TMK Madde 756I. Mülkiyet ve irtifak hakkı
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, arazi maliklerinin yeraltı sularından yararlanma biçim ve ölçüsünü özel kanunlara bıraktığını da belirtir. Yeraltı sularından yararlanmanın idari ve ruhsat yönü ile jeotermal ve doğal mineralli sular da bu maddenin dışındadır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Kaynaklar, arazinin bütünleyici parçası olup, bunların mülkiyeti ancak kaynadıkları arazinin mülkiyeti ile birlikte kazanılabilir.
Başkasının arazisinde bulunan kaynaklar üzerindeki hak, bir irtifak hakkı olarak tapu kütüğüne tescil ile kurulur.
Yeraltı suları, kamu yararına ait sulardandır. Arza malik olmak, onun altındaki yeraltı sularına da malik olmak sonucunu doğurmaz.
Arazi maliklerinin yeraltı sularından yararlanma biçimi ve ölçüsüne ilişkin özel kanun hükümleri saklıdır.
Bu maddedeki kavramlar
- Bütünleyici parça
- Kaynak
- Yeraltı suyu
- Kamu yararına ait su
- Kaynak irtifakı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
52 karar arasından seçildi- 10. Daire · E. 2016/1460 · K. 2021/2868 · T. 31.05.2021Daire kararıOnama
söz konusu suyun, kaynak suyu olduğu ve Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazdan doğduğu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 756. maddesi uyarınca mütemmim cüzü olduğu taşınmazın maliki olan Hazineye ait olduğu, mülga 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 13. maddesinin (d) bendinde,
- 13. Daire · E. 2012/253 · K. 2018/3787 · T. 07.12.2018Daire kararıOnama
özel mülkiyete konu taşınmazdan çıkan kaynak suyu hakkında 167 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca il özel idarelerince kiralama yapılması olanağının bulunmadığı, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 756. maddesine göre kaynak suların arazinin bütünleyici parçası olduğu, bunların mülkiyetinin ancak bulundukları arazinin mülkiyeti ile birlikte kazanılabileceği,
- 7. Hukuk Dairesi · E. 2025/1892 · K. 2025/3626 · T. 15.09.2025Daire kararıDüzeltilerek onama
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 756. maddesinde "Kaynaklar, arazinin bütünleyici parçası olup bunların mülkiyeti ancak kaynadıkları arazinin mülkiyeti ile birlikte kazanılabilir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Başkasına ait bir arazide bulunan kaynak (su) üzerinde kurulan ve hak sahibine o suyu alma ve kullanma yetkisi veren irtifak hakkına "Kaynak Hakkı" denir. Kaynak hakkı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A) Kaynak hakkı, başkasına devredilebilir ve mirasçılara geçebilir (aksi kararlaştırılmadıkça).
- B) Kaynak hakkı, tapu kütüğüne "taşınmaz" olarak kaydedilebilir (bağımsız ve sürekli ise).
- C) Kaynak hakkı en çok 100 yıl için kurulabilir.
- D) Kaynak suyu, arazinin bütünleyici parçasıdır; hak kurulmadıkça mülkiyeti arazi malikine aittir.
- E) Kaynak hakkı bir irtifak hakkıdır.