TTK Madde 595III - Esas sermaye payının geçişi hâlleri — 1. Devir
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
(1)Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır. Ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri; rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise, bu husus, önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları ile sözleşme cezasına ilişkin koşullara da belirtilir.
(2)Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için, ortaklar genel kurulunun onayı şarttır. Devir bu onayla geçerli olur.
(3)Şirket sözleşmesinde başka türlü düzenlenmemişse, ortaklar genel kurulu sebep göstermeksizin onayı reddedebilir.
(4)Şirket sözleşmesiyle sermaye payının devri yasaklanabilir.
(5)Şirket sözleşmesi devri yasaklamış veya genel kurul onay vermeyi reddetmişse, ortağın haklı sebeple şirketten çıkma hakkı saklı kalır.
(6)Şirket sözleşmesinde ek ödeme veya yan edim yükümlülükleri öngörüldüğü takdirde, devralanın ödeme gücü şüpheli görüldüğü için ondan istenen teminat verilmemişse, genel kurul şirket sözleşmesinde hüküm bulunmasa bile, onayı reddedebilir.
(7)Başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde onayı vermiş sayılır.
Madde gerekçesi
Birinci fıkra: Birinci fıkrada devir sözleşmesi yazılı şekle bağlanmış ve 6762 sayılı Kanunda olduğu gibi imzaların noterce onayı da aranmıştır. İsviçre Tasarısında bulunmayan bu şartın korunmasında yarar görülmüştür. Çünkü, yazılı şekil, imza onanması hem ispat yönünden gereklidir hem güvenliği sağlamaktadır hem de tarafları, devir, özellikle ek ödeme ve yan edim yü kümlülükleri ve diğer sözleşmesel borçlar bakımından düşünmeye yöneltmek için uygun bir araç niteliğine sahip bulunmaktadır. Birinci fıkrada, "hem esas sermaye payının devri hem de devir borcunu doğuran işlemler"in ya zılı şekle bağlandığı belirtilerek, "devir vaadi", "ön sözleşme", "borçlanma işlemi" gibi terimler söz konusu edilerek açılan tartışmalara son verilmek istenmiştir. Devir borcunu doğuran işlem bir söz leşme veya tek taraflı bir işlem, meselâ taahhütname olabilir; bu taahhütname de aynı şekle tabidir. Bu sebeple şekil hükmünü koyan birinci cümlede geniş kapsamlı "işlem" terimi kullanılmıştır. Bu na karşılık devir, sözleşme şeklinde yapılmalıdır. Aksi sözleşmede öngörülmemişse geçiş ortaklar genel kurulunun onayı ile gerçekleşir. Onaya kadar sözleşme askıdadır. Tasarıda sınırlı sayıda (nu- merus clausus olarak) öngörülmüş bulunan ve yükümlülük getirdiği için önemli gördüğü hususla rın devir sözleşmesinde açıkça öngörülmesini emretmiştir. Bunlar ek ödeme yükümlülüğü, yan edim yükümlülüğü, rekabet yasağının ağırlaştırılması veya tüm ortakları kapsayacak şekilde geniş letilmesi, önerilme, onalım ve alım hakları ile cezaya ilişkin şartlardır. Bu sözleşmeye açıkça yaz ma zorunluğunun sebebi, devralanın yükümlülüklerinin tam bilincinde olması ve bu hususta onun bilgilendirilmesi yükümünü de satıcıya yüklemektir. Ancak, bu kayıtların devir sözleşmesinde bu lunmaması, sözleşmeyi geçersiz kılmaz, fakat devredenin bazı hallerde sorumluluğuna sebep olur. "Bazı haller" ile alıcının söz konusu yükleri ve hakları bilmesi, payı bunları bilerek almasıdır. İkinci fıkra: Devir için, genel kurulun (kural olarak) onayı şarttır. Ancak onaya ilişkin ikinci fıkra emredici değildir. Şirket sözleşmesinde, onayın aranmayacağı devrin kurulmasıyla gerçekle şeceği öngörülebilir. Üçüncü fıkra: Genel kurulunun onay vermeyi reddetmesi için sebep göstermesi gerekmez. Şirket sözleşmesi hangi hallerde izin verilmeyeceğini öngörebilir. Dördüncü ve beşinci fıkra: Devir yasaklanabilir. Yasağa rağmen ortak haklı sebeplerin varlı ğında şirketten çıkabilir. Haklı sebeplerin nitelik ve özellikleri ile ilgili bir sınırlama yoktur. Altıncı fıkra: Şirket sözleşmesinde ek ödeme ve yan edim yükümü bulunduğu takdirde, şirke ti korumak amacıyla devir alanın ödeme gücünün şüpheli olduğu hallerde genel kurulun onayını gü vence verilmesine bağlamasına olanak sağlamıştır. Güvence verilmezse ortaklar kurulu onayı red dedebilir. Bu halde genel kurul, sözleşmede hüküm bulunmasa bile onayı reddedebilir. Yedinci fıkra: Bu hüküm ile onayın sessiz kalınarak sürüncemede bırakılması engellenmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Esas sermaye payı
- Genel kurul onayı
- Devir borcunu doğuran işlem
- Ek ödeme ve yan edim yükümlülüğü
- Haklı sebeple çıkma
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
174 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2023/3230 · K. 2024/5509 · T. 03.07.2024Daire kararıOnama
hisse devrini içeren anlaşmanın adi yazılı şekilde yapıldığı, noterden imzaların onaylanmadığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 595 inci maddesi uyarınca getirilen şekil şartına uyulmadığından yapılan devrin geçersiz olduğu, bu devri taahhüt eden ön akitler açısından da geçerlilik şartı olduğu kanunun aradığı geçerlilik şartına uyulmadığı için anlaşmanın geçersiz olduğu,
- 4. Daire · E. 2021/4728 · K. 2022/6265 · T. 07.11.2022Daire kararıOnama
şirket ana sözleşmesinde hisse devrine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, bu nedenle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 595. maddesi hükmü gereğince aranan ortaklar genel kurulu onayının hisse devir işleminin geçerlilik şartı olduğu, buna karşın hisseyi devreden veya devralan şahıs tarafından hisse devir sözleşmesine onay verilmek üzere ortaklar genel kuruluna başvurulmadığı ve ortaklar genel kurulunun da bu hisse devrine onay vermediği açık olup,
- 9. Daire · E. 2019/2161 · K. 2022/1840 · T. 16.05.2022Daire kararıBozma
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Şirket esas sermaye payının devri için 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 595. maddesine göre sözleşmenin yazılı şekilde yapılması ve taraf imzalarının noter tarafından onanması, ayrıca şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemiş olmak kaydıyla devir işlemine ortaklar genel kurulunca onay verilmesi gerektiği, ortaklar genel kurulunun onayının, devir işleminin geçerlilik şartı olduğu,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Bir limited şirkette ortak olan (A), esas sermaye payının tamamını şirket dışından (B)'ye devretmek üzere 01.03.2023 tarihinde yazılı bir devir sözleşmesi akdetmiş ve tarafların imzaları aynı gün noterce onanmıştır. Şirketin esas sözleşmesinde pay devrine ilişkin onay mekanizmasını veya reddetme sebeplerini düzenleyen herhangi bir özel hüküm bulunmamaktadır. (A), devrin onaylanması için derhal şirkete başvurmuş ancak diğer ortaklar bu devre sıcak bakmamaktadır. Bu olayda, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca esas sermaye payının devrinin geçerliliği ve onay süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Devir sözleşmesinin noter tarafından onanmasıyla birlikte payın mülkiyeti devralan (B)'ye geçtiğinden, ortaklar genel kurulunun onayı yalnızca devrin pay defterine işlenmesi için tamamlayıcı bir işlemdir.
- B) Şirket sözleşmesinde aksi kararlaştırılmadığı müddetçe, esas sermaye payının devri ortaklar genel kurulunun onayına bağlıdır ve genel kurul, herhangi bir sebep göstermeksizin bu onayı vermeyi reddetme hakkına sahiptir.
- C) Şirkete yapılan başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul tarafından açık bir ret kararı alınmazsa, devir talebi zımnen reddedilmiş sayılır ve devir işlemi geçersiz hale gelir.
- D) Ortaklar genel kurulu, yalnızca devralan (B)'nin şirketin ekonomik bağımsızlığı açısından bir tehlike oluşturması gibi haklı bir sebep ileri sürerek onayı reddedebilir.
- E) Şirket sözleşmesinde ek ödeme veya yan edim yükümlülükleri öngörülmüş olsa dahi, devralanın ödeme gücünün şüpheli olduğu gerekçesiyle onayın reddedilebilmesi için bu yetkinin şirket sözleşmesinde ayrıca ve açıkça tanınmış olması gerekir.
Bu maddeyle ilgili 7 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl