Anayasa Madde 135H. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

YürürlükteSon değişiklik: 23.07.1995

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Anayasa'nın 135. maddesi, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşlarının tanımını, kuruluş ve seçim esaslarını, kuruluş amaçları dışında faaliyet yasağını, seçimlerde siyasi parti aday gösterme yasağını, Devletin idari ve malî denetimine ilişkin ilke hükmünü, amaç dışı faaliyet gösteren organların görevine son verilmesini ve milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesi veya yakalama gerekçeleriyle faaliyetten men kararını düzenler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzelkişilikleridir.

Kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüslerinde asli ve sürekli görevlerde çalışanların meslek kuruluşlarına girme mecburiyeti aranmaz.

(Değişik fıkra: 23/7/1995-4121/13 md.) Bu meslek kuruluşları, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar.

(Değişik fıkra: 23/7/1995-4121/13 md.) Bu meslek kuruluşları ve üst kuruluşları organlarının seçimlerinde siyasi partiler aday gösteremezler.

(Değişik fıkra: 23/7/1995-4121/13 md.) Bu meslek kuruluşları üzerinde Devletin idari ve mali denetimine ilişkin kurallar kanunla düzenlenir.

(Değişik fıkra: 23/7/1995-4121/13 md.) Amaçları dışında faaliyet gösteren meslek kuruluşlarının sorumlu organlarının görevine, kanunun belirlediği merciin veya Cumhuriyet savcısının istemi üzerine mahkeme kararıyla son verilir ve yerlerine yenileri seçtirilir.

(Değişik fıkra: 23/7/1995-4121/13 md.) Ancak, milli güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa, kanunla bir merci, meslek kuruluşlarını veya üst kuruluşlarını faaliyetten men ile yetkilendirilebilir. Bu merciin kararı, yirmidört saat içerisinde görevli hakimin onayına sunulur. Hakim, kararını kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, bu idari karar kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(1)
  1. 23.07.1995“Bu meslek kuruluşları, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar. Bu…” ile başlayan fıkra 23.07.1995 tarihinde 4121 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

24 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2019/494 K.2022/627 T.2022-04-28
    Hukuk Genel KuruluOnama
    16. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın (Anayasa) “Kamu Kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları” başlıklı 135. maddesinin 1. fıkrasına göre; “Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak,
  2. 4. Hukuk Dairesi · E. 2019/1785 · K. 2020/866 · T. 25.02.2020
    Daire kararıRet
    2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 135. maddesinde, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarının belli meslek mensuplarının müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında,
  3. 8. Daire · E. 1992/1385 · K. 1993/730 · T. 05.02.1993
    Daire kararı
    2709 Sayılı 1982 Anayasasının 135.maddesinde, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları, belli bir meslekte çalışanların ortak gereksinimlerini karşılamak, mesleki çalışmalarını kolaylaştırmak, mesleğin genel yararlara uygun olarak gelişmesini sağlamak, çalışanların birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni sağlamak üzere mesleki disiplini ve ahlakını korumak amacıyla yasayla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından yasada gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzel kişileri olarak tanımlanmıştır.

    Madde bu karardan sonra (23.07.1995) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Anayasa Hukuku

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları (Barolar, Odalar vb.) ile ilgili anayasal düzenlemelere göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A) Kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar.
  2. B) Organlarının seçimlerinde siyasi partiler aday gösteremezler.
  3. C) Kamu kurum ve kuruluşları ile KİT'lerde asli ve sürekli görevlerde çalışanların meslek kuruluşlarına girme mecburiyeti vardır.
  4. D) İdari ve mali denetimi kanunla düzenlenir.
  5. E) Organları gizli oyla ve yargı gözetimi altında seçilir.

Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl