TBK Madde 408

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, işverenin işgörme edimini kusuruyla engellemesi veya edimi kabulde temerrüde düşmesi hâlinde işçinin ücret alacağının doğup doğmayacağını ve bu alacaktan yapılacak indirimleri düzenler. Hizmet sözleşmesinde işverenin temerrüdünün alacaklının temerrüdünün özel bir hâli olarak ele alındığı işgörme edimi bakımından uygulanır. Madde, işçinin çalışmayı durdurması hâlini ayrıca düzenlemez; madde metninde yer alan "b. İşçinin çalışmayı durdurması hâlinde" başlığı bu maddenin hükmü değildir.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

İşveren, işgörme ediminin yerine getirilmesini kusuruyla engellerse veya edimi kabulde temerrüde düşerse, işçiye ücretini ödemekle yükümlü olup, işçiden bu edimini daha sonra yerine getirmesini isteyemez. Ancak, işçinin bu engelleme sebebiyle yapmaktan kurtulduğu giderler ile başka bir iş yaparak kazandığı veya kazanmaktan bilerek kaçındığı yararlar ücretinden indirilir.

b. İşçinin çalışmayı durdurması hâlinde

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

818 sayılı Borçlar Kanununun 325 inci maddesini karşılamaktadır. Tasarının tek fıkradan oluşan 407 nci maddesinde, işverenin temerrüdü durumunda işçiye ücret ödenmesi düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 325 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan "c. İş sahibinin temerrüdü" ibaresi, Tasarıda "3. İşgörme ediminin ifasının engellenmesi durumunda ücret / a. İşve renin temerrüdü durumunda" şekline dönüştürülmüştür. - 1 7 6 - Maddeye göre, hizmet sözleşmesinde işverenin temerrüdü, alacaklının temerrüdünün özel bir hâ lidir. İşverenin, işçinin işgörme ediminin ifasının engellendiği şu iki durumda da ücret ödemekle yükümlü olduğu kabul edilmiştir: 1. İşverenin, işçisinin gereği gibi önerdiği işgörme edimini kabulde temerrüde düşmesi, 2. İşverenin, işçinin işgörme edimini ifasını kusuruyla engellemesi. İşverenin işin görülmesini kusuruyla engellemesi, o işin yapılmasından vazgeçmesi, işçinin yerine başkasını çalıştırması gibi se beplere dayanabilir. Yukarıdaki iki dummdan biri gerçekleştiği takdirde işveren, kabulden kaçındığı ya da ifasını kusuruyla engellediği iş görülmediği hâlde, işçiye ücretini ödemekle yükümlü olacak ve daha son ra, aynı işin görülmesini ondan isteyemeyecektir. Maddenin ikinci cümlesinde, işverenin kabulden kaçındığı veya ifasını kusuruyla engellediği iş sebebiyle, işi yapmayan işçinin, bu şekilde elde ettiği serbest zamanı başka bir işte değerlendirerek elde ettiği veya elde etmekten bilerek kaçındığı yararlar ile yapmaktan kurtulduğu giderlerin ücret ala cağından indirilmesi hükme bağlanmıştır. Maddenin ikinci cümlesinde, Tasarının kira sözleşmesine ilişkin 324 üncü maddesinin ikinci fıkrasına paralel bir düzenlemeye yer verilmiştir. Gerçekten, 818 sayılı Borçlar Kanununun 252 nci maddesinin ikinci fıkrasında olduğu gibi, Tasarıda da, "Kiraya veren, yapmaktan kurtulduğu gider ler ile kiralananı başka biçimde kullanmakla elde ettiği veya elde etmekten kasten kaçındığı yarar ları kira bedelinden indirmekle yükümlüdür." denilmiştir. Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 324 üncü maddesi göz önünde tutulmuştur.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

  • Başka iş yoluyla elde edilen veya bilerek kaçınılan yararlar
  • İşverenin temerrüdü
  • Kabulde temerrüt
  • Kusurlu engelleme
  • Yapmaktan kurtulunan giderler

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

151 karar arasından seçildi
  1. 9. Hukuk Dairesi · E. 2023/577 · K. 2023/1608 · T. 07.02.2023
    Daire kararıBozma
    Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 408 inci maddesi kapsamında işverenin temerrüde düşmesine neden olduğundan 6098 sayılı Kanun'un 408 inci maddesine göre işçinin davalı işveren nezdinde çalışmadığı 11.08.2016-19.01.2018 tarihleri arasındaki sürede,
  2. 22. Hukuk Dairesi · E. 2015/20653 · K. 2017/30350 · T. 21.12.2017
    Daire kararıBozma
    Davalı vekili, taraflar arasındaki iş sözleşmesinin davacının performansının yetersiz olması ve çalışma prensiplerine uyumlu çalışmadığı gerekçesi ile feshedildiğini beyanla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 408. maddesi uyarınca davacının yapmaktan kurtulduğu giderler başka bir iş yaparak kazandığı veya kazanmaktan bilerek kaçındığı yararların nazara alınmasını ve davanın reddini talep etmiştir.
  3. 9. Hukuk Dairesi · E. 2023/6822 · K. 2023/9403 · T. 19.06.2023
    Daire kararıBozma
    Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 408 nci maddesinde düzenlenen işveren temerrüdü hükümlerinin uygulanması ancak davacının yapmaktan kurtulduğu giderler ile başka bir ... yaparak kazandığı veya kazanmaktan bilerek kaçındığı yararlar olup olmadığı hususlarının araştırılması gerektiği, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları ve tanık anlatımlarına göre belirtilen askı süresince davacının başka bir işte çalışmadığının görüldüğü,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.