Anayasa Madde 53VI. Toplu iş sözleşmesi, grev hakkı ve lokavt — A. Toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı 20

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

YürürlükteSon değişiklik: 07.05.2010

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, işçi ve işverenlere toplu iş sözleşmesi yapma hakkını tanır ve bu sözleşmenin nasıl yapılacağını kanuna bırakır. Ayrıca memur ve diğer kamu görevlilerinin toplu sözleşme yapma hakkını, bu uyuşmazlıklarda Kamu Görevlileri Hakem Kurulu'na başvuruyu ve bu hakkın ayrıntılarının kanunla düzenlenmesini kapsar. Hüküm, toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı bakımından işçi, işveren ve kamu görevlilerine uygulanır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.

Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı kanunla düzenlenir.

(Ek fıkra: 23/7/1995-4121/4 md.; Mülga üçüncü fıkra: 7/5/2010-5982/6 md.)

(Mülga dördüncü fıkra: 7/5/2010-5982/6 md.)

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/6 md.) Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler.

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/6 md.) Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir.

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/6 md.) Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir.

  1. 1.(madde başlığı)Bu maddenin kenar başlığı “A. Toplu iş sözleşmesi hakkı” iken, 7/5/2010 tarihli ve 5982 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(4)
  1. 07.05.2010“Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler.…” ile başlayan fıkra 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  2. 07.05.2010“Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler.…” ile başlayan fıkra 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla eklendi
  3. 07.05.20104. fıkra 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  4. 23.07.1995“Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler.…” ile başlayan fıkra 23.07.1995 tarihinde 4121 sayılı Kanunla eklendi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

445 karar arasından seçildi
  1. 9. Hukuk Dairesi · E. 2025/9360 · K. 2026/335 · T. 19.01.2026
    Daire kararıRet
    2. Toplu iş sözleşmesi kavramı 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 53. maddesinde düzenlenmiş olup “Toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı” başlıklı maddenin 1. fıkrasına göre “İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.”

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Anayasa Hukuku

Toplu iş sözleşmesi yapma hakkı kapsamında işçi ve işverenlerin temel amacı nedir?

  1. A) Siyasi propaganda yapmak.
  2. B) Şirket yönetimini devralmak.
  3. C) Karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek.
  4. D) Grev kararını engellemek.
  5. E) Vergi oranlarını belirlemek.

Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl