TCK Madde 51Hapis cezasının ertelenmesi

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 14.04.2020

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

5237 sayılı Kanun'un 51. maddesi, işlenen suçtan dolayı hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezasının ertelenmesinin koşullarını, denetim süresinin sınırlarını, denetim süresinde uygulanabilecek yükümlülükleri, yükümlülüklere uyulmamasının sonucunu ve denetim süresinin iyi halli geçmesinin hukuki etkisini düzenler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)İşlediği suçtan dolayı iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilir. Bu sürenin üst sınırı, fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş olan kişiler bakımından üç yıldır. Ancak, erteleme kararının verilebilmesi için kişinin;

a)Daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması,

b)Suçu işledikten sonra yargılama sürecinde gösterdiği pişmanlık dolayısıyla tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede bir kanaatin oluşması,

gerekir.

(2)Cezanın ertelenmesi, mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi koşuluna bağlı tutulabilir. Bu durumda, koşul gerçekleşinceye kadar cezanın infaz kurumunda çektirilmesine devam edilir. Koşulun yerine getirilmesi halinde, infaz hâkimi kararıyla hükümlü infaz kurumundan derhal salıverilir.1

(3)Cezası ertelenen hükümlü hakkında, bir yıldan az, üç yıldan fazla olmamak üzere, bir denetim süresi belirlenir. Bu sürenin alt sınırı, mahkûm olunan ceza süresinden az olamaz.

(4)Denetim süresi içinde;

a)Bir meslek veya sanat sahibi olmayan hükümlünün, bu amaçla bir eğitim programına devam etmesine,

b)Bir meslek veya sanat sahibi hükümlünün, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,

c)Onsekiz yaşından küçük olan hükümlülerin, bir meslek veya sanat edinmelerini sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkanı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmesine,

mahkemece karar verilebilir.

(5)Mahkeme, denetim süresi içinde hükümlüye rehberlik edecek bir uzman kişiyi görevlendirebilir. Bu kişi, kötü alışkanlıklardan kurtulmasını ve sorumluluk bilinciyle iyi bir hayat sürmesini temin hususunda hükümlüye öğütte bulunur; eğitim gördüğü kurum yetkilileri veya nezdinde çalıştığı kişilerle görüşerek, istişarelerde bulunur; hükümlünün davranışları, sosyal uyumu ve sorumluluk bilincindeki gelişme hakkında üçer aylık sürelerle rapor düzenleyerek infaz hâkimine verir.

(6)Mahkeme, hükümlünün kişiliğini ve sosyal durumunu göz önünde bulundurarak, denetim süresinin herhangi bir yükümlülük belirlemeden veya uzman kişi görevlendirmeden geçirilmesine de karar verebilir.

(7)Hükümlünün denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere, infaz hâkiminin uyarısına rağmen, uymamakta ısrar etmesi halinde; ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirilmesine infaz hâkimliğince karar verilir.2

(8)Denetim süresi yükümlülüklere uygun veya iyi halli olarak geçirildiği takdirde, ceza infaz edilmiş sayılır.

  1. 1.(2. fıkra)14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle, ikinci fıkrada yer alan “hakim” ibaresi “infaz hâkimi”, beşinci fıkrada yer alan “hakime” ibaresi “infaz hâkimine” şeklinde değiştirilmiştir.
  2. 2.(7. fıkra)14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “hakimin” ibaresi “infaz hâkiminin” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkraya “çektirilmesine” ibaresinden sonra gelmek üzere “infaz hâkimliğince” ibaresi eklenmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

