CMK Madde 92Gözaltı işlemlerinin denetimi
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, gözaltına alınan kişilerin bulundurulduğu nezarethanelerin, varsa ifade alma odalarının, bu kişilerin durumunun, gözaltına alınma nedenlerinin ve sürelerinin ve gözaltına alınmayla ilgili tüm kayıt ve işlemlerin Cumhuriyet başsavcısı veya görevlendirdiği Cumhuriyet savcısı tarafından denetlenmesini düzenler. Denetimin sonucunun Nezarethaneye Alınanlar Defterine kaydedilmesini de bu kapsamda öngörür.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Cumhuriyet başsavcıları veya görevlendirecekleri Cumhuriyet savcıları, adlî görevlerinin gereği olarak, gözaltına alınan kişilerin bulundurulacakları nezarethaneleri, varsa ifade alma odalarını, bu kişilerin durumlarını, gözaltına alınma neden ve sürelerini, gözaltına alınma ile ilgili tüm kayıt ve işlemleri denetler; sonucunu Nezarethaneye Alınanlar Defterine kaydederler.
Bu maddede geçen tanımlar(1)
- İfade alma
- Şüphelinin kolluk görevlileri veya Cumhuriyet savcısı tarafından soruşturma konusu suçla ilgili olarak dinlenmesini
Bu maddedeki kavramlar
- Gözaltı işlemlerinin denetimi
- Nezarethane
- Nezarethaneye Alınanlar Defteri
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
Bir avukat, hakkında hırsızlık suçundan soruşturma yürütülen müvekkili (A)'nın, gözaltında tutulduğu ilçe emniyet müdürlüğüne bağlı nezarethanenin koşullarının insan onuruna aykırı olduğunu ve gözaltı süresine ilişkin kayıtların usulüne uygun tutulmadığını iddia ederek Cumhuriyet Başsavcılığına başvuruda bulunmuştur. Bu başvuru üzerine görevlendirilen Cumhuriyet savcısının, adli görevi kapsamında gerçekleştireceği denetimin kapsam ve sınırlarına ilişkin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Savcının denetim yetkisi, otuzar günlük periyotlarla sınırlı olup, bu süreler dışında yapılacak denetimler ancak şüphelinin veya müdafiinin talebi üzerine gerçekleştirilebilir.
- B) Cumhuriyet savcısı, denetim sırasında şüphelinin durumu ve gözaltı nedenini inceleyebilmekle birlikte, nezarethane kayıtlarının denetimi için Sulh Ceza Hâkimliğinden ayrıca bir karar almalıdır.
- C) Denetim yetkisi, yalnızca nezarethanenin fiziki şartlarının incelenmesiyle sınırlıdır; gözaltı süreleri ve nedenleri gibi adli işlemlere ilişkin denetim, soruşturmanın ilerleyen aşamalarında Sulh Ceza Hâkimi tarafından yapılır.
- D) Cumhuriyet başsavcıları veya görevlendirecekleri Cumhuriyet savcıları, adlî görevlerinin bir gereği olarak, nezarethaneleri, gözaltına alınma neden ve sürelerini ve ilgili tüm kayıt ve işlemleri denetleme yetkisine sahiptir.
- E) Denetim sonucunda tespit edilen hukuka aykırılıklar hakkında savcı yalnızca idari bir rapor düzenleyerek durumu mülki amire bildirir; bu denetim, doğrudan bir ceza soruşturması başlatılmasına dayanak oluşturmaz.