TBK Madde 106I. Koşulları
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, borç ilişkisinde alacaklının haklı bir sebep olmaksızın ifayı kabul etmemesi veya borçlunun ifasına gereken hazırlık fiillerini yapmaması hâlinde temerrüde düşmesinin koşullarını düzenler. Ayrıca alacaklının müteselsil borçlulardan birine karşı temerrüde düşmesinin diğer müteselsil borçlular bakımından da temerrüt doğuracağını hükme bağlar. Madde, yapma ve verme edimlerinin her ikisi bakımından uygulanır ve ifaya katılması gereken alacaklı ile borçlu arasındaki ilişkilere yönelir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Yapma veya verme edimi gereği gibi kendisine önerilen alacaklı, haklı bir sebep olmaksızın onu kabulden veya borçlunun borcunu ifa edebilmesi için kendisi tarafından yapılması gereken hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınırsa, temerrüde düşmüş olur.
Alacaklı, müteselsil borçlulardan birine karşı temerrüde düşerse, diğerlerine karşı da temerrüde düşmüş olur.
II. Hükümleri
1.Bir şeyin teslimine ilişkin edimlerde
a. Tevdi hakkı
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 90 ıncı maddesini karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 105 inci maddesinde, alacaklının temerrüdünün koşulları düzen lenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 90 ıncı maddesinin kenar başlığında kullanılan "E. Alacaklının Temerrüdünün /1. Şartları" şeklindeki ibare, Tasarıda "E. Alacaklının temerrüdü /1. Koşulları" şek linde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 90 ıncı maddesinde kullanılan "Yapılacak veya verilecek şey" şek lindeki ibare, Tasanda "Yapma veya verme edimi" şeklinde; "tekaddümen kendi tarafından yapılması lâzım gelen muameleleri icradan imtina eder ise, mütememt addolunur." şeklindeki ibare ise, Tasarıda "kendisi tarafından yapılması gereken hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınırsa, temerrüde düşmüş olur." şeklinde değiştirilmiştir. Maddenin ikinci fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, yeni bir hükümdür. Fıkraya göre, alacaklının müteselsil borçlulardan birine karşı temerrüde düşmesi, diğerlerine karşı da temerrüde düşmüş olması sonucunu doğurur. Böylece, müteselsil borçlulardan birinin usulüne uygun bir ifa önerisi, haklı bir sebep olmaksızın alacaklı tarafından reddedilirse, diğer müteselsil borçlulann da aynı edimi alacaklıya yeniden ifa önerisinde bulunmaktan kurtarılmaları amaçlanmıştır. - 6 6 -
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Alacaklı temerrüdü
- Hazırlık fiilleri
- İfa önerisi
- Müteselsil borçlular
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
81 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2022/1201 K.2023/1204 T.2023-12-06Hukuk Genel KuruluBozma
ancak ipoteğin davacının 18.04.2018 tarihinde üç ayrı dekont ile toplam 338.920,00 TL ödenmesi üzerine kaldırıldığı, bu hâliyle alacaklı ve borçlu arasında dava açılmadan önceki bir tarihte ipotek miktarı üzerine mutabakat bulunmadığı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 106 ve 107 nci maddeleri gereğince davacının ipotek alacaklısının ödemeyi kabulden kaçınması hâlinde tevdi mahalli tayini isteminde de bulunmadığı,
- 17. Hukuk Dairesi · E. 2015/10099 · K. 2018/4637 · T. 07.05.2018Daire kararıBozma
Davacı yanın, davalı sigortacının ödediği bedeli iade etmek suretiyle temerrüde düştüğünün kabul edildiği tarih itibariyle yürürlükte olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 106/1. maddesinde "yapma veya verme edimi gereği gibi kendisine önerilen alacaklı, haklı bir sebep olmaksızın onu kabulden veya borçlunun borcunu ifa edebilmesi için kendisi tarafından yapılması gereken hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınırsa, temerrüde düşmüş olur" ifadeleri ile alacaklı temerrüdünün şartları saptanmıştır.
- Adana Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi · E. 2025/806 · K. 2025/1423 · T. 07.11.2025İstinafRet
"...3-6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 106. maddesinde ''Yapma veya verme edimi gereği gibi kendisine önerilen alacaklı, haklı bir sebep olmaksızın onu kabulden veya borçlunun borcunu ifa edebilmesi için kendisi tarafından yapılması gereken hazırlık fiillerini yapmaktan kaçınırsa, temerrüde düşmüş olur.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Otomobil ticareti yapan Borçlu (B), yakın arkadaşı Alacaklı (A)'dan işletmesi için 6 ay vadeli 50.000 TL borç almıştır. Vade günü geldiğinde (B), borcunu nakden ödemek üzere (A)’nın iş yerine gitmiş ancak (A), aralarında herhangi bir faiz anlaşması olmamasına rağmen piyasa koşullarının değiştiğini ileri sürerek anaparaya ek olarak 5.000 TL
- A) Alacaklının haklı bir sebep olmaksızın ifayı reddetmesi nedeniyle borcun imkânsızlaştığını ileri sürerek borçtan kurtulabilir.
- B) Alacaklının ek talebi borcu ahlaka aykırı hale getirdiğinden, 6098 sayılı TBK m. 81 uyarınca ifadan tamamen kaçınabilir.
- C) Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde uygulanan ödemezlik def'ini (TBK m. 97) ileri sürerek, alacaklı kendi edimini yerine getirene kadar ödemeyi reddedebilir.
- D) Hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere, borçlandığı şeyi hâkimin belirleyeceği bir yere tevdi ederek borcundan kurtulabilir.
- E) Alacaklı temerrüdü nedeniyle sözleşmeden dönerek, bu sebeple uğradığı menfi zararlarının tazminini talep edebilir.
Bu maddeyle ilgili 7 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl