Götürü matrah nedir?
Kısaca
Götürü matrah, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- VUK ek geç. m.5: Gelir vergisi mükellefinin gelirinin defter ve belgelere dayanmadan, kanunda öngörülen ölçütlerle tespit edilen takdir yoluyla belirlenen matrahıdır.
- 3986 s. K. m.4 · beyan ve Ödeme: Ticari veya mesleki kazancı götürü usulde tespit edilen mükellefin, götürü usulde belirlenen matrahıdır.
- 4481 s. K. m.2 · verginin konusu, matrahı ve oranı: Ticari ve mesleki kazançları götürü usulde tespit edilen gelir vergisi mükellefleri için 1998 yılına ilişkin olarak belirlenmiş matrahtır.
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeVergi Usul Kanunu
- VUK ek geç. m.5
Gelir vergisi mükellefinin gelirinin defter ve belgelere dayanmadan, kanunda öngörülen ölçütlerle tespit edilen takdir yoluyla belirlenen matrahıdır. Madde bu matrahın takdir süresini değiştirir.
- VUK geç. m.1 · Götürü matrahlar
Vergi matrahının, defter ve belgelere dayanılarak doğrudan hesaplanamadığı hallerde takdir ya da tespit yoluyla saptanan ve vergi tarhına esas alınan sabit tutardır. Bu maddede götürü matrah, 5432 sayılı Kanunun 40. maddesi uyarınca tespit edilmiş olan matrahı ifade eder.
Ekonomik Denge İçin Yeni Vergiler İhdası ile 1.7.1964 Tarihli ve 488 Sayılı, 2.7.1964 Tarihli ve 492 Sayılı, 7.11.1984 Tarihli ve 3074 Sayılı, 25.10.1984 Tarihli ve 3065 Sayılı, 31.12.1960 Tarihli ve 193 Sayılı, 21.7.1953 Tarihli ve 6183 Sayılı, 2.2.1981 Tarihli ve 2380 Sayılı, 15.7.1963 Tarihli ve 277 Sayılı Kanunların Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
- Ekonomik Denge İçin Yeni Vergiler İhdası ile 1.7.1964 Tarihli ve 488 Sayılı, 2.7.1964 Tarihli ve 492 Sayılı, 7.11.1984 Tarihli ve 3074 Sayılı, 25.10.1984 Tarihli ve 3065 Sayılı, 31.12.1960 Tarihli ve 193 Sayılı, 21.7.1953 Tarihli ve 6183 Sayılı, 2.2.1981 Tarihli ve 2380 Sayılı, 15.7.1963 Tarihli ve 277 Sayılı Kanunların Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.2 · Verginin Konusu, Matrahı ve Oranı
Ticari ve mesleki kazancı götürü usulde tespit edilen mükellefin, mükellefiyet sınıfı ve derecesine göre belirlenen 1994 yılı matrahıdır. Gerçek usulde beyan edilen kazanç yerine bu matrah esas alınır.
- Ekonomik Denge İçin Yeni Vergiler İhdası ile 1.7.1964 Tarihli ve 488 Sayılı, 2.7.1964 Tarihli ve 492 Sayılı, 7.11.1984 Tarihli ve 3074 Sayılı, 25.10.1984 Tarihli ve 3065 Sayılı, 31.12.1960 Tarihli ve 193 Sayılı, 21.7.1953 Tarihli ve 6183 Sayılı, 2.2.1981 Tarihli ve 2380 Sayılı, 15.7.1963 Tarihli ve 277 Sayılı Kanunların Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.4 · Beyan ve Ödeme
Ticari veya mesleki kazancı götürü usulde tespit edilen mükellefin, götürü usulde belirlenen matrahıdır. Bent (d) uyarınca bu matrah üzerinden hesaplanan vergi idarece tarh edilir.
17.8.1999 ve 12.11.1999 Tarihlerinde Marmara Bölgesi ve Civarında Meydana Gelen Depremin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpları Gidermek Amacıyla Bazı Mükellefiyetler İhdası ve Bazı Vergi Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
- 17.8.1999 ve 12.11.1999 Tarihlerinde Marmara Bölgesi ve Civarında Meydana Gelen Depremin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpları Gidermek Amacıyla Bazı Mükellefiyetler İhdası ve Bazı Vergi Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.2 · Verginin konusu, matrahı ve oranı
Ticari ve mesleki kazançları götürü usulde tespit edilen gelir vergisi mükellefleri için 1998 yılına ilişkin olarak belirlenmiş matrahtır. Defter tutularak bulunan gerçek kazanç yerine geçer; madde bu matrahı ayrıca ele alır.
Karıştırılan kavramlar
1981 götürü matrah takdiri ile diğer yıl takdirleri arasındaki fark nedir?
1981 yılına ilişkin götürü matrah takdirleri, geçici hükmün kapsamındadır ve uzatılmış süreye tabidir.
Diğer yıllara ait götürü matrah takdirleri bu hükmün kapsamı dışındadır ve 213 sayılı Kanun'un 40. maddesinin genel süresine tabidir.
Uzatılmış süre yalnızca 1981 yılı takdirlerinde uygulanır; diğer yıllarda genel süre geçerlidir.
Tespit edilmiş götürü matrah ile tarhına esas tutulan götürü matrah arasındaki fark nedir?
5432 sayılı Kanunun 40. maddesi uyarınca tespit edilmiş olan götürü matrah, kendi başına geçiş hükmünün konusu değildir.
Yürürlük tarihinde fiilen vergi tarhına esas tutulmakta olan götürü matrah, geçici maddenin uygulama alanına girer.
Yalnızca yürürlük tarihinde tarh dayanağı olan götürü matrahlar 1961 yılı vergileri için kullanılabilir; tespit edilmiş ama tarhta kullanılmayan matrahlar kapsam dışındadır.
Örnek kararlar
1 karar- 1995/6 E., 1995/29 K., 06.07.1995İlgili madde: 3986 s. K. m.2
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.