Kaza nedir?
Kısaca
Kaza, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TTK m.914 · taşıyıcının sorumluluğu: Taşıma sırasında yolcuya zarar veren, taşıyıcının ve yardımcılarının kaçınamayacağı ve önleyemeyeceği sonuçlar doğurmayan olaydır.
- 1593 s. K. m.8: Mülki idare taksimatında ilçe niteliğindeki birim.
- 2920 s. K. m.120 · yolcunun uğradığı zarardan sorumluluk: Yolcunun ölümü veya cismani zarara uğramasına yol açan olaydır.
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.914 · F) Taşıyıcının sorumluluğu
Taşıma sırasında yolcuya zarar veren, taşıyıcının ve yardımcılarının kaçınamayacağı ve önleyemeyeceği sonuçlar doğurmayan olaydır. Maddenin ikinci fıkrasındaki kurtuluş koşulu bu olayın özen ölçüsüyle ilgilidir.
- TTK m.1098 · VII- Deniz raporu — 1. Düzenlenmesi istemine yetkili olanlar
Yolculuk sırasında gemiyi veya taşınan eşyayı ilgilendiren ya da başkaca maddi zarar doğurması muhtemel olay. Kazanın zarara fiilen yol açmış olması gerekmez; zarar doğurma ihtimali yeterlidir.
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
- Umumi Hıfzıssıhha Kanunu m.8
Mülki idare taksimatında ilçe niteliğindeki birim. Madde, her kazada en az bir Hükümet tabibinin istihdam edilmesini öngörür.
Türk Sivil Havacılık Kanunu
- Türk Sivil Havacılık Kanunu m.120 · Yolcunun uğradığı zarardan sorumluluk
Yolcunun ölümü veya cismani zarara uğramasına yol açan olaydır. Maddenin uygulanabilmesi için bu olayın yer ve zaman bakımından hava aracında ya da iniş veya biniş sırasında gerçekleşmesi gerekir.
Karıştırılan kavramlar
Kaza merkezi ile nahiye merkezi arasındaki fark nedir?
Her kazada en az bir Hükümet tabibi istihdam edilmesi zorunludur.
Nahiye merkezlerinde tabip istihdamı, icabı takdirinde yapılabilen bir seçenektir.
Kaza merkezinde istihdam zorunlu, nahiyede ise ihtiyaca bağlıdır.
Hava aracında veya iniş-biniş sırasında kaza ile diğer zamanlarda gerçekleşen olay arasındaki fark nedir?
Kaza hava aracında ya da iniş veya biniş sırasında meydana gelmişse taşıyıcı sorumludur.
Olay bu zaman ve yer dilimleri dışında gerçekleşmişse madde hükmü uygulanmaz.
Yolcu zararı bu yer-zaman dışında kalıyorsa taşıyıcının 120. maddeye dayanan sorumluluğu doğmaz.
Genel kaza sorumluluğu ile üçüncü fıkradaki hâller arasındaki fark nedir?
Kaza sonucu oluşan zarar, ikinci fıkra uyarınca zararın ispatına ve tam tazmine dayanır.
Üçüncü fıkrada sayılan hâllerde taşıyıcı ikinci fıkraya göre sorumludur, ancak buna ek olarak zarar ispat edilmese bile bilet parasının üç katını öder.
Üçüncü fıkra hâllerinde zarar ispatı gerekmez ve götürü tazmin uygulanır; genel kaza sorumluluğunda ise zararın varlığı ve miktarı ispatlanmalıdır.
Kaza sorumluluğu ile yolcunun ölümü hâlinde yardımdan yoksun kalanların talebi arasındaki fark nedir?
Yolcunun yaralanması hâlinde zarar doğrudan yolcuya aittir.
Yolcunun ölmesi hâlinde yardımdan yoksun kalanlar kendi zararlarını taşıyıcıdan talep edebilir.
Ölüm hâlinde talep sahipliği yardımdan yoksun kalanlara da geçer; yardımdan yoksunluk ayrıca ispatlanmalıdır.
Hastalık sebepli tam ve daimi malüllük ile kaza sebepli tam ve daimi malüllük arasındaki fark nedir?
Hastalık sebebiyle yapılan tam ve daimi malüllük yardımında malüllük halinin tespitinden sonra bir yıl beklenir.
Kaza, engellilik gibi nedenlerle doğan tam ve daimi malüllükte bu bekleme süresi öngörülmemiştir.
Hastalık kaynaklı yardım, tespitten bir yıl sonra ödenir; kaza kaynaklı yardımda bu süre uygulanmaz.
Mükellefin kendi hesabı ile kaza mercilerinin re'sen takdiri arasındaki fark nedir?
Mükellef emsal bedeli sıralı esaslara göre bizzat hesaplar; bu hesabın kayıt ve cetvelleri saklanır.
Kaza mercilerinin re'sen biçtiği değerler sıralı esaslara bağlı değildir.
Re'sen biçilen değerler ve zirai kazanç ölçüleri emsal bedel yerine geçer; mükellefin hesabı ise ispat edici kağıt niteliği taşır.
Örnek kararlar
3 karar- Ceza Genel Kurulu, 2016/1130 E., 2019/162 K., 05.03.2019İlgili madde: 2920 s. K. m.120
- 11. Hukuk Dairesi, 2024/470 E., 2024/5579 K., 04.07.2024İlgili madde: 2920 s. K. m.120
- 11. Hukuk Dairesi, 2021/4018 E., 2022/8203 K., 22.11.2022İlgili madde: 2920 s. K. m.120
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.