CMK Madde 188Duruşmada hazır bulunacaklar
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, duruşmada hazır bulunması zorunlu olan usul aktörlerini belirler: hükme katılacak hâkimler, Cumhuriyet savcısı, zabıt kâtibi ve kanunun zorunlu müdafiliği kabul ettiği hallerde müdafi. Madde ayrıca mazeretsiz gelmeme ya da duruşmayı terk etme hâlinde duruşmaya devam edilebilmesini ve yedek üye bulundurulmasını düzenler. Maddenin uygulaması, duruşmaya katılmayan sanığın durumunu düzenlemez; bu konu kanunda ayrı hükümlerle (m.193 ve devamı) ele alınır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Duruşmada, hükme katılacak hâkimler ve Cumhuriyet savcısı ile zabıt kâtibinin ve Kanunun zorunlu müdafiliği kabul ettiği hâllerde müdafiin hazır bulunması şarttır. (Ek cümle: 3/10/2016-KHK-676/5 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/5 md.) Müdafiin mazeretsiz olarak duruşmaya gelmemesi veya duruşmayı terk etmesi halinde duruşmaya devam edilebilir.1
(2)(Mülga: 18/6/2014 - 6545/103 md.)
(3)Bir oturumda bitmeyecek davada, herhangi bir nedenle bulunamayacak üyenin yerine geçmek ve oya katılmak üzere yedek üye bulundurulabilir.
- 1.(1. fıkra)20/11/2017 tarihli ve 696 sayılı KHK’nin 96 ncı maddesiyle bu fıkrada yer alan “mazeretsiz olarak” ibaresinden sonra gelmek üzere “duruşmaya gelmemesi veya” ibaresi eklenmiştir.
Değişiklik geçmişi(3)
- 01.02.20181. fıkra bir cümlesi 01.02.2018 tarihinde 7070 sayılı Kanunla kanunla aynen kabul edildi
- 03.10.20161. fıkra bir cümlesi 03.10.2016 tarihinde KHK-676 eklendi
- 18.06.20142. fıkra 18.06.2014 tarihinde 6545 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(10)
Bu maddede geçen tanımlar(1)
- Müdafi
- Şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı
Bu maddedeki kavramlar
- Yedek üye
- Zorunlu müdafi
- Duruşmada hazır bulunma zorunluluğu
- Mazeretsiz terk
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
693 karar arasından seçildiİçtihat ayrılığı olabilir: bu maddede en yeni Genel Kurul kararı (22.04.2026, onama) önceki Kurul kararlarının çoğunluğuna zıt yönde. Kararları metinleriyle birlikte okuyun.
- Ceza Genel Kurulu E.2022/430 K.2022/656 T.2022-10-25Ceza Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
Yargıtay 9. ve 3. Ceza Dairelerinin kanunla kurulmuş mahkeme olmadığı, bu Dairelerin yargılama yapma görevi bulunduğu kabul edilse bile yapılan yargılama sırasında duruşmanın doğrudan doğruyalığı ilkesi gereğince yasal engel ya da özürleri olmadıkça aynı başkan ve üyelerin hüküm verilinceye kadar duruşmalara katılmaları zorunlu olmasına rağmen CMK'nın 188. maddesi ile Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 21 ve 22. maddelerindeki emredici hükümlere aykırı olarak her duruşmada mahkeme heyetinde bulunan yargıçların değiştiği,
- 10. Ceza Dairesi · E. 2020/20420 · K. 2025/5109 · T. 05.05.2025Daire kararıBozma
sanığın 5271 sayılı Kanunun 150 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca müdafii ile temsil zorunluluğu bulunduğu ve hüküm tarihinde yürürlükte bulunan aynı Kanunun 188 inci maddesinin birinci fıkrasında, “hükmün kurulduğu celsede, kanunun zorunlu müdafiliği kabul ettiği hallerde müdafiin hazır bulunması” emredici düzenlemesi uyarınca duruşmaya katılımı sağlanmadan,
- 10. Ceza Dairesi · E. 2022/3844 · K. 2022/4164 · T. 04.04.2022Daire kararıBozma
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 08/03/2022 itiraz yazısında; "Uyuşmazlık sanık ... müdafiinin yokluğunda karar verilerek 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 188/1. maddesi uyarınca sanığın savunma hakkının ihlal edilip edilmediğine ilişkindir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Hükme katılan kişilerden hangisinin yokluğunda duruşma yapılması kesin hukuka aykırılık (bozma) nedenidir?
- A) Zabıt katibi
- B) İzleyici
- C) Mübaşir
- D) Sanık yakını
- E) Basın mensubu
Bu maddeyle ilgili 5 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl