Ruhsatsız yapı nedir?
Kısaca
Ruhsatsız yapı, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- 2560 s. K. m.18 · su ve Kanalizasyon durum belgesi: Bu yapılara imar mevzuatının ruhsatsız yapılara ilişkin hükümleri uygulanır.
- 3621 s. K. m.14 · imar Mevzuatına Aykırı Yapı: İmar mevzuatına göre yapı ruhsatı alınmadan yapılmış yapıdır.
- 7269 s. K. m.29: İnşaat ruhsatı alınmadan, kendisine ait olmayan arsa veya arazi üzerinde yapılan binadır.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeİstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun
- İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun m.18 · Su ve Kanalizasyon durum belgesi
Maddede, durum belgesi alınmadan ya da belgeye aykırı tesisatla yapılan yapılar bakımından atıf yapılan imar mevzuatı kategorisidir. Bu yapılara imar mevzuatının ruhsatsız yapılara ilişkin hükümleri uygulanır.
Kıyı Kanunu
- Kıyı Kanunu m.14 · İmar Mevzuatına Aykırı Yapı
İmar mevzuatına göre yapı ruhsatı alınmadan yapılmış yapıdır. Bu madde bakımından ruhsatsızlığın tespiti İmar Kanunu hükümlerine göre yapılır.
Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun
- Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun m.29
İnşaat ruhsatı alınmadan, kendisine ait olmayan arsa veya arazi üzerinde yapılan binadır. Bu tür yapıların sahipleri hak sahibi sayılmaz.
Karıştırılan kavramlar
Ruhsatsız yapı ile ruhsata aykırı yapı arasındaki fark nedir?
Hiç ruhsat alınmadan yapılan yapı, ruhsatsız yapıdır.
Ruhsat alınmış ancak ruhsat ve eklerindeki projeden sapılarak yapılan yapı, ruhsata aykırı yapıdır.
Madde iki halde de aynı yollamayı yapar; ancak İmar Kanunu içinde her iki hal için farklı işlem ve yaptırım öngörülmüş olabilir ve uygulayıcının hangi halde olduğunu ayırt etmesi gerekir.
Ruhsatlı yapı ile ruhsatsız yapı arasındaki fark nedir?
Ruhsat alınarak, arsası kendisine ait olan yerde yapılmış binanın sahibi hak sahipliği koşullarını taşıyabilir.
Kendisine ait olmayan arsa veya arazi üzerine ruhsatsız inşa edilmiş yapının sahibi ya da sakıncalı alanda ruhsatsız yapılmış binanın sahibi hak sahibi sayılmaz.
Ruhsatsız yapı sahipleri yardımdan yararlanamaz.
Ruhsatsız yapı ile sit şartlarına aykırı yapı arasındaki fark nedir?
Ruhsatsız yapı, ruhsat alınmadan yapılan inşaattır ve birinci cümlede yasaklanmıştır.
Sit şartlarına aykırı yapı, ruhsat alınmış olsa bile sit kurallarına uymayan yapıdır ve ikinci cümlede ayrı bir işleme tabi tutulmuştur.
Ruhsatsız olması da, ruhsatlı olup sit şartlarına aykırı olması da bu maddenin kapsamına girer; ancak birincide yasak, ikincide imar mevzuatına göre işlem uygulanır.
Ruhsatsız yapı ile ruhsat ve eklerine aykırı yapı arasındaki fark nedir?
Hiç ruhsat alınmadan yapılan yapı, yapının tamamını kapsar.
Ruhsatlı ama ruhsat ve eklerine ya da imar mevzuatına aykırı yapı, yalnızca aykırı kısım ve bölümleri kapsar.
Ruhsatsız yapıda tüm yapı yıktırılır; aykırı yapıda yıktırma aykırı kısımla sınırlıdır. Her ikisinde de ceza aynı aralıktadır.
Ruhsatsız yapı ile ruhsatlı yapı arasındaki fark nedir?
Birinci fıkradaki yerlerde ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapı yapan kişi hakkında ceza artırımı uygulanır.
Ruhsata uygun yapı için bu artırım söz konusu değildir.
İlgili cezanın TCK veya İmar Kanunu'na göre bir kat artırılmasıdır.
Örnek kararlar
1 karar- 6. Daire, 2022/7479 E., 2025/3757 K., 26.06.2025İlgili madde: 3621 s. K. m.14
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.