HMK içindekiler

Birinci Kısım – Genel Hükümlerm.1–104
- Birinci Bölüm – Görev, Yetki ve Yargı Yeri Belirlenmesim.1–23
  - Birinci Ayırım – Görevm.1–4
  - İkinci Ayırım – Yetkim.5–19
  - Üçüncü Ayırım – Görevsizlik veya Yetkisizlik Kararı Üzerine Yapılacak İşlemler ve Yargı Yeri Belirlenmesim.20–23
- İkinci Bölüm – Yargılamaya Hâkim Olan İlkelerm.24–33
- Üçüncü Bölüm – Hâkimin Yasaklılığı, Reddi ve Hukuki Sorumluluğum.34–49
  - Birinci Ayırım – Hâkimin Davaya Bakmaktan Yasaklılığı ve Reddim.34–45
  - İkinci Ayırım – Hâkimin Hukuki Sorumluluğum.46–49
- Dördüncü Bölüm – Taraflar ve Davaya Katılan Üçüncü Kişilerm.50–83
  - Birinci Ayırım – Tarafların Ehliyetlerim.50–56
  - İkinci Ayırım – Dava Arkadaşlığım.57–60
  - Üçüncü Ayırım – Davanın İhbarı ve Davaya Müdahalem.61–70
  - Dördüncü Ayırım – Davaya Vekâletm.71–83
- Beşinci Bölüm – Teminatm.84–89
- Altıncı Bölüm – Süreler, Eski Hâle Getirme ve Adli Tatilm.90–104
  - Birinci Ayırım – Sürelerm.90–94
  - İkinci Ayırım – Eski Hâle Getirmem.95–101
  - Üçüncü Ayırım – Adli Tatilm.102–104
İkinci Kısım – Dava Çeşitleri, Dava Şartları ve İlk İtirazlarm.105–117
- Birinci Bölüm – Dava Çeşitlerim.105–113
- İkinci Bölüm – Dava Şartları ve İlk İtirazlarm.114–117
  - Birinci Ayırım – Dava Şartlarım.114–115
  - İkinci Ayırım – İlk İtirazlarm.116–117
Üçüncü Kısım – Yazılı Yargılama Usulüm.118–186
- Birinci Bölüm – Davanın Açılmasım.118–125
- İkinci Bölüm – Cevap Dilekçesim.126–135
- Üçüncü Bölüm – Cevaba Cevap ve İkinci Cevap Dilekçesim.136–136
- Dördüncü Bölüm – Ön İncelemem.137–142
- Beşinci Bölüm – Tahkikat ve Tahkikat Sırasındaki Özel Durumlarm.143–183/A
  - Birinci Ayırım – Tahkikatm.143–146
  - İkinci Ayırım – Duruşmam.147–162
  - Üçüncü Ayırım – Ön Sorun ve Bekletici Sorunm.163–165
  - Dördüncü Ayırım – Davaların Birleştirilmesi ve Ayrılmasım.166–168
  - Beşinci Ayırım – İsticvapm.169–175
  - Altıncı Ayırım – Islah ve Maddi Hataların Düzeltilmesim.176–183
  - Yedinci Ayırım – Toplu Mahkemelerde Tahkikatm.183/A–183/A
- Altıncı Bölüm – Tahkikatın Sona Ermesi ve Sözlü Yargılamam.184–186
Dördüncü Kısım – İspat ve Delillerm.187–293
- Birinci Bölüm – Genel Hükümlerm.187–198
- İkinci Bölüm – Belge ve Senetm.199–224
- Üçüncü Bölüm – Yeminm.225–239
- Dördüncü Bölüm – Tanıkm.240–265
- Beşinci Bölüm – Bilirkişi İncelemesim.266–287
- Altıncı Bölüm – Keşifm.288–292
- Yedinci Bölüm – Uzman Görüşüm.293–293
Beşinci Kısım – Hüküm ve Davaya Son Veren Taraf İşlemlerim.294–315
- Birinci Bölüm – Hükümm.294–303
- İkinci Bölüm – Hükmün Tashihi, Tavzihi ve Tamamlanmasım.304–306
- Üçüncü Bölüm – Davaya Son Veren Taraf İşlemlerim.307–315
Altıncı Kısım – Basit Yargılama Usulüm.316–322
Yedinci Kısım – Yargılama Giderleri ve Adli Yardımm.323–340
- Birinci Bölüm – Yargılama Giderlerim.323–333
- İkinci Bölüm – Adli Yardımm.334–340
Sekizinci Kısım – Kanun Yollarım.341–381
- Birinci Bölüm – İstinafm.341–360
- İkinci Bölüm – Temyizm.361–373
- Üçüncü Bölüm – Yargılamanın İadesim.374–381
Dokuzuncu Kısım – Çekişmesiz Yargım.382–388
Onuncu Kısım – Geçici Hukuki Korumalarm.389–406
- Birinci Bölüm – İhtiyati Tedbirm.389–399
- İkinci Bölüm – Delil Tespiti ve Diğer Geçici Hukuki Korumalarm.400–406
Onbirinci Kısım – Tahkimm.407–444
Metinde aç
Onikinci Kısım – Son Hükümlerm.445–452

