınan belgenin suç delili niteliği taşıdığını ileri süren taraf, bu iddiasını belgenin içeriği üzerinden ispatlamakla yükümlüdür.
- Tutanağın bir nüshasının mükellefe bırakıldığı, teslim belgesi veya tutanağın kendisi ile ispat edilebilir.

### Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

- 213 m.143: Maddenin üçüncü fıkrası gereği, 141. madde uyarınca alınan defter ve vesikalar hakkında da uygulanır. Ayrıntılı hükmü metinde yer almadığından ayrıca incelenmelidir.
- 213 m.144: Dördüncü ve son fıkraları, maddenin dördüncü fıkrası gereği defter ve vesikaları alınan mükellefler hakkında da uygulanır.
- 213 m.134: Vergi incelemesinin genel yürütülmesini düzenler; tutanak bu incelemenin içinde tutulur, ancak 141. madde incelemenin kendisini düzenlemez.
- 213 m.148: Defter ve belgelerin ibrazına ilişkin yükümlülüğü düzenler; 141. maddedeki alma işlemi ibraz yükümlülüğünden ayrı bir yoldur.

## Süreler

| Süre | Madde | Hüküm |
|---|---|---|
| bir yıl | [m.140](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-140) | (Ek: 23/7/2010-6009/9 md.) (Değişik:29/3/2018-7104/19 md.) İncelemeye başlanıldığı tarihten itibaren, tam inceleme yapılması halinde en fazla bir yıl, sınırlı inceleme yapılması halinde en fazla altı ay, katma değer vergisi iade… |
| altı ay | [m.140](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-140) | (Ek: 23/7/2010-6009/9 md.) (Değişik:29/3/2018-7104/19 md.) İncelemeye başlanıldığı tarihten itibaren, tam inceleme yapılması halinde en fazla bir yıl, sınırlı inceleme yapılması halinde en fazla altı ay, katma değer vergisi iade… |
| üç ay | [m.140](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-140) | (Ek: 23/7/2010-6009/9 md.) (Değişik:29/3/2018-7104/19 md.) İncelemeye başlanıldığı tarihten itibaren, tam inceleme yapılması halinde en fazla bir yıl, sınırlı inceleme yapılması halinde en fazla altı ay, katma değer vergisi iade… |
| altı ayı | [m.140](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-140) | Bu talep vergi incelemesine yetkili olanların bağlı olduğu birim tarafından değerlendirilir, tam ve sınırlı incelemelerde altı ayı, katma değer vergisi iade incelemelerinde ise iki ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir. |
| iki ayı | [m.140](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-140) | Bu talep vergi incelemesine yetkili olanların bağlı olduğu birim tarafından değerlendirilir, tam ve sınırlı incelemelerde altı ayı, katma değer vergisi iade incelemelerinde ise iki ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir. |
| bir aylık | [m.140](https://www.hukuksalegitim.com/mevzuat/213-sayili-vergi-usul-kanunu/madde-140) | Bu şekilde ödenecek toplantı ücretinin bir aylık tutarı (5000) gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarı aşamaz. |

## Konuda geçen kararlar

- 7. Daire, 2023/297 E., 2025/1843 K., 22.05.2025 (m.138)
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/591 E., 2025/318 K., 30.04.2025 (m.135)
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/597 E., 2025/323 K., 30.04.2025 (m.135)
- 7. Daire, 2024/1624 E., 2025/1677 K., 22.04.2025 (m.138)
- 7. Daire, 2024/1041 E., 2025/246 K., 28.01.2025 (m.138)
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2024/676 E., 2024/1073 K., 13.11.2024 (m.138)
- 9. Daire, 2023/2353 E., 2024/4846 K., 08.10.2024 (m.134)
- 9. Daire, 2023/2370 E., 2024/4847 K., 08.10.2024 (m.134)
- 4. Daire, 2023/9381 E., 2024/3759 K., 05.06.2024 (m.135)
- 4. Daire, 2023/9382 E., 2024/3760 K., 05.06.2024 (m.135)
- 3. Daire, 2024/1297 E., 2024/1781 K., 01.04.2024 (m.138)
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2023/1524 E., 2024/83 K., 14.02.2024 (m.134)
- 3. Daire, 2023/3362 E., 2023/3475 K., 04.10.2023 (m.141)
- 4. Daire, 2021/765 E., 2023/413 K., 31.01.2023 (m.138)
- 3. Daire, 2021/3488 E., 2023/42 K., 23.01.2023 (m.141)
- İdare Dava Daireleri Kurulu, 2022/1095 E., 2022/2565 K., 22.09.2022 (m.135)
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2022/877 E., 2022/922 K., 14.09.2022 (m.141)
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2022/880 E., 2022/923 K., 14.09.2022 (m.141)
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2022/875 E., 2022/921 K., 14.09.2022 (m.141)
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2022/882 E., 2022/924 K., 14.09.2022 (m.141)
- İdare Dava Daireleri Kurulu, 2022/410 E., 2022/2091 K., 08.06.2022 (m.135)
- 11. Ceza Dairesi, 2016/3877 E., 2018/8410 K., 25.10.2018 (m.137)
- 4. Daire, 1999/574 E., 1999/4298 K., 30.11.1999 (m.134)
- Vergi Dava Daireleri Kurulu, 1998/159 E., 1999/154 K., 12.03.1999 (m.137)
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 2024/600 E., 2024/697 K., 25.04.2024 (m.134)
- Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2021/208 E., 2023/1124 K., 06.12.2023 (m.134)

---

Bu konudaki maddelerde bilinen en yeni değişiklik: 14.10.2021 (m.139).
Bu metin eğitim amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Bağlayıcı olan madde metnidir; alıntılarken maddenin güncel hâlini teyit edin.
Kaynak: https://www.hukuksalegitim.com/konu/vergi-ve-vergi-usul-hukuku/vergi-incelemeleri
