Anayasa Madde 74VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı 26

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

YürürlükteSon değişiklik: 07.05.2010

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, vatandaşların ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye'de ikamet eden yabancıların kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında yetkili makamlara ve TBMM'ye yazılı başvuru hakkını; bu başvurulara yazılı cevap verilmesi yükümlülüğünü; herkesin bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkını; Kamu Denetçiliği Kurumunun görevini ve Kamu Başdenetçisinin seçimini düzenler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir.2

Kendileriyle ilgili başvurmaların sonucu gecikmeksizin, dilekçe sahiplerine yazılı olarak bildirilir.3

(Mülga üçüncü fıkra: 7/5/2010-5982/8 md.)

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/8 md.) Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/8 md.) Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/8 md.) Kamu Başdenetçisi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gizli oyla dört yıl için seçilir. İlk iki oylamada üye tamsayısının üçte iki ve üçüncü oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu aranır. Üçüncü oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için dördüncü oylama yapılır; dördüncü oylamada en fazla oy alan aday seçilmiş olur.

(Ek fıkra: 7/5/2010-5982/8 md.) Bu maddede sayılan hakların kullanılma biçimi, Kamu Denetçiliği Kurumunun kuruluşu, görevi, çalışması, inceleme sonucunda yapacağı işlemler ile Kamu Başdenetçisi ve kamu denetçilerinin nitelikleri, seçimi ve özlük haklarına ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.

  1. 1.(madde başlığı)Bu maddenin kenar başlığı “VII. Dilekçe hakkı” iken, 7/5/2010 tarihli ve 5982 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
  2. 2.(1. fıkra)3/10/2001 tarihli ve 4709 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle, bu fıkraya "Vatandaşlar" ibaresinden sonra gelmek üzere "ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye'de ikamet eden yabancılar" ibaresi eklenmiştir.
  3. 3.(2. fıkra)3/10/2001 tarihli ve 4709 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan "sonucu" ibaresinden sonra gelmek üzere "gecikmeksizin" ibaresi eklenmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(3)
  1. 07.05.2010“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye…” ile başlayan fıkra 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla eklendi
  2. 07.05.20103. fıkra 07.05.2010 tarihinde 5982 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  3. 03.10.2001bu fıkra 03.10.2001 tarihinde 4709 sayılı Kanunla eklendi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

166 karar arasından seçildi
  1. 4. Ceza Dairesi · E. 2011/12618 · K. 2012/14959 · T. 19.06.2012
    Daire kararıBozma
    Sanıkların 2709 sayılı Anayasa'nın 74. maddesi ile güvence altına alınan "Anayasal dilekçe-şikayet hakkı" nı kullandığı anlaşılan olayda; katılan hakkında "kişilere kötü muamele" ve "görevi ihmal" suçundan yürütülen soruşturmada "...kovuşturmaya yer olmadığına..." dair verilen kararın, iftira suçunun işlendiğinin kesin kanıtı olamayacağı gözetilmeden, yasal olmayan gerekçe ile hükümlülük kararı verilmesi.
  2. İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2022/619 · K. 2022/2234 · T. 16.06.2022
    İDDKOnama
    bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı" başlıklı 74. maddesinin 4. fıkrasında, "Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir."; "Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması" başlıklı 15. maddesinde ise, "Savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlâl edilmemek kaydıyla,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

  • SİYASİ HAKLAR VE ÖDEVLER
    Anayasa Hukuku · 2.4 Siyasi Hak ve Ödevler · 0:00
  • Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvurma Hakkı
    Anayasa Hukuku · 2.4 Siyasi Hak ve Ödevler · 13:27
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Anayasa Hukuku

Kamu Denetçiliği Kurumu kime bağlı olarak kurulmuştur?

  1. A) Cumhurbaşkanlığına
  2. B) Adalet Bakanlığına
  3. C) Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına
  4. D) Anayasa Mahkemesine
  5. E) Başbakanlığa (Mülga)

Bu maddeyle ilgili 17 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl