HMK Madde 240Tanık gösterme şekli

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, tanık deliline başvurulmasında taraflarca yapılacak tanık gösterme işlemini düzenler: davada taraf olmayan kişilerin tanık olarak gösterilebilmesi, tanık listesinin içeriği, listede gösterilmeyen kişilerin dinlenememesi ve ikinci liste verilememesi, tanık listesinde adres eksikliği veya yanlış adres halinde tarafa tanınan kesin süre ile vazgeçme sonucu.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Davada taraf olmayan kişiler tanık olarak gösterilebilir.

(2)Tanık gösteren taraf, tanık dinletmek istediği vakıayı ve dinlenilmesi istenen tanıkların adı ve soyadı ile tebliğe elverişli adreslerini içeren listeyi mahkemeye sunar. Bu listede gösterilmemiş olan kimseler tanık olarak dinlenemez ve ikinci bir liste verilemez.

(3)Tanık listesinde adres gösterilmemiş veya gösterilen adreste tanık bulunamamışsa, tarafa adres göstermesi için, işin niteliğine uygun kesin süre verilir. Bu süre içinde adres gösterilmez veya gösterilen yeni adres de doğru değilse, bu tanığın dinlenilmesinden vazgeçilmiş sayılır.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

Maddenin birinci fıkrasında kimlerin tanık gösterilebileceği ifade edilmiştir. Buna göre, davanın tarafları dışında ancak üçüncü kişilerin davada tanık olarak gösterilebileceği açıkça vurgulanmıştır. Tanık deliline ancak davanın tarafları başvurabilecekleri için, davada tanık gösteren taraf, tanık dinletmek istediği vakıa ile dinlenilmesi istenen tanıkların ad ve soyadları ile tebliğe elverişli adreslerini bir liste hâlinde mahkemeye sunmak zorundadır. Buna tanık listesi denir. Listede gösterilmemiş olan kimseler tanık olarak dinlenemeyecekleri gibi, ikinci bir tanık listesi de verilemez. İkinci tanık listesinin verilemeyeceğine ilişkin bu kesin kural, kamu düzeninden olup, davanın hâkimi bunu kendiliğinden dikkate almak zorundadır. İkinci bir tanık listesinin verilemeyeceğine ilişkin kural, aynı zamanda davaların makul süre içinde bitirilmesi açısından usul ekonomisine hizmet eden bir kuraldır. Tanığın mahkemece dinlenebilmesi için hâkim huzurunda bulunması gerekmektedir. Tanığa çıkarılacak davetiyenin, bildirilen adrese tebliği zorunludur. Bu amaçla, tanığın adresinin tanık listesinde gösterilmesi gerekir. Tanık listesinde adres gösterilmemiş veya gösterilen adreste tanık bulunamamışsa tarafa adres göstermesi için, işin niteliğine uygun kesin süre verilir. Bu uygun süreyi hâkim kendisi tespit edecektir. Verilen süre içinde adres gösterilmez veya bildirilen yeni adres doğru olmazsa tanığın dinlenilmesinden vazgeçilmiş sayılacağı düzenlemesine de yer verilmiştir. Böylece tanığın adresinin gösterilmemesi veya yanlış gösterilmesinden doğan gecikmelerin önlenmesi amaçlanmıştır.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

102 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2024/760 K.2025/637 T.2025-10-15
    Hukuk Genel KuruluBozmaYerleşik içtihat
    29.01.2021 tarihli duruşmada hazır bulunan taraflara 2 numaralı ara karar ile "6100 sayılı Kanun'un 240. maddesi uyarınca tanık listesi sunmaları için süre" verildiği, bunun üzerine davacı asılın 04.02.2021 tarihli dilekçe ile dinletmek istediği tanıklarını bildirdiği, devam eden 17.03.2021 tarihli duruşmada her iki tarafın da hazır bulunduğu ve davacı tanıkları olarak bildirilen ..., ... ve ... isimli tanıkların dinlendiği,
  2. 9. Hukuk Dairesi · E. 2021/12469 · K. 2022/1474 · T. 08.02.2022
    Daire kararıBozma
    Davacı tarafça bildirilen tanıklardan ... yönünden, davacıya tanığın doğru adresini bildirmesi için kesin süre verildiği, davacı tarafın kesin süre içinde yeni adres bildirmediği anlaşıldığından, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 240/3 maddesi gereği bu tanığın dinlenmemesi yerinde ise de, diğer davacı tanıkları usulüne uygun olarak çağrılıp dinlenmeden karar verilmesi doğru olmamıştır.
  3. 1. Hukuk Dairesi · E. 2019/3500 · K. 2020/4711 · T. 01.10.2020
    Daire kararıBozma
    6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 240/2. maddesi gereğince ikinci tanık listesi verilmeyeceği gibi, tanık listesinde bulunmayan tanıkların da dinlenmesi mümkün değildir.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Medeni Usul Hukuku

(Olay) Davacı (K), tanık listesinde tanık (T)'nin adresini "Ankara" olarak belirtmiş ancak açık adres yazmamıştır. Mahkeme (K)'ye kesin süre vermiş ancak (K) bu sürede de adres bildirmemiştir. Sonuç ne olur?

  1. A) Mahkeme adresi kendisi araştırır.
  2. B) Tanık (T) hakkında zorla getirme kararı çıkarılır.
  3. C) Bu tanığın dinlenilmesinden vazgeçilmiş sayılır.
  4. D) (K)'ye ek süre verilir.
  5. E) (T)'nin ifadesi alınmadan karar verilemez.

Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl