TTK Madde 732B) Sebepsiz zenginleşme
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, poliçeden doğan hakkın zamanaşımı veya usulüne uygun işlem eksikliği nedeniyle düşmesi hâlinde, poliçe borçlularının hamile karşı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre sorumluluğunu düzenler. Sorumlu tutulacak kişiler (düzenleyen ve kabul eden), istemin muhataba, yerleşim yerli poliçeyi ödeyecek kişiye ve belirli hâllerde düzenleyenin hesabına hareket ettiği kişiye karşı ileri sürülebilmesini ve cirantanın sorumlu olmadığı hâli kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar.
(2)Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem, muhataba, yerleşim yerli bir poliçeyi ödeyecek olan kimseye ve düzenleyen, poliçeyi başka bir kişi veya ticari işletme hesabına düzenlemiş olduğu takdirde o kişiye veya ticari işletmeye karşı da ileri sürülebilir.
(3)Poliçeden doğan borcu düşmüş olan cirantaya karşı böyle bir istem ileri sürülemez.
(4)Zamanaşımı süresi, poliçenin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıldır; ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene aittir.
Madde gerekçesi
6762 sayılı Kanunda sebepsiz zenginleşme 644 üncü maddede bazı hususlar, ge reği yokken parantez içinde yazılarak karışık bir şekilde düzenlenmişti. 732 nci madde hükmün an lamını ve sistemini değiştirmeden daha açık bir >r ade ile kaleme alınmıştır. Ayrıca, Tasarı metnine, mevcut metinde ve kaynakta bulunmayan bir özel zamanaşımı süresi hükme eklenmiştir. Bu süre Yargıtayın yerleşik kararlarında kabul edildiği üzere zenginleşmenin oluştuğu tarihten itibaren bir yıldır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Muhatap
- Cirantanın borçtan kurtulması
- Sebepsiz zenginleşme isteminin ikamesi
- Yerleşim yerli poliçeyi ödeyecek kişi
- Zenginleşme ölçüsü sınırı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
163 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2017/825 K.2019/506 T.2019-05-02Hukuk Genel KuruluBozma
Bu durumda davalı keşideci (6762 sayılı TTK 644. madde) davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6102 sayılı Yasanın 732. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlüdür.
- Hukuk Genel Kurulu E.2023/886 K.2025/166 T.2025-03-26Hukuk Genel KuruluGönderme
davacının alacağının adi ortaklık tasfiye payı mahiyetinde olduğu, bu açıklamalar ışığında zamanaşımı defi'i değerlendirildiğinde ilk icra takip dosyasında son talebin 09.10.2008 tarihinde yapıldığı, bu tarih baz alındığında kıymetli evrakın zamanaşımına uğradığı tarihin 10.10.2011 olarak hesaplandığı, 6102 sayılı Kanun'un 732. maddesi gereği sorumluluğun 10.10.2012 tarihine kadar ileri sürülmesi gerektiği,
- 11. Hukuk Dairesi · E. 2023/3369 · K. 2024/4538 · T. 30.05.2024Daire kararıOnama
davalı şirket dava konusu hisse devir sözleşmesinin tarafı olmasa da davacı sözleşmeden bahsi geçen çeklere dayalı olarak icra takibi başlattığı, takibe konu çekler ibraz müddetinde bankaya ibraz edilmediği, dolayısıyla davacı ciranta hamil olduğu üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 732 nci maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hukuki sebebine dayanarak keşideci olan davalı şirkete başvurabileceği,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Kambiyo senetlerinde "Müteselsil Sorumluluk" ilkesi geçerlidir. Ancak senet üzerinde imzası bulunan kişilerin sorumluluğunun devam etmesi, belirli şartların yerine getirilmesine bağlı olabilir. Bir poliçede, hamilin müracaat hakkını (başvuru hakkını) kaybetmesi durumunda dahi, borçlunun sorumluluğunun "Sebepsiz Zenginleşme" hükümlerine göre devam edebileceği kişi kimdir?
- A) Cirantalar (Ciro edenler)
- B) Avalistler (Kefiller)
- C) Araya girerek kabul edenler
- D) Keşideci (Düzenleyen) ve Poliçeyi kabul etmiş olan Muhatap
- E) Sadece son ciranta
Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl