TBK Madde 248II. İspat yükü
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, örnek üzerine satışta ispat yükünün dağılımını düzenler. Örneği elinde bulunduran tarafın durumunu ve örneğin biçim değişikliğine uğraması hâlinde ispat yükünün alıcıya geçişini kapsar. Örneğin bozulması veya yok olmasının ardından satılanın örneğe uygun olmadığının ispat yükünü de alıcıya yükler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Örnek üzerine satışta kendisine örnek verilen taraf, elindeki örneğin kendisine verilmiş örnek olduğunu ispat yükü altında olmayıp, örneğin biçimi değişmiş olsa bile, bu değişiklik gözden geçirmenin zorunlu bir sonucu ise, alıcının iddiası doğru sayılır. Ancak, karşı tarafın her hâlde bunun aksini ispat hakkı vardır.
Örnek, alıcının elindeyken bozulmuş veya yok olmuşsa, kusuru olmasa bile, satılanın örneğe uygun olmadığını ispat yükü alıcıya düşer.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 218 inci maddesini karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 247 nci maddesinde, örnek üzerine satışta ispat yükü düzenlen mektedir. • 818 sayılı Borçlar Kanununun 218 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan "A. Numune Üzerine Satım" şeklindeki ibare, içeriğiyle uyumlu olmadığı için, Tasanda "II. İspat yükü" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 218 inci maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan "..."satılanın nu muneye muvafakatini ispat" şeklindeki ibare, Tasarıda "satılanın örneğe uygun olmadığını ispat" şek linde düzeltilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 218 inci maddesinin birinci fıkrasında kullanılan "ispata mecbur olmayıp" şeklindeki ibare, ispatın bir yükümlülük değil yük niteliğinde olduğu göz ününde tutularak, Tasannın 247 nci maddesinin birinci cümlesinde "ispat yükü altında olmayıp" şeklinde düzeltilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 218 inci maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan "aksini iddia eden" şeklindeki ibare gereksiz görülerek, Tasarının 247 nci maddesinin ikinci fıkrasına alınmamıştır. Metninde yapılan düzeltme ve anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Örnek
- Gözden geçirmenin zorunlu sonucu
- Örneğe uygunluk
- Örnek üzerine satış
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
3 karar arasından seçildi- İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2020/326 · K. 2022/292 · T. 28.04.2022İlk derece
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunun 248. maddesi hükmüne göre elindeki örnek ürünün kendisine satılan ürünlerle aynı olmadığının iddiasının ispat yükü kendisine düşen davalının elindeki örnek ürünü sunmamakla kendisine düşen ispat yükünü yerine getirmemiş olduğu görülmektedir.
- Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2017/509 · K. 2020/505 · T. 30.09.2020İlk dereceRet
örnek üzerine satışın 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 247 ve 248. Maddelerinde düzenlendiği, örnek üzerine satış sözleşmelerinin, tarafların sözleşmenin konusu olan malın alıcıya veya üçüncü bir kişiye bırakılan bir örneğe ya da tespit ettikleri bir mala uygun olması üzerinde anlaşmalarıyla yapılan satış sözleşmeleri olduğu, örnek üzerine satışta kendisine örnek verilen tarafın, örnek, alıcının elindeyken bozulması veya yok olması halinde kusuru olmasa bile,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Ünlü bir moda tasarımcısı olan (T), yeni sezon kreasyonunda kullanacağı özel bir kumaş için tekstil toptancısı (S) ile anlaşır. (S), (T)’ye İtalya’dan getirttiği "ipek şantuk" kumaşından bir parça (numune) gösterir ve sipariş edilecek 100 top kumaşın bu numuneye tamamen uygun olacağını beyan eder. Teslimat günü (T)’nin atölye şefi, gelen kumaşların dokusunun ve renginin numuneden belirgin şekilde farklı olduğunu tespit eder ve durumu (T)'ye bildirir. Taraflar arasında, teslim edilen malın numuneye uygun olup olmadığı konusunda bir uyuşmazlık çıkar. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun örnek üzerine satış hükümlerine göre, bu uyuşmazlığa ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Alıcı (T)'nin zilyetliğindeki numune, onun bir kusuru olmaksızın bozulmuş veya yok olmuşsa dahi, satılanın numuneye uygun olmadığını ispat yükü alıcıya (T)'ye geçer.
- B) Numune üzerine satışta, aksi ispat edilinceye kadar satılanın numuneye uygun olduğu yönünde bir karine mevcuttur ve bu karineyi alıcı çürütmelidir.
- C) Teslim edilen kumaşların numuneye uygun olduğunu ispat etme yükümlülüğü, kural olarak satıcı (S)'ye aittir.
- D) Sözleşme ticari bir satış olduğundan, alıcı (T) malı teslim aldıktan sonra derhal muayene edip aykırılığı bildirmediği takdirde, kumaşların numuneye uygun olduğunu kabul etmiş sayılır.
- E) Alıcı (T)'nin, kumaşların numuneye uygun olmadığı iddiasının hukuken geçerli sayılabilmesi için, bu durumu bir bilirkişi raporuyla tespit ettirmesi zorunludur.