Bayilik nedir?
Kısaca
Dağıtıcı ile sözleşme yoluyla kurulan, dağıtıcının ürünlerini istasyonda satan bayi ilişkisidir. Dağıtıcının kendi mülkiyetindeki istasyonlar ise bayilik sayılmaz, kendi işlettiği istasyon olarak ayrılır.
Bağlam: 5015 s. K. m.7
Kanuna göre anlamı
- 5015 s. K. m.2/1Petrol Piyasası Kanunu
Bayilik: Karşılıklı yükümlülüklerin ekinde fizibilite olan bir sözleşmeye bağlanarak akaryakıt dağıtım şirketleri tarafından gerçek ve tüzel kişilere akaryakıtın kullanıcılara ikmali yetkisi verilmesi işlemini
- 5307 s. K. m.2/1-nSıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
Bayilik: Karşılıklı yükümlülüklerin ekinde fizibilite olan bir sözleşmeye bağlanarak, LPG dağıtıcıları tarafından gerçek ve tüzel kişilere LPG’ nin kullanıcılara ikmali yetkisi verilmesi işlemini
Aynı terim her kanunda o kanunun uygulanması bakımından ayrı tanımlanır; tanım yalnız kendi kanununda bağlayıcıdır.
Kanunda nerede geçiyor
1 maddePetrol Piyasası Kanunu
- Petrol Piyasası Kanunu m.7 · Dağıtım
Dağıtıcı ile sözleşme yoluyla kurulan, dağıtıcının ürünlerini istasyonda satan bayi ilişkisidir. Dağıtıcının kendi mülkiyetindeki istasyonlar ise bayilik sayılmaz, kendi işlettiği istasyon olarak ayrılır.
Karıştırılan kavramlar
Bayilik süresi devam eden ile bitmiş bayilik arasındaki fark nedir?
Sözleşme yenilenirse bayilik devam eder ve dağıtıcı normal ikmali sürdürür.
Bayilik süresi bitiminden üç ay öncesine kadar yenilenmezse dağıtıcı, sürenin bitimine kadar bayinin ikmal ihtiyacını karşılamakla yükümlüdür.
Yenilenmeyen bayilikte süre bitimine kadar ikmal sürer; süre bitiminde bayi yeni dağıtıcının ürünlerini satarken eski dağıtıcının belirtilerini en geç bir ay içinde kaldırmalıdır.
Münhasır bayilik ile diğer dikey ya da yatay farklı şartlar arasındaki fark nedir?
Münhasır bayilik, eşit durumdakilere farklı şart uygulanmasına ilişkin e bendi kapsamında istisnadır.
Münhasır bayilik dışındaki farklı şart uygulamaları e bendi kapsamında yasaktır.
Münhasır bayilik ilişkisinde farklı şart uygulaması m.4 kapsamında değerlendirilmez; diğer hallerde yasak doğar.
Dağıtım ile bayilik arasındaki fark nedir?
Dağıtım, serbest kullanıcılara toptan satış ile bayilere satış ve ikmal faaliyetlerinin bütünüdür.
Bayilik, dağıtım şirketinin bir gerçek ya da tüzel kişiye akaryakıtı kullanıcıya ikmal yetkisi vermesidir.
Bayilik dağıtımın bir parçasıdır; bayilik sözleşmesi, dağıtım işleminin bayi kanalıyla yapılması anlamına gelir.
Rafinaj, depolama ve iletim ile akaryakıt dağıtımı, taşıma ve bayilik arasındaki fark nedir?
Birinci fıkranın (a) bendinde sayılan rafinaj, işleme, madeni yağ üretimi, depolama, iletim, serbest kullanıcı ve ihrakiye faaliyetleri, tesis kurma ve işletme ile birlikte ele alınır.
İkinci fıkranın (b) bendinde sayılan akaryakıt dağıtımı, taşıma ve bayilik faaliyetleri, dağıtım ve satış zinciriyle ilgilidir.
Madde iki bent için de lisans zorunluluğu getirir; ancak yalnız (a) bendindeki iletim ve işleme faaliyetlerinde Kurum muafiyet getirebilir.
Bayilik kategorisi var ile yok arasındaki fark nedir?
Kurul teknik ve ekonomik kriterlere göre kategori oluşturmuşsa lisanslar kategoriye göre düzenlenir.
Kategori oluşturulmamışsa lisanslar bu kategorilere göre ayrılmaz.
Kategori varsa lisans türü kategoriye göre belirlenir.
Bayilik lisansı sahibi ile diğer lisans sahipleri (a) bendi arasındaki fark nedir?
Bayilik lisansı sahibi dışındaki lisans sahipleri, (a) bendinde sayılan fiiller bakımından doğrudan (a) bendi cezasına tabidir.
Bayilik lisansı sahipleri (b) bendi uyarınca (a) bendi cezalarının yarısına tabi tutulur.
Aynı fiil için bayilik lisansı sahibine uygulanan ceza, diğer lisans sahibine uygulananın yarısıdır.
Örnek kararlar
2 karar- 13. Daire, 2021/4450 E., 2023/4385 K., 30.10.2023İlgili madde: 5015 s. K. m.7
- İkinci Bölüm, 2019/28665 E., 31.01.2023İlgili madde: 5015 s. K. m.7
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.