Gecikme faizi nedir?
Kısaca
Gecikme faizi, 6 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- VUK ek m.16 · karşılıklı anlaşma usulü başvurusunun neticelendirilmesi: Anlaşma sonucu tahakkuk eden vergiler için, verginin normal vade tarihinden mükellefin kabul bildirimi tarihine kadar geçen süre üzerinden 6183 sayılı Kanunda belirtilen gecikme zammı oranında uygulanan faizdir.
- KTK m.115 · para cezalarının ödenme süresi: Bir ay içinde ödenmeyen trafik idari para cezası için her ay yüzde beş oranında uygulanan faizdir.
- SGGSSK geç. m.23 · sosyal güvenlik prim yapılandırılması bozulanlara ilişkin hükümler: Vadesinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarları için, ödeme tarihine kadar her gecikilen ay ayrı ayrı hesaplanan faizdir.
Kanunda nerede geçiyor
7 maddeVergi Usul Kanunu
- VUK m.112 · Özel ödeme zamanları
Maddenin üçüncü fıkrasında, tahsili durdurulan vergilerin geçen süreleri için 6183 sayılı Kanun'a göre tespit edilen gecikme zammı oranında uygulanan faizdir. Ay kesirleri hesaba katılmaz.
- VUK ek m.16 · Karşılıklı anlaşma usulü başvurusunun neticelendirilmesi
Anlaşma sonucu tahakkuk eden vergiler için, verginin normal vade tarihinden mükellefin kabul bildirimi tarihine kadar geçen süre üzerinden 6183 sayılı Kanunda belirtilen gecikme zammı oranında uygulanan faizdir.
Karayolları Trafik Kanunu
- KTK m.115 · Para cezalarının ödenme süresi
Bir ay içinde ödenmeyen trafik idari para cezası için her ay yüzde beş oranında uygulanan faizdir. Toplam tutar cezanın iki katını geçemez.
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
- SGGSSK geç. m.23 · Sosyal güvenlik prim yapılandırılması bozulanlara ilişkin hükümler
Vadesinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarları için, ödeme tarihine kadar her gecikilen ay ayrı ayrı hesaplanan faizdir. Faiz, bir önceki aya ait Hazine Müsteşarlığınca açıklanan aylık ortalama iskontolu Devlet iç borçlanma senetleri faiz oranına 1 puan eklenerek bileşik bazda bulunur.
Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun
- Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-işlet-devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun m.6 · Sorumluluk ve Tazminat
İdarenin yapması gereken ödemelerin zamanında yapılmaması hâlinde ödenecek faiz türüdür. Maddede oranı ve hesap yöntemi yer almaz; bunlar sözleşmede belirlenir ve ancak sözleşmede yer verilmişse uygulanır.
Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
- Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.3
Geciken her ay için hesaplanan, Hazine tarafından açıklanan iskontolu Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faiz oranına bir puan eklenerek bulunan ve bileşik uygulanan orandır. Gecikme zammından ayrı bir kalemdir; yapılandırmadan yararlanmak için ödenmesi gerekir.
Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu
- Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu m.26 · Faiz hesaplaması
Asgari tutarın altında ödeme yapılması ya da ödeme yapılmaması halinde uygulanan faizdir. Bu madde bakımından katılım bankalarında gecikme cezası adıyla anılır.
Karıştırılan kavramlar
Gecikme faizi (üçüncü fıkra) ile tecil faizi (dördüncü ve beşinci fıkra) arasındaki fark nedir?
Üçüncü fıkradaki geçen süreler için gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanır.
Dördüncü ve beşinci fıkralarda 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranı uygulanır.
Dava ve ödeme gecikmesine bağlı faiz ile iade gecikmesine bağlı faiz farklı oranlara tabidir.
Anlaşma üzerine gecikme faizi ile ceza indirimi arasındaki fark nedir?
Gecikme faizi, verginin normal vade tarihinden kabul bildirimi tarihine kadar geçen süre için uygulanır.
Ceza indirimi, düzeltme tutarının bir ay içinde ödenmesine bağlıdır.
Faiz süreye bağlı olarak doğar; ceza indirimi ise yalnızca tam ve zamanında ödeme halinde yarım indirim olarak uygulanır.
Akdi faiz ile gecikme faizi (kart) ile bileşik faiz yasağı arasındaki fark nedir?
Kart borçlarında faiz yürütülmesi.
Faizin üzerine faiz yürütülmesi.
Akdi ve gecikme faizi uygulanabilir; bileşik faiz hiçbir halde, temerrüt dahil, uygulanamaz.
Vergi cezası ile gecikme faizi (VUK kapsamı) arasındaki fark nedir?
Vergi cezaları ve para cezaları, madde metninin birinci fıkrasında sayılan kalemlerdir.
Vergi Usul Kanunu'na göre ödenen gecikme faizi, 1988 tarihli eklenen ikinci fıkra ile ayrıca düzenlenmiştir.
Her iki grup da gelir vergisi matrahından ve gelir unsurlarından indirilemez; ancak ikinci fıkra yalnız VUK'a göre ödenen gecikme faizini kapsar.
Tarhiyat hakkında ceza ve gecikme faizi ile tarhiyat dışı kalemler arasındaki fark nedir?
1998-2001 yıllarına ilişkin tarhiyatlar hakkında vergi cezası kesilmez ve gecikme faizi uygulanmaz.
1998 öncesi dönemler için madde ceza ve faiz konusunda ayrı bir hüküm kurmaz; yalnız vergi aranmadığını belirtir.
Ceza ve faiz muafiyeti yalnız 1998-2001 tarhiyatları için geçerlidir.
Gecikme faizi ile idari para cezası arasındaki fark nedir?
Ücretin süresinde ödenmemesi halinde gecikme faizi ve 6183 sayılı Kanun'a göre tahsil yapılır.
Bilgi-belge talebine veya bandrol yükümlülüğüne uymayanlara Genel Müdürlükçe idari para cezası verilir.
Ödeme gecikmesi borç ve faiz doğurur; yükümlülük ihlali ise ayrı bir yaptırım olan idari para cezasına yol açar ve bu ceza 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'na tabidir.
İlgili konular
Örnek kararlar
1 karar- 2013/160 E., 2014/117 K., 03.07.2014İlgili madde: KTK m.115
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- İhtirazi Kayıt
- Asgarî tutar
- Ay kesri
- Beyan üzerine tarh
- Yabancı plakalı araç
- Çok zor durum
- Ceza indirimi
- Son ödeme tarihi
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.