HMK Madde 408Tahkime elverişlilik

Yürürlükte

Bu metin, 20.10.2026 tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, tahkime elverişliliği genel bir kural olarak değil, olumsuz bir sınır olarak düzenler; bu nedenle tahkime elverişli uyuşmazlıkların listesini vermez. Kanun, madde kapsamındaki uyuşmazlıkların tahkim sözleşmesiyle çözülüp çözülemeyeceğini, sınırın istisnalarını ve tahkime elverişlilik itirazının usulünü bu maddede düzenlemez. Milletlerarası tahkim (4686 sayılı Kanun) bu maddenin kapsamı dışındadır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Taşınmaz mallar üzerindeki ayni haklardan veya iki tarafın iradelerine tabi olmayan işlerden kaynaklanan uyuşmazlıklar tahkime elverişli değildir.

Kanun metninde bu madde Ham metin

Madde gerekçesi

Tarafların iradelerine tâbi olmayan uyuşmazlıklarla, taşınmaz mallar üzerindeki aynî haklara ilişkin uyuşmazlıklarda bu Kısım hükümleri uygulanmayacaktır. Tahkime elverişliliğe ilişkin bu kural, hukukumuza 1086 sayılı Kanunun 518 inci maddesi ile girmiştir. Ayrıca bu maddeye, Milletlerarası Tahkim Kanununun 1 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemeye paralel bir biçimde taşınmaz mallar üzerindeki aynî haklara ilişkin uyuşmazlıkların da tahkime elverişli olmadığı hususu eklenmiştir.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

Tahkime elverişlilik
Milli tahkim
Tarafların iradelerine tabi olmayan işler
Taşınmaz mal üzerindeki aynî haklar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

13 karar arasından seçildi

3. Hukuk Dairesi · E. 2024/142 · K. 2025/1518 · T. 11.03.2025
Daire kararıOnama
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 408. maddesi uyarınca taşınmaz mallar üzerindeki ayni haklardan kaynaklanan ihtilafların tahkime tabi olmadığı, tapu iptal tescil davası mahkemede görülür iken alacak davasının tahkime tabi tutulmasının delillerin değerlendirilmesi ve tarafların menfaatlerine uygun olmadığı anlaşılmakla,
3. Hukuk Dairesi · E. 2025/1106 · K. 2025/3753 · T. 01.07.2025
Daire kararıGönderme
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Tahkime elverişlilik" başlıklı 408. maddesinde iki tarafın iradelerine tabi olmayan işlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların tahkime elverişli olmadığı düzenlenmiş, 439/2-g bendinde ise hakem veya hakem kurulu kararına konu uyuşmazlığın Türk hukukuna göre tahkime elverişli olmadığının tespit edilmesi halinde hakem kararının iptal edilebileceği ifade edilmiştir.
İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2019/512 · K. 2020/153 · T. 25.02.2020
İlk dereceRet
Hasılat Paylaşımı Karşılığında Arsa Satış Vaadi Sözleşmesine İlişkin Ön Sözleşmenin 25. Maddesinde ve Hasılat Paylaşımı/Leasing Kullanım Hakkı Devri Sözleşmesinin 24. maddesinde iş bu sözleşmeden kaynaklanan ve 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 408. Maddesinin emredici hükmü bakımından tahkime elverişli olmayan hususlarda doğacak uyuşmazlıkların hallinde İstanbul Anadolu Adliyesi Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğu ve devamında taraflar arasında iş bu sözleşmelerden ka

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

Tahkime Elverişlilik
Medeni Usul Hukuku · 10 Tahkim · 1:54

Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Medeni Usul Hukuku

(A) ile (B) arasındaki bir uyuşmazlıkta, taraflar tahkim yoluna gitmeyi planlamaktadır. Aşağıdaki uyuşmazlık konularından hangisi tahkime elverişli değildir?

A) Bir eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası
B) Anonim şirketin genel kurul kararının iptali
C) Taşınmaz mallar üzerindeki ayni haklardan kaynaklanan uyuşmazlıklar
D) Tacirler arası haksız fiilden doğan tazminat talebi
E) Kira sözleşmesinden kaynaklanan tahliye talebi

Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl