TTK Madde 788A) Devredilebilirlik
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 788. maddesi, çekin devredilebilme yollarını düzenler: emre yazılı çekin ciro ve zilyedliğin geçirilmesiyle, emre yazılı değildir kaydını taşıyan çekin ise yalnızca alacağın temlikiyle devredilebilmesini ve cironun kimlere yapılabileceğini ve yeniden ciro edilebilmesini kapsar. Hüküm çeki düzenleyen, lehdar ve çekte ciro yoluyla yer alan kişiler bakımından uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Açıkça “emre yazılı” kaydıyla veya bu kayıt olmadan belirli bir kişi lehine ödenmesi şart kılınan bir çek, ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebilir.
(2)“Emre yazılı değildir” kaydıyla veya buna benzer bir kayıtla belirli bir kişi lehine ödenmesi şart kılınan bir çek, ancak alacağın temlikiyle devredilebilir. Bu devir, alacağın temlikinin hukuki sonuçlarını doğurur.
(3)Ciro, düzenleyen veya çekten dolayı borçlu olanlardan herhangi biri lehine de yapılabilir. Bu kişiler çeki yeniden ciro edebilirler.
Madde gerekçesi
Bu madde, 6762 sayılı Kanunun 700 üncü maddesinden, dili güncelleştirilerek aynen alınmıştır. Maddede yer alan "teslim" yerine "zilyedliğin geçirilmesi" ibaresi kullanılmıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Alacağın temliki
- Ciro
- Emre yazılı çek
- Emre yazılı değildir kaydı
- Çekten dolayı borçlu olanlar
- Zilyedliğin geçirilmesi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
53 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2021/8180 · K. 2023/2649 · T. 03.05.2023Daire kararıOnama
Ltd. Şti tarafından böyle bir çekin kendilerine teslim edilmediğinin belirtildiği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 788 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca nama yazılı çekin ancak ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebileceği, davacının dava konusu çekin yetkili hamili olmadığı ve bu nedenle çekin banka tarafından ödenmesinden kaynaklanan zararın tazminini talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
- Hukuk Genel Kurulu E.2022/74 K.2023/565 T.2023-06-07Hukuk Genel KuruluGönderme
6. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 788 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca emre yazılı çekler (tam veya beyaz) ciro ve teslim yoluyla üçüncü kişiye devredilebilir.
- İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2024/166 · K. 2024/922 · T. 26.11.2024İlk dereceRet
Bu durumda çek 6102 sayılı T.T.K 788/3 maddesi hükmü uyarınca, tedavül kabileyetinin devam ettiği süreçte , ciro çizilmeden geriye ciro yoluyla lehtara devredilmiş ve lehtar tarafından bu kez tedavüle sokularak davalı hamile ciro edilmiştir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Lehtar (A), keşideci (B)'den aldığı ve üzerinde açıkça "emre yazılı değildir" şeklinde bir kayıt bulunan çeki, ticari bir borcuna karşılık (C)'ye devretmek istemektedir. Bu devrin hukuki niteliği ve geçerli usulü hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Bu çek ancak alacağın temliki hükümlerine göre devredilebilir; bu devir yazılı bir temlik beyanı ve senedin zilyetliğinin devri ile gerçekleşir ve alacağın temlikinin hukuki sonuçlarını doğurur.
- B) Hukuki işlemle devir, ciro edilmiş çek senedinin zilyetliğinin devralana geçirilmesiyle yapılabilir ve çeki bu şekilde devralan (C), müteselsil cirolardan hakkı anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır.
- C) Çek üzerine (A) tarafından yapılan ciro, senedin niteliğini değiştirerek onu emre yazılı bir çek hâline getirir ve bu durumda (A) başvurma hakkı gereğince sorumlu olur.
- D) Çek, herhangi bir suretle (A)'nın elinden rızası dışında çıkmış olsaydı ve (C) çeki iktisap etseydi, ağır kusuru bulunmadıkça çeki geri vermekle yükümlü olmazdı.
- E) Bu tür bir çekin devri, nama yazılı pay senetlerinin devrine ilişkin hükümlere tabi olup, ciro edilmiş senedin zilyetliğinin devralana geçirilmesiyle tamamlanır.