TMK Madde 540
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, mirasbırakanın vasiyetnamesini sözlü olarak yapma ihtiyacı doğduğunda tanıkların başvuracağı yolu düzenler: tanıklar son arzuyu bir belgeye yazıp imzalayarak sulh veya asliye mahkemesine vermek ya da doğrudan mahkemeye başvurup tutanağa geçirtmek suretiyle sözlü vasiyetin kurulmasını ve hâkimin beyanını konu alır. Ayrıca askerde, ülke dışında seyreden bir ulaşım aracında ve sağlık kurumunda bulunan kişiler bakımından hâkimin yerine geçecek görevlileri belirler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Mirasbırakan tarafından görevlendirilen tanıklardan biri, kendilerine beyan edilen son arzuları, yer, yıl, ay ve günü de belirterek hemen yazar, bu belgeyi imzalar ve diğer tanığa imzalatır. Yazılan belgeyi ikisi birlikte vakit geçirmeksizin bir sulh veya asliye mahkemesine verirler ve mirasbırakanı vasiyetname yapmaya ehil gördüklerini, onun son arzularını olağanüstü durum içinde kendilerine anlattığını hâkime beyan ederler.
Tanıklar, daha önce bir belge düzenlemek yerine, vakit geçirmeksizin mahkemeye başvurup yukarıdaki hususları beyan ederek mirasbırakanın son arzularını bir tutanağa geçirtebilirler.
Sözlü vasiyet yoluna başvuran kimse askerlik hizmetinde bulunuyorsa, teğmen veya daha yüksek rütbeli bir subay; Ülke sınırları dışında seyreden bir ulaşım aracında bulunuyorsa, o aracın sorumlu yöneticisi; sağlık kurumlarında tedavi edilmekteyse, sağlık kurumunun en yetkili yöneticisi hâkim yerine geçer.
c. Hükümden düşme
Bu maddedeki kavramlar
- Olağanüstü durum
- Sözlü vasiyet
- Tutanak
- Görevlendirilen tanık
- Hâkim yerine geçen yönetici
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
Mirasbırakan (M), bir dağ gezisi sırasında çığ düşmesi sonucu mahsur kalmış ve yakın ölüm tehlikesi altındadır. Yanında resmi memur veya el yazılı vasiyetname yapma imkanı yoktur. (M), son arzularını yanında bulunan (A) ve (B)'ye anlatmıştır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'na göre, bu durumda sözlü vasiyetnamenin usulü nedir?
- A) (A) ve (B) durumu jandarmaya bildirir, jandarma tutanak tutar.
- B) (A) ve (B)'den biri, beyan edilen arzuları yer ve tarih belirterek hemen yazar, imzalar ve diğerine imzalatır. İkisi birlikte vakit geçirmeksizin bir sulh veya asliye mahkemesine verirler.
- C) (A) ve (B)'nin bu beyanları (M) kurtulduktan sonra yazılı hale getirmesi gerekir.
- D) (A) ve (B)'nin okur yazar olması şarttır ve beyanları notere onaylatmaları gerekir.
- E) (A) ve (B), (M)'nin ailesine durumu sözlü olarak bildirir.