Bütçe içi işletme nedir?

Bütçe içi işletme, il özel idaresinin bütçesi içinde yürütülen ve ayrı tüzel kişiliği olmayan birimdir.

TTK'ya tâbi ortaklık, ticaret hukuku şirketi olup ayrı tüzel kişiliğe sahiptir.

Her ikisinin kurulması ve ortaklıktan ayrılması için meclis kararı gerekir (e bendi); ancak ortaklık için sermaye artışı ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulması da ayrıca meclis kararına bağlıdır.

Özel gelir ve gideri bulunan hizmet, bütçe içi işletme kurularak yürütülebilir.

Özel gelir ve gideri bulunmayan hizmet, genel bütçe kaynaklarıyla doğrudan il özel idaresi birimlerince yürütülür.

Yalnız özel gelir ve gideri bulunan hizmetler için m.53 kapsamında işletme kurma yolu açıktır. Hizmetin niteliği bu yolu belirler.

Bütçe içi işletme il özel idaresinin bütçesi içinde yer alır ve ayrı tüzel kişiliği yoktur.

Ayrı tüzel kişiliği olan kuruluşlar m.53'e değil, kuruluş kanununa ve ilgili mevzuata tabidir.

Bütçe içi işletmenin davalarda ve borçlarda muhatabı il özel idaresidir; ayrı tüzel kişilik gibi davranılamaz. (12. Hukuk Dairesi, 2012/8770 E., 2012/21984 K., 21.06.2012)

Kurulum için İçişleri Bakanlığının izni aranır.

İzin verilmeden kurulan işletme m.53 kapsamında değerlendirilemez.

İzinsiz kurulan birimin hukuki statüsü tartışmalıdır ve kuruluş işlemi hukuka aykırılık taşır.

Bütçe içi işletme, belediyenin bütçesi içinde ayrı bir tüzel kişilik olmadan yürüttüğü işletmedir.

Ayrı tüzel kişilikli işletme veya şirket, belediyeden bağımsız bir tüzel kişilik olarak kurulur.

Madde yalnız bütçe içi işletmeyi düzenler; tüzel kişilik gerektiren yapılar bu maddeye değil ilgili mevzuata dayanır. Kararlar, bütçe içi işletmenin ayrı tüzel kişiliği bulunmasa da 4734 sayılı Kanun kapsamında sayılabildiğini kabul etmektedir.