Madde metninde ertelemenin hukukî niteliği ve uygulama koşullarına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Bu düzenlemede, erteleme, bir koşullu af olmaktan çıkarılıp, ceza infaz kurumu hâline getirilmiş ve erteleme sadece hapis cezası bakımından öngörülmüştür. Ertelemede denetim süresi içersinde hükümlü bakımından söz konusu olabilecek yükümlülükler açısından da bazı yenilikler getirilmiştir. Örneğin erteleme sadece mağdurun değil, kamunun uğradığı zararın da tamamen tazmini koşuluna bağlanabilir hâle getirilmiştir. Ayrıca, cezanın ertelenmesi hâlinde denetimli serbesti tedbirinin daha etkin bir şekilde uygulanabilmesini sağlamak için Tasarıdaki madde metninde bazı değişiklikler yapılmıştır. Örneğin denetimli serbesti süresi içinde bir meslek veya sanat sahibi olmayan hükümlünün, bu amaçla bir eğitim programına devam etmesine; bir meslek veya sanat sahibi hükümlünün, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına; ya da, onsekiz yaşından küçük olan hükümlülerin, özellikle bir meslek veya sanat edinmelerini sağlamak amacıyla, barınma imkânı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmesine karar verilebilir. Getirilen diğer bir yenilik de, denetim süresi içinde hükümlüyle ilgili olarak uzman bir kişinin görevlendirilmesidir. Hükümlüye rehberlik edecek bu uzman kişi, kötü alışkanlıklardan kurtulmasını ve sorumluluk bilinciyle iyi bir hayat sürmesini temin hususunda hükümlüye öğütte bulunur; eğitim gördüğü kurum yetkilileri veya nezdinde çalıştığı kişilerle görüşerek, istişarelerde bulunur; hükümlünün davranışları, sosyal uyumu ve sorumluluk bilincindeki gelişme hakkında üçer aylık sürelerle rapor düzenleyerek hâkime verir.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.

Değişiklik geçmişi(1)
  1. 14.04.20207. fıkra 14.04.2020 tarihinde 7242 sayılı Kanunla eklendi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(2)

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

8.741 karar arasından seçildi
  1. Ceza Genel Kurulu E.2024/150 K.2025/608 T.2025-12-24
    Ceza Genel KuruluRetYerleşik içtihat
    Öte yandan, Ceza Genel Kurulunca 10.09.2025 tarih ve 151-326 sayı ile; yapılan istinaf incelemesi sırasında erteleme şartları oluşmamasına karşın hapis cezasını TCK'nın 51. maddesi uyarınca erteleyen ilk derece mahkemesi hükmündeki erteleme fıkrasının çıkarılmasına ilişkin bölge adliye mahkemesi ceza dairesi kararının, cezanın infazını mümkün hâle getirmiş olması nedeniyle ilk derece mahkemesince hükmolunan beş yıl veya daha az hapis cezasını "artırdığı", bu nedenle de temyiz edilebilir olduğu kabul edilmiştir.
  2. 7. Ceza Dairesi · E. 2024/3421 · K. 2025/16903 · T. 25.12.2025
    Daire kararıDüzeltilerek onama
    1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 51. maddesi uyarınca yalnızca hapis cezalarının ertelenmesi mümkün olduğu halde, sanık hakkında cezanın ertelenmesine karar verilmesi,
  3. 7. Ceza Dairesi · E. 2023/8038 · K. 2025/16822 · T. 24.12.2025
    Daire kararıDüzeltilerek onama
    3.Hapis cezası ertelenen sanığa 5237 sayılı Kanun'un 51/7. maddesi gereği, denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere hakimin uyarısına rağmen uymamakta ısrar etmesi halinde ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirilmesine karar verileceğine dair ihtar ile 5237 sayılı Kanun'un 51/8. maddesi gereği, denetim süresinin iyi halli olarak geçirilmesi halinde cezanın infaz edilmiş sayılacağına dair ihtarın yapılmaması,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

  • Cezalar
    Ceza Hukuku Genel · 5.1 Yaptırımlar -1 · 0:35
  • Hapis Cezasının Ertelenmesi
    Ceza Hukuku Genel · 5.1 Yaptırımlar -1 · 5:23
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Ceza Hukuku Genel Hükümler

Erteli cezanın denetim süresi içerisinde, mahkeme hükümlü hakkında aşağıdakilerden hangisine karar veremez?

  1. A) Bir meslek veya sanat sahibi olmayan hükümlünün eğitim programına devam etmesine.
  2. B) Bir meslek sahibi hükümlünün, aynı mesleği icra eden başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına.
  3. C) 18 yaşından küçüklerin barınma imkanı bulunan eğitim kurumuna devam etmesine.
  4. D) Hükümlüye rehberlik edecek bir uzman kişi görevlendirilmesine.
  5. E) Hükümlünün cezasının infaz edilmiş sayılmasına derhal karar verilmesine.

Bu maddeyle ilgili 20 